Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."— Zapis prezentacji:

1 Wstęp do językoznawstwa synchronicznego A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW Konsultacje w pok. 1: środa Strona przedmiotu szukaj pod:

2 2 Program 1.Przedmiot językoznawstwa. 2.Cechy definicyjne języka naturalnego. 3.Struktura języka I: słownik i morfologia. 4.Struktura języka II: składnia. 5.Formalne rozumienie języka. Lingwistyka formalna i informatyczna. 6.Komunikacja językowa. 7.Podstawy leksykologii. Leksykografia. 8.Słowniki – analiza zawartości, klasyfikacja. 9.Zróżnicowanie języków świata. Podstawy typologii. 10.Typy badań lingwistycznych. 11.Kolokwium.

3 Temat 7 Zróżnicowanie języków świata. Podstawy typologii. 3

4 Ile: 100 – 1000 – 5000? Jak liczyć języki? Co to jest JEDEN język? Języki naturalne – obiekty przyrodnicze. 4 Języki świata

5 Przedmiot: języki świata. Cel: klasyfikacja. Metodologia: a. opis genezy – językoznawstwo historyczno- porównawcze; b. opis stanu – językoznawstwo typologiczno- porównawcze. 5 Językoznawstwo porównawcze

6 Historia Refleksja historyczna – wcześniejsza: to tradycyjna filologia (początki: antyk). Problemy: a. pochodzenie języków, b. pokrewieństwo, c. zmiany językowe i ich źródło. Wspólny przodek – prajęzyk. Języki pokrewne: rodziny. Języki spowinowacone: ligi. 6 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

7 Lingwogeneza: początek – nie wiadomo, kiedy... Zapewne setki tysięcy lat temu!!! Rozprzestrzenianie się prajęzyka – migracje, wojny, wymiana, kontakty indywidualne, łączenie się w pary itp. Typowe mechanizmy ewolucji gatunków biologicznych. 7 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

8 Problem techniczny: KOMPLETNY BRAK DANYCH!!! Najstarsze teksty – sprzed kilku tysięcy lat. Wiele języków nie ma pisma!!! Językoznawca opiera się na podobieństwach i różnicach między językami współczesnymi albo piśmiennymi, a także na danych historycznych; w tym: archeologicznych. 8 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

9 Jakie podobieństwa wchodzą w grę? takie, które nie wynikają ze świadomych działań użytkowników; to odpowiedniości, nie identyczności: a. fonetyczne, b. fonologiczne, b. gramatyczne. NIGDY: SŁOWNIKOWE. Nie zawsze podobieństwa dowodzą pokrewieństwa. 9 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

10 Rodzina romańska 10 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

11 Rodzina słowiańska 11 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

12 Liga bałkańska rumuński albański nowogrecki bułgarski macedoński 12 Językoznawstwo historyczno-porównawcze

13 Rodzina indoeuropejska Grupy: indyjska (sanskryt) irańska (perski) tocharska tracko-ormiańska (ormiański) grecka albańska iliryjska italska (łacina) celtycka (szkocki) germańska (niemiecki) słowiańska (polski) bałtycka (litewski) 13 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

14 Typologia Założenie: wszystkie JN są strukturalnie podobne (Milewski: paralelne). Typologicznie identyczne = tożsame funkcjonalnie. 14 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

15 Typologia fonologiczna: Języki fonologicznie ubogie (hawajski – 13 fonemów), średnie (20-45 fonemów) i bogate (ubychijski – 75 fonemów), Języki spółgłoskowe (północny Kaukaz) i samogłoskowe (francuski), Języki prozodyczne (łacina, chiński, czeski) i nieprozodyczne (polski, turecki). 15 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

16 Typologia syntaktyczna: A. Języki izolujące (analityczne, bezwyrazowe): chiński, tajski, malajski Je vois la maison de mon pere. Ja widzieć ten dom od mój ojciec Języki aglutynacyjne: węgierski, japoński, koreański czyta+l+i+by+ście czytać+warunek+męski+wy 16 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

17 Języki fleksyjne (wyrazowe): polski, sanskryt, grecki Lubię chłopczyków. lubić+1os., l.poj, cz.ter. chłopczyk+bier, l.mn. Języki alternacyjne: arabski, hebrajski q-t-lzabić qatalazabił qatilabył zabity (ya)qtuluzabijał (yu)qtalubył zabijany 17 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

18 B. Języki postpozycyjne: porządek Temat + Końcówka polski, łacina, węgierski kupi-ł-e-mpan-em nostr-um quotidian-um Języki prepozycyjne: porządek Końcówka + Temat suahili wa-tu w-etu wa-le wa-kubwa wa-mekuja plur-człowiek ten wielki nasz przyjść 18 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

19 C. Języki pozycyjne: chiński, angielski John killed Mary. Języki przypadkowe: polski, gruziński, łacina Mea mater, mea pater filium tuum lupus est! Filius tuus lupus est! Języki inkorporujące algonkin, turecki nen-tawema u-ki-ness-a-n wawaškeššu-wan mój-brat on-dk-zabić-ją sarna 19 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

20 D. Języki nominatywne: chiński, angielski, polski Języki ergatywne: gruziński, pama-nyungal i in. języki aborygenów t y a:n-tu pukin y -n a pumi człowiek-ergativus pies-nominativus uderzyć-przesz blablablabla (po pama-nyungalsku) pies-nominativus szczekać 20 Językoznawstwo typologiczno-porównawcze

21 Uniwersalia językowe Semantyczne: Kolory: black, white, red, green, blue, yellow, brown, purple, pink, orange, grey Co najmniej 2 są rozróżniane Zaimki: Wszystkie języki mają zaimki osobowe 21 Uniwersalia

22 Fonetyczne: Wszystkie języki mają samogłoski ustne. Wszystkie języki mają spółgłoski i samogłoski. W większości języków są spółgłoski /p/, /t/, /k/, /n/. Gramatyczne: Wszystkie języki mają rzeczowniki. Większość języków ma szyk S...O. 22 Uniwersalia

23 Wszystkie języki mają samogłoski : U. absolutne Jeśli język rozróżnia zaimki dzierżawcze 1 i 2 osoby, to ma też zaimek 3 osoby: U. implikacyjne Niemal wszystkie języki maja spółgłoski nosowe: Tendencja nieimplikacyjna Jeśli język jest typu SOV, jest prawdopodobnie postpozycyjny: Tendencja implikacyjna 23 Uniwersalia

24 Uniwersalia w sensie Chomskyego Syntactic representations are abstract (not directly recoverable from the surface form) Children only hear the surface forms Children cant induce the abstract principles from the data alone. …yet they do seem to arrive at them [...] fast Conclusion: crucial abstract principles are innate. The particular language is not innate (this we have real evidence for) Languages vary not in principles, but vary in parameters (defining a typology) 24 Uniwersalia

25 Języków w świecie jest 3-5 tys. Językoznawstwo historyczno-porównawcze: klasyfikacja genetyczna języków. Rodziny języków: indoeuropejska, romańska, słowiańska itd. Typologie języków.Typologie syntaktyczne. Języki izolujące, aglutynacyjne, fleksyjne, alternacyjne. Języki postpozycyjne i prepozycyjne. Języki pozycyjne, przypadkowe, inkorporujące. Uniwersalia językowe. 25 Podsumowanie


Pobierz ppt "Wstęp do językoznawstwa synchronicznego 3003-11A1WS Filologia polska, I rok * 2013/2014 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google