Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 Definicje i pojęcia: „produkcja” ; „proces” ; „wyrób”; „technologia”; „ proces technologiczny”; procesy składowe w procesie technologicznym charakterystyka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 Definicje i pojęcia: „produkcja” ; „proces” ; „wyrób”; „technologia”; „ proces technologiczny”; procesy składowe w procesie technologicznym charakterystyka."— Zapis prezentacji:

1 1 Definicje i pojęcia: „produkcja” ; „proces” ; „wyrób”; „technologia”; „ proces technologiczny”; procesy składowe w procesie technologicznym charakterystyka produkcji podstawowej w sektorze spożywczym Przygotowanie produkcji wtórna ochrona środowiska (technologie „końca rury”) pierwotna ochrona środowiska (technologie zrównoważonego rozwoju) podstawowe założenia programu polityki ekologicznej opracowanej przez Komisję Wspólnot Europejskich strategia Czystszej Produkcji (CP) strategia Zintegrowanej Produkcji Produktowej (ZPP) podstawowa zasada podejmowania działań ograniczających szkodliwe oddziaływania na środowisko charakterystyczne cechy wyróżniające strategię ochrony środowiska polegającą na zintegrowanym podejściu środowiskowym do produktu najlepsza Dostępna Technika (BAT) Tematyka poprzednich wykładów

2 2 Metodologia oceny wpływu na środowisko wyrobów na różnych etapach ich cyklu życia Okres życia wyrobu Ocena cyklu życia LCA System wyrobu w ujęciu LCA Fazy oceny cyklu życia LCA Określenie zakresu i celu badań Analiza zbioru w cyklu życia LCI

3 3 Pojęcie „okres życia wyrobu” przyjmuje różne treści znaczeniowe Okres życia wyrobu Okres życia wyrobu kojarzy się z okresem narodzin wyrobu i jego likwidacji w zależności od tego jak definiuje się poszczególne fazy (etapy) jego życia

4 4 W zarządzaniu oddziaływania wyrobu na środowisko, czyli w tzw. „zarządzaniu środowiskiem” W zarządzaniu produkcją przemysłową, czyli w tzw. „modelach przemysłowych” do określenia życia wyrobu używa się pojęcia „proces realizacji wyrobu” do określenia życia wyrobu używa się określenia „cykl życia wyrobu”

5 5 W systemach zarządzania jakością ISO 9000 do określenia życia wyrobu używa się określenia „spirala jakości”

6 6 W modelach produkcji przemysłowej  identyfikacja potrzeb;  przygotowanie procesu wykonania obiektu zaspokajającego potrzeby;  wykonanie obiektu zaspokajającego potrzeby;  przekazanie obiektu użytkownikowi konsumentowi;  użytkowanie obiektu;  likwidacja obiektu i ewentualnie samego procesu realizacji. ogólny model działań od powstania koncepcji wyrobu aż po jego likwidację przedstawia się następująco :

7 7 Model przemysłowego procesu realizacji: IP – identyfikacja potrzeb, W – zbiór wymagań, PP – przygotowanie produkcji, Pr – produkcja, P – produkt, D – dystrybucja, U – użytkowanie, L – likwidacja, Z – złomowanie, O – odzysk, ESZ – etap sprzężenia zwrotnego, ZUS – zapobieganie ujemnym skutkom ubocznym dla środowiska [Kilinski 1979] Zakłada się, że wszystkim etapom towarzyszą procesy zapobiegania i likwidacji, bądź minimalizacji wszelkich ubocznych, wprowadzanych przez procesy skutków

8 8 kolejne i powiązane ze sobą etapy od pozyskania lub wytworzenia surowca z zasobów naturalnych do ostatecznej likwidacji wyrobu W badaniach aspektów środowiskowych i potencjalnych wpływów na środowisko w całym okresie życia wyrobu na cykl życia wg normy PN-EN ISO składają się:

9 9 Wg PN-ISO 9000 w każdym cyklu realizacji wyrobu etapy życia wyrobu tworzą krąg jakości, kolejne - spiralę jakości. Krąg ten obejmuje etapy od wstępnego określenia do ostatecznego zaspokojenia wymagań i oczekiwań odbiorcy.

