Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Nowotwory głowy i szyi Katedra i Klinika Otolaryngologii.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Nowotwory głowy i szyi Katedra i Klinika Otolaryngologii."— Zapis prezentacji:

1 Nowotwory głowy i szyi Katedra i Klinika Otolaryngologii

2 W obrębie głowy i szyi skupia się wiele narządów i tkanek różnego pochodzenia rozwojowego i o różnej budowie histologicznej; tłumaczy to różnorodność chorób występujących w tym rejonie

3 Pojęcie „ nowotwory głowy i szyi ” obejmuje grupę nowotworów złośliwych, w większości nabłonkowych, umiejscowionych w górnej części układu pokarmowego i oddechowego:  jama ustna  gardło  krtań  jama nosowa i zatoki oboczne nosa oraz nowotwory :  ucha  gruczołów ślinowych  tarczycy

4 Nowotwory głowy i szyi stanowią 12,6% ogółu nowotworów Połowa chorych umiera z tego powodu

5 Czynniki ryzyka:  płeć męska, 5 i 6 dekada życia  papierosy i alkohol  stany przedrakowe  niski poziom higieny jamy ustnej  niski status socjalno-ekonomiczny  zakażenie HIV

6 Cechy charakterystyczne :  większość to nowotwory nabłonkowe, teoretycznie położone powierzchownie  nowotwory gruczołowe – ślinianki i tarczyca  wybitnie heterogenne – przebieg i podatność na leczenie zależna od umiejscowienia  wzrost miejscowo-regionalny; niski odsetek przerzutów odległych  ryzyko wystąpienia drugiego ogniska nowotworu (3-7%), nowotwory synchroniczne  współwystępowanie zakażeń wirusowych – EB w raku nosogardła i HPV w raku gardła i krtani  mutacje genowe

7 Cechy charakterystyczne (c.d.):  towarzyszące choroby płuc, serca, wątroby oraz niedożywienie  występowanie poważnych dolegliwości fizycznych  upośledzenie podstawowych czynności życiowych: połykania, oddychania, mowy  upośledzenie wzroku, słuchu, węchu, smaku oraz innych funkcji układu nerwowego

8 Najczęstsze umiejscowienia nowotworów:  krtań  warga  część ustna gardła (gardło środkowe)  język

9 Zasady diagnostyki Wywiad (pytania dotyczące aktualnej choroby):  jak długo chory ma dolegliwości  czy pojawiły się nagle  czy występuje ból, otalgia, zaburzenia połykania, trudności w oddychaniu lub duszność, chrypka, krwawienia z nosa, jednostronny niedosłuch  czy nastąpiła utrata wagi ciała  czy pali papierosy i pije alkohol  dotychczasowe leczenie Wywiad c.d.:  wykonywany zawód (czynniki szkodliwe)  choroby przebyte  choroby występujące w rodzinie

10 Objawy, których nie można zbagatelizować:  chrypka – - guz krtani - zaburzenia ruchomości fałdu glosowego  ból lub uczucie przeszkody przy połykaniu – - jama ustna - gardło środkowe (migdałek, nasada języka) gardło dolne  krwawienia z nosa - - jama nosowa i zatoki oboczne nosa - nosogardło  niedosłuch jednostronny - - nosogardło

11 Zasady diagnostyki (c.d.) Badanie chorego  ogólne, oceniające stan chorego  badanie obwodowych węzłów chłonnych  pełne badanie laryngologiczne  badanie palpacyjne dostępnych narządów (jama ustna, migdałki podniebienne, język)  badanie węzłów chłonnych szyi

12 Zasady diagnostyki (c.d.) Badania endoskopowe  w znieczuleniu miejscowym  giętkim fiberoskopem – nos, nosogardło, gardło środkowe, gardło dolne, krtań  endoskopem sztywnym – krtań  w znieczuleniu ogólnym  laryngoskopia bezpośrednia  ezofagoskopia  tracheoskopia, bronchoskopia

13 Zasady diagnostyki (c.d.) Diagnostyka obrazowa  rtg klatki piersiowej – w każdym przypadku !!!  zdjęcia warstwowe: zatok obocznych nosa, krtani, nosogardła  rtg przełyku z kontrastem  TK i/lub MRI  angiografia  usg w każdym przypadku ! – dla oceny węzłów chłonnych szyi

14 U 5% chorych z chorobą nowotworową i u 40% chorych z rakiem, umiejscowionym w obrębie głowy i szyi, guz szyi jest pierwszym objawem choroby

15 W obrębie szyi znajduje się ok. 50% wszystkich węzłów chłonnych człowieka - ok. 250 węzłów

16 Najczęściej spotykanym guzem na szyi jest powiększony węzeł chłonny, który może mieć charakter:  zmiany miejscowej  procesu uogólnionego  procesu odczynowego  przerzutu nowotworowego

17 Diagnostyka różnicowa guzów szyi dotyczy:  zmian zapalnych  wad wrodzonych  nowotworów Na pierwszym miejscu stawia wczesne rozpoznanie zmian nowotworowych

