Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał"— Zapis prezentacji:

1 Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA Publikacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Prezentacja jest dystrybuowana bezpłatnie

2 Dane INFORMACYJNE Nazwa szkoły: Zespół Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w Kielnie ID grupy: 96/96_MP _G1 Opiekun: Zdzisław Malinowski Kompetencja: matematyczno - przyrodnicza Temat projektowy: Jestem w ruchu Semestr/rok szkolny: 2/2010/2011

3

4 GIMNZJUM w KIELNIE Opiekun – Zdzisław Malinowski Skład grupy : Justyna Boike, Anna Bojk, Karolina Czerniawska, Katarzyna Hallmann, Beata Łaga, Agnieszka Miotk, Dominika Peliksze, Patryk Bichowski, Jakub Oczk, Michał Oczk. Czas realizacji projektu – – (2 semestr)

5 Rośliny : pną się rozchylają kwiaty penetrują korzeniami podłoże kierują pęd ku słońcu składają liście po dotknięciu Ruch umożliwia organizmom : zdobycie pokarmu zdobycie partnera i rozmnażanie ucieczkę przed niebezpieczeństwem znalezienie dogodnych warunków

6

7 Po urodzeniu nie potrafimy samodzielnie się przemieszczać. Umiemy doskonale wysysać mleko, wierzgać kończynami i robić śmieszne miny. Gdy nauczymy się chodzić i wykonywać różne ewolucje naszym rodzicom wydaje się, że jesteśmy w kilku miejscach jednocześnie. Poruszamy się nieustannie, nie zważając na swoje bezpieczeństwo. Uwielbiamy bawić się na podwórku i jest to dla nas dobre, bo słońce pobudza wytwarzanie witaminy D w skórze, czyli sprzyja mineralizacji kości.

8 Aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu jest najzdrowszy ponieważ : mocny gorset mięśniowy pomaga utrzymać właściwą postawę organizm natlenia się i oczyszcza lepiej pracuje serce i układ krwionośny podnosi się odporność Pływanie jest najlepsze, bo nie obciąża kręgosłupa i stawów.

9 Gdy dorastamy zbyt dużo czasu spędzamy przy komputerze, co nie jest dobre dla naszego kręgosłupa. Gdy dorastamy zbyt dużo czasu spędzamy przy komputerze, co nie jest dobre dla naszego kręgosłupa. Na szczęście lubimy tańczyć i ćwiczyć na wuefie. Na szczęście lubimy tańczyć i ćwiczyć na wuefie.

10 ODRUCH BEZWARUNKOWY – wrodzony ODRUCH WARUNKOWY wyuczony, nabyty nerw czuciowy nerw ruchowy mózg rdzeń kręgowy W sytuacji zagrażającej życiu i zdrowiu ruszamy się bez udziału mózgu, można powiedzieć bezmyślnie np. gdy unikamy uderzenia, poparzenia, skaleczenia i śmierci. W sytuacjach bardzo niebezpiecznych do pomocy włącza się hormon ADRENALINA, który chwilowo zwiększa wydolność ruchową organizmu. W tempie ekspresowym jest on roznoszony przez krew po całym ciele. W niektórych sytuacjach (poruszanie się w ruchu drogowym, tańcu, sporcie) przydatny jest trening i udział mózgu. Wrodzoną reakcją jest unik, więc bramkarz musi trenować łapanie piłki. Centralny układ nerwowy za pomocą nerwów i receptorów steruje poruszaniem naszego ciała. Nerwem czuciowym płynie elektryczna informacja, a nerwem ruchowym – elektryczny rozkaz wykonania ruchu.

11 Niemożliwe jest poruszanie się za pomocą samego szkieletu. Przy poruszaniu człowieka KOŚCI biernie współpracują z aktywnymi MIĘŚNIAMI mięśnie – to operator kukiełki, jaką jest szkielet aby kości współpracowały z mięśniami są z nimi połączone za pomocą ścięgien kości są ze sobą powiązane więzadłami stawy to połączenia kości, które często się poruszają im bardziej mięśnie pracują tym bardziej są ukrwione krew dostarcza mięśniom tlen oraz glukozę, która jest naturalnym paliwem

12 Ca 3 (PO 4 ) 2 W kościach wszystkich kręgowców znajduje się nierozpuszczalna sól, która powoduje, że kości są twarde. Ta sól to fosforan V wapnia o wzorze picie napojów z kwasem fosforowym powoduje, że kości stają się słabe, bo kwas fosforowy wiąże wapń z organizmu one nadają się tylko do odrdzewiania Kości są sprężyste dzięki białku - OSSEINIE

13

14 Czaszka dorosłego człowieka składa się z wielu zrośniętych kości. Mózgoczaszka chroni mózg, a trzewioczaszka osłania oczy i ujścia układów: oddechowego i pokarmowego.

15 chrząstka stawowa (chroni główkę kości przed wycieraniem w czasie pracy stawu) kość zbita kość gąbczasta okostna szpik kostny (wzmocnienie i ochrona kości) (lekkość i wytrzymałość kości) (produkcja krwinek) (odżywianie kości) Kość udowa jest największa, a najmniejszą kością jest strzemiączko w uchu wewnętrznym, które wraz z młoteczkiem i kowadełkiem przenosi drgania z błony bębenkowej do ślimaka.

