Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

ZESPÓŁ WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO ANNA SUŁKOWSKA – SMOLAŃSKA DOLNOŚLĄSKIE CENTRUM ONKOLOGII PORADNIA MEDYCYNY PALIATYWNEJ.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "ZESPÓŁ WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO ANNA SUŁKOWSKA – SMOLAŃSKA DOLNOŚLĄSKIE CENTRUM ONKOLOGII PORADNIA MEDYCYNY PALIATYWNEJ."— Zapis prezentacji:

1 ZESPÓŁ WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO ANNA SUŁKOWSKA – SMOLAŃSKA DOLNOŚLĄSKIE CENTRUM ONKOLOGII PORADNIA MEDYCYNY PALIATYWNEJ

2 WYNISZCZENIE NOWOTWOROWE ( CANCER CACHEXIA) Jest to szczególny rodzaj niedożywienia rozwijający się u ok.70-80% chorych na nowotwory złośliwe, szczególnie w zaawansowanej fazie choroby. Jest to szczególny rodzaj niedożywienia rozwijający się u ok.70-80% chorych na nowotwory złośliwe, szczególnie w zaawansowanej fazie choroby. Charakteryzuje się postępującą utratą masy ciała /zanik tkanki tłuszczowej i mięśniowej/,osłabieniem, brakiem apetytu,którym towarzyszy upośledzenie funkcji układu odpornościowego i zaburzenia metaboliczne. Charakteryzuje się postępującą utratą masy ciała /zanik tkanki tłuszczowej i mięśniowej/,osłabieniem, brakiem apetytu,którym towarzyszy upośledzenie funkcji układu odpornościowego i zaburzenia metaboliczne. Słowo kacheksja wywodzi się z greckiego kakos /zły/ i hexis /stan/. Słowo kacheksja wywodzi się z greckiego kakos /zły/ i hexis /stan/.

3 Wyniszczenie nowotworowe najczęściej występuje w przebiegu raka trzustki, raka żołądka i raka przełyku. Wyniszczenie nowotworowe najczęściej występuje w przebiegu raka trzustki, raka żołądka i raka przełyku. Jest jednym z najważniejszych czynników niekorzystnych prognostycznie /odpowiada za ok.30% zgonów chorych z nowotworem/. Jest jednym z najważniejszych czynników niekorzystnych prognostycznie /odpowiada za ok.30% zgonów chorych z nowotworem/. Objawy niedożywienia mogą poprzedzać nawet o kilka miesięcy rozpoznanie choroby nowotworowej. Objawy niedożywienia mogą poprzedzać nawet o kilka miesięcy rozpoznanie choroby nowotworowej. Objawom niedożywienia i postępującemu katabolizmowi towarzyszy zwykle niechęć do przyjmowania pokarmów /anoreksja/, dlatego zazwyczaj wyniszczenie nowotworowe określane jest jako zespół kacheksja/anoreksja ( cachexia-anorexia syndrom ). Objawom niedożywienia i postępującemu katabolizmowi towarzyszy zwykle niechęć do przyjmowania pokarmów /anoreksja/, dlatego zazwyczaj wyniszczenie nowotworowe określane jest jako zespół kacheksja/anoreksja ( cachexia-anorexia syndrom ).

4 OBJAWY ZESPOŁU WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO postępująca utrata masy ciała postępująca utrata masy ciała osłabienie, znużenie, szybkie męczenie się osłabienie, znużenie, szybkie męczenie się niekorzystne zmiany wyglądu zewnętrznego niekorzystne zmiany wyglądu zewnętrznego niechęć do przyjmowania pokarmów /anoreksja/ niechęć do przyjmowania pokarmów /anoreksja/ uczucie szybkiego nasycania się po przyjęciu niewielkich porcji pokarmów uczucie szybkiego nasycania się po przyjęciu niewielkich porcji pokarmów niedokrwistość, spadek stężenia albumin w osoczu niedokrwistość, spadek stężenia albumin w osoczu obrzęki obrzęki dysfunkcje narządów /serce, wątroba, mięśnie oddechowe/ dysfunkcje narządów /serce, wątroba, mięśnie oddechowe/ pogorszenie funkcji układu immunologicznego pogorszenie funkcji układu immunologicznego zły stan ogólny zły stan ogólny

