Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Badanie ogólne moczu. Pobieranie materiału I przerwa nocna (ok. 8 godzin) przerwa nocna (ok. 8 godzin) jałowe, suche naczynie jałowe, suche naczynie dokładnie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Badanie ogólne moczu. Pobieranie materiału I przerwa nocna (ok. 8 godzin) przerwa nocna (ok. 8 godzin) jałowe, suche naczynie jałowe, suche naczynie dokładnie."— Zapis prezentacji:

1 Badanie ogólne moczu

2 Pobieranie materiału I przerwa nocna (ok. 8 godzin) przerwa nocna (ok. 8 godzin) jałowe, suche naczynie jałowe, suche naczynie dokładnie umyć okolice ujścia cewki moczowe - detergentu (mydło) - nie używać alkoholu i innych środków dezynfekujących dokładnie umyć okolice ujścia cewki moczowe - detergentu (mydło) - nie używać alkoholu i innych środków dezynfekujących środkowy strumień środkowy strumień

3 Pobieranie materiału II 2 godziny – pobranie -> badanie 2 godziny – pobranie -> badanie jeśli nie można wykonać w tym czasie badania należy przetrzymywać mocz w temp +4 st C jeśli nie można wykonać w tym czasie badania należy przetrzymywać mocz w temp +4 st C nie pobierać w trakcie krwawienia miesięcznego nie pobierać w trakcie krwawienia miesięcznego jeśli trzeba – przykryć ujście pochwy jeśli trzeba – przykryć ujście pochwy

4 Co można badać w moczu I Właściwości fizyczne barwa barwa przejrzystość przejrzystość ciężar właściwy ciężar właściwy zapach zapach objętość objętość

5 Co można badać w moczu II Właściwości chemiczne białko białko glukoza glukoza ciała ketonowe ciała ketonowe urobilinogen urobilinogen bilirubina bilirubina azotyny azotyny pH pH

6 Osad moczu

7 Dobowa zbiórka moczu

8 Barwa słomkowożółta słomkowożółta barwa pochodzi o urochromu (urobilinogen jest bezbarwny) barwa pochodzi o urochromu (urobilinogen jest bezbarwny) różowy/czerwony (mioglobina, hemoglobina) różowy/czerwony (mioglobina, hemoglobina) 0,2 – 0,7 ml krwi w 1 l moczu – różowy 0,2 – 0,7 ml krwi w 1 l moczu – różowy 1ml /l – wyraźnie czerwony 1ml /l – wyraźnie czerwony intensywnie żółty – wit. B12, fenacetyna intensywnie żółty – wit. B12, fenacetyna pomarańczowy – silnie zagęszczony, bilirubina, karoteny, rifampicyna pomarańczowy – silnie zagęszczony, bilirubina, karoteny, rifampicyna brunatny/czarny – alkaptonuria, zatrucie fenolem, porfiria, pozajelitowe podawanie preparatów żelaza, lewodopa brunatny/czarny – alkaptonuria, zatrucie fenolem, porfiria, pozajelitowe podawanie preparatów żelaza, lewodopa niebieski – błękit metylenowy, zakażenie pałeczka ropy błękitnej niebieski – błękit metylenowy, zakażenie pałeczka ropy błękitnej ceglasty (+ osad) – fosforany bezpostaciowe ceglasty (+ osad) – fosforany bezpostaciowe

9 Przejrzystość prawidłowo przejrzystość zupełna prawidłowo przejrzystość zupełna elementy morfotyczne (nabłonki, RBC, WBC) elementy morfotyczne (nabłonki, RBC, WBC) bakterie (dużo) bakterie (dużo) śluz śluz tłuszcz (mleczny) tłuszcz (mleczny) nie każde zmętnienie świadczy o patologii nie każde zmętnienie świadczy o patologii fosforany w moczu zasadowym (mocz długostojący) fosforany w moczu zasadowym (mocz długostojący)

10 Ciężar właściwy ultrafiltrat kłębkowy – 1,010g/ml ultrafiltrat kłębkowy – 1,010g/ml – g/ml – granice w jakich nerka może regulować ciężar właściwy – g/ml – granice w jakich nerka może regulować ciężar właściwy N: g/ml (1,015 – 1,030) N: g/ml (1,015 – 1,030) ↓ zasadowica zasadowica Przewodnienie Przewodnienie Hipotermia Hipotermia moczówka, środki moczopędne moczówka, środki moczopędne niewydolność nerek!!! niewydolność nerek!!! ↑ odwodnienie odwodnienie diureza osmotyczna (glukoza, inulina, uropolina, białkomocz) – szukać cukrzycy! diureza osmotyczna (glukoza, inulina, uropolina, białkomocz) – szukać cukrzycy!