16 Szkielet człowieka składa się z: czaszki kręgosłupa (kręgi i dyski) pasa piersiowego (żebra i mostek) pasa barkowego (obojczyki i łopatki) pasa biodrowego (kości biodrowe, kulszowe, łonowe i krzyżowa z kręgami ogonowymi) kończyn górnych (kości ramieniowe, łokciowe, promieniowe, nadgarstka, śródręcza i palców) kończyn dolnych ( kości udowe, piszczelowe, strzałkowe, piętowe, śródstopia i palców oraz rzepki osłaniające kolana)

17 Więzadła – łączą kości ze sobą. Ścięgna – to sprężyste połączenia mięśni z kośćmi. Torebka stawowa jest wypełniona mazią, która zmniejsza tarcie. Rodzaje stawów: Zawiasowe (kolana, łokcie) Kuliste (barki, biodra) Siodełkowe (palce, nadgarstki) Obrotowy (między 1 i 2 kręgiem)

18 W stawie barkowym kontaktują się ze sobą następujące kości: ramieniowa, łopatka i obojczyk Staw łokciowy i kolanowy to stawy zawiasowe. Tu kontaktują się ze sobą kość ramieniowa, łokciowa i promieniowa. Esowate wygięcie kręgosłupa działa amortyzująco i ułatwia człowiekowi dwunożność. Dyski między kręgami również amortyzują i uniemożliwiają bezpośredni nacisk na sąsiednie kręgi. W miarę starzenia wzrost nam się zmniejsza, bo chrzęstne dyski spłaszczają się.

19 Żebra i miednica chronią: płuca, serce, wątrobę, żołądek, jelita, trzustkę, żeńskie narządy rozrodcze i układ wydalniczy. Czaszka chroni mózg, a kręgosłup osłania rdzeń kręgowy. Między 1 i 2 kręgiem szyjnym znajduje się staw obrotowy umożliwiający nam skręt głowy w bok o około 180 o W ciele człowieka są 4 stawy kuliste o dużej ruchomości : 2 barkowe i 2 biodrowe.

20 Dwunożności sprzyja również równoległe ułożenie wszystkich palców w stopie i wysklepione podbicie (brak wysklepienia towarzyszy płaskostopiu) Dwunożność spowodowała uwolnienie dłoni, które dzięki stawom siodełkowym mają możliwość precyzyjnego manipulowania.

21 KRZYWICA KRZYWICA OSTEOPOROZA OSTEOPOROZA u młodych, rosnących kości zbyt plastyczne za mało fosforanu wapnia w kościach za mało witaminy D w diecie u młodych, rosnących kości zbyt plastyczne za mało fosforanu wapnia w kościach za mało witaminy D w diecie u starszych kości kruche słabe przyswajanie Ca i P u starszych kości kruche słabe przyswajanie Ca i P C H O R O B Y K O Ś C I

22 MIĘŚNIE GŁADKIE budują narządy wewnętrzne, a ich włókna są soczewkowate. MIĘŚNIE SZKIELETOWE biorą udział w poruszaniu się MIĘSIEŃ SERCOWY pompuje krew i ma łączniki między włóknami co daje mu dużą sprężystość i wytrzymałość. mięśnie szkieletowe w odróżnieniu od pozostałych pracują zgodnie z naszą wolą i męczą się

23 zginacz prostownik

24 Jest wtedy, gdy organizm jest słabo natleniany, a wykonuje on ciężką pracę. Glukoza nie jest utleniana w mięśniach, lecz zostaje przekształcona beztlenowo w kwas mlekowy powodując zakwasy i ból mięśni. Ten proces wyzwala mniejszą energię niż tlenowy rozkład glukozy. Każdemu wysiłkowi fizycznemu towarzyszy intensywna wentylacja i wydalanie dwutlenku węgla oraz pary wodnej.

25 to biopolimery składające się z aminokwasów. Aminokwasy endogenne nasz organizm potrafi wytworzyć. Aminokwasy egzogenne musimy dostarczyć wraz z pokarmem: mięsem, nabiałem i roślinami strączkowymi. MAJĄ ONE FUNKCJĘ BUDULCOWĄ I MOTORYCZNĄ (w mięśniach i kościach) MAJĄ ONE FUNKCJĘ BUDULCOWĄ I MOTORYCZNĄ (w mięśniach i kościach) Nasza codzienna dieta powinna zawierać określoną dawkę białka. Nie da się zjeść białka na zapas. Nadmiar białka z pokarmu jest na bieżąco usuwany w postaci mocznika. Sportowcy podczas treningów powinni mieć dietę wysokobiałkową z witaminą D. Przed zawodami pożywienie sportowca powinno zawierać węglowodany będące paliwem dla pracujących mięśni.

26 w kościach i w nabiale potrzebny do mineralizacji kości

27 potrzebny do mineralizacji kości korzystnie wpływa na pracę mózgu

28 jest niezbędna do mineralizacji kości powstaje w skórze pod wpływem

29

30

31

32 zgrabna sylwetka zdrowe serce i układ krążenia duża odporność na choroby pogodne usposobienie dzięki ENDORFINOMENDORFINOM wysoka sprawność ruchowa pracujące mięśnie powodują krążenie limfy

33 Korzystając z uprzejmości naszej poprzedniej opiekunki mieliśmy możliwość zbadać, jak zachowuje się nasze ciało podczas ćwiczeń na orbitreku. Czas biegu to 10 minut. Dokonywaliśmy następujących pomiarów: temperatura, puls (przed i po wysiłku), masa ciała, zużycie kalorii podczas wysiłku, przebiegnięty dystans. Niektórzy z nas tak się denerwowali podczas mierzenia pulsu, że puls po wysiłku mieli mniejszy niż przed. To by świadczyło o tym, że wysiłek fizyczny koi nerwy. U wszystkich natomiast temperatura ciała po wysiłku była większa, dzięki energii powstałej podczas pracy mięśni i miała związek z tym, jak byliśmy ubrani. Gdybyśmy jeszcze raz przeprowadzali te badania, to założylibyśmy jednakowy u wszystkich dystans do przebiegnięcia i ustalilibyśmy jednakowy ubiór biegających.

