Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Aktualne problemy ochrony przed powodzią. Zagadnienia: Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Aktualne problemy ochrony przed powodzią. Zagadnienia: Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni."— Zapis prezentacji:

1 Aktualne problemy ochrony przed powodzią

2 Zagadnienia: Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Klasyfikacja powodzi Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce Straty powodziowe Środki ochrony przed powodzią Podsumowanie i wnioski

3 Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wezbranie – znaczny wzrost stanów wody w ciekach i jeziorach, wywołany: zwiększonym zasilaniem (opady, tajanie śniegu) lub zahamowaniem odpływu (zatory lodowe lub śryżowe, wiatr wiejący przeciwnie do kierunku przepływu wody) (Kiciński 1983) Powodziami – nazywamy takie wezbrania wody, podczas których woda po przekroczeniu stanu brzegowego lub korony wałów ochronnych zalewa doliny rzeczne lub tereny depresyjne, a przez to powoduje zniszczenia i straty finansowe oraz pozaekonomiczne (społeczne, moralne) (Ciepielowski 1992)

4 Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wezbranie jest zjawiskiem przyrodniczym

5 Podstawowe pojęcia hydrologiczne Powódź jest zjawiskiem zarówno przyrodniczym jak i gospodarczym

6 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Schemat zlewni rzecznej Charakterystyka opadów: intensywność i wielkość opadu kierunek przemieszczania się opadu powierzchnia objęta deszczem w stosunku do powierzchni zlewni Czynniki naturalne wpływające na wielkość wezbrania opadowego

7 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Schemat zlewni rzecznej Czynniki naturalne wpływające na wielkość wezbrania opadowego Charakterystyka fizyczno- geograficzna kształt zlewni układ i gęstość sieci rzecznej występowanie jezior, mokradeł topografia terenu budowa geologiczna i rodzaj gruntów rodzaj i gęstość pokrycia roślinnego

8 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Schemat obiegu wody w zlewni rzecznej Bilans wodny zlewni

9 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wielkość ewapotranspiracji w czasie sezonu wegetacyjnego (Ryszkowski i Kędziora 1987) Rodzaj użytkuE [mm] Zadrzewienie609 Łąka500 Pole rzepaku465 Pole buraków454 Pole pszenicy436 Gleba346

10 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wielkość odpływu powierzchniowego w ciągu roku (Ryszkowski i Kędziora 1987) Rodzaj użytkuOdpływ powierzchniowy [mm] Las iglasty64 Łąka88 Pole uprawne102 Pole w ugorze230 Teren zabudowy wiejskiej 256

11 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ urbanizacji zlewni na obszarze Tokio - porównanie hydrogramów wezbrań wywołanych opadem o jednakowej charakterystyce

12 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie A – stan naturalny – druga połowa XIX w.: długość rzeki 28 km parametry fali: Q max = 5,3 m 3 /s V = 0,54 mln m 3

13 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie B – początek XX w.: długość rzeki 24 km parametry fali: Q max = 7,3 m 3 /s V = 0,62 mln m 3

14 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie C – koniec XX w.: długość rzeki 20 km parametry fali: Q max = 9,5 m 3 /s V = 0,69 mln m 3

15 Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Reżim hydrologiczny rzek

16 Klasyfikacja powodzi Ze względu na genezę powodzie występujące na obszarze Polski dzielimy na: opadowe – wywołane przez opady: rozlewne, frontalne lub nawalne; roztopowe – związane z gwałtownym topnieniem pokrywy śnieżnej; sztormowe – wywołane silnymi wiatrami na zalewach i wybrzeżu; zimowe – które powstają w wyniku zatorów lodowych lub śryżowych (Kiciński 1982) Powodzie klasyfikujemy ze względu na: przyczyny je wywołujące (genezę powodzi) zasięg terytorialny wielkość

17 Klasyfikacja powodzi Brak jest ścisłej klasyfikacji powodzi ze względu na ich wielkość – najczęściej określa się je jako: średnio wielkie wielkie katastrofalne Biorąc przede wszystkim pod uwagę wielkość strat powodziowych Ze względu na zasięg terytorialny powodzie dzielimy na: lokalne regionalne krajowe

18 Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce (Ciepielowski 1994) Całkowita powierzchnia zagrożonych powodziami dolin rzecznych stanowi ok. 7 % powierzchni Polski

19 Powodzie zimowe charakteryzują się punktowym występowaniem i na ogół niewielkim zasięgiem. Mogą występować zarówno na rzekach górskich jak i nizinnych z tym, że najczęściej występują na dużych rzekach nizinnych. Warunki sprzyjające zatorom: duża krętość rzeki morfologia koryta – występowanie odsypisk, wysp, bocznych odgałęzień koryta przekroje mostowe, górne odcinki zbiorników zaporowych Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce

20 KategoriaOpisWystępowanie I Bardzo wysokie – zagrożenie życia, zniszczenia budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz obiektów infrastruktury Obwałowane rzeki w miastach i terenach zamieszkanych, zabudowane doliny pozbawione ochrony II Umiarkowane – straty głównie w rolnictwie i obiektach infrastruktury Doliny chronione lub doliny pozbawione ochrony użytkowane rolniczo, brak zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej III Niskie – niewielkie straty ekonomiczne, miejscowe uszkodzenia obiektów infrastruktury Pozbawione ochrony doliny rzeczne pokryte roślinnością (lasy, mokradła, użytki zielone), obiekty infrastruktury o znaczeniu lokalnym Wielkość ryzyka powodzi (wg Mioduszewskiego 2005, z niewielkimi zmianami)