11 Ciężar właściwy OSMOLARNOŚĆ OSMOLARNOŚĆ mOsm/kg H2O mOsm/kg H2O (2 ostatnie cyfry ciężaru właściwego x 26) (2 ostatnie cyfry ciężaru właściwego x 26) IZOSTENURIA IZOSTENURIA 1,010-1,012 g/ml w ciągu całej doby przez minimum 2 dni 1,010-1,012 g/ml w ciągu całej doby przez minimum 2 dni nerki nie są w stanie zagęszczać ani rozcieńczać moczu - odbiałczone osocze nerki nie są w stanie zagęszczać ani rozcieńczać moczu - odbiałczone osocze BADANIE CIĘŻARU WŁAŚCIWEGO BADANIE CIĘŻARU WŁAŚCIWEGO metody fizyczne – urometr metody fizyczne – urometr metody enzymatyczne (paski testowe) metody enzymatyczne (paski testowe) zmiana stałej dysocjacji związków jonowych w moczu zmiana stałej dysocjacji związków jonowych w moczu zawyża – białko, ciała ketonowe zawyża – białko, ciała ketonowe zaniża – glukoza, pH>7, mocznik zaniża – glukoza, pH>7, mocznik

12 pH 5,5 – 6,5 ↑ dieta wegetariańska dieta wegetariańska zakażenie bakteryjne zakażenie bakteryjne niektóre leki niektóre leki mocz długostojący!!! mocz długostojący!!! ↓ zakażenia bakteryjne zakażenia bakteryjne dieta wysokobiałkowa (mięsna) dieta wysokobiałkowa (mięsna) kwasica metaboliczna kwasica metaboliczna alkohol metylowy alkohol metylowy choroby gorączkowe choroby gorączkowe

13 Zapach - „charakterystyczny” zależy od składu chemicznego zależy od składu chemicznego owocowy (aceton) owocowy (aceton) ciała ketonowe (kwasica metaboliczna!) ciała ketonowe (kwasica metaboliczna!) amoniak amoniak zakażenie Proteus vulgaris zakażenie Proteus vulgaris gnilny gnilny ropomocz, masywne zakażenie bateryjne ropomocz, masywne zakażenie bateryjne mysi mysi fenyloketopnuria fenyloketopnuria syrop klonowy syrop klonowy leucynoza (choroba syropu klonowego leucynoza (choroba syropu klonowego

14 Objętość ml/d ml/d dieta (białko – spada pH – wzrasta objętość moczu) dieta (białko – spada pH – wzrasta objętość moczu) podaż płynów podaż płynów utrata płynów innymi drogami utrata płynów innymi drogami stopień wydolności nerek stopień wydolności nerek wiekx wiekx stanu psychicznego (polidypsja psychogenna) stanu psychicznego (polidypsja psychogenna) minimalna ilość potrzebna do wydalenia produktów przemiany białkowej to ml/d minimalna ilość potrzebna do wydalenia produktów przemiany białkowej to ml/d poliuria (wielomocz) >2500ml/d– cukrzyca, moczówka prosta, marskość nerek poliuria (wielomocz) >2500ml/d– cukrzyca, moczówka prosta, marskość nerek oliguria (skąpomocz) < ml/d oliguria (skąpomocz) < ml/d anuria (bezmocz) < 100ml/d anuria (bezmocz) < 100ml/d

