Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

ZDROWIE I CZYNNIKI JE WARUNKUJĄCE ORAZ GŁÓWNE PROBLEMY ZDROWOTNE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "ZDROWIE I CZYNNIKI JE WARUNKUJĄCE ORAZ GŁÓWNE PROBLEMY ZDROWOTNE."— Zapis prezentacji:

1 ZDROWIE I CZYNNIKI JE WARUNKUJĄCE ORAZ GŁÓWNE PROBLEMY ZDROWOTNE

2 Definicje zdrowia  Pojęcie „zdrowie” jest wieloznaczne i bardzo trudne do zdefiniowania. Istnieją dwie grupy definicji zdrowia:  Potoczne czyli laickie, w których zdrowie rozumiane jest jako brak choroby lub dolegliwości.  Profesjonalne tzn. formułowane przez przedstawicieli różnych dyscyplin nauki. Od wielu lat podejmowane są próby ustalenia satysfakcjonującej wszystkich definicji zdrowia. Istnieje już około 130 definicji Niektórzy autorzy uważają, że „zdrowie i choroba nie są to wyłącznie stany obiektywne, lecz w dużej mierze konstrukcje społeczne i dlatego też nie jest możliwe sformułowanie jednej „ostatecznej” definicji zdrowia”.

3 Zdrowie wg WHO  Najczęściej używaną jest definicja zamieszczona w 1948 r. w tekście konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia (ŚOZ): „zdrowie to stan dobrego samopoczucia (dobrostanu) fizycznego, psychicznego i społecznego a nie tylko brak choroby lub niepełnosprawności ”. Z definicji tej wynika, że zdrowie:  jest kategorią pozytywną – dobre samopoczucie (dobrostan),  ma trzy wymiary – zdrowie fizyczne, psychiczne, społeczne (obecnie wyróżnia się także czwarty wymiar - zdrowie duchowe).

4 Zdrowie to także  zdolność do normalnego funkcjonowania organizmu mając na względzie wszystkie jego organy i funkcje,  zdolność do adaptacji w zmieniającym się środowisku,  pewien potencjał fizyczny lub psychiczny, dający możliwość rozwijania aktywności,  wyraz równowagi i harmonii możliwości fizycznych, psychicznych i społecznych osoby ludzkiej.

5 Wymiary zdrowia  zdrowie fizyczne (somatyczne) – prawidłowe funkcjonowanie organizmu, wszystkich jego układów i narządów;  zdrowie psychiczne – bardzo trudne do zdefiniowania; można wyróżnić zdrowie:  - umysłowe – zdolność do jasnego, logicznego myślenia,  - emocjonalne – zdolność do rozpoznawania własnych uczuć i wyrażania ich w  odpowiedni sposób; umiejętność radzenia sobie ze stresem, napięciami, depresją,  lękiem;  zdrowie społeczne – zdolność do utrzymywania prawidłowych relacji z innymi ludźmi i pełnienia ról społecznych;  zdrowie duchowe – u niektórych ludzi związane z wiarą i praktykami religijnymi, u innych z ich osobistym „credo”, zasadami, zachowaniami i sposobami utrzymania wewnętrznego spokoju.

6 Czynniki warunkujące zdrowie  Istnieje wiele różnych prób klasyfikacji czynników wpływających na zdrowie. Do lat 70. XX wieku uważano, że zdrowie w największym stopniu zależy od służby zdrowia. Na początku lat 70. nastąpiła wyraźna zmiana w postrzeganiu czynników warunkujących zdrowie. M. Lalonde, minister zdrowa Kanady zaproponował schemat „pól zdrowia”, w którym wyróżnił 4 podstawowe grupy czynników, wpływających na zdrowie (ryc. 1):  Styl życia (ok. 50% „udziału”)  Środowisko fizyczne i społeczne (ok. 20%)  Czynniki genetyczne (ok. 20%)  Organizacja opieki medycznej (ok. 10%)

7 Podejście Lalonde’a wpłynęło na zmianę polityki zdrowotnej i stworzyło podstawę rozwoju promocji zdrowia.

8  Obecnie zwraca się uwagę, że w największym stopniu na zdrowie ludzi wpływają czynniki społeczno-ekonomiczne, a wśród nich m.in.: dochody, status społeczny, poziom wykształcenia, wsparcie społeczne. Od tych czynników zależy też czy styl życia ludzi może sprzyjać zdrowiu (prozdrowotny). Ubóstwo, niski poziom wykształcenia są przyczyną nierówności w zdrowiu. Ludzie o niskim statusie społeczno-ekonomicznym mają gorsze zdrowie, podejmują częściej zachowania ryzykowne dla zdrowia, mają utrudniony dostęp do instytucji ochrony zdrowia. Wsparcie społeczne w środowiskach życia człowieka jest uważane za znaczący czynnik dla kształtowania pozytywnego zdrowia oraz przeciwdziałania chorobotwórczemu wpływowi potencjalnych stresorów.

