Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Prof. Hanna Szajewska Nadwrażliwość pokarmowa Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Prof. Hanna Szajewska Nadwrażliwość pokarmowa Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie"— Zapis prezentacji:

1 Prof. Hanna Szajewska Nadwrażliwość pokarmowa Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie

2 Nadwrażliwość pokarmowa Definicje Częstość występowania Najczęstsze alergeny Objawy kliniczne –Objawy ze strony przewodu pokarmowego Kryteria rozpoznawania Diagnostyka Leczenie Zapobieganie

3 Terminologia alergologiczna EAACI. Allergy 2001; 56:

4

5 Epidemiologia Alergie pokarmowe % Alergia na białka mleka krowiego Karmienie sztuczne % Karmienie piersią0.5% Sampson JPGN 2000; 30: S87-S94; Klemola J Pediatr 2002; 140: ; Zeiger J Pediatr 1999; 134:

6 Najczęściej uczulające pokarmy NiemowlętaDzieciDorośli Mleko krowie Orzeszki ziemne SojaJaja kurzeRyby SojaSkorupiaki PszenicaOrzechy (laskowe itp.) Orzeszki ziemne Orzechy (laskowe, włoskie itp.) Ryby, skorupiaki

7 Objawy OgólneSkóraUkład oddechowyWątpliwe Wstrząs anafilaktyczny Obrzęk warg Obrzęk naczynioruchowy Świąd skóry Pokrzywka Wyprysk niemowlęcy AZS Kichanie Upośledzona drożność nosa Surowiczy katar Świszczący oddech Przewlekły kaszek Duszność Zaparcia Kolka niemowlęca Walker-Smith Diseases of the small intestine in childhood 1999

8 How dangerous is food allergy in childhood? Macdougall i wsp. Arch Dis Child 2002; 86: Badanie retrospektywne; 0-15 r.ż zgonów/ dzieci z alergią pokarmową Ryzyko zgonu z powodu alergii pokarmowej 1: /rok

9 Przewód pokarmowy IgE zależne IgE niezależne Nadwrażliwość typu natychmiastowego Zespół alergii jamy ustnej Zapalenie jelit Zapalenie odbytnicy Enteropatia Celiakia Alergiczne eozynofilowe zap. przełyku Alergiczne eozynofilowe zap. żołądka Alergiczne eozynofilowe gastroenterocolitis JPGN 2000; 30: S87; Gastroenterology 2001; 120: 1026

10 Nadwrażliwość żołądkowo-jelitowa typu natychmiastowego Nudności, bóle brzucha Wymioty w ciągu minut-1-2 h Biegunka w ciągu 2 h Wiek niemowlęcy, wczesnodziecięcy Mleko, jaja, orzeszki ziemne, soja, zboża, ryby Leczenie: eliminacja alergenu (80% - całkowite ustąpienie objawów)

11 Zespół alergii jamy ustnej Pieczenie, obrzęk, swędzenie, zaczerwienienie Objawy natychmiast po kontakcie z alergenem Początek poza okresem niemowlęcym (<5 r.ż.) Świeże owoce, warzywa Reakcje krzyżowe z pyłkami –jabłka – pyłek brzozy; melony – pyłek ambrozji Leczenie: eliminacja antygenu; gotowanie!

12 Przewód pokarmowy IgE zależne IgE niezależne N adwrażliwość typu natychmiastowego Zespół alergii jamy ustnej Zapalenie odbytnicy Zapalenie jelit Enteropatia Celiakia Alergiczne eozynofilowe zap. przełyku Alergiczne eozynofilowe zap. żołądka Alergiczne eozynofilowe gastroenterocolitis JPGN 2000; 30: S87; Gastroenterology 2001; 120: 1026

13 Zapalenie odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy Stolce z krwią! Plamki lub pasemka świeżej krwi zmieszanej ze śluzem Bez innych objawów chorobowych Początek: zwykle 2-8 tydz. ż. 60% niemowlęta karmione wyłącznie piersią! Hist-pat:  eozynofilów (>60) lub ropni „eozynofilowych” Test prowokacji: objawy w ciągu 6-72 h

14 Zapalenie jelita cienkiego i okreżnicy Przewlekła biegunka, wymioty Brak prawidłowych przyrostów masy ciała Test prowokacji pokarmowej –wymioty w ciągu 3-4 h –biegunka w ciągu 5-8 h 80% dobra reakcja na hydrolizaty białkowe Ustąpienie objawów w 3-10 dni

15 Enteropatia Zespół złego wchłaniania Zahamowanie przyrostów masy i długości ciała Biegunka, wymioty Początek zwykle do 2 r.ż. Zwykle alergia na białka mleka krowiego Hipoproteinemia Rozpoznanie na podstawie badania hist-pat

16 Przewód pokarmowy IgE zależne IgE niezależne N adwrażliwość typu natychmiastowego Zespół alergii jamy ustnej Zapalenie jelit Zapalenie odbytnicy Enteropatia Celiakia Alergiczne eozynofilowe zap. przełyku Alergiczne eozynofilowe zap. żołądka Alergiczne eozynofilowe gastroenterocolitis JPGN 2000; 30: S87; Gastroenterology 2001; 120: 1026