34 Przez to, że biegaliśmy po 10 minut, a byliśmy różnie ubrani i każdy z nas był inaczej zaangażowany w bieg, trudno o ogólne wnioski, poza tymi, że : im dłuższy dystans, tym większe zużycie energii im większa masa ciała tym dłuższy dystans (z wyjątkiem Ani i Karoliny) mamy szybszy puls po wysiłku (z wyjątkiem Dominiki i Kasi) Uczniowie w tabeli zostali wpisani wg rosnącego dystansu. droga (km) prędkość (km/h) zużyta energia (kcal) zużyta energia na 1 km (kcal/km) masa (kg) przyrost temperatury ciała (st.C) puls po wysiłku puls przed wysiłkiem wzrost pulsu wzrost pulsu % Beata 2,2213,32523,90480, ,0 Justyna 3,1318,78753,99500,295 00,0 Dominika 3,2119,26753,89550, ,5 Jakub 3,2419,44784,01610, ,4 Ania 3,3420,04803,99480, ,4 Kasia 3,4720,82844,03650, ,8 Michał 3,5321,18843,97700, ,0 Karolina 3,8423,04913,95500, ,8 razem 3,219,577,44,055,90,3115,198,616,516,7

35 Ponieważ metr jest 1000 razy mniejszy od kilometra, a godzina 3600 razy dłuższa od sekundy, gdy mamy prędkość w m/s, a chcemy uzyskać ją w km/h stosujemy mnożnik 3,6. czas [s] prędkość m/s prędkość marszu (km/h) Beata881,65,7 Ania891,65,7 Karolina901,65,6 Agnieszka951,55,3 Justyna861,65,9 Dominika881,65,7 Jakub741,96,8 Kasia1101,34,6 Michał761,86,6 Patryk1061,34,8 razem 90,21,65,7 km/h

36 AQUAPARK W SOPOCIE OCEANARIUM W GDYNI

37 6 cm cm 1 cm X cm X= : 6 = cm Odp. Rysunek drzewa wykonano w skali 1 : 200 6,48 cm X cm 1 cm5 000 cm X= : 6,48 = cm cm = 324 m Odp. Wieża Eiffla ma wysokość 324 m.

38 Kielno Trasa wycieczki – Kielno – Sopot – Gdynia – Kielno autobus marsz nabrzeżemautobus 6,5 cm 4,5 cm 7,5 cm Wizyta w aquaparku (2h) Wizyta w oceanarium (2h) Kielno – Sopot 1 cm cm 6,5 cmX km X= ,5 : X= 16,25 km 60 km60 min 16,25 kmX min X wynosi około 16 min jazdy, a po uwzględnieniu trudności zakładamy 30 minut jazdy

39 Sopot – Gdynia 1 cm cm 4,5 cmX km X= ,5 : X= 11,25 km 5 km60 min 11,25 kmX min X = 11,25 60 : 5 = 135 minut, a po uwzględnieniu dwóch postojów po 30 minut marsz zajmie nam 195 minut czyli około 3 godziny i 15 minut. Gdynia – Kielno 1 cm cm X km X= ,5 : X= 18,75 km 60 km60 min 18,75 kmX min X wynosi około 19 minut, a po uwzględnieniu trudności jazda zajmie nam około 40 minut. 7,5 cm Trasa wycieczki – Kielno – Sopot – Gdynia – Kielno 30 min min min min + 40 min = 505 minut 505 minut to 8 godzin i 25 minut, więc po uwzględnieniu opóźnień zakładamy, że wycieczka potrwa 9 godzin, czyli od 8 30 do i powinna się odbyć w piękny majowy dzień.

40 to zmiana położenia względem innego ciała, które uznajemy za układ odniesienia. Jeżeli długość drogi podzielimy przez czas w jakim ona została przebyta otrzymujemy wartość średniej Rodzaje ruchu rozróżniamy ze względu na kształt jego toru oraz sposób zmiany prędkości. Ruch może być: prostoliniowy (wzdłuż prostej) krzywoliniowy (np. ruch po okręgu) oraz, w zależności od prędkości: jednostajny (prędkość nie zmienia się) jednostajnie zmienny: przyspieszony lub opóźniony (prędkość zmienia się o stałą wartość) niejednostajnie zmienny (prędkość zmienia się o różne wartości) Czy ci ludzie się poruszają? Względem schodów – NIE Względem sufitu – TAK – ruchem prostoliniowym, jednostajnym. krzywoliniowy, jednostajny prostoliniowy, jednostajnie przyśpieszony a po rozłożeniu spadochronu – jednostajny.