9 Prozdrowotny styl życia  Jak wspomniano styl życia jest bezpośrednim czynnikiem, w największym stopniu wpływającym na zdrowie każdego człowieka. Styl życia można zdefiniować jako sposób życia człowieka – jego zachowania, postawy, działania i ogólną filozofię życiową. Styl życia sprzyjający zdrowiu określa się jako prozdrowotny styl życia

10 zachowania zdrowotne  aktywność fizyczna – wykonywanie codziennie, co najmniej przez 30 min., wysiłków fizycznych, o co najmniej umiarkowanej intensywności (przyspieszenie tętna, oddechu, uczucie „ciepła”);  zdrowa, zbilansowana dieta – dostarczająca odpowiedniej do zapotrzebowania organizmu ilości energii i wszystkich składników odżywczych, w odpowiednich proporcjach oraz zjadanie pierwszego śniadania i nie pojadanie między posiłkami;  sen – u starszych dzieci, młodzieży i dorosłych ok. 8 godz. na dobę;  bezpieczne zachowania seksualne;  zachowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym;  umiarkowana ekspozycja na słońce;  unikanie nadmiaru stresów i skuteczny sposób radzenia sobie z problemami (stresem);  korzystanie z wsparcia społecznego;  niepalenie tytoniu;  ograniczone spożywanie alkoholu;  samobadanie (np. piersi u kobiet, jader u mężczyzn) i samokontrola (np. masy ciała);  poddawanie się okresowym badaniom profilaktycznym – np. pomiar ciśnienia tętniczego krwi, badanie stomatologiczne, u kobiet badania cytologiczne i mammografia.

11 Mierniki zdrowia  negatywne,  pozytywne,  narażenia.

12  Mierniki negatywne: chorobowość, zachorowalność, umieralność, śmiertelność.  Mierniki pozytywne: waga i wzrost, prawidłowość odżywiania, pojemność płuc, parametry krwi, stan uzębienia, płodność.  Mierniki narażenia zdrowia(ryzyka): osobnicze, populacyjne

13  Chorobowość – to liczba osób chorych w badanym okresie, czyli liczba zdarzeń chorobowych lub osób chorych podzielona przez ogólną liczbę ludności.  Zachorowalność – to liczba nowych przypadków zachorowań zaistniałych w analizowanym okresie.  Różnica między chorobowością a zachorowalnością – zachorowalność odzwierciedla stan rozpowszechniania chorób o krótkim przebiegu, chorobowość natomiast – rozpowszechnienie w populacji chorób przewlekłych.  Rodzaje chorobowości: okresowa, punktowa, ogólna.  Umieralność – to liczba zgonów zaistniałych w danej populacji danym czasie.  Śmiertelność – to procent zgonów na ściśle określoną chorobę spośród ogólnej liczby chorych na tę chorobę.  Grupy ryzyka – grupy osób, u których stwierdza się istnienie czynnika ryzyka zwiększającego prawdopodobieństwo wystąpienia określonej zmiany.

14 Najczęstsze problemy zdrowotne u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym  Wypadki, urazy i zatrucia. Są one główną przyczyną zgonów dzieci i młodzieży. Rocznie ginie z tego powodu ok dzieci i młodzieży w wieku 5-19 lat, a ok. 100 tys. jest leczonych w szpitalach. Można szacować, że rocznie z powodu urazów lżejszych wymaga pomocy medycznej ponad 2 mln. uczniów. W skali świata najczęściej zgony z powodu urazów dotyczą chłopców /mężczyzn w wieku od 10 do 27 lat.  Próchnica zębów i choroby przyzębia. Są to najczęstsze choroby w populacji w wieku szkolnym. Próchnica zębów występuje u 92% 7-latków i 98% 18-latków. Podatność na próchnicę u dzieci w wieku szkolnym jest głównie związana z niedojrzałością szkliwa nowo wyrzniętych zębów stałych, nadmiernym spożyciem słodyczy, niedostatkami higieny jamy ustnej.  Problemy zdrowia psychospołecznego. Nie dysponujemy danymi o rzeczywistym rozpowszechnieniu zaburzeń zdrowia psychospołecznego. Według danych szacunkowych ok % dzieci i młodzieży wymaga opieki psychiatryczno- psychologicznej.  Choroby przewlekłe i niepełnosprawność. Według danych GUS, w 2004 r. różne choroby przewlekłe występowały u ponad 20% dzieci w wieku 5-19 lat (najczęściej alergie), a niepełnosprawność u ok. 4% populacji w tym wieku.  Choroby zakaźne. Dzięki masowym szczepieniom ochronnym sytuacja w zakresie chorób zakaźnych uległa zdecydowanej poprawie. U młodzieży w wieku lat problemem pozostają: gruźlica, choroby przenoszone drogą płciową, zakażenie wirusem  Otyłość. Jest ona uważana obecnie za jeden z głównych problemów zdrowia publicznego w krajach rozwiniętych. Określana jest przez WHO terminem „globalnej epidemii”, związanej z nadmiarem spożycia energii i zmniejszeniem aktywności fizycznej. Odsetki dzieci i młodzieży otyłej w Polsce wahają się od 7% do 15% w zależności od płci i grupy wieku.