5 KONSEKWENCJE WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO Skrócenie czasu przeżycia Skrócenie czasu przeżycia Zmniejszona tolerancja leczenia przeciwnowotworowego Zmniejszona tolerancja leczenia przeciwnowotworowego Nasilenie innych objawów choroby /duszność, ból/ Nasilenie innych objawów choroby /duszność, ból/ Osłabienie organizmu, spadek odporności, infekcje Osłabienie organizmu, spadek odporności, infekcje Zmniejszenie aktywności co sprzyja odleżynom Zmniejszenie aktywności co sprzyja odleżynom Uzależnienie od pomocy innych, uczucie bycia ciężarem Uzależnienie od pomocy innych, uczucie bycia ciężarem Narastająca depresja, lęk Narastająca depresja, lęk Wycofywanie się z życia towarzyskiego i rodzinnego Wycofywanie się z życia towarzyskiego i rodzinnego Konflikt wokół stołu, wojna nad talerzem Konflikt wokół stołu, wojna nad talerzem Pogorszenie jakości życia Pogorszenie jakości życia

6 OCENA STANU ODŻYWIENIA Wśród wykładników stanu odżywienia najczęściej stosuje się ocenę utraty masy ciała w określonym przedziale czasowym, poziom albumin w surowicy, całkowitą liczbę limfocytów we krwi obwodowej czy poziom transferyny. Wśród wykładników stanu odżywienia najczęściej stosuje się ocenę utraty masy ciała w określonym przedziale czasowym, poziom albumin w surowicy, całkowitą liczbę limfocytów we krwi obwodowej czy poziom transferyny. W praktyce klinicznej do rozpoznania niedożywienia stosuje się następujące kryteria: - utrata masy ciała w ciągu 3 mies. powyżej 5 % - poziom albumin w surowicy krwi poniżej 3,5g/dl - całkowita liczba limfocytów w krwi obwodowej poniżej W praktyce klinicznej do rozpoznania niedożywienia stosuje się następujące kryteria: - utrata masy ciała w ciągu 3 mies. powyżej 5 % - poziom albumin w surowicy krwi poniżej 3,5g/dl - całkowita liczba limfocytów w krwi obwodowej poniżej 1500/ l 1500/ l

7 PRZYCZYNY WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO 0 Cytokiny prozapalne wytwarzane przez komórki gospodarza w odpowiedzi na guz - czynnik martwicy guza /TNF/ - interleukina 1 i interleukina 6 /IL-1, IL-6/ - interferon i interferon 0 Cytokiny prozapalne wytwarzane przez komórki gospodarza w odpowiedzi na guz - czynnik martwicy guza /TNF/ - interleukina 1 i interleukina 6 /IL-1, IL-6/ - interferon i interferon 0 Produkowane przez guz czynniki proteolityczne i lipolityczne 0 Zaburzenia równowagi hormonalnej / insuliny, glukagonu, serotoniny, adrenaliny/ 0 Przewlekła aktywacja układu odpornościowego /synteza białek ostrej fazy w wątrobie/

8 0 Zaburzenia metaboliczne /podwyższenie podstawowej przemiany materii/ /podwyższenie podstawowej przemiany materii/ Metabolizm węglowodanów insulinooporność nietolerancja glukozy nasilenie glukoneogenezy w wątrobie beztlenowy tor przemian zwiększony metabolizm glukozy Metabolizm węglowodanów insulinooporność nietolerancja glukozy nasilenie glukoneogenezy w wątrobie beztlenowy tor przemian zwiększony metabolizm glukozy Metabolizm białek zwiększony całkowity metabolizm białek zwiększony katabolizm białek mięśni zwiększona synteza białek w wątrobie zmniejszona synteza białek mięśni Metabolizm białek zwiększony całkowity metabolizm białek zwiększony katabolizm białek mięśni zwiększona synteza białek w wątrobie zmniejszona synteza białek mięśni

9 Metabolizm tłuszczów wzmożona lipoliza /mobilizacja WKT/ zmniejszenie lipogenezy zmniejszona aktywność lipazy Metabolizm tłuszczów wzmożona lipoliza /mobilizacja WKT/ zmniejszenie lipogenezy zmniejszona aktywność lipazy lipoproteinowej lipoproteinowej zwiększone stężenie trójglicerydów i zwiększone stężenie trójglicerydów i cholesterolu cholesterolu zmniejszone stężenie lipoprotein o dużej zmniejszone stężenie lipoprotein o dużej gęstości gęstości zwiększone stężenie glicerolu zwiększone stężenie glicerolu