10 10 Niezależnie od tego jak się definiuje poszczególne etapy życia wyrobu to kończy się ono jego likwidacją W aspekcie odpowiedzialności za wyrób (sposobu jego likwidacji) rozróżnia się: cykle otwarte i zamknięte

11 11

12 12 Punkt wyjścia do opracowywania nowych, przyjaznych środowisku, technologii wytwarzania i zasad użytkowania wyrobu stanowi : jest Ocena Cyklu Życia LCA (Life Cycle Assessment). Jedną z kilku technik badania aspektów środowiskowych i potencjalnych wpływów na środowisko w całym okresie życia wyrobu (tj. „od kołyski do grobu”) znajomość potencjalnych wpływów wyrobów na środowisko w poszczególnych etapach ich cyklu życia, w ujęciu normy PN-EN ISO 14040

13 13 Ocena Cyklu Życia LCA (Life Cycle Assessment) inwentaryzacja zbioru istotnych wejść i wyjść systemu wyrobu ocena potencjalnych wpływów na środowisko związanych z tymi wejściami i wyjściami interpretację rezultatów analizy zbioru oraz faz oceny wpływu w odniesieniu do celów badań Podstawowe kategorie wpływu: wykorzystanie zasobów zdrowie człowieka skutki ekologiczne

14 14 Ocena Cyklu Życia LCA (Life Cycle Assessment) nowa, rozwijająca się technika środowiskowego zarządzania wyrobem w odróżnieniu od innych technik (ocena wpływu na środowisko, ocena ryzyka, ocena efektów działalności środowiskowej, auditowanie środowiskowe) jest podejściem względnym, opartym na ilościowych efektach oddziaływania systemu wyrobu na środowisko

15 15 Obszary wykorzystania LCA identyfikacja możliwości poprawy aspektów środowiskowych wyrobów podejmowanie decyzji w przemyśle, rolnictwie, organizacjach rządowych lub pozarządowych wybór wskaźników oceny efektów działalności środowiskowej, włączając techniki pomiarowe; marketing (oświadczenia środowiskowe, eko-etykietowanie lub deklaracje środowiskowe wyrobów)

16 16 Zakres stosowania LCA : wewnętrzny – do udoskonalania produktu pod kątem ekologicznym oraz jako narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji strategicznych; zewnętrzny – do celów marketingowych, eko-znakowania oraz celów informacyjnych.

17 17 Ograniczenia LCA dokonane wybory i przyjęte założenia (warunki brzegowe, wybór źródeł danych, kategorii wpływów) mogą mieć subiektywny charakter problem adekwatności modeli zastosowanych do analizy danych i oceny wpływów na środowisko problem różnic między uwarunkowaniami lokalnymi, regionalnymi i globalnymi; problem dostępu do danych i ich jakość zmienność przestrzenna i czasowa charakterystyk kategorii wpływu

18 18 Normy ISO dotyczące prowadzenia badań LCA

19 19 wg PN-EN ISO 14040:2000, Zarządzanie Środowiskowe –Ocena cyklu życia –Zasady i struktura, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa wrzesień2000 „ zebranie i ocena wejść, wyjść oraz potencjalnych wpływów na środowisko systemu wyrobu w okresie jego cyklu życia” „System wyrobu: zbiór materiałowo i energetycznie połączonych procesów jednostkowych, które spełniają jedną lub więcej określonych funkcji” Zasadnicza cecha badań LCA System wyrobu charakteryzowany jest więc funkcją wyrobu

