Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wypalenie zawodowe Waldemar Świętochowski Instytut Psychologii UŁ

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wypalenie zawodowe Waldemar Świętochowski Instytut Psychologii UŁ"— Zapis prezentacji:

1 Wypalenie zawodowe Waldemar Świętochowski Instytut Psychologii UŁ

2 Początek badań nad wypaleniem

3 1974, Ośrodek Opieki Społecznej Herbert Freudenberger (psychiatra) brak energii poczucie bycia niedocenionym cynizm skłonność do irytacji postawa wyższości i omnipotencji poczucie wyczerpania

4 Christina Maslach, klasyczny model wypalenia zawodowego Wyczerpanie emocjonalne Nic mi ostatnio nie wychodzi, Nie mogę się zebrać, żeby działać sprawnie i skutecznie Nie mogę się zmusić do wspinania na kolejną górę, To nie ma sensu

5 Depersonalizacja -Ja z takimi ludźmi nie mogę pracować, nikt by nie mógł, -Telefony się psują, obsługa jest beznadziejna, wszyscy rzucają mi kłody pod nogi. -Typowe jest też ignorowanie potrzeb innych, niezauważenie pracy i emocji współpracowników

6 Poczucie braku satysfakcji zawodowej -poczucie nieadekwatności swoich możliwości w stosunku do potrzeb sytuacji -ja naprawdę robię więcej niż mogę, tłumaczę, ostrzegam, żyły sobie wypruwam, a tu jak było źle, jest jeszcze gorzej - poczucie niespełnienia i rozczarowania

7 Kto może się wypalić? pielęgniarka nauczyciel lekarz (psychiatra/psychoterapeuta) pracownik opieki społecznej ksiądz strażnik

8 - zawody społeczne i zarazem usługowe, ale czy tylko...?

9 Objawy wypalenia zawodowego

10 Poziom indywidualny emocjonalne: depresyjny i zmienny nastrój, płaczliwość, wzmożone napięcie i niepokój poznawcze:bezradność, utrata nadziei, poczucie bezsilności, niska samoocena, sztywność myślenia, trudności w podejmowaniu decyzji, niezdolność do koncentracji, zaabsorbowanie sobą, myśli samobójcze, fizyczne: bóle i zawroty głowy, tiki, bóle mięśniowe, problemy seksualne, zaburzenia snu,utrata apetytu, krótki oddech, chroniczne zmęczenie, nadciśnienie częste i długie przeziębienia, zaostrzenie się wcześniej występujących zaburzeń, np. cukrzycy, astmy oskrzelowej, wysoki poziom cholesterolu

11 d) behawioralne: hiperaktywność, hipoaktywność, impulsywność, nadużywanie leków uspokajających, alkoholu, papierosów, kofeiny, zwiększona liczba wypadków, niedojadanie lub nadmierne objadanie się, porzucanie zajęć rekreacyjnych a nawet uprawianie sportów ekstremalnych.

12 Poziom interpersonalny a) emocjonalne: irytacja, chłód i pustka emocjonalna, obniżona empatia wobeec odbiorcy pomocy, nadwrażliwość, wzmożony gniew b) poznawcze: cyniczna i zdehumanizowana percepcja odbiorcy, obojętność, stereotypowe podejście do ludzi, aura wielkości i słuszności, wrogie nastawienie do świata, podejrzliwość, projekcja c) behawioralne: gwałtowne wybuchy emocjonalne, skłonność do agresji (m.in.. bodbiorcy), konflikty interpersonalne, małżeńskie i rodzinne, izolacja społeczna i wycofywanie się, akcentowanie beznadziei, bezradności i braku znaczenia w ocenach innych, utrzymywanie dystansu w relacjach w pracy lub nadmierna więź ze współpracownikami, zazdrość (zawiść).