17 Alergiczne eozynofilowe zapalenie... Przełyku –Wymioty, niechęć do jedzenia –Utrudnione połykanie! Żołądka –Wymioty, bóle brzucha, brak łaknienia –Wymioty z krwią Żołądka i jelita cienkiego –Bóle brzucha, niechęć do jedzenia, wymioty

18 Alergiczne eozynofilowe zapalenie... 50% objawy atopowe IgE – może być podwyższone Rozpoznanie hist-pat –Nacieki eozynofilowe w śluzówce, błonie podśluzowej Leczenie –<2 r.ż. – hydrolizaty białkowe (zwykle bardzo dobra reakcja) lub mieszanki elementarne –steroidy

19 Przewód pokarmowy IgE zależne IgE niezależne N adwrażliwość typu natychmiastowego Zespół alergii jamy ustnej Zapalenie jelit Zapalenie odbytnicy Enteropatia Celiakia Alergiczne eozynofilowe zap. przełyku Alergiczne eozynofilowe zap. żołądka Alergiczne eozynofilowe gastroenterocolitis JPGN 2000; 30: S87; Gastroenterology 2001; 120: 1026

20 Kryteria rozpoznawania Wywiad (objawy alergii po spożyciu pokarmu) Potwierdzenie związku między spożyciem określonego białka a występowaniem objawów za pomocą prób prowokacyjnych Brak przyczyn anatomicznych, czynnościowych, infekcyjnych

21 Kryteria rozpoznawania Zmiany patologiczne potwierdzające podejrzenie alergii (zwykle eozynofilia) Potwierdzenie związku pomiędzy spożyciem określonego białka pokarmowego a występowaniem objawów (za pomocą prób prowokacyjnych lub w wyniku powtarzającego się nieumyślnego narażenia na alergen)

22 Kryteria rozpoznawania Stwierdzenie alergenoswoistych IgE w przypadku choroby IgE zależnej Ustępowanie objawów po wyeliminowaniu z diety szkodliwego białka lub białek Powodzenie leczenia alergicznej reakcji zapalnej (np. kortykosteroidami)

23 Diagnostyka Podstawowe metody wykrywania alergenowoswoistych IgE przeciwko pokarmom –Swoiste IgE ujemny wynik - można wykluczyć reakcję IgE zależną swoistość wyniku dodatniego – mała! –Punktowe testy skórne wartość predykcyjna wyniku ujemnego >95% wartość predykcyjna wyniku dodatniego <50%

24 Diagnostyka Badania pomocnicze –Endoskopia/pobranie wycinków –Testy oceniające wchłanianie –Badanie stolca (krew, leukocyty, eozynofile) –pH-metria przełyku

25 Diagnostyka Badania nieprzydatne (przeciwwskazane) –Testy śródskórne z pokarmami –Testy prowokacji/neutralizacji –Cytotoksyczność –IgG 4

26 Alergia pokarmowa – próba prowokacji Alergen pokarmowy Alergen pokarmowy Objawy chorobowe Ustąpienie objawów Objawy chorobowe Dieta eliminacyjna

27 Próba prowokacji Podawanie pokarmu podejrzanego o wywoływanie objawów chorobowych w stopniowo wzrastających dawkach Cel: –potwierdzenie rozpoznania wstępnego (po diecie eliminacyjnej stosowanej w celach diagnostycznych) –wykazanie tolerancji po dłuższym okresie leczniczego stosowania diety eliminacyjnej

28 Próba prowokacji - przygotowanie Dieta eliminacyjna –w celach diagnostycznych: 1-4 tygodni –w celach leczniczych: 9-12 miesięcy –cel: całkowite ustąpienie objawów chorobowych (lub znaczne złagodzenie!) Odstawienie niektórych leków –antyhistaminiki (min godz.) –  -mimetyki, teofilina (min. 12 godz.) –kromoglikany (min. 12 godz.)

29 Dieta eliminacyjna przyczyny braku efektu eliminowany pokarm nie był przyczyną obserwowanych objawów chorobowych przyczyną objawów chorobowych jest składnik diety eliminacyjnej zbyt krótki okres stosowania diety nieprzestrzeganie diety eliminacyjnej współistnienie chorób wywołujących podobne objawy jak alergia (np. ostra biegunka infekcyjna)

30 Otwarta próba prowokacji 1 dzieńW obecności lekarza (zestaw p/wstrząsowy!) 0.5 ml mleka na skórę, język, błonę śluzową jamy ustnej 2.5 ml mleka doustnie 5, 10, 20, 40, 80 ml mleka doustnie Jeżeli nie ma objawów niepokojących, kontynuacja w domu 2 dzień80, 120, ml mleka doustnie 3-7 dzieńOdpowiednia dla wieku dobowa objętość mleka 7 dzieńBadanie kontrolne 30 dzieńBadanie kontrolne