15 Białko N: do 100mg / d (ślad) (150mg/d) N: do 100mg / d (ślad) (150mg/d) białko Tamma-Horsfalla białko Tamma-Horsfalla śluz śluz produkty degradacji nabłonków dróg moczowych produkty degradacji nabłonków dróg moczowych białkomocz białkomocz białko >100mg/d białko >100mg/d

16 Białkomocz fizjologicny wysiłek fizyczny (nadmierny, długotrwały) wysiłek fizyczny (nadmierny, długotrwały) gorączka gorączka oziębienie/ogrzanie okolicy nerek oziębienie/ogrzanie okolicy nerek pozycja stojąca pozycja stojąca stres stres

17 Białkomocz przednerkowy malaria malaria dur brzuszny dur brzuszny ciąża (ortostatyczny) ciąża (ortostatyczny) nadciśnienie tętnicze nadciśnienie tętnicze gorączka gorączka zatrucia zatrucia przekrwienie bierne przekrwienie bierne niedokrwistość hemolityczna niedokrwistość hemolityczna szpiczak mnogi (białko Bence Johneas) szpiczak mnogi (białko Bence Johneas)

18 Białkomocz nerkowy KŁĘBUSZKOWY – uszkodzenie błony filtracyjnej selektywny – małe cząsteczki, 40-90kD selektywny – małe cząsteczki, 40-90kD albuminy albuminy transferyna, a1-antytrypsyna, a1-kwasna glikoproteina – markery KZN transferyna, a1-antytrypsyna, a1-kwasna glikoproteina – markery KZN nieselektywny – cząsteczki powyżej 90kD (Ig)– elektroforeza wygląda jak w surowicy nieselektywny – cząsteczki powyżej 90kD (Ig)– elektroforeza wygląda jak w surowicy zespół nerczycowy, szpiczak, cukrzyca, skrobiawice zespół nerczycowy, szpiczak, cukrzyca, skrobiawice CEWKOWY – do 2 g/d kD upośledzenie resorpcji zwrotnej małych białek (RESORPCYJNY) upośledzenie resorpcji zwrotnej małych białek (RESORPCYJNY) wady cewek nabyte i wrodzone, nadmiar danego białka w surowicy wady cewek nabyte i wrodzone, nadmiar danego białka w surowicy (galaktozemia, zespół Fanconiego, choroba. Wilsona) (galaktozemia, zespół Fanconiego, choroba. Wilsona) B2-mikroglobulina B2-mikroglobulina (wydzielniczy) – b, Tamma Horsfala – wałeczki szkliste (wydzielniczy) – b, Tamma Horsfala – wałeczki szkliste

19 Różnicowanie białkomoczu kłębkowy kłębkowy albumina> 30 mg albumina> 30 mg B2-mikroglobulina< 0,25 mg/d B2-mikroglobulina< 0,25 mg/d kanalikowy kanalikowy albumin <30mg albumin <30mg B2-mikroglobulina > 0,25 mg/d B2-mikroglobulina > 0,25 mg/d mieszany mieszany albumina >30mg albumina >30mg B2-mikroglobulina > 0,25 mg/d B2-mikroglobulina > 0,25 mg/d

20 Białkomocz pozanekowy stany zapalne dróg moczowych stany zapalne dróg moczowych nowotwory nowotwory dodatek płynów wysokobiałkowych dodatek płynów wysokobiałkowych upławy upławy nasienie nasienie działanie celowe pacjenta działanie celowe pacjenta

21 Białkomocz NORMOALBUMINURIA< 30 mg/d NORMOALBUMINURIA< 30 mg/d MIKROALBUMINURIA mg/d (3-10 mg% w porcji) MIKROALBUMINURIA mg/d (3-10 mg% w porcji) cukrzyca – pierwszy wykładnik nefropatii cukrzyca – pierwszy wykładnik nefropatii Białkomocz minimalny mg/d (< 50 mg% w porcji) Białkomocz minimalny mg/d (< 50 mg% w porcji) III trymestr ciąży, ortostatyczny, wysiłek fizyczny, zmiany temperatury ciała III trymestr ciąży, ortostatyczny, wysiłek fizyczny, zmiany temperatury ciała Białkomocz mierny0,5-3 g/d ( mg% w porcji) – dzieci do 200 mg% Białkomocz mierny0,5-3 g/d ( mg% w porcji) – dzieci do 200 mg% patologia kanalika, KZN na podłożu minimal change patologia kanalika, KZN na podłożu minimal change Białkomocz masywny > 3 g/d (> 300 mg% w porcji) Białkomocz masywny > 3 g/d (> 300 mg% w porcji)