10 0 Zaburzenia mechanizmów adaptacyjnych związanych z żywieniem - cytokiny naśladują hamujący wpływ leptyny na podwzgórze / hamowanie łaknienia i pobudzanie procesów zużywania energii / - cytokiny naśladują hamujący wpływ leptyny na podwzgórze / hamowanie łaknienia i pobudzanie procesów zużywania energii / - pobudzanie uwalniania neuropeptydów wywołujących jadłowstręt : serotonina, hormon uwalniający kortykotropinę - pobudzanie uwalniania neuropeptydów wywołujących jadłowstręt : serotonina, hormon uwalniający kortykotropinę - hamowanie pobudzającego łaknienie i procesy oszczędzania energii neuropeptydu Y - hamowanie pobudzającego łaknienie i procesy oszczędzania energii neuropeptydu Y

11 0 Czynniki współistniejące /powodujące utratę apetytu, zmniejszoną podaż i przyswajanie pokarmów/ - zaburzenia połykania - zaburzenia smaku, węchu - suchość i zapalenie błon śluzowych jamy ustnej - nudności i wymioty - zaparcia lub biegunki - zła kontrola objawów /ból, duszność/ - miejscowe działanie guza upośledzenie pasażu jelitowego upośledzenie pasażu jelitowego zaburzenia przyswajania pokarmów zaburzenia przyswajania pokarmów zespół uciśniętego żołądka zespół uciśniętego żołądka

12 Czynniki współistniejące – c.d. Czynniki współistniejące – c.d. - leczenie onkologiczne /radioterapia, chemioterapia, - leczenie onkologiczne /radioterapia, chemioterapia, chirurgia/ - niedokrwistość - wysięki w jamach ciała /utrata białek/ - brak aktywności - czynniki psychologiczne chirurgia/ - niedokrwistość - wysięki w jamach ciała /utrata białek/ - brak aktywności - czynniki psychologiczne depresja, gniew, lęk depresja, gniew, lęk poczucie winy z powodu braku łaknienia poczucie winy z powodu braku łaknienia potęgowane troską opiekunów potęgowane troską opiekunów obawa przed błędami dietetycznymi obawa przed błędami dietetycznymi

13 LECZENIE CHORYCH Z WYNISZCZENIEM NOWOTWOROWYM 0 Leczenie przeciwnowotworowe, chirurgiczne 0 Usunięcie odwracalnych przyczyn braku łaknienia - skuteczne leczenie przeciwbólowe - skuteczne leczenie przeciwbólowe - leczenie duszności, zaparć, wymiotów, depresji - leczenie duszności, zaparć, wymiotów, depresji - leczenie suchości i infekcji jamy ustnej - leczenie suchości i infekcji jamy ustnej 0 Odżywianie przez przetoki odżywcze / gastrostomia /, sondę / gastrostomia /, sondę 0 Leczenie farmakologiczne /zastosowane odpowiednio wcześnie/ odpowiednio wcześnie/

14 LECZENIE – c.d. LECZENIE – c.d. 0 Edukacja chorego i jego rodziny dotycząca 0 Edukacja chorego i jego rodziny dotycząca żywienia żywienia - nie karmić na siłę - nie karmić na siłę - małe porcje na małych talerzach, ale często - małe porcje na małych talerzach, ale często - potrawy raczej chłodne, dobrze przyprawione - potrawy raczej chłodne, dobrze przyprawione - potrawy, które aktualnie smakują choremu, - potrawy, które aktualnie smakują choremu, odpowiedniej konsystencji odpowiedniej konsystencji - towarzystwo innych osób przy stole - towarzystwo innych osób przy stole - odżywki - odżywki

15 LECZENIE FARMAKOLOGICZNE 1- Progestageny syntetyczne Powodują poprawę apetytu, samopoczucia, przyrost masy ciała. Pobudzają uwalnianie neuropeptydu Y, hamują aktywność cytokin. Powodują poprawę apetytu, samopoczucia, przyrost masy ciała. Pobudzają uwalnianie neuropeptydu Y, hamują aktywność cytokin. Objawy uboczne: powikłania zakrzepowo-zatorowe, Objawy uboczne: powikłania zakrzepowo-zatorowe, obrzęki obwodowe. - octan megestrolu - Megace ( mg/dobę) obrzęki obwodowe. - octan megestrolu - Megace ( mg/dobę) - octan megestrolu + Ibuprofen ( mg/dobę) - octan megestrolu + Ibuprofen ( mg/dobę) - octan megestrolu + diclofenac ( mg/dobę) - octan megestrolu + diclofenac ( mg/dobę)