21 Straty powodziowe Struktura strat spowodowanych klęskami żywiołowymi na świecie w latach IMGW 1999

22 Straty powodziowe OkresStraty w mln zł – 1998 w roku Średnioroczne straty powodziowe w Polsce w okresach wieloletnich (GUS)

23 Straty powodziowe

24 Powódź w delcie Missisipi w 2005 roku spowodowała ponad 200 mld $ strat. Była to największa powódź w historii USA. Widok Nowego Orleanu w sierpniu 2005 roku po przejściu huraganu Katrina

25 Straty powodziowe Schemat powiązań: zagrożenia – straty – systemy ochrony przed powodzią

26 Straty powodziowe Przyczyny wzrostu ryzyka powodzi i strat nimi wywołanych Wzrost liczby ludności i rozwój osadnictwa: - zmiany użytkowania terenu powodujące zmniejszenie retencyjności zlewni (urbanizacja, wylesianie, przekształcenia naturalnych terenów zalewowych) - zmiany warunków odpływu wód opadowych i roztopowych Wzrost dobrobytu i związany z tym rozwój gospodarczy na terenach potencjalnie zagrożonych Ocieplenie klimatu (wzrost pojemności wodnej atmosfery, wzrost intensywności opadów, zmiany sezonowości i układów cyrkulacji)

27 Środki ochrony przed powodzią Środki organizacyjno-administracyjne: działania Komitetów Przeciwpowodziowych, Centrum Antykryzysowego System Monitoringu i Osłony Kraju przepisy prawne (Prawo Wodne, Miejscowe Plany Zagospodarowania Terenu itp.) edukacja ludności terenów zagrożonych Środki ekonomiczne: ubezpieczenia ulgi podatkowe, dopłaty bezpośrednie dla rolników kary pieniężne za nieprzestrzeganie przepisów Środki techniczne

28 Środki ochrony przed powodzią Środki techniczne Zmniejszają wysokość fali wezbraniowej i redukują wielkość przepływów: Poldery Suche zbiorniki Wielozadaniowe zbiorniki retencyjne Obiekty małej retencji Retencyjne przysposobienie zlewni Środki ochrony czynnejŚrodki ochrony biernej Wpływają na bezpieczne odprowadzenie wód wielkich: Wały przeciwpowodziowe Regulacja rzek Kanały ulgi

29 Środki techniczne ochrony czynnej Poldery Poldery sterowane - zalewane w przypadku niebez- pieczeństwa przerwania wałów Poldery przepływowe - zalewane w czasie każdego wezbrania

30 Środki techniczne ochrony czynnej Poldery Poldery w dolinie Odry po stronie niemieckiej – w lipcu 1997 roku Polder we Wrocławiu w lipcu 1997 roku

31 Środki techniczne ochrony czynnej Suche zbiorniki

32 Środki techniczne ochrony czynnej Wielozadaniowe zbiorniki retencyjne Widok zbiornika wodnego w Czorsztynie Redukcja fali wezbraniowej w lipcu 1997 roku

33 Środki techniczne ochrony czynnej Retencyjne przysposobienie zlewni zalesienia, zmiana struktury i rozmieszczenia lasów poprawa struktury upraw orka wzdłuż warstwic poprawa struktury gleb odtwarzanie mokradeł budowa zbiorników dla wód opadowych na terenach zurbanizowanych, odprowadzanie wód opadowych do gruntu, tworzenie tzw. zielonych dachów

34 Środki techniczne ochrony biernej Wały przeciwpowodziowe

35 Środki techniczne ochrony biernej Regulacja rzek Zwiększenie przepustowości koryta rzeki Likwidacja miejsc zatorogennych Koryto rzeki roztokowej Koryto rzeki meandrującej Widok w planie koryta rzeki meandrującej Przekrój poprzeczny koryta

36 Środki techniczne ochrony biernej Kanały ulgi Kanał ulgi w Opolu

37 Podsumowanie i wnioski Zmiany w środowisku naturalnym mają istotny wpływ na ryzyko i podatność na powodzie. Zmiany te są w większości negatywne i zauważalne w każdej skali – globu, kraju, regionu a także lokalnie. Treny zagrożone, obecnie intensywnie zagospodarowane wymagają coraz skuteczniejszej ochrony Programy rozwoju gospodarczego i użytkowania terenu powinny być dostosowanie do potencjalnego zagrożenia powodziowego: wyznaczanie stref zagrożenia planowanie i gospodarka w przestrzenna musi uwzględniać ograniczenia w użytkowaniu i zabudowie terenów zalewowych Istotnym czynnikiem zmian jest wzrost liczby ludności, powodujący rozwój osadnictwa i gospodarki oraz zmiany użytkowania terenu zlewni.

38 Podsumowanie i wnioski Ochrona przed powodzią wymaga kompleksowych rozwiązań i powinna obejmować zespół różnorodnych i wzajemnie powiązanych działań technicznych, ekonomicznych i administracyjnych Jako priorytetowe należy uznać działania wpływające na wzrost retencji w zlewni: renaturyzacja rzek i dolin budowa polderów, suchych zbiorników oraz obiektów małej retencji retencyjne przysposobienie zlewni W działaniach tych należy uwzględniać wymagania ochrony środowiska Istniejące obiekty wymagają racjonalnej modernizacji w celu poprawy ich funkcjonowania


Pobierz ppt "Aktualne problemy ochrony przed powodzią. Zagadnienia: Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni."

Podobne prezentacje


Reklamy Google