Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

System rachunkowości przedsiębiorstwa Wykład nr 3 dr Przemysław Kabalski Katedra Rachunkowości Wydział Zarządzania 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "System rachunkowości przedsiębiorstwa Wykład nr 3 dr Przemysław Kabalski Katedra Rachunkowości Wydział Zarządzania 1."— Zapis prezentacji:

1 System rachunkowości przedsiębiorstwa Wykład nr 3 dr Przemysław Kabalski Katedra Rachunkowości Wydział Zarządzania 1

2 Art. 9. Księgi rachunkowe prowadzi się w języku polskim i w walucie polskiej Art. 13 ust. 1. Księgi rachunkowe obejmują zbiory zapisów księgowych, obrotów (sum zapisów) i sald, które tworzą: 1)dziennik 2)księgę główną 3)księgi pomocnicze 4)zestawienia obrotów i sald kont księgi głównej oraz sald kont ksiąg pomocniczych. 2

3 Dziennik (art. 14) zawiera chronologiczne ujęcie zdarzeń, jakie nastąpiły w okresie sprawozdawczym zapisy w dzienniku muszą być kolejno numerowane sposób zapisów powinien umożliwiać ich jednoznaczną identyfikację ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami księgowymi 3 Księga główna (art. 15) konta księgi głównej zawierają zapisy o zdarzeniach w ujęciu systematycznym na kontach księgi głównej ujmuje się zarejestrowane uprzednio lub równocześnie w dzienniku zdarzenia, zgodnie z zasadą podwójnego zapisu zapisów na poszczególnych kontach księgi głównej dokonuje się chronologicznie Księgi pomocnicze (art. 16) konta ksiąg pomocniczych zawierają systematyczne zapisy będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów kont księgi głównej na tych kontach można stosować, obok lub zamiast jednostek pieniężnych konta te prowadzi się np. dla środków trwałych, należności i zobowiązań, sprzedaży, kosztów

4 4 Źródło: Harrison W.T., Horngren Ch.T., Financial Accounting, Prentice Hall, 2001.

5 Pierwszy opis podwójnej rachunkowości (podwójnej księgowości, ang. double-entry bookkeeping, double-entry accounting ) został opublikowany w traktacie L.Paciolego Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita z 1494 r. Podwójna rachunkowość ma uzasadnienie w koncepcji dualistycznej uznającej dwie strony (dwa wymiary, dwa efekty) każdej transakcji (aspekt i kontraspekt) Do rejestracji tak postrzeganych transakcji księgowi używają tzw. kont T-owych 5

6 Debet Środki pieniężne w kasie 6 Winien Kredyt Ma lub Każda transakcja ma aspekt (wymiar) debetowy i jednocześnie kredytowy Każda transakcja jest zatem ujmowana na dwóch (co najmniej) różnych kontach po przeciwnych stronach w tej samej wartości (zasada podwójnego zapisu)

7 Debet Aktywa 7 Kredyt + - Debet Zobowiązania Kredyt - + Debet Kapitał własny Kredyt - + = + Zwiększenia aktywów ujmuje się na stronie debet, a zmniejszenia na stronie kredyt Odwrotnie jest w przypadku pasywów (zobowiązań i kapitału własnego); zwiększenia są rejestrowane na stronie kredyt, a zmniejszenia na stronie debet

8 Debet Koszty 8 Kredyt + - Debet Przychody Kredyt - + Koszty ujmuje się na stronie debet kont kosztów Przychody ujmuje się na stronie kredyt kont przychodów

9 9 Źródło:

10 Art. 20 ust. 1. Do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym Art. 20 ust. 2. Podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, zwane dowodami źródłowymi: 1) zewnętrzne obce – otrzymane od kontrahentów 2) zewnętrzne własne – przekazane w oryginale kontrahentom, 3) wewnętrzne – dotyczące operacji wewnątrz jednostki 10

11 Art. 20 ust. 3. Podstawą zapisów mogą być również sporządzone przez jednostkę dowody księgowe: 1) zbiorcze – służące do dokonania łącznych zapisów zbioru dowodów źródłowych, które muszą być w dowodzie zbiorczym pojedynczo wymienione, 2) korygujące poprzednie zapisy, 3) zastępcze – wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu źródłowego, 4) rozliczeniowe – ujmujące już dokonane zapisy według nowych kryteriów klasyfikacyjnych 11

12 Art. 3 (Słowniczek). Rzeczowe aktywa obrotowe (zapasy) są to: materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty, towary nabyte w celu odsprzedaży w stanie nieprzetworzonym. 12 Lektura obowiązkowa: Z.Kołaczyk, rozdział IV i V (s ) z podręcznika Rachunkowość finansowa, Wydawnictwo AE, Poznań 1997.