41 Efekt Coriolisa film z Ekwadoru występuje w obracających się układach odniesienia i jest skutkiem ruchu Ziemi. Polega on na zaburzeniu toru ciał poruszających się w takim układzie. Efekty Coriolisa są wprost proporcjonalne do masy i prędkości ciała, są także większe, kiedy ciało jest bliżej bieguna, a na równiku nie występują. Przykłady na Ziemi: na półkuli północnej i południowej wiatry i wiry wodne skręcają się w różny sposób, brzegi rzek są podmywane niesymetrycznie, wieją pasaty. Efekty Coriolisa muszą być brane pod uwagę przez artylerzystów i pilotów. Odkrywcą tego efektu był francuski matematyk Gaspard-Gustave Coriolis ( ). Podczas obserwowania odpływu wody w zlewie wir wodny skręcał się przeciwnie do wskazówek zegara na północ od równika skręca się zgodnie ze wskazówkami zegara na południe od równika nie powstaje na równiku

42 Pojazd jechał przez 20 sekund ze stałą prędkością 2m/s. Arkusz excela z formułami Zależność prędkości od czasu Zależność drogi od czasu prędkość ma wartość stałą, a droga jest wprost proporcjonalna do czasu trwania ruchu np. schody ruchome, winda. A1BCDEFG A3 BnDn Cn/1000Bn/3600En/Fn A4t (s)s (m)V (m/s)s (km)t (h)V (km/h) A51220,0020,00037,2 A62420,0040,00067,2 A73620,0060,00087,2 A84820,0080,00117,2 A951020,010,00147,2 A ,0120,00177,2 A ,0140,00197,2 A ,0160,00227,2 A ,0180,00257,2 A ,020,00287,2 A ,0220,00317,2 A ,0240,00337,2 A ,0260,00367,2 A ,0280,00397,2 A ,030,00427,2 A ,0320,00447,2 A ,0340,00477,2 A ,0360,00507,2 A ,0380,00537,2 A ,040,00567,2 km m m s

43 t (h) s (km) Wykresy – droga (s) i prędkość ( V ) w czasie (t) ruchu jednostajnego w kilku etapach t (h) V (km/h) s (km) przyrost drogit (h) przyrost czasu V (km/h) w etapie V (km/h) od początku podróży 30 0,5 60, ,5120,0110, ,51,553,391, ,251,75108,696,0

44 t (h) s (km) Wykresy – droga (s) i prędkość ( V ) w czasie (t) ruchu jednostajnego w kilku etapach V (km/h) t (h) s (km) przyrost drogit (h) przyrost czasu V (km/h) w etapie V (km/h) od początku podróży , ,097, ,081, ,075,

45 t (h) s (km) Wykresy – droga (s) i prędkość ( V ) w czasie (t) ruchu jednostajnego w kilku etapach V (km/h) t (h) s (km) przyrost drogit (h) przyrost czasu V (km/h) w etapie V (km/h) od początku podróży , ,072, ,082, ,375,

46 Z jaką średnią prędkością przemieszczał się rowerzysta, który z miejsca zamieszkania wyruszył o godzinie 8.00, w ciągu 2 godzin przejechał 14 km zatrzymał się na półgodzinny odpoczynek, a następnie jechał jeszcze 3 i pół godziny pokonując dystans 22 km zanim znalazł się nad jeziorem. postój s = 14 km t = 2 h s = 14 km t = 2 h s = 22 km t = 3,5 h s = 22 km t = 3,5 h s = 0 km t = 0,5 h s = 0 km t = 0,5 h Aby obliczyć średnią prędkość rowerzysty należy przejechany dystans podzielić przez czas wycieczki (jazdy i postój) s = 14 k m + 22 k m = 36 k m t = 2 h + 0,5 h + 3,5 h = 6 h V śr = 36 km 6 h V śr = 6 km h Ile km ze średnią prędkością mógłby jeszcze przejechać ten rowerzysta w ciągu 50 minut? 6 km 60 min X km 50 min X = 50 6 / : 60 = 5 km

47 t (h) s (km) Wykresy – droga (s) i prędkość ( V ) w czasie (t) ruchu jednostajnego w kilku etapach V (km/h) t (h) s (km) przyrost drogit (h) przyrost czasu V (km/h) w etapie V (km/h) od początku podróży ,0 1402,50,50,05, ,56,36,0

48 A1BCDEFGH A2am/s 2 4 A30,5 $D$2CnCnDn/CnDn/1000Cn/3600Fn/Gn A4t (s)s (m)V (m/s)s (km)t (h)V (km/h) A51220,0020,00037,2 A62840,0080,000614,4 A731860,0180,000821,6 A843280,0320,001128,8 A ,050,001436,0 A ,0720,001743,2 A ,0980,001950,4 A ,1280,002257,6 A ,1620,002564,8 A ,20,002872,0 A ,2420,003179,2 A ,2880,003386,4 A ,3380,003693,6 A ,3920, ,8 A ,450, ,0 A ,5120, ,2 A ,5780, ,4 A ,6480, ,6 A ,7220, ,8 A ,80, ,0 Arkusz excela z formułami Zależność prędkości od czasu Zależność drogi od czasu Pojazd jechał przez 20 sekund z przyśpieszeniem 4m/s 2 prędkość jest wprost proporcjonalna do czasu trwania ruchu, a droga zwiększa się nieproporcjonalnie km m s m