22 Glukoza - brak próg nerkowy - 180mg% w surowicy próg nerkowy - 180mg% w surowicy cukrzyca, dożylne wlewy glukozy cukrzyca, dożylne wlewy glukozy fizjologiczna glukozuria fizjologiczna glukozuria przejedzenie słodyczami, stan lękowy, kobiety ciężarne przejedzenie słodyczami, stan lękowy, kobiety ciężarne glukozuria patologiczna glukozuria patologiczna z hiperglikemią - cukrzyca, nadczynność tarczycy, kory nadnerczy, leczenie ACTH z hiperglikemią - cukrzyca, nadczynność tarczycy, kory nadnerczy, leczenie ACTH bez hiperglikemi - uszkodzenie cewek nerkowych (cukrzyca, zatrucie metalami ciężkimi bez hiperglikemi - uszkodzenie cewek nerkowych (cukrzyca, zatrucie metalami ciężkimi

23 Ciała ketonowe - brak aceton, B-hydroksymaslan, kw. acetooctowy (wykrywany testami paskowymi) aceton, B-hydroksymaslan, kw. acetooctowy (wykrywany testami paskowymi) cukrzyca cukrzyca wymioty, biegunki - kwasica ketonowa wymioty, biegunki - kwasica ketonowa przewaga B-hydroksymaslanu (nie wykrywany paskami) przewaga B-hydroksymaslanu (nie wykrywany paskami) głodzenie głodzenie gestoza gestoza obecność ketonów - myśleć o wykonaniu gazometrii obecność ketonów - myśleć o wykonaniu gazometrii

24 Urobilinogen - ślad Wzrost Wzrost żółtaczka hemolityczna żółtaczka hemolityczna choroby miąższowe wątroby choroby miąższowe wątroby wzrost produkcji w jelitach (zaparcia, zapalenia jelit, niedrożność) wzrost produkcji w jelitach (zaparcia, zapalenia jelit, niedrożność) Spadek Spadek ciężka żółtaczka mechaniczna ciężka żółtaczka mechaniczna zniszczenie flory bakteryjnej jelit zniszczenie flory bakteryjnej jelit

25 Bilirubina (-) żółtaczki mechaniczne i miąższowe żółtaczki mechaniczne i miąższowe zaburzenia metabolizmu bilirubiny zaburzenia metabolizmu bilirubiny

26 Azotyny produkowane przez bakterie - pośredni test na obecność bakterii w moczu produkowane przez bakterie - pośredni test na obecność bakterii w moczu warunek - mocz musi długo zalegać w pęcherzu warunek - mocz musi długo zalegać w pęcherzu

27 Osady moczu

28 Przygotowanie materiału ok. 10 ml świeżego moczu ok. 10 ml świeżego moczu odwirować odwirować powiększenie 400x powiększenie 400x

29 Co można znaleźć w osadzie? RBC, WBC RBC, WBC nabłonki nabłonki wałeczki wałeczki osady mineralne osady mineralne kryształy kryształy nieupostaciowane nieupostaciowane istoty żywe istoty żywe bakterie bakterie grzyby grzyby Trichomonas vaginalis Trichomonas vaginalis owsiki owsiki inne inne wata wata kryształy leków kryształy leków

30 Upostaciowane - leukocyty 0-8 wpw 0-8 wpw zakażenie układu moczowego zakażenie układu moczowego przewlekła niewydolność krążenia przewlekła niewydolność krążenia stany gorączkowe stany gorączkowe odwodnienie odwodnienie wysiłek fizyczny wysiłek fizyczny