20 20 wg PN-EN ISO 14040:2000, Zarządzanie Środowiskowe –Ocena cyklu życia –Zasady i struktura, Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa wrzesień2000 system wyrobu, charakteryzowany jako funkcją wyrobu nie może być definiowany (utożsamiany) wyłącznie jako wyrób końcowy W zależności od kontekstu, określenie „wyrób” może być jednak utożsamiane z systemem wyrobu (usługi)

21 21 Funkcje wyrobu są przełożeniem (odzwierciedleniem) potrzeb i wymagań klientów Wyróżnia się funkcje: podstawowe podrzędne zbędne np. system żarówka : podstawowa: oświetla podrzędne: sygnalizuje zbędne: wydziela ciepło

22 22 Celowo zaprojektowany i zorganizowany układ materialny, energetyczny i informacyjny, eksploatowany przez człowieka i służący wytwarzaniu określonych wyrobów w celu zaspokojenia wymagań klientów System produkcyjny „System wyrobu: zbiór materiałowo i energetycznie połączonych procesów jednostkowych, które spełniają jedną lub więcej określonych funkcji” Wyrób: jest materialnym, energetycznym lub informacyjnym rezultatem funkcjonowania systemu produkcyjnego

23 23 PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 SystemFarbaSuszarka do rąkWspółwytwarzanie FunkcjeZabezpieczenie powierzchni, naniesienie koloru suszenie dłoni po umyciu Wytwarzanie energii elektrycznej oraz ciepła Przykłady systemów wyrobu Systemy wyrobu: jedno i wielofunkcyjne

24 24 Szkolenie w ramach projektu pt. „Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju” mgr inż. Jolanta Baran, Politechnika Śląska w Gliwicach; Wydział Organizacji i Zarządzania,Stowarzyszenie„POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI”UM, Gliwice 29 maj 2006: Opracowano na podstawie: Ryszko Adam, Ocena cyklu życia jako narzędzie wspomagające rozwój produktu. W: Organizacja i Zarządzanie Zeszyt Piętnasty, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Wydawnictwo Politechniki Śląskiej, Gliwice Oddziaływanie etapów systemu wyrobu (produktu) na środowisko w LCA (cyklu życia)

25 25 PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049: Procesy jednostkowe 2.Strumienie elementarne 3.Przepływy wyrobu poza granice systemu (do lub z systemu) 4.Strumienie wyrobów pośrednich wewnątrz systemów Elementy opisu systemu wyrobu (wyrobu): System wyrobu: zbiór materiałowo i energetycznie połączonych procesów jednostkowych, które spełniają jedną lub więcej określonych funkcji

26 26 PN-EN ISO 14041:2000; Proces jednostkowy: Do opisu procesu jednostkowego niezbędne jest ustalenie: początku procesu – w rozumieniu przyjęcia surowców lub wyrobów pośrednich, rodzaju zachodzących przemian oraz operacji końca procesu w znaczeniu przeznaczenia wyrobów pośrednich lub końcowych najmniejsza część systemu wyrobu, dla której gromadzone są dane podczas LCA Poziom szczegółowości modelowania: uzależniony od założonego celu badania

27 27 Strumienie elementarne wchodzące – surowce i energia nieprzetworzona, np. ropa naftowa, promieniowanie słoneczne wychodzące – emisje i inne aspekty środowiskowe, np.: promieniowanie, uwolnione do środowiska bez przetworzenia Podział systemu wyrobu na składowe procesy jednostkowe ułatwia identyfikację wejść i wyjść systemu

28 28 PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Połączenia procesów jednostkowych wzajemne – strumienie wyrobów pośrednich lub odpadów do przerobienia z innymi systemami - strumienie wyrobów pośrednich ze środowiskiem – strumienie elementarne Procesy jednostkowe Strumienie elementarne Przepływy wyrobu poza granice systemu (do lub z systemu) Strumienie wyrobów pośrednich wewnątrz systemów