49 Oto zadanie, które sprawiło nam najwięcej kłopotu przy rozwiązywaniu testu projektowego. Trzeba było obliczyć średnią prędkość biegnącego sportowca na podstawie wykresu. Biegł on 16 sekund, więc naszym zadaniem było obliczyć całkowitą drogę i podzielić ją przez ten czas. Przyspieszenie wynosi 10:5 = 2m/s 2 Opóźnienie wynosi 10:8 = 1,25 m/s 2 V (m/s) t (s) s = a t 2 2 s = s = 25 m s = V t s = 10 3 s = 30 m s = 1, s =1,25 32 s = 40 m V = V = 5,94 m/s

50 V (m/s) t (s) s = 25 m s = 30 m s = 40 m V = V = 5,94 m/s Gdy mamy wykres zależności prędkości (V) od czasu (t), to pole pod wykresem jest równe całkowitej drodze. P = 5 10 P = 3 10 P = 8 10

51 prędkość jest wprost proporcjonalna do czasu prędkość ma wartość stałą, droga w czasie zwiększa się nieproporcjonalnie droga jest wprost proporcjonalna do czasu m m s s

52

53 Mniej więcej w tym samym czasie koło wynaleźli Chińczycy. Pierwsze koła zostały odnalezione w wykopaliskach starożytnych miast na terenach Iranu oraz Iraku. Składały się one z zaokrąglonych desek, które były połączone miedzianymi klamrami. Oś była nieruchoma i przymocowano ją do piasty za pomocą zawleczek. Z biegiem czasu krawędzie kół pokrywano żelaznymi obręczami. Podczas prac wykopaliskowych w Kazachstanie i Rosji odnaleziono rydwany, czyli sportowe wozy ze starożytnego świata, które posiadały koła o wielu szprychach i pochodziły z okresu miej więcej 2000 r. p.n.e. Koła jako ułatwienia w podróżowaniu w Ameryce Pd. użyto dopiero po wprowadzeniu go przez Hiszpanów. Prawdopodobnie, pierwsze koło wynalazł sumeryjski garncarz.

54 1 – suw ssania – tłok porusza się ku dołowi zasysając mieszankę paliwową. 2 – suw sprężania – tłok porusza się do góry sprężając mieszankę. 3 – suw pracy – tłok porusza się w dół ponieważ iskra zapala mieszankę i powstają gorące gazy o dużej objętości. 4 – suw wydechu – tłok porusza się w górę wypychając spaliny przez zawory wydechowe. Powietrze zassane z otoczenia, jest sprężane, a w wyniku sprężania rośnie jego ciśnienie i temperatura. Sprężony gaz ogrzewany jest przez spalanie paliwa do wysokiej temperatury. "Gorący" gaz rozprężany jest w cylindrze z ruchomym tłokiem. Uzyskana z rozprężania gorącego gazu energia mechaniczna wystarcza na pokrycie zapotrzebowania energii do sprężenia powietrza, usunięcia spalin i do napędu samochodu.

55 to zbiór punktów równo oddalonych od środka to płaszczyzna ograniczona okręgiem to odcinek łączący środek koła z dowolnym punktem na okręgu to odcinek łączący dwa punkty na okręgu i przechodzący przez środek to odcinek łączący dwa punkty na okręgu (najdłuższa cięciwa to średnica) L = 2 r ,14 P = r 2 π = 3,

56 Ile razy dłuższą drogę przebywa ciuchcia jadąca po okręgu od ślimaka pełznącego wzdłuż średnicy Droga ciuchci jest pi (3,14) razy dłuższa V = 1m / 1h t = 1,5 h s = ? Z jaką prędkością jechała ciuchcia skoro ślimak przez 1,5 godziny przebył swoją drogę z prędkością 1m/h w czasie sześciu okrążeń ciuchci ? 1 m 1 m 1 h 1 h s (m) s (m) 1,5 h 1,5 h sś sś = 1,5 m sc sc = m 3,14 6 = 28,26 m 28,26 m 28,26 m 1,5 h 1,5 h s (m) s (m) 1 h 1 h Vc Vc = 28,26 : 1,5 = 18,84 m / h Vc Vc = 0,019 km / h 2 r 2 r V = 1m / 1h t = 1,5 h s = 1,5 m V = 18,84 m / 1h t = 1,5 h s = 28,26 m

57 Ile razy obróci się małe, a ile razy duże kółko w pokazanym rowerze, gdy przejedzie on dystans 4,4 km. 42 cm 28 cm Obliczamy obwód małego koła ( 2 r ) Obliczamy obwód dużego koła Dzielimy dystans ( cm ) przez obwód małego koła cm : 88 cm = razy Dystans ( cm ) dzielimy przez obwód dużego koła cm 132 cm o mk = o mk = 88 cm o dk = o dk = 132 cm 110 cm = i 1/3 raza 4, =

58 Tomek jechał rowerem z prędkością 12 km /h. Adam jechał rowerem z prędkością 15 km /h. O ile km więcej przejedzie Adam w ciągu 20 minut. 12 km 60 min X km 20 min X = X = 4 km 15 km 60 min 20 min X km X = X = 5 km 5 – 4 = 1 Droga Adama będzie o 1 km dłuższa. Ile minut będzie czekał Adam na Tomka, gdy po 20 minutach jazdy zatrzyma się ? W momencie zatrzymania Adama Tomek ma jeszcze 1 km do pokonania, a jedzie on z prędkością 12 km /h Trzeba policzyć ile czasu potrzebuje Tomek na przejechanie 1 km. 12 km 60 min 1 km X min X = 60 : 12 X = 5 minut Adam będzie czekał na Tomka 5 minut.