13 Wycena zapasów 13 Dzień pozyskania (nabycia lub wytworzenia) zapasów Dzień bilansowy Cena nabycia lub koszt wytworzenia Art. 28 ust. 1 Cena nabycia lub koszt wytworzenia nie więcej niż cena sprzedaży netto na dzień bilansowy Wycena w momencie początkowego ujęcia, tzw. wycena początkowa Wycena bilansowa

14 Art. 28 ust. 2. Cena nabycia jest to: 14 cena zakupu (kwota należna sprzedającemu bez podlegających odliczeniu podatku VAT oraz podatku akcyzowego) koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu (w tym koszty transportu, załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu) obciążenia o charakterze publicznoprawnym (w przypadku importu) rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski + + -

15 Art. 28 ust. 3. Koszt wytworzenia jest to: 15 koszty bezpośrednio związane z danym produktem (wartość zużytych materiałów bezpośrednich, koszty pozyskania i przetworzenia związane bezpośrednio z produkcją, inne koszty poniesione w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje w dniu wyceny) stałe pośrednie koszty produkcji w części odpowiadającej poziomowi tych kosztów przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych* zmienne pośrednie koszty produkcji + + * Normalne wykorzystanie zdolności produkcyjnych jest to przeciętna, zgodna z oczekiwaniami w typowych warunkach wielkość produkcji za daną liczbę okresów lub sezonów, przy uwzględnieniu planowych remontów

16 16 Koszty stałe Koszty zmienne Koszty ogółem koszty produkcja

17 Przykład. Firma Lets Dance zajmuje się kompleksową organizacją wieczorków tanecznych. Zgromadzono następujące informacje o działalności firmy za ostatnie pół roku: a)wynajęcie sali na jedną imprezę kosztowało – do 100 osób – zł (mała sala), powyżej 100 osób – zł (duża sala), b)wynajęcie zespołu na jedną imprezę kosztowało – zł, c)koszty konsumpcji i wystroju stołów – łącznie na wszystkie imprezy zł, d)koszt zatrudnienia na jeden wieczór osoby z obsługi (gotowanie, sprzątanie i podawanie potraw) – 300 zł/zatrudnioną osobę, e)liczba gości na wszystkich imprezach łącznie – 2.000, f)standardowa obsada osób obsługujących imprezę – 6 osób na 50 gości, następnie dodatkowo 1 osoba od 51 do 100 gości, 2 osoby od 101 do 150 gości itd. Imprezy są standardowe, tzn. za każdym razem wystrój stołów i menu są takie same. Na podstawie powyższych danych ustal, które koszty zaliczyć można do stałych, a które do zmiennych. Ustal jednostkowy koszt zmienny. Podaj jednostkowy i całkowity koszt imprezy na 60 osób oraz na 200 osób. Podaj koszty imprezy od 101 do 150 osób. 17

18 Przykład. W przedsiębiorstwie produkcyjnym (produkcja maszynowa) w minionym okresie sprawozdawczym poniesiono następujące koszty: a) bezpośrednie produkcji – zł, b) zmienne pośrednie produkcji – zł, c) stałe pośrednie produkcji – zł, d) zarządu – zł, e) sprzedaży – zł. Wytworzono 300 sztuk produktu Alfa poświęcając na to maszynogodzin. Normalne zdolności produkcyjne wynoszą maszynogodzin. W okresie sprawozdawczym sprzedano 200 sztuk produktu Alfa za zł. Przygotuj rachunek zysków i strat. 18

19 Art. 28 ust. 5. Cena sprzedaży netto jest to możliwa do uzyskania na dzień bilansowy cena sprzedaży bez podatku VAT i akcyzowego, pomniejszona o rabaty, opusty itp. oraz koszty związane z przystosowaniem składnika aktywów do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży, powiększona o należną dotacje przedmiotową. 19