29 29 współwyroby, podzespoły, wyroby Strumienie wyrobów pośrednich:

30 30 Główne kategorie danych wykorzystywanych do kwantyfikacji wejść i wyjść Szkolenie w ramach projektu pt. „Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju” mgr inż. Jolanta Baran, Politechnika Śląska w Gliwicach; Wydział Organizacji i Zarządzania,Stowarzyszenie„POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI”UM, Gliwice 29 maj 2006 IW – pomocnicze (nie są częścią składową procesu – mat., transp., usługi) IAŚ – wibracje, odory, itp Rodzaj i poziom uszczegółowienia danych uzależnione są od celu badania LCA

31 31 Szkolenie w ramach projektu pt. „Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju” mgr inż. Jolanta Baran, Politechnika Śląska w Gliwicach; Wydział Organizacji i Zarządzania,Stowarzyszenie„POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI”UM, Gliwice 29 maj 2006 Fazy (etapy) oceny cyklu życia

32 32 Faza I – określenie celu i zakresu (PN-EN 14041) Określa wstępny plan przeprowadzenia analizy LCA poprzez zdefiniowanie celu i zakresu badań, w tym w szczególności: identyfikację przyczyn określających potrzebę przeprowadzenia badań, identyfikację zamierzeń dotyczących wdrożeń, identyfikację odbiorców badań, określenie systemu ograniczeń w badaniach.

33 33 Szkolenie w ramach projektu pt. „Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju” mgr inż. Jolanta Baran, Politechnika Śląska w Gliwicach; Wydział Organizacji i Zarządzania,Stowarzyszenie„POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI”UM, Gliwice 29 maj 2006 Zakres badań może ulegać modyfikacji w trakcie badań!!! Przebieg realizacji I fazy badań LCA opisuje procedura, która polega na wykonaniu poniższych kroków: Wstępne uruchomienie metody LCA Weryfikacja celu i zakresu badań Cel działania Określenie wyrobu Wybór ograniczeń systemu Wybór parametrów środowiska Wybór metody i oceny danych Strategia zbierania danych

34 34 POP-CORN - POLYSTYRENE –PS: Non renewable material + non biodegradable –Pop-corn: Renewable material + biodegradable – Go beyond "a priori": What is the key parameter from environmental point of view ?

35 35 Product comparison Straw pole (wstępne analizy) on expected outcome popcorn as a replacement for polystyrene packaging:  Worseequivalent2x10x100x 1000 x better  What would you need to measure determine the which is better???? Kluczowe pytania

36 36 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Pojęcie funkcji wiąże się z właściwościami systemu wyrobu lub procesu SystemFarbaSuszarka do rąkWspółwytwarzanie FunkcjeZabezpieczenie powierzchni, naniesienie koloru suszenie dłoni po umyciu Wytwarzanie energii elektrycznej oraz ciepła Funkcja określa cel jakiemu służy system wyrobu Do LCA wybiera się funkcje istotnie związane z celem badań

37 37 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Jednostka funkcjonalna określa ilościowo zidentyfikowane znaczące funkcje, realizowane w ramach systemu wyrobu SystemFarba, malowanie Suszarka do rąk, suszenie rąk Współwytwarzanie FunkcjeZabezpieczenie powierzchni, naniesienie koloru suszenie dłoni po umyciu Wytwarzanie energii elektrycznej oraz ciepła Jednostka funkcjonalna wymalowanie x m 2 ściany farbą typu A, krycie 98 % oraz trwałość 5 lat liczba par dłoni wysuszonych Wytwarzanie x MW energii elektrycznej oraz y MJ ciepła

38 38 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Na podstawie jednostki funkcjonalnej ustala się: efektywność wyrobu strumień odniesienia Strumień odniesienia wykorzystywany jest do normalizacji danych wejściowych i wyjściowych procesu jednostkowego (w ujęciu matematycznym) Strumień odniesienia „miara wyjść z procesów w danym systemie wyrobu, niezbędnych do wypełnienia funkcji wyrażonej przez jednostkę funkcjonalną” Efektywność wyrobu „wydajność procesu w danym systemie wyrobu, określana jako wynik znormalizowanej metody pomiarowej”