59 3 km 4 km Tomek jechał rowerem z miejscowości A do B z prędkością 10 km /h. Z jaką prędkością powinien jechać rowerem Adam do tej samej miejscowości B, ale okrężną drogą przez miejscowość C, aby obaj chłopcy dojechali równocześnie. Skorzystaj z rysunku o rozmieszczeniu miejscowości i z twierdzenia Pitagorasa. X km5 km Tomek jechał 5 km z prędkością 10 km /h. A ile czasu jechał ? 10 km 1 h 5 km X h Tomek jechał 0,5 h. To znaczy, że Adam musi przejechać (3+4) 7 km w pół godziny. 7 km O,5 h 1 h X km 0,5 h 14 km Adam powinien jechać z prędkością 14 km / h.

60 Z przeciwnych kierunków wyruszyły dwa pociągi oddalone od siebie o 340 km. Pociąg X jedzie z prędkością 90 km / h, a Y – 80 km / h. Po jakim czasie jazdy te pociągi wyminą się. X 90 Y 80 sxsx sysy s x + s y = 340 km s = V t 90 t = = 80 t 90 t + 80 t = t = 340 t = 2 h Odp. Te pociągi wyminą się dokładnie po dwóch godzinach. Pociąg X będzie miał przejechane 180 km, a pociąg Y – 160 km. Te dwa pociągi wyminą się po tym samym czasie jazdy, lecz każdy z nich przejedzie inną odległość Te dwa pociągi wyminą się po tym samym czasie jazdy, lecz każdy z nich przejedzie inną odległość X 90 Y 80

61 Dwóch kierowców Piotr i Adam wyjeżdżali z tego samego miejsca w tę samą trasę. Pan Adam wyjechał 30 minut przed p anem Piotrem, a jego samochód poruszał się ze średnią prędkością 70 km / h. Spóźniony pan Piotr jechał ze średnią prędkością 80 km / h. Pan Adam przejechał 140 km, z atrzymał się i postanowił zaczekać na pana Piotra. Ile minut czekał. V P = 80 km/h t s = 140 km V P = 80 km/h t s = 140 km V A = 70 km/h t + 0,5 h s= 140 km V A = 70 km/h t + 0,5 h s= 140 km s = V tt = s : V t A = 140 : 70 = 2 h =120 min t P = 140 : 80 = 1,75 h = 105 min Gdyby wyruszyli jednocześnie to Piotr by czekał 15 minut. Piotr wyjechał 30 minut później więc 30 – 15 = 15 Odp. Czas oczekiwania Adama to 15 minut. s s

62 Dwóch kierowców Piotr i Adam wyjeżdżali z tego samego miejsca w tę samą trasę mierzącą 400 km. Pan Adam wyjechał 30 minut przed p anem Piotrem, a jego samochód poruszał się ze średnią prędkością 70 km / h. Spóźniony pan Piotr j echał ze średnią prędkością 80 km / h. Po jakim czasie pan Piotr dogonił p ana Adama. Załóż, że oba samochody jechały po pustej trasie szybkiego ruchu. O ile minut szybciej d otrze do celu Piotr. s = 400 km s = ? t = ? V P = 80 km/h t s V P = 80 km/h t s V A = 70 km/h t + 0,5 h s V A = 70 km/h t + 0,5 h s Te dwa samochody do momentu, gdy się zrównają pokonają taką samą drogę, lecz jeden z nich będzie jechał o pół godziny dłużej Te dwa samochody do momentu, gdy się zrównają pokonają taką samą drogę, lecz jeden z nich będzie jechał o pół godziny dłużej s = V t 80 t = 70 (t + 0,5) 80 t = 70 t t = 35 t = 3,5 h (Piotr) s = 3,5 80 = 280 km t = 4 h (Adam) s = 4 70 = 280 km S pozostało = 400 – 280 = 120 km t = s : V t P = 120 : 80 t P = 1,5 h t A = 120 : 70 t A = 1,7 h t różnica = t A – t P t różnica = 0,2 h t różnica = 12 min Odp. Piotr dogoni Adama po 3,5 godziny swojej jazdy i dotrze do celu o 12 minut szybciej.

63 Siły tarcia są siłami bardzo często występującymi w przyrodzie. Pojawiają się one zawsze wtedy, gdy chcemy przesunąć względem siebie dwie stykające się powierzchnie. W zależności od sytuacji, staramy się je zwiększyć lub zmniejszyć. Na przykład, gdy idziemy po oblodzonej jezdni, staramy się, aby były jak największe. Zakładamy wtedy buty o chropowatej podeszwie. Natomiast, gdy powodują nagrzewanie się powierzchni i straty energii, dążymy do ich zmniejszenia. Na sukces narciarza biegowego pracują także ludzie zajmujący się smarowaniem nart, w celu zmniejszenia sił tarcia między śniegiem, a nartami. Lecący samolot lub prom kosmiczny podczas lotu bardzo się nagrzewa na skutek tarcia cząsteczek powietrza o powierzchnię samolotu.