15 Inne problemy zdrowotne i społeczne dzieci  zaburzenia narządów zmysłów (wzroku - u ok. 8-25%, słuchu – ok. 10%) i mowy (u ok. 10%);  zaburzenia układu ruchu (u 8-10%);  nieuzasadnione stosowanie przez nastoletnie dziewczęta, bez nadwagi diet odchudzających, często eliminacyjnych i restrykcyjnych (wśród 15-latek diety te stosuje 25%, a 31% uważa, że powinno je stosować);  stosowanie przez chłopców steroidów lub innych środków anabolicznych (w 1998 r. sięgało po nie 5% chłopców w wieku 13 i 15 lat, w tym częściej chłopcy uważający się za zbyt szczupłych);  przemoc wśród uczniów w szkole – w 2002 r. wśród uczniów w wieku lat ofiarami przemocy było 30% osób, a jej sprawcami 37% nastolatków;  ciąże młodocianych – w 2003 r. urodziło żywe dziecko dziewcząt w wieku 19 lat i młodszym (289 dziewcząt w wieku 15 lat i młodszym).

16 Główne problemy zdrowotne ludzi dorosłych  W ostatniej dekadzie zaobserwowano w Polsce korzystne zmiany w stanie zdrowia społeczeństwa polskiego. Wpłynęło to na zwiększenie długości trwania życia. Obecnie przeciętna długość życia kobiety wynosi ok. 81 lat, mężczyzny 73 lata.  W wieku dorosłym występuje wiele chorób i częstość ich zwiększa się z wiekiem. Rozpowszechnienie ich mierzy się najczęściej liczbą zgonów i leczenia szpitalnego. Do głównych problemów zdrowotnych należą:  choroby układu krążenia (w tym zwłaszcza zawał i udar mózgu),  nowotwory złośliwe – u mężczyzn rak oskrzeli i płuc, u kobiet nowotwory złośliwe sutka,  wypadki i urazy – najczęstsza przyczyna zgonów u chłopców i mężczyzn w wieku 1-45 lat, dziewcząt i kobiet w wieku 1-35 lat,  choroby układu oddechowego,  zaburzenia psychiczne, (w tym najczęściej zaburzenia nerwicowe i zaburzenia związane z nadużywaniem alkoholu),  choroby zawodowe i wypadki przy pracy,  niepełnosprawność – 17,5% ogółu osób w wieku 15 lat i więcej.

17 Długość życia Polska a inne kraje

18  Zdecydowanie gorszy jest stan zdrowia mężczyzn niż kobiet. Istnieją także różnice w zależności od miejsca i regionu zamieszkania oraz statusu społeczno-ekonomicznego.

19 Wskaźnik jakości życia ( Quality of Life Index) – wskaźnik opracowany w 2005 przez brytyjski tygodnik „The Economist” dla odzwierciedlenia poziomu życia i satysfakcji życiowej w poszczególnych krajach w bardziej adekwatny sposób niż przy użyciu tradycyjnych metod (wskaźnika wzrostu PKB lub poziomu PKB na 1 mieszkańca)PKBPKB na 1 mieszkańca

20 Parametry jakości życia  Sytuacja materialna – PKB na 1 osobę w USD, przy zachowaniu parytetu siły nabywczej.  Zdrowie – średnia oczekiwana długość życia  Stabilność polityczna i bezpieczeństwo – ocena stabilności politycznej i bezpieczeństwa.  Życie rodzinne – wskaźnik rozwodów (na 1000 mieszkańców), wyrażony w skali od 1 (najniższy wskaźnik rozwodów) do 5 (najwyższy).  Życie wspólnotowe – zmienna ta otrzymuje wartość 1, jeśli kraj ma wysoki wskaźnik uczęszczania do kościoła albo członkostwa w związkach zawodowych; w przeciwnym razie zero.  Klimat i geografia – szerokość geograficzna, dla rozróżnienia między klimatami gorącym i zimnym.  Bezpieczeństwo zatrudnienia – stopa bezrobocia, w procentach.  Wolność polityczna – przeciętne wskaźniki wolności politycznych i praw obywatelskich. Skala od 1 (całkowicie wolny) do 7 (bez wolności).  Równość płci – proporcje przeciętnych zarobków mężczyzn i kobiet, ostatnie dostępne dane.

21 Wizualna skala bólu

22 Skala bólu

23 Skale bólu

24 Pytania/zadania kontrolne  Podać definicje zdrowia wg Światowej Organizacji Zdrowia.  Wymienić czynniki, od których zależy nasze zdrowie i na które możemy sami mieć wpływ.  Na czym polega prozdrowotny styl życia?  Jakie są najczęstsze problemy zdrowotne dzieci i młodzieży oraz osób dorosłych?  Jakie są mierniki zdrowia?


Pobierz ppt "ZDROWIE I CZYNNIKI JE WARUNKUJĄCE ORAZ GŁÓWNE PROBLEMY ZDROWOTNE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google