20 Przykład. 1 marca 20X1 r. w magazynie spółki handlowej Gianni znajdowało się 50 mb dzianiny nabytej po 20 zł/mb. W marcu miały miejsce trzy dostawy dzianiny: 1) mb po 22 zł/mb, 2) mb po 23 zł/mb, 3) mb po 24 zł/mb. 20 marca sprzedano jednemu kontrahentowi 300 mb dzianiny po 28 zł/mb. Nie było żadnych innych transakcji kupna i sprzedaży dzianiny. Oblicz wartość rozchodu materiałów oraz wartość zapasu stosując metodami zgodnymi z ustawą o rachunkowości (art. 34 ust. 4). 20

21 Pasywa Zobowiązania Zapasy Spółka nabyła za zł zapasy na kredyt kupiecki. Spółka nabyła zapasy za zł za gotówkę. Zapasy Środki pieniężne Aktywa Zapasy Środki pieniężne Pasywa bez wpływu = Zobowiązania handlowe Aktywa Zapasy =

22 Art. 3 (Słowniczek). Środki trwałe są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na własne potrzeby jednostki. W szczególności zaliczamy do nich: nieruchomości, maszyny, urządzenia, środki transportu i inne rzeczy, ulepszenia w obcych środkach trwałych, inwentarz żywy. Art. 3 (Słowniczek). Środki trwałe w budowie są to zaliczane do aktywów trwałych środki trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia już istniejącego środka trwałego.

23 Wycena środków trwałych 23 Dzień pozyskania (nabycia lub wytworzenia) środka trwałego Dzień bilansowy Cena nabycia lub koszt wytworzenia Art. 28 ust. 1 Cena nabycia lub koszt wytworzenia pomniejszone o odpisy amortyzacyjne, a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości Wycena w momencie początkowego ujęcia, tzw. wycena początkowa Wycena bilansowa

24 Art. 31 ust 1. Wartość początkową środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji i powodującego, że wartość użytkowa (mierzona okresem używania, zdolnością wytwórcza, jakością produkcji, kosztami eksploatacji lub innymi miarami) po ulepszeniu przewyższa wartość użytkową posiadaną przy przyjęciu do używania Środki pieniężneŚrodki trwałe xxx Spółka zapłaciła zł za ocieplenie budynku Aktywa Środki trwałe Środki pieniężne Pasywa bez wpływu =

25 Art. 31 ust 2. Wartość początkową środków trwałych zmniejszają odpisy amortyzacyjne dokonywane w celu uwzględnienia utraty ich wartości na skutek używania lub upływu czasu Amortyzacja środka trwałego o cenie nabycia zł za pierwszy rok jego użytkowania wynosiła zł. Środki trwałe Umorzenie Amortyzacja Korekta (-) wartości środka trwałego Koszt działalności Wartość brutto środka trwałego Wartość netto środka trwałego = –

26 Art. 32. ust. 1. Odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego dokonuje się drogą systematycznego, planowego rozłożenia jego wartości początkowej na ustalony okres amortyzacji. Systematycznie rozłożona w okresie użytkowania środka trwałego Wartość początkowa (cena nabycia lub koszt wytworzenia) Wartość końcowa Wartość amortyzowana - =

27 Okres użytkowania jest to oczekiwany czas, przez który środek trwały będzie dla przedsiębiorstwa dostępny do użytkowania lub liczba jednostek produkcji (bądź podobnych jednostek), która zgodnie z oczekiwaniami zostanie uzyskana przez jednostkę przy użyciu środka trwałego Wartość końcowa (rezydualna) jest to szacowana kwota, jaką jednostka bieżąco uzyskałaby z tytułu zbycia środka trwałego, po odjęciu szacowanych kosztów zbycia, gdyby ten środek trwały był już w wieku i stanie oczekiwanym na zakończenie okresu użytkowania

28 Zgodnie z interpretacją Amerykańskiego Stowarzyszenia Księgowych z 1957 roku amortyzacja stanowi zmniejszenie korzyści ekonomicznych z tytułu użytkowania aktywów trwałych Podobnie w MSSF, środki trwałe (także wartości niematerialne) postrzegane są jako pewien zasób korzyści ekonomicznych (potencjał usługowy). Jeżeli zasób ten ulega systematycznemu wyczerpywaniu (wskutek użytkowania, upływu czasu lub wskutek działania obydwu tych czynników jednocześnie), to składnik aktywów powinien podlegać amortyzacji naliczanej w taki sposób, aby jak najbardziej wiernie odzwierciedlić ten proces wyczerpywania. Zgodnie z MSSF, metoda amortyzacji powinna odzwierciedlać oczekiwany tryb wykorzystywania środka trwałego (dosłownie:...konsumowania korzyści ekonomicznych) W teorii i praktyce rachunkowości występuje wiele metod amortyzacji (m.in. liniowa, degresywna, naturalna) Niektórzy badacze uważają, że żadnej z metod amortyzacji nie da się obronić w pełni, tzn. wykazać jej bezdyskusyjnej wyższości nad innymi Lektura obowiązkowa: Gmytrasiewicz M., Karmańska A., rozdział pt. Amortyzacja aktywów trwałych (s ) książki Rachunkowość finansowa, Difin, Warszawa 2002.