13 Poziom organizacyjny a) emocjonalne: brak satysfakcji z pracy, b) poznawcze: cynizm dotyczący roli pracy, uczucie, że nie jest się docenianym, brak zaufania do kierownictwa i współpracowników c) behawioralne: obniżona efektywność i wydajność, spowolnienie tempa pracy, zwiększona liczba zwolnień lekarskich, niechęć do zmian, zbytnie uzależnienie od przełożonych, specyficzny stosunek do czasu pracy (częste spoglądanie na zegarek), mechaniczne działanie podręcznikowe", złe zarządzanie czasem

14 Dlaczego ludzie się wypalają ? – przyczyny środowiskowe nadmierne obciążenie niejednoznaczność zadań niekorzystny klimat interpersonalny brak wsparcia i superwizji konflikt ról autokratyczny sposób zarządzania

15 Dlaczego ludzie się wypalają ? – przyczyny indywidualne temperament typ kontroli nieracjonalne oczekiwania

16 1Oczekiwanie bycia bezwzględnie lubianym i szanowanym 2Oczekiwanie pełnego uznania ze strony 3Absolutne mistrzostwo w zawodzie 4Ludzie (uczniowie/pacjenci) są źli, niepoprawni i zasługują na karę 5Oczekiwanie spełniania pragnień w pracy 6Niepowodzenia mają zewnętrzne przyczyny 7Przekonanie o braku wpływu na sprawy zawodowe 8Istnieje jeden doskonały sposób na rozwiązywanie problemów 9Przekonanie o potrzebie oparcia 10Przeszłość decyduje o teraźniejszości 11Lepiej unikać trudności niż się z nimi spotykać 12Trudności i problemy ludzi (uczniów, pacjentów) trzeba przede wszystkim silnie przeżywać Nieracjonalne przekonania życiowe

17 Przekonania/oczekiwania nauczycieli – wobec siebie * Wiara w możliwość indywidualnego podejścia do każdego ucznia * Przekonanie o kompetencjach * Misja niesienia oświaty * Sukcesy w nauczaniu * Poczucie sprawstwa (wpływ na powodzenie ucznia (np. na studiach) * Prawo do kontrolowania i wychowywania * Zaradność w trudnych sytuacjach wychowawczych: (cierpliwość, energia, konsekwencja, pomysłowość)

18 Przekonania/oczekiwania nauczycieli – wobec współpracowników Przyjazna atmosfera ?

19 Przekonania/oczekiwania nauczycieli – wobec uczniów i rodziców * Zaangażowanie i zainteresowanie uczniów * Motywacja do zdobywania wiedzy * Wdzięczność uczniów i rodziców * Szacunek dla zawodu * Uczciwość uczniów * Pamięć absolwentów * Sympatia i autorytet * Docenianie ważności przedmiotu * Oczekiwanie, że rodzice podporządkują się zaleceniom wychowawczym

20 Przekonania/oczekiwania nauczycieli – wobec pracodawcy/przełożonych * Zadowalająco wysokie wynagrodzenie * Możliwość rozwoju zawodowego (kursy i szkolenia w czasie pracy i na koszt pracodawcy) * Interesujące i ważne zadania * Docenianie wyników * Docenianie przedmiotu (więcej godzin) * Akceptacja dla programów autorskich * Sprawiedliwy rozdział obowiązków

21 Mechanizm i dynamika procesu wypalania się: -dystansowanie się wobec zadań zawodowych - utrata zaangażowania

22 Przejawy dystansowania się

23 semantyczne Nauczyciel: porównywanie dzieci i klas, publiczne wytykanie błędów, uczniowie – numery w dzienniku, nazwiska; niska ocena = bezwartościowy człowiek; podkreślanie różnicy w pozycji n-la i ucznia; w sali nr 5 masz zastępstwo Pielęgniarka: Człowiek = przypadek; przyszedł ten wyrostek z 5, ci spod dwójki, itp..

24 terytorialne Zakaz wstępu do pokoju nauczycielskiego, palenie papierosów (wobec zakazu w szkole) Zakaz wchodzenia do pomieszczeń dla personelu (np. dyżurki), bo...regulamin; nie umie pani czytać – tu nie wolno wchodzić pacjentom; to nie mój problem, ale NFZ-u; zastrzyki to siostra Ziuta

25 czasowe spóźnienia, skracanie lekcji; brak czasu dla ucznia i rodziców opóźnianie reakcji na wezwanie chorego; sztywne przestrzeganie czasu rutynowych czynności (budzenie, pomiar temperatury itp.) Ja już kończę dyżur, zaraz przyjdzie...,