18 Diagnostyka różnicowa guzów szyi (c.d.) Zmiany zapalne  zakażenia bakteryjne nieswoiste  zakażenia bakteryjne swoiste – gruźlica, kiła, promienica  zakażenia wirusowe  zapalenia ślinianek

19 Diagnostyka różnicowa guzów szyi (c.d.) Wady wrodzone  torbiele środkowe szyi  torbiele boczne szyi (skrzelopochodne)

20 Diagnostyka różnicowa guzów szyi (c.d.) Nowotwory  pierwotne  przerzutowe

21 Rodzaje guzów szyi w zależności od wieku chorego 0 – 15 lat 0 – 15 lat 15 – 40 lat powyżej 40 lat  Guzy zapalne  Guzy rozwojowe  chłoniaki  nowotwory tarczycy tarczycy  chłoniaki  nowotwory naczyniowe  nowotwory neurogenne  nowotwory ślinianek  przerzuty raka jamy ustnej, gardła środkowego i dolnego gardła środkowego i dolnego oraz krtani oraz krtani

22 Podstawą diagnostyki guzów szyi jest USG i PCI guza (z wyjątkiem guzów naczyniowych) PCI chłoniak usunięcie całego węzła PCI przerzut raka panendoskopia Węzeł nadobojczykowy PCI przerzut raka klatka piersiowa i jama brzuszna

23 Przerzuty do węzłów chłonnych z nieznanego ogniska pierwotnego Lokalizacja pierwotnego ogniska:  80% - głowa i szyja  15% - klatka piersiowa i jama brzuszna  5% - skóra

24 węzły Ognisko pierwotne Poziom I jama ustna, skóra twarzy, przedsionek jamy nosa, wargi Poziom II jama ustna, gardło środkowe i dolne, krtań – nadgłośnia, nosogardło Poziom III jama ustna, gardło środkowe i dolne, krtań – nadgłośnia Poziom IV krtań, gardło dolne, szyjna część przełyku Poziom V nosogardło, tarczyca, skóra okolicy łopatki i górnej części klatki piersiowej, płuco, sutek, żołądek, jelito grube Lokalizacja węzła a prawdopodobna lokalizacja ogniska pierwotnego

25 Najczęstsza lokalizacja ogniska pierwotnego w zależności od typu histopatologicznego:  rak płaskonabłonkowy – jama ustna, gardło, krtań, płuco, przełyk, szyjka macicy  gruczolakorak – płuco, żołądek, jelito grube, pęcherzyk żółciowy, macica, gruczoł krokowy, jajnik  rak anaplastyczny – nosogardło, płuco  rak jasnokomórkowy – nerka  rak brodawkowaty – tarczyca, trzon macicy, jajnik

26 U ponad 50% chorych ogniska pierwotne nowotworów ujawniają się w czasie 5-letnej obserwacji; u innych zlokalizowanie tego ogniska następuje podczas badania sekcyjnego. U pozostałych 12 – 17% chorych – ognisko pierwotne nigdy nie zostaje określone.

27 Nowotwory jamy nosowej i zatok obocznych nosa  stanowią mniej niż 1% wszystkich nowotworów złośliwych  w 80% dotyczą zatok szczękowych  histologicznie – nowotwory nabłonkowe: rak płaskonabłonkowy lub gruczolakorak

28 Nowotwory jamy nosowej i zatok obocznych nosa (c.d.) Objawy:  postępująca niedrożność nosa  krwawienia z nosa  niestałe pobolewania i zaburzenia czucia w zakresie n.V  narastające bóle głowy  objawy oczne: - niedowład n.II, III, IV, VI  objawy neurologiczne – przy naciekaniu podstawy czaszki

29 Nowotwory jamy nosowej i zatok obocznych nosa (c.d.) Kierunek naciekania zależy od umiejscowienia guza

30 Nowotwory jamy nosowej i zatok obocznych nosa (c.d.) Leczenie:  napromienianie lub  operacja i napromienianie

31 Nowotwory jamy ustnej  przeważają raki płaskonabłonkowe, często rozwijające się na podłożu leukoplakii  mogą być wieloogniskowe  lokalizacja: - warga - 2/3 przednie języka - dno jamy ustnej - błona śluzowa policzka  u 40% chorych – przerzuty do węzłów chłonnych

32 Nowotwory jamy ustnej (c.d.)

33  Objawy:  początkowo nieuchwytne  ból, ślinotok, szczękościsk  Leczenie:  operacyjne i napromienianie  5-letnie przeżycie:  warga – 80%  dno jamy ustnej – 35%  język – 30%

34 Nowotwory gardła środkowego  raki płaskonabłonkowe, często nowotwory nienabłonkowe (chłoniaki)  lokalizacja: - migdałki podniebienne - podstawa języka - łuki podniebienne - podniebienie miękkie  u 60% chorych przerzuty do węzłów chłonnych

35 Nowotwory gardła środkowego (c.d.) Objawy:  uczucie pieczenia, drapania, przeszkody w gardle przy przełykaniu  ból, trudności w połykaniu (dysfagia, odynofagia)  otalgia  szczękościsk Leczenie:  napromienianie 10% 5-letnich przeżyć