64 Badając toczne i ślizgowe zaobserwowaliśmy różne zachowanie jednakowych puszek ustawionych na pochyłych powierzchniach w różny sposób. Siła tarcia tocznego siła tarcia ślizgowego 1 2 Puszka nr 1 sturlała się po pochyłej powierzchni Puszka nr 2 po postawieniu na takiej samej, pochyłej powierzchni nie ruszyła się wcale (aby ją ruszyć trzeba było bardzo podnieść blat) jest mniejsza niż

65 Przygotowaliśmy plastikową butelkę z ryżem. Wkładaliśmy do niej różne pręty i próbowaliśmy ją podnieść. metalowy, gładkigrubszy, drewniany Siła tarcia między prętem drewnianym, a ryżem pozwoliła na uniesienie całej butelki.

66 ur. 4 stycznia 1643 zm. 31 marca 1727 przedstawił prawo powszechnego ciążenia, a także prawa ruchu leżące u podstaw mechaniki klasycznej (zasady dynamiki). Prawo powszechnego ciążenia, zwane także prawem powszechnego ciążenia Newtona, głosi, że każdy obiekt we wszechświecie przyciąga każdy inny obiekt z siłą, która jest wprost proporcjonalna do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między ich środkami. F 1 = F 2 = m 1 m 2 r2r2 G F1F1 F2F2 Isaac Newton Jego dociekania doprowadziły do rewolucji naukowej i przyjęcia teorii heliocentryzmu. Newton powiedział, że pierwszy raz przyszło mu na myśl pojęcie grawitacji przy okazji widoku spadającego jabłka. Zadał sobie wtedy pytanie, dlaczego jabłko zawsze spada pionowo w kierunku ziemi. Dlaczego nie podąża na boki, albo ku górze, ale zawsze w kierunku centrum Ziemi". r

67 Jeśli na ciało nie działa żadna siła lub siły działające na to ciało wzajemnie się równoważą, to ciało pozostaje w spoczynku lub porusza się ruchem jednostajnym prostoliniowym. siła oddziaływania podłoża F p siła nacisku F g siła oporu ruchu (tarcie i opór powietrza) F o siła ciągu F c Gdy ciało jest w stanie bezwładności porusza się, albo jest w spoczynku. Aby go naruszyć, czyli wprawić w ruch lub zatrzymać, potrzebna jest siła wprost proporcjonalna do masy bezwładnego ciała. F c = F o F p = F g

68 Jeśli na ciało działają siły, których wypadkowa jest różna od zerastała siła, to ciało porusza się z przyspieszeniem (a) wprost proporcjonalnym do siły wypadkowej (Fw), a odwrotnie proporcjonalnym do masy ciała (m). a = Fw m F w = m a Jednostką siły (F w ) jest niuton (N) [ N ] = [ k g ] m s 2 s = a t 2 2 = [ ] m s 2 [ m ] Wzór na drogę (s)(s) w ruchu jednostajnie przyśpieszonym : Prędkość ciała ( V ) w ruchu jednostajnie przyśpieszonym po czasie (t) : V = a t = [ ] m s 2 s m s F w = F c - F o

69 V = a t s = a t 2 2 Przekształcenia wzorów na drogę (s) i prędkość (V)(V) w ruchu jednostajnie przyśpieszonym : a t 2 = 2s 2s t2t2 a = t 2 = 2s a t = 2s a V = a 2 2s a V = 2as V = a 2s a a 2 2s a V =

70 Jaką drogę (s) pokona ciało poruszające się w ruchu jednostajnie przyśpieszonym, w czasie (t) 10 sekund, skoro przyśpieszenie (a) wynosi 2 m/s 2 ? s = a t 2 2 Po jakim czasie (t) ciało poruszające się w ruchu jednostajnie przyśpieszonym pokona drogę (s) o długości 5 km, skoro przyśpieszenie (a) wynosi 4 m/s 2 ? t = 2s a t = t = t = 50 sekund Jakie przyśpieszenie (a) miało ciało poruszające się w ruchu jednostajnie przyśpieszonym które pokonało drogę (s) o długości 9 km w czasie t 5 minut ? 2s t2t2 a = a = a = 0,2 m s 2 s = s = 100 metrów

71 Jaką prędkość (V) osiągnie ciało poruszające się w ruchu jednostajnie przyśpieszonym, po czasie (t) 40 sekund, skoro przyśpieszenie (a) wynosi 0,75 m/s 2 ? V = a t V = 0,75 40 V = 30 m/s V = 1800 m/min V = m/h = 108 km/h 0,03 km1 s X km3600 s X = 108 km X = 0, Jaką prędkość (V) i po jakim czasie (t) (t) osiągnęło ciało poruszające się w ruchu jednostajnie przyśpieszonym po przebyciu drogi (s) 0,4 km, skoro przyśpieszenie (a) wynosiło 0,5 m/s 2 ? V = 2 a s V = 2 0,5 400 = 400 0,02 km1 s X km3600 s X = 0, = 72 km t = 2s a t = 800 0,5 t = 1600 t = 40 s V = 20 m/s V = a t V = 0,5 40 V = 20 m/s V = 72 km/h

72 Ciała na Ziemi spadają ruchem jednostajnie przyśpieszonym. Gdy upuściliśmy kartkę papieru i jednocześnie kulkę papieru, powstałą z takiej samej kartki zaobserwowaliśmy, że dużo szybciej spadła kulka papieru. Stało się tak, ponieważ kulka, dzięki mniejszej powierzchni., stwarzała mniejszy opór powietrza.