39 39 PN-EN ISO 14049:2000 Funkcja + określenie ilościowe Wydajność jednostkowa Wynik ilościowy A C=A/B B

40 40 Funkcje i jednostka funkcjonalna Wybór jednostki funkcjonalnej wiąże się ściśle z celem badania Kolejne kroki : identyfikacja i opisanie wszystkich znaczących funkcji systemu wybór najbardziej istotnych funkcji i określenie jednostki funkcjonalnej jednofunkcyjnej wielofunkcyjnej

41 41 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14049:2000

42 42 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14049:2000 Odrzucono funkcję „wytwarzanie ciepła” Czy we wszystkich badaniach tego systemu będzie to właściwe? Ciepło dostarczane przez sprzęt gospodarstwa domowego wpływa na ilość energii do ogrzewania i/lub chłodzenia budynku

43 43 Funkcje i jednostka funkcjonalna PN-EN ISO 14049:2000 Czy wskazane jest odrzucenie funkcji usuwanie bakterii w badaniach systemów używanych w przemyśle spożywczym?

44 44 Lp.WyróbJednostka funkcjonalna 1Wykładzina podłogowa Ilość pokrycia podłogowego potrzebna do pokrycia 1m 2 powierzchni w w czasie x lat. 2Procesy wydobycia węgla1 Mg wydobywanego rudy 3Ekspres do kawy Ekspres, w którym sporządza się x filiżanek kawy n razy dziennie i kawa ta pozostaje gorąca przez y min. po jej sporządzeniu. 4Opakowania do jajek szt. jajek, które potrzebują szt. opakowań (1 opakowanie dla 10 szt. jajek). 5 Produkcja i użytkowanie samochodu osobowego Samochód przejeżdżający rocznie 10000km, eksploatowany przez 10lat, spalający 10l benzyny na 100km i ważący 1200kg 6Produkcja ołówkówPartia 1000 ołówków 7Zakład obuwniczy1 para wyprodukowanych butów 8 Obróbka osadów ściekowych z oczyszczalni dla równoważnej ilości mieszkańców 1 t suchej masy składowanego materiału odpadowego 9Gospodarka odpadami domowymiŚrednia ilość odpadów z gospodarstwa domowego wytwarzana w ciągu 1 roku

45

46 46 Granice systemu PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Wyznaczają procesy jednostkowe włączone do LCA Czynniki wpływające na wybór granic systemu cel badań (zamierzone zastosowania, uzasadnienie prowadzenia badań, określenie odbiorcy wyników badań) kryteria rozgraniczenia, ograniczenia danych oraz kosztów Granice systemu determinują wybór wejść i wyjść określają poziom szczegółowości modelowania

47 47 Zaleca się uwzględnienie wejść i wyjść w cyklu wytwarzania dystrybucji/transportu produkcji i wykorzystania paliw, energii elektrycznej, ciepła użytkowania wyrobów usuwania odpadów odzyskiwania wykorzystanych wyrobów wytwarzania materiałów pomocniczych wytwarzania, obsługiwania i likwidacji wyposażenia podstawowego operacji dodatkowych, np. oświetlenie, ogrzewanie itp. innych zagadnień związanych z oceną wpływu, jeżeli występują PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14049:2000 Wszystkie etapy życia wyrobu

48 48 PN-EN ISO 14041:2000 SE – materiał lub energia nieprzetworzona wchodząca (surowce promieniowanie słoneczne) lub wychodząca z systemu (emisje, promieniowanie) GS – obszar styku pomiędzy SW i środowiskiem (ŚR) lub systemami innych wyrobów (SIW) Przykład opisu systemu wyrobu (granic systemu wyrobu) Procesy jednostkowe Strumienie elementarne Przepływy wyrobu poza granice systemu (do lub z systemu) Strumienie wyrobów pośrednich wewnątrz systemów