26 komunikacyjne niepartnerski styl rozmowy; przekaz jednokierunkowy; mówienie ex caethedra; brak prawa ucznia do dyskusji i polemiki; karanie za aktywność (np. za niewygodne pytania). ucinanie rozmowy – Proszę się uspokoić; lekarz wie co robi,

27 interpersonalne podkreślanie własnego prestiżu (nauczyciel to pan profesor). obrażanie się; podwójne normy (zmuszanie do jedzenia szpitalnych posiłków)

28 Izolowanie sytuacji koncentracja na drobiazgach lub problemach zastępczych; śledzenie i komentowanie relacji dwustronnych m-y uczniami starszych klas; różne traktowanie własnych dzieci i uczniów; segregacja uczniów (zdolny=dobry); ostatnia lekcja i wychodzę; na fizyce nie rozwiązujemy problemów wychowawczych; stosowanie kar fizycznych. podkreślanie różnic w statusie chorego i pracownika; pomniejszanie znaczenia objawów czy cierpienia (wszystkich boli ; musi bolec, tak wszyscy reagują itp.); formalizacja relacji z chorym

29 Intelektualizacje sztywność i zrutynizowanie zachowań; lokalizacja trudności w dziecku; język niedostosowany do możliwości dzieci; generalizowanie (tacy są ci z rozbitych rodzin, kujon zawsze doniesie, na ostatniej ławce siedzą gaduły,na pierwszej- lizusy); choroba / niedyspozycja ucznia =oszustwo); kary z przedmiotów za braki formalne. żargon blokujący komunikację dwustronną

30 Techniki społeczne obmawianie uczniów; dowcipy na ich temat; sensacyjne relacje z lekcji i wycieczek; rady pedagogiczne okazją do plotek i dyskusji niemerytorycznych przedłużanie przerw w pracy, obmawianie pacjentów, krytykowanie wyglądu, brak empatii

31 DEKOMPRESJA - należy traktować dom i pracę jako dwa oddzielne światy i zdać sobie sprawę, że niezbędne jest przechodzenie z jednego stanu w drugi (jak nurek, który przebywał dłużej na większej głębokości, ludzie poddawani dużemu przeciążeniu wymagają dekompresji. Jak radzić sobie z wypaleniem zawodowym?

32 Zmiana postawy wobec siebie i własnej roli zawodowej: Podnoszenie własnych, kompetencji, potrzebnych do tego. co robimy ; nie przyjmujmy atrakcyjnie brzmiących cudownych rozwiązań - takich po prostu nie ma Odraczanie decyzji, do których, nie dojrzeliśmy. Znalezienie dodatkowych, niezawodowych zainteresowań Wyznaczenie granic własnej kompetencji ( nikt nie zna się na wszystkim, a cudowne sposoby po prostu nie istnieją).. Wyznaczenie granic własnych możliwości (nie sugerujmy się tym, na co byłoby stać, w gruncie rzeczy nielicznych, nadludzi - gdyby znaleźli się w naszej sytuacji). Wyznaczenie granic własnej odpowiedzialności (podejmowanie decyzji za innych). Prawo do pomyłek i błędów. Odraczanie decyzji, do których nie dojrzeliśmy.

33 Zmiana sposobów reagowania na stres. Opanowanie odpowiedniego dla nas sposobu relaksacji lub medytacji; umiejętność znalezienia w sobie ciszy.. Kształtowanie swojego zdrowia: ćwiczenia fizyczne, dieta, pozbycie się ewentualnych nałogów Wsłuchiwanie się w siebie, swoje nastroje, intuicję, wahania, także w tkwiące w nas sprzeczności oraz właściwości, które nas samych czasami zaskakują. Kształtowanie postawy twórczej wobec życia i problemów

34 Zmiana organizacyjnych warunków wykonywania pracy Poczucie przynależności i współpracy z grupą. Posiadanie dobrej superwizji w pracy, czyli osoby lub osób, które stanowią dla nas autorytet i oferują nam pomoc I wsparcie wobec trudności zawodowych. Granice własnych zadań adekwatnie do wymagań systemu (np. powstrzymanie się od pracy w dni wolne). Tolerancja wobec niedoskonałości systemu (chociaż nie powinno ich być).

35


Pobierz ppt "Wypalenie zawodowe Waldemar Świętochowski Instytut Psychologii UŁ"

Podobne prezentacje


Reklamy Google