31 Upostaciowane - erytrocyty do 2 wpw (krwinkomocz) do 2 wpw (krwinkomocz) przednerkowy przednerkowy skazy krwotoczne, leczenie przeciwzakrzepowe, złośliwa faza NT skazy krwotoczne, leczenie przeciwzakrzepowe, złośliwa faza NT nerkowy nerkowy KZN, nowotwory gruźlica nerek, urazy nerki KZN, nowotwory gruźlica nerek, urazy nerki pozanerkowy pozanerkowy kamica układu moczowego, zakażenia układu moczowego, brodawczaki pęcherza, kamica układu moczowego, zakażenia układu moczowego, brodawczaki pęcherza, rak prostaty, krew menstruacyjna rak prostaty, krew menstruacyjna świadome działanie pacjenta świadome działanie pacjenta

32 Upostaciowane - nabłonki dostają się do moczu, w czasie przepływu przez drogi moczowe - fizjologiczne zluszczanie dostają się do moczu, w czasie przepływu przez drogi moczowe - fizjologiczne zluszczanie kanaliki nerkowe kanaliki nerkowe 1-warstwowy płaski 1-warstwowy płaski małe wielokątne lub okrągłe komórki małe wielokątne lub okrągłe komórki cytoplazma drobnoziarnista, pęcherzykowate jądro cytoplazma drobnoziarnista, pęcherzykowate jądro - prawie zawsze wykazują cechy zwyrodnienia - tylko w moczu zawierającym białko i wałeczki nabłonkowe (cechy uszkodzenia kłębuszków) miedniczki i moczowody miedniczki i moczowody nabłonek przejściowy (maczugowate komórki) nabłonek przejściowy (maczugowate komórki) z warstwy powierzchniowej - płaskie, wielokątne, owalne z warstwy powierzchniowej - płaskie, wielokątne, owalne z głębszych warstw - okrągłe, gruszkowate, wrzecionowate z głębszych warstw - okrągłe, gruszkowate, wrzecionowate pęcherz moczowy pęcherz moczowy baldaszkowate baldaszkowate ujście cewki moczowej ujście cewki moczowej duże wielokątne, w skupiskach duże wielokątne, w skupiskach często postrzępione brzegi często postrzępione brzegi

33 Wałeczki tylko w kwaśnym pH tylko w kwaśnym pH gp rozpuszcza się w pH zasadowym gp rozpuszcza się w pH zasadowym odlewy białkowe kanalików nerkowych odlewy białkowe kanalików nerkowych mechanizm powstawania nieznany mechanizm powstawania nieznany zbudowane z białka Tamma-Horsfalla zbudowane z białka Tamma-Horsfalla

34 Wałeczki prawdziwe SZKLISTE SZKLISTE KOMÓRKOWE KOMÓRKOWE nabłonkowe nabłonkowe ziarniste ziarniste gruboziarniste gruboziarniste leukocytarne leukocytarne erytrocytarne erytrocytarne drobnoziarniste drobnoziarniste tłuszczowe tłuszczowe woskowe woskowe hemoglobinowe hemoglobinowe mioglobionowe mioglobionowe

35 Wałeczki rzekome cylindroidy cylindroidy bakteryjne bakteryjne mineralne mineralne jądrowe jądrowe

36 Liczba Addisa dobowe wydalanie składników morfotycznych (RBC, WBC, nabłonki, wałeczki szkliste) dobowe wydalanie składników morfotycznych (RBC, WBC, nabłonki, wałeczki szkliste) zbiórka 12 godzinna zbiórka 12 godzinna kwaśny mocz !!! kwaśny mocz !!! normy: normy: WBC, nabłonki – 600tyś – 3 mln / dobę WBC, nabłonki – 600tyś – 3 mln / dobę RBC – 130tyś – 2 mln / dobę RBC – 130tyś – 2 mln / dobę wałeczki szkliste – 2 – 5tyś /dobę wałeczki szkliste – 2 – 5tyś /dobę