49 49 GaBi Paper Clip Tutorial Part 1 Introduction to LCA and modelling using GaBi Przykłady definiowania granic systemu

50 50 Renewable packing materials system boundary for popcorn

51 51 Packing materials system boundary for polystyrene Refinery products Styrene production Polymerisation with blowing EPS Blowing agent

52 52 PN-EN ISO 14049:2000

53 53 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 1

54 54 Krok 1

55 55 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 2

56 56 zmierzone obliczone na podstawie publikowanych materiałów źródłowych oszacowane, np. na podstawie ankiet lub innych dostępnych źródeł Źródło danych dotyczących wejść i wyjść PN-EN ISO 14040:2000; PN-EN ISO 14041:2000; PN-EN ISO 14048:2000 Krok 2

57 57 PN-EN ISO 14049:2000 Opis procesu jednostkowego dla produkcji szkła Krok 2 Zebranie danych

58 58 Krok 2

59 59 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 3

60 60 Oszacowanie strumieni materiału i energii dla butelek szklanych Krok 3 PN-EN ISO 14049:2000

61 61 Oszacowanie zużycia energii na etapach cyklu życia butelek szklanych PN-EN ISO 14049:2000 Krok 3

62 62 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 4 Celem jest dokonanie identyfikacji istotnych wejść związanych z każdym procesem jednostkowym

63 63 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 4 Kryteria wyboru 1.masa : do badań włącza się wszystkie wejścia, które mają skumulowany udział większy niż określony procentowy udział całej masy na wejściach do systemu wyrobu, lub wyłącza się te materiały, których udział w masie wejść procesu jednostkowego jest mniejszy niż 5% wyłącza się te materiały, których udział jest mniejszy niż 1% całej masy wejść systemu wyrobu

64 64 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 4 Kryteria wyboru 2.energia : do badań włącza się wszystkie wejścia, które mają skumulowany udział większy niż określony procentowy udział całej energii na wejściach do systemu wyrobu

65 65 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 4 Kryteria wyboru 3.związek ze środowiskiem : do badań włącza się wszystkie wejścia, jakie wnoszą do ocenianej kategorii danych systemu wyrobu więcej niż określony udział procentowy

66 66 PN-EN ISO 14049:2000 Krok 5

67 67 Włączono materiały, których skumulowana masa jest większa niż 99% ogólnej masy wejść do systemu Krok 5 PN-EN ISO 14049:2000

68 68 Niektóre materiały nieistotne ze względu na kryterium masy mogą być bardziej energochłonne niż inne Np. w przypadku butelek stwierdzono, że bardzo energochłonnymi procesami są procesy płukanie i napełnianie oraz „Użycie (chłodzenie u konsumenta)”, które wymagają użycia niewielkiej ilości materiałów

69 69 Uwzględniono procesy, których skumulowany udział jest większy niż 99% ogólnej wymaganej energii systemu PN-EN ISO 14049:2000 Krok 5

70 70 Niektóre materiały nieistotne ze względu na kryterium masy czy energii mogą mieć ważny udział w emisjach toksycznych Np. w przypadku butelek stwierdzono, że takimi materiałami są: cyna, chlorek sodu oraz kaolin i lepiszcze - materiały te w tabeli ilustrującej zastosowanie kryterium masy oznaczono indeksem „b”

71 71 Procesy systemu butelek szklanych odpowiedzialne za co najmniej 90 % udziału w kategorii wpływu „toksyczne dla ludzi, powietrze” PN-EN ISO 14049:2000 Oznacza to potrzebę włączenia do badań wejść, które wnoszą emisję tych dwóch kategorii danych „ołów do powietrza”, „tlenki azotu do powietrza” Krok 5