16 2- Glikokortykosteroidy Poprawiają łaknienie już w pierwszym tygodniu leczenia, ale na krótko. Działają nieswoiście przeciwwymiotnie i euforyzująco, poprawiają samopoczucie.Hamują aktywność prostaglandyn i niektórych cytokin. Poprawiają łaknienie już w pierwszym tygodniu leczenia, ale na krótko. Działają nieswoiście przeciwwymiotnie i euforyzująco, poprawiają samopoczucie.Hamują aktywność prostaglandyn i niektórych cytokin. - Dexamethason (2-6 mg/dobę) - Dexamethason (2-6 mg/dobę) 3- Prokinetyki Poprawiają motorykę przewodu pokarmowego, przyspieszają opróżnianie żołądka, działają przeciwwymiotnie. Poprawiają motorykę przewodu pokarmowego, przyspieszają opróżnianie żołądka, działają przeciwwymiotnie. - Metoclopramid (30-60 mg/dobę przed jedzeniem) - Metoclopramid (30-60 mg/dobę przed jedzeniem) - cisapryd, domperidon. - cisapryd, domperidon.

17 Leki będące w trakcie badań lub o niepotwierdzonej skuteczności Cyproheptadyna - Peritol (3x4-8 mg) Cyproheptadyna - Peritol (3x4-8 mg) Kanabinoidy - dronabinol, aktywny składnik marihuany (5-7,5 mg/dobę) Kanabinoidy - dronabinol, aktywny składnik marihuany (5-7,5 mg/dobę) Talidomid - ( mg/dobę) Talidomid - ( mg/dobę) Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3 - kwas eikozapentaenowy (min.2g/dobę), obecne w oleju ryb morskich, / powodują poprawę apetytu i przyrost masy ciała / Wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega 3 - kwas eikozapentaenowy (min.2g/dobę), obecne w oleju ryb morskich, / powodują poprawę apetytu i przyrost masy ciała / Inne – melatonina, hormon wzrostu, pentoksyfilina, androgeny anaboliczne. Inne – melatonina, hormon wzrostu, pentoksyfilina, androgeny anaboliczne.

18 Zwiększone dostarczanie pokarmów nie wystarcza do zahamowania postępu kacheksji. Żywienie pozajelitowe nie przynosi oczekiwanych korzyści pacjentom z rozwiniętym zespołem wyniszczenia nowotworowego. Istotne jest wielokierunkowe i odpowiednio wczesne podjęcie leczenia kacheksji nowotworowej.

19 POSTĘPOWANIE W OSŁABIENIU Kinezyterapia – pozwala zachować elastyczność oraz zmniejsza przykurcze ścięgien, zachęca do większej aktywności Kinezyterapia – pozwala zachować elastyczność oraz zmniejsza przykurcze ścięgien, zachęca do większej aktywności Terapia zajęciowa Terapia zajęciowa Sprzęt dodatkowy – balkoniki, wysokie łóżka, wózki Sprzęt dodatkowy – balkoniki, wysokie łóżka, wózki Wskazówki dla pacjentów i ich rodzin dotyczące uruchamiania – zapobieganie zanikowi mięśni, przykurczom ścięgien, odleżynom. Wskazówki dla pacjentów i ich rodzin dotyczące uruchamiania – zapobieganie zanikowi mięśni, przykurczom ścięgien, odleżynom. Środki psychoaktywizujące – metylfenidat Środki psychoaktywizujące – metylfenidat Kortykosteroidy, octan megestrolu Kortykosteroidy, octan megestrolu Midodryna /Gutron/ - u chorych z niewydolnością układu autonomicznego. Midodryna /Gutron/ - u chorych z niewydolnością układu autonomicznego.

20


Pobierz ppt "ZESPÓŁ WYNISZCZENIA NOWOTWOROWEGO ANNA SUŁKOWSKA – SMOLAŃSKA DOLNOŚLĄSKIE CENTRUM ONKOLOGII PORADNIA MEDYCYNY PALIATYWNEJ."

Podobne prezentacje


Reklamy Google