37 Słownik: wałeczek - choroba ERYTROCYTARNE ERYTROCYTARNE kłębuszkowe zapalenie nerek kłębuszkowe zapalenie nerek LEUKOCYTARNE LEUKOCYTARNE odmiedniczkowe zapalenie nerek odmiedniczkowe zapalenie nerek ZIARNISTE ZIARNISTE ciężkie uszkodzenie miąższu nerek ciężkie uszkodzenie miąższu nerek NABŁONKOWE NABŁONKOWE ostra niewydolność kanalików nerkowych ostra niewydolność kanalików nerkowych TŁUSZCZOWE TŁUSZCZOWE zespół nerczycowy zespół nerczycowy WOSKOWE WOSKOWE ciężkie nefropatie ciężkie nefropatie BAKTERYJNE, DROŻDŻOWE BAKTERYJNE, DROŻDŻOWE stany zapalne lub grzybicze dróg moczowych stany zapalne lub grzybicze dróg moczowych

38 Kryształy Odczyn kwaśny Odczyn kwaśny kryształy szczawianu octowego kryształy szczawianu octowego kryształy kwasu moczowego kryształy kwasu moczowego moczany bezpostaciowe moczany bezpostaciowe Odczyn obojętny Odczyn obojętny kryształy szczawianu octowego kryształy szczawianu octowego fosforany wapniowe fosforany wapniowe fosforany bezpostaciowe fosforany bezpostaciowe Odczyn zasadowy Odczyn zasadowy fosforany bezpostaciowe fosforany bezpostaciowe fosforany wapniowe fosforany wapniowe trójfosforany amonowomagnezowe trójfosforany amonowomagnezowe moczany amonowe moczany amonowe siarczany wapniowe siarczany wapniowe kryształy fosforanu magnezowego kryształy fosforanu magnezowego kryształy węglanu wapniowego kryształy węglanu wapniowego

39 Kryształy patologiczne Cystyny Cystyny wrodzony defekt metabolizmu cystyny wrodzony defekt metabolizmu cystyny Tyrozyny, leucyny Tyrozyny, leucyny ostry zanik miąższu wątroby ostry zanik miąższu wątroby Ksantyny Ksantyny wrodzony defekt przemiany kwasu moczowego wrodzony defekt przemiany kwasu moczowego Bilirubiny Bilirubiny choroby manifestujące się obecnością bilirubiny w moczu choroby manifestujące się obecnością bilirubiny w moczu Cholesterolu Cholesterolu uszkodzenie nerek znacznego stopnia, zespół nerczycowy uszkodzenie nerek znacznego stopnia, zespół nerczycowy

40 Dobowa zbiórka moczu

41 DZM – pobieranie materiału II mocz po nocy ↓ I mocz po nocy nastepnego dnia do szczelnego naczynia do szczelnego naczynia chłodne, ciemne miejsce chłodne, ciemne miejsce wymieszać wymieszać zapisać objętość zapisać objętość dostarczyć 100 ml dostarczyć 100 ml

42 DZM – konserwowanie moczu kryształki tymolu kryształki tymolu badania biochemiczne badania biochemiczne 10N HCl 10N HCl katecholaminy, steroidy katecholaminy, steroidy Na 2 CO 3, ciemna butelka Na 2 CO 3, ciemna butelka porfiryny porfiryny parafina parafina amoniak amoniak 6N HCl (1-2ml/1,5-2l moczu) 6N HCl (1-2ml/1,5-2l moczu) Ca, P Ca, P

43 DZM – co badamy klirens kreatyniny klirens kreatyniny klirens amylazy klirens amylazy dobowe wydalanie białka dobowe wydalanie białka bilans azotowy – kreatynina, mocznik, białko bilans azotowy – kreatynina, mocznik, białko dobowe wydalanie Ca 2+ dobowe wydalanie Ca 2+ dobowe wydalanie fosforanów dobowe wydalanie fosforanów dobowe wydalanie Na +, K + dobowe wydalanie Na +, K + kwas hydroksyprolinowy, kwas D-aminolewulinowy kwas hydroksyprolinowy, kwas D-aminolewulinowy NA, A, aldosteron, kortyzol, testosteron, estrogeny, BhCG... NA, A, aldosteron, kortyzol, testosteron, estrogeny, BhCG...


Pobierz ppt "Badanie ogólne moczu. Pobieranie materiału I przerwa nocna (ok. 8 godzin) przerwa nocna (ok. 8 godzin) jałowe, suche naczynie jałowe, suche naczynie dokładnie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google