72 72 Zasada podejmowania decyzji może być ustalona dla każdej indywidualnej kategorii danych (slide 30) lub kategorii oceny wpływu

73 73 Za PKN-ISO/TR 14047:2006

74 74

75 75 Wymagania jakościowe dotyczące danych: zależą od poziomu uszczegółowienia badań W zależności od celu i zakresu badań, charakterystyki danych powinny uwzględniać: przedział czasowy (czas gromadzenia danych) obszar geograficzny (np. lokalny) obszar technologiczny (np. średnia ważona procesów) dokładność (zmienność), kompletność (udział miejsc zbierania danych w stosunku do możliwej liczby takich miejsc), źródło danych i ich reprezentatywność (odzwierciedlenie badanej populacji) spójność (zachowanie jednakowej metodyki badań) odtwarzalność (możliwość odtworzenia wyników)

76 76 Analiza zbioru w cyklu życia LCI (PN- EN 14041) Faza II oceny cyklu życia LCA life cycle inventory analysis

77 77 Analiza zbioru w cyklu życia LCI obejmuje identyfikację, kompilację i ocenę ilościową zużycia zasobów naturalnych i emisji w cyklu życia wyrobów – badanie ekobilansu tworzenie katalogu (tablic inwentarzowych) danych dotyczących zużycia zasobów naturalnych oraz generowanych emisji i odpadów, w cyklu życia wyrobów

78 78 Przebieg realizacji etapu II

79 79 PN-EN ISO 14041:2000 sporządzenie diagramów przepływu procesów sporządzenie szczegółowego opisu każdego procesu jednostkowego wraz z wykazem kategorii danych opracowanie wykazu jednostek pomiarowych sporządzenie opisu metod zbierania danych i metod obliczeń w odniesieniu do każdej kategorii danych przygotowanie instrukcji dotyczących miejsc zbierania danych Przygotowanie do zbierania danych

80 80 PN-EN ISO 14041:2000 Przykład arkusza danych

81 81 PN-EN ISO 14041:2000 Przebieg obliczeń walidacja danych przyporządkowanie do procesu jednostkowego przyporządkowanie do jednostki funkcjonalnej oraz agregacja danych korekta granic systemu

82 82 PN-EN ISO 14041:2000 Walidacja danych Sprawdzanie wiarygodności i prawidłowości danych – bilans, porównania Przyporządkowanie do procesu jednostkowego Ilościowe dane procesu oblicza się w stosunku do strumienia odniesienia – 1 kg materiału lub 1 MJ energii

83 83 PN-EN ISO 14041:2000 Przyporządkowanie do jednostki funkcjonalnej oraz agregacja danych normalizacja strumieni wszystkich procesów jednostkowych w systemie poprzez odniesienie do jednostki funkcjonalnej (slide 37) agregację kategorii danych stosuje się w przypadkach równoważnych substancji i podobnych wpływów na środowisko

84 84 Za PKN-ISO/TR 14047:2006

85 85 PN-EN ISO 14042:2000 Kategoria wpływu Odnośne dane LCIParametr charakteryzowa- nia Wartość wskaźnika Zmiana klimatu Dwutlenek węgla (CO 2 ) Dwutlenek azotu (NO 2 ) Metan (CH 4 ) Chlorofluorokarbon (CFC) Hydrochlorofluorokarbon (HCFC) Bromekmetylu (CH 3 Br) Potencjał globalnego ocieplenia (kg równoważnego CO 2 /kg gazu) ekwiwalenty CO 2 Przyporządkowanie kilku wyników LCI do jednej kategorii