29 Przykład. Spółka transportowa kupiła samochód za zł. Zarząd zakłada, że będzie używał go przez 4 lata, po czym sprzeda. Wartość końcową oszacowano na zł. Przewiduje się, że przebieg samochodu będzie wynosił w kolejnych latach: km, km, km i km.

30 Zgodnie z art. 32: Okres lub stawkę oraz metodę amortyzacji ustala się na dzień przyjęcia środka trwałego do używania Rozpoczęcie amortyzacji następuje nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania, a zakończenie nie później niż z chwilą zrównania odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową, lub przeznaczenia środka trwałego do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia niedoboru Poprawność okresów i stawek amortyzacji powinna być okresowo weryfikowana

31 Art. 32 ust. 2. Przy ustalaniu okresu amortyzacji i stawki amortyzacyjnej uwzględnia się okres użyteczności ekonomicznej środka trwałego, na określenie którego wpływają m.in.: - liczba zmian, na których pracuje środek trwały - tempo postępu techniczno-ekonomicznego - wydajność środka trwałego (liczba godzin pracy, wielkość produkcji) - prawne lub inne ograniczenia czasu używania - cena sprzedaży netto pozostałości środka trwałego (wartość rezydualna)

32 Art. 32 ust. 6. Amortyzacja uproszczona dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości początkowej Odpisy zbiorcze Odpisy jednorazowe dla grupy środków trwałych zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem lub

33 Art. 3 (Słowniczek). Wartości niematerialne i prawne są to nabyte przez jednostkę, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania o przewidywanym okresie użyteczności ekonomicznej dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na własne potrzeby jednostki, a w szczególności: autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne, licencje, koncesje, prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych oraz zdobniczych, know-how. Do wartości niematerialnych i prawnych jest zaliczana także nabyta wartość firmy oraz koszty zakończonych prac rozwojowych. Art. 33 ust. 1. Do wyceny wartości niematerialnych i prawnych oraz sposobów dokonywania od nich odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych stosuje się odpowiednio przepisy art. 31 ust. 2 i art. 32 ust i 6 (czyli zasady przewidziane dla środków trwałych)

34 W bilansie (zarówno pod rządami ustawy, jak i MSSF) nie są wykazywane wytworzone we własnym zakresie znaki firmowe i towarowe, listy klientów, tytuły wydawnicze itp. pozycje W bilansie nie są wykazywane także wiedza, umiejętności i postawy pracowników Nakłady na szkolenia, podobnie jak na promocje i reklamę nie są uznawane za aktywa, lecz ujmowane bezpośrednio jako koszty w rachunku zysków i strat Pomijanie w bilansie składników, o których mowa w poprzednich akapitach skutkuje często dużą rozbieżnością miedzy wartością rynkową a wartością bilansową spółki Skłania to do pytania o sens bilansu jako wiarygodnej informacji o sytuacji finansowej i majątkowej jednostki gospodarczej

35 Art. 28 ust. 7. Trwała utrata wartości zachodzi wówczas gdy istnieje duże prawdopodobieństwo, że kontrolowany przez jednostkę składnik aktywów nie przyniesie w przyszłości w znaczącej części lub w całości przewidywanych korzyści ekonomicznych Uzasadnia to dokonanie odpisu aktualizującego doprowadzającego wartość składnika aktywów wynikająca z ksiąg rachunkowych do ceny sprzedaży netto, a w przypadku jej braku - do ustalonej w inny sposób wartości godziwej Art. 35c. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość aktywów, w tym z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość danego składnika aktywów…


Pobierz ppt "System rachunkowości przedsiębiorstwa Wykład nr 3 dr Przemysław Kabalski Katedra Rachunkowości Wydział Zarządzania 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google