31 Leczenie

32 Preparaty mlekozastępcze Hydrolizaty białkowePreparaty sojowe Nieznaczny stopień hydrolizy Znaczny stopień hydrolizy Mieszanki elementarne Bebiko HA Nan HA Serwatkowe Alfare Bebilon pepti Bebilon pepti MCT Kazeinowe Nutramigen Pregestimil Bebilon amino Neocate Bebiko sojowe Bebilon sojowy Humana SL Isomil Prosobee 1,2

33 Leczenie alergii pokarmowej - wytyczne ESPGHAN/ESPACI Arch Dis Child 1999; 81: Całkowita eliminacji uczulającego białka –niemowlęta karmione piersią: dieta eliminacyjna u matki –niemowlęta karmione sztucznie: preparaty o znacznie zmniejszonej alergenności (hydrolizaty o znacznym stopniu hydrolizy białka lub mieszanki elementarne)

34 Leczenie alergii pokarmowej - wytyczne ESPGHAN/ESPACI Arch Dis Child 1999; 81: Alergia na białka pokarmowe z towarzyszącymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania –preparaty o znacznie zmniejszonej alergenności –bezlaktozowe; zawierające MCT –do czasu regeneracji błony śluzowej Alergia na białka pokarmowe bez towarzyszących zaburzeń trawienia i wchłaniania –preparaty o znacznie zmniejszonej alergenności lub mieszanki elementarne, których skład [poza modyfikacją białka] odpowiada zaleceniom dla mlek modyfikowanych

35 Leczenie alergii pokarmowej - wytyczne ESPGHAN/ESPACI Arch Dis Child 1999; 81: W leczeniu alergii na białka mleka krowiego nie należy stosować –mlek zwierząt innych gatunków (np. mleka koziego lub owczego) –hydrolizatów o nieznacznym stopniu hydrolizy białka

36 Preparaty sojowe AAP 1998 Udowodniona Ig-E zależna alergia na białka mleka krowiego (wyjątek: biegunka i/lub enteropatia) ESPGHAN/ESPACI 1999 W udowodnionych przypadkach alergii na białka mleka krowiego bardziej uzasadnione jest stosowanie hydrolizatów białkowych niż preparatów sojowych, chociaż niektóre niemowlęta tolerują preparaty sojowe

37 Alergia na soję u dzieci z alergią na białka mleka krowiego 22 badaniaIgE-zależna i Ig-E niezależna 26% (0-100) Zeiger J Pediatr 1999 IgE-zależna14% (95% CI %) Klemola J Pediatr 2002 IgE-zależna i Ig-E niezależna 10% (95% CI %)

38 Profilaktyka alergii pokarmowej - wytyczne ESPGHAN/ESPACI Arch Dis Child 1999; 81: Wyłączne karmienie piersią przez 4-6 miesięcy Pokarmy stałe najwcześniej od 5 mż Niemowlęta karmione sztucznie z tzw. grup ryzyka –wyłącznie mieszanki o udowodnionej zmniejszonej alergenności (hydrolizaty o znacznym lub nieznacznym stopniu hydrolizy białka) Preparaty sojowe – nie! Profilaktyka alergii tylko u dzieci z tzw. grup ryzyka

39 Profilaktyka alergii pokarmowej The Cochrane Library 4; 2002 Ciąża –Dieta eliminacyjna nie zmniejsza ryzyka choroby atopowej u dziecka –Dieta eliminacyjna może niekorzystnie wpłynąć na stan odżywienia matki i/lub płodu Laktacja –Dieta eliminacyjna zmniejsza ryzyko AZS u dziecka –Ze względu na niedoskonałości metodologiczne wyniki badań mają ograniczone znaczenie

40 Profilaktyka alergii pokarmowej – nowości Badanie GINI –German Infant Nutrition Intervention Study –Von Berg EAACI 2001 Berlin; ESPGHAN 2001 Geneva Probiotyki –Lactobacillus GG –Kalliomaki Lancet 2001; 357:

41 GINI Study Wstępne wyniki badania GINI sugerują, że wywiad rodzinny w kierunku atopii [typ schorzenia atopowego w rodzinie] może mieć wpływ na skuteczność hydrolizatów białkowych stosowanych w profilaktyce Ostateczne wnioski dopiero po opublikowaniu wyników obserwacji w 3 r.ż. Von Berg for the GINI Study Group. EAACI 2001, Berlin

42 Lactobacillus GG i AZS Kalliomaki Lancet 2001; 357: RR = 0.51 (95% CI ) NNT = 4.5 (95% CI 2.6 – 15.6)

43 Nadwrażliwość pokarmowa Definicje Częstość występowania Najczęstsze alergeny Objawy kliniczne –Objawy ze strony przewodu pokarmowego Kryteria rozpoznawania Diagnostyka Leczenie Zapobieganie

44 Dziękuję!

45

46 Mechanizm uczulania i reakcji alergicznej Long A. NEJM 2002; 346:

47 Long A. NEJM 2002; 346:


Pobierz ppt "Prof. Hanna Szajewska Nadwrażliwość pokarmowa Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci Akademia Medyczna w Warszawie"

Podobne prezentacje


Reklamy Google