86 86 PN-EN ISO 14041:2000 Korekta granic systemu Wykorzystuje się analizę wrażliwości do: oceny istotności znaczenia poszczególnych etapów życia lub procesów jednostkowych i podejmowania decyzji ich wykluczenia lub pozostawienia w systemie wykluczenia nieistotnych wejść i wyjść włączenia nowych istotnych procesów jednostkowych oraz wejść i wyjść Uściślenie granic systemu na podstawie wyników analizy wrażliwości Analiza wrażliwości procedura oceny wpływu zastosowanych metod i danych na rezultaty badania

87 87 Charakterystyczne cechy procesów przemysłowych: wytwarzanie kilku wyrobów, wykorzystywanie wyrobów pośrednich lub surowców z recyklingu W ocenie cyklu życia systemu wyrobu: strumienie materiałów i energii oraz uwolnień do środowiska powinny być przyporządkowane do poszczególnych wyrobów zgodnie z jasno ustalonymi procedurami

88 88 Procedury przyporządkowywania wejść i wyjść nazywane są: procedurami alokacji

89 89 PN-EN ISO 14049:2000 Alokacja strumieni i uwolnień (6.5) Przyporządkowanie strumieni i uwolnień do poszczególnych wyrobów (współwyrobów) Jaka część danych wspólnych jest przyporządkowana do danego wyrobu?

90 90 PN-EN ISO 14041:2000 Zasady ogólne alokacji unikanie alokacji albo jej minimalizowanie niepoddawanie alokacji procesów wspólnych, niezbędnych do wytworzenia wszystkich wyrobów

91 91 PN-EN ISO 14041:2000 Przebieg procedury alokacji 1.Podjęcie działań zapobiegających alokacji poprzez: podział procesu jednostkowego na dwa lub więcej podprocesów (suma wejść i wyjść przed = sumie wejść i wyjść po) poszerzenie systemu wyrobu w celu włączenia funkcji dodatkowych związanych ze współwyrobami 2.W przypadku konieczności dokonania alokacji: podział wejść i wyjść systemu na poszczególne wyroby w sposób odzwierciadlający zależności fizyczne podział wejść i wyjść systemu na poszczególne wyroby w sposób inny nie fizyczny, np. ekonomiczny 12.11

92 92 Unikanie alokacji lub jej minimalizowanie Proces mielenia przyporządkowany tylko produkcji mąki Procesy wcześniejsze przyporządkowane wszystkim wyrobom

93 93 Poszerzenie systemu wyrobu w celu włączenia funkcji dodatkowych związanych ze współwyrobami

94 94 Poszerzenie systemu wyrobu w celu włączenia funkcji dodatkowych związanych ze współwyrobami

95 95 Alokacja poprzez podział wejść i wyjść systemu na poszczególne wyroby w sposób odzwierciadlający zależności fizyczne

96 96 Alokacja poprzez podział wejść i wyjść systemu na poszczególne wyroby w sposób ekonomiczny

97 97  Boustead Consulting Database and Software  ECO-it: Eco-Indicator Tool for environmentally friendly design – PréConsultants  EDIP-Environmental design of industrial products-Danish EPA  EIOLCA-Economic Input-Output LCA At Karnegie Mellon University  GaBi-ProductFamily (Ganzheitlichen Bilanzierung-holisticbalancing) - Five Winds International/University of Stuttgart (IKP)/PE Product Engineering  GaBiLite  GaBi4.2  GaBiDfX  IDEMAT -Delft University CleanTechnology Institute Interduct Environmental Produkt Development  KCL-ECO 3.0-KCL LCA software  LCAiT-CIT EkoLogik(ChalmersIndustriteknik)  SimaPro7 for Windows –PréConsultants  TEAM(TM) (Tools for Environmental Analysis and Management) - Ecobalance, Inc. Umberto-Anadvanced software tool for Life Cycle Assessment-Institut für Umweltinformatik Narzędzia informatyczne LCA

98 98

99 99


Pobierz ppt "1 Definicje i pojęcia: „produkcja” ; „proces” ; „wyrób”; „technologia”; „ proces technologiczny”; procesy składowe w procesie technologicznym charakterystyka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google