36 Nowotwory nosogardła  histologicznie: - raki płaskonabłonkowe, - transitional cell carcinoma, - lymphoepithelioma  u 50% chorych przerzut do węzła chłonnego jest pierwszym objawem choroby  u 20% chorych stwierdza się przerzuty odległe

37 Nowotwory nosogardła (c.d.) Objawy:  nosowe: - narastająca niedrożność - krwawienia z nosa  oczne: - wytrzeszcz - zaburzenia ruchomości gałki ocznej - zaburzenia widzenia  neurologiczne: - porażenie nerwów czaszkowych I-VI, IX-XII  jednostronny niedosłuch przewodzeniowy

38 Nowotwory nosogardła (c.d.) Leczenie: - napromienianie 35% 5-letnich przeżyć

39 Naczyniakowłókniak młodzieńczy (Angiofibroma juvenile)  dotyczy płci męskiej w wieku pokwitania Objawy:  krwotoki z nosa  jednostronne lub obustronne upośledzenie drożności nosa  stały wyciek śluzowo-ropny z nosa  nosowanie zamknięte  zwykle jednostronne upośledzenie słuchu typu przewodzeniowego  penetracja guza do otoczenia Diagnostyka:  rtg i TK nosogardła, angiografia  wycinek z guza – nie !!! Leczenie: operacyjne

40 Nowotwory gruczołów ślinowych

41 Nowotwory gruczołów ślinowych (c.d.)  przeważają nowotwory łagodne  złośliwe stanowią 0,3% wszystkich nowotworów  lokalizacja: - 80% - ślinianka przyuszna - 15% - ślinianka podżuchwowa - 5% - małe gruczoły ślinowe  histologicznie: - rak gruczołowo-torbielowaty - gruczolakorak - rak śluzowo-naskórkowy

42 Nowotwory gruczołów ślinowych (c.d.) Guzy łagodne:  guz kulisty, dobrze odgraniczony od otoczenia  ruchomy (ograniczenie ruchomości tylko w lokalizacji guza w płacie głębokim lub cieśni – tzw. postać „góry lodowej”)  powolny wzrost (szybki wzrost – podejrzenie zezłośliwienia)  guz niebolesny (pojawienie się bólu – stan zapalny lub podejrzenie zezłośliwienia)  nigdy nie powoduje niedowładu nerwu twarzowego

43 Nowotwory gruczołów ślinowych (c.d.) Guzy złośliwe:  zazwyczaj guz twardy, nieruchomy, nieostro odgraniczony od otoczenia, „wtopiony” w okoliczne tkanki  nagły, szybki wzrost guza  wczesne dolegliwości bólowe (bez cech stanu zapalnego)  naciekanie skóry (owrzodzenia)  niedowład lub porażenie nerwu twarzowego  przerzuty do węzłów chłonnych

44 Guz mieszany (Tumor mixtus, Gruczolak wielopostaciowy –Adenoma pleomorphe)  najczęstszy guz łagodny gruczołów ślinowych (ok. 80%)  w 80% występuje w przyusznicy  dobrze odgraniczony od otoczenia, kulisty, zwykle ruchomy  posiada torebkę (mikroubytki – penetracja do otoczenia, guzki satelitarne)  rośnie powoli, czasem latami, praktycznie bezobjawowo  5-10% ulega zezłośliwieniu

45 Guz mieszany Leczenie - operacyjne

46 Nowotwory gruczołów ślinowych (c.d.) Leczenie:  operacyjne i napromienianie 25-90% 5-letnich przeżyć (zależnie od zaawansowania i typu histologicznego)

47 Nowotwory ucha  najczęściej dotyczą skóry małżowiny usznej  histologicznie: - rak podstawnokomórkowy - rak płaskonabłonkowy Objawy:  owrzodzenie skóry  ból  przerzuty do węzłów chłonnych Leczenie:  operacyjne i napromienianie

48 Taktyka leczenia nowotworów głowy i szyi  Leczenie interdyscyplinarne.  Proces diagnostyki, leczenia i rehabilitacji wymaga współpracy chirurga głowy i szyi, patologa, radiologa, radioterapeuty, chemioterapeuty, chirurga plastyka, chirurga szczękowego, foniatry, logopedy, fizykoterapeuty, często psychologa klinicznego lub psychiatry.  Podstawowe metody leczenia radykalnego – to leczenie chirurgiczne i radioterapia

49 Leczenie chirurgiczne Wczesne stadia choroby (T 1-2, N0, M0) – chirurgia lub radioterapia Decyzja zależy od:  typu i lokalizacji nowotworu  doświadczenia chirurga  preferencji ośrodka leczącego Zaawansowane stadia choroby (T3-4, N1-3, M0) – chirurgia i radioterapia

50 Radioterapia  nowotwory o zaawansowaniu T1-2  nowotwory promieniowrażliwe Radio-/chemioterapia  nowotwory o wysokiej złośliwości, z przerzutami odległymi


Pobierz ppt "Nowotwory głowy i szyi Katedra i Klinika Otolaryngologii."

Podobne prezentacje


Reklamy Google