73 Grawitacja, nazywana czasami ciążeniem powszechnym. Najważniejszą cechą grawitacji jest jej powszechność. Grawitacja zawsze powoduje przyciąganie. Spadający człowiek porusza się ruchem jednostajnie przyspieszonym z przyspieszeniem ziemskim (g) Po rozwinięciu spadochronu zwiększa on siłę oporu powietrza i spadochroniarz zaczyna poruszać się ruchem jednostajnym. g = 9,81 m s2s2 Przyspieszenie ziemskie wynosi

74 Dwie kulki o tym samym kształcie i wymiarach ołowianą i plastikową upuszczono jednocześnie z tej samej wysokości.Do tego doświadczenia można użyć dwie kapsuły z jajka niespodzianki : jedną pustą, a drugą wypełnioną kamykami. Obie kulki uderzyły o plaster styropianu jednocześnie. Kulka plastikowa nie uszkodziła styropianu. Kulka ołowiana zrobiła wgniecenie w styropianie. Wzór na drogę, czas i prędkość w ruchu jednostajnie przyśpieszonym nie uwzględnia masy. s = g t 2 2 V = g t t = 2s g V = 2 g s

75 Na kulki działa siła grawitacji FgFg g = FgFg m F g = m g Podczas spadania kulki uzyskały energię kinetyczną zależną od masy i od prędkości. E k = m V 2 2 Obie kulki spadają w tym samym czasie, z jednakową prędkością, i poruszają się ruchem jednostajnie przyspieszonym. Energia kinetyczna kulki ołowianej jest większa od energii kinetyczna kulki plastikowej i w momencie zetknięcia ze styropianem jest wystarczająco duża, aby go uszkodzić. V = g t E k > E k

76 Oblicz masę ołowianej kulki o średnicy 2 cm, skoro gęstość ołowiu wynosi 11,34 g/cm 3 E k = mV r 3 V = 3 V = 4 3, V = 4,2 cm 3 1 cm 3 11,34 g 4,2 cm 3 X g X = 4,2 11,34 = 47,63 g = 0,04763 kg Tę kulkę upuszczono z wysokości 1m. Jaką prędkość będzie miała kulka w momencie kontaktu z podłożem ? V = 2 g s V = 2 9,81 1 V = 4,43 m/s Jaką energię kinetyczną będzie miała kulka w momencie uderzenia w podłoże ? E k = 0, ,43 4,43 2 E k = 0,47 J obliczamy objętość kulki ołowianej obliczamy masę kulki

77 Oblicz masę plastikowej kulki o średnicy 2 cm, skoro gęstość tworzywa wynosi 0,94 g/cm 3 E k = mV 2 2 V = 4,2 cm 3 patrz poprzedni slajd 1 cm 3 0,94 g 4,2 cm 3 X g X = 4,2 0,94 = 47,63 g = 0,00395 kg Ta kulka upuszczona z wysokości 1m, w momencie kontaktu z podłożem, będzie miała prędkość taką samą jak kulka ołowiana, czyli V = 4,43 m/s p atrz poprzedni slajd Jaką energię kinetyczną będzie miała kulka w momencie uderzenia w podłoże ? E k = 0, ,43 4,43 2 E k = 0,039 J

78 Siły wzajemnego oddziaływania dwóch ciał mają takie same wartości, taki sam kierunek, przeciwne zwroty i różne punkty przyłożenia. Każdej akcji towarzyszy reakcja równa co do wartości i kierunku lecz przeciwnie zwrócona. Oba krzesła się rozjeżdżają gdy jedna z dziewcząt się odpycha, a druga nic nie robi gdy obie dziewczynki się odpychają

79 ma praktyczne zastosowanie w silniku odrzutowym rakiet i samolotów, a także w doświadczeniu z szalejącym nadmuchanym balonikiem, który bez zawiązania wylotu powietrza wypuszczono z ręki. Film o poruszaniu meduzy wykorzystującej siłę odrzutu Film - człowiek eksploruje kosmos

80 Wchodząc po schodach działamy przeciwnie do kierunku grawitacji i wykonujemy pracę (równą energii potencjalnej). h =3,5 m O bliczamy pracę mężczyzny wchodzącego po schodach W = 80 9,81 3,5 W = 2 746,8 J TAK, ponieważ podczas obu tras pokonuje tę samą wysokość (patrz wzór) Turysta może wejść na górę stromym, krótszym podejściem lub łagodnym trawersem, ale dłuższym. Czy turysta podczas obu wejść wykona taką samą pracę ? [ J ] = [ k g m ] m s 2 [ J ] = [ N m ]

81 Imię masa [kg] czas [s] Praca przy wchodzeniu po schodach W=E k =mgh [J] Moc przy wchodzeniu po schodach P=W/t [W] Beata ,3116,2 Ania ,3193,6 Karolina ,9226,9 Agnieszka ,9181,5 Justyna ,9201,7 Dominika ,3249,5 Jakub ,1170,3 Kasia ,3214,5 Michał ,8181,5 Patryk ,4217,8 razem 56,910,92065,3195,3 Za pomocą arkusza excel obliczamy także pracę i moc w czasie tej aktywności fizycznej.

82 DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ

83 Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał Ludzki CZŁOWIEK – NAJLEPSZA INWESTYCJA Publikacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Prezentacja jest dystrybuowana bezpłatnie


Pobierz ppt "Projekt ROZWÓJ PRZEZ KOMPETENCJE jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Program Operacyjny Kapitał"

Podobne prezentacje


Reklamy Google