Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Stan zdrowia jako wyznacznik jakości życia Prof. dr hab. Ewa Syrek Prof. dr hab. Ewa Syrek Katedra Pedagogiki Społecznej Uniwersytet Śląski Uniwersytet.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Stan zdrowia jako wyznacznik jakości życia Prof. dr hab. Ewa Syrek Prof. dr hab. Ewa Syrek Katedra Pedagogiki Społecznej Uniwersytet Śląski Uniwersytet."— Zapis prezentacji:

1 Stan zdrowia jako wyznacznik jakości życia Prof. dr hab. Ewa Syrek Prof. dr hab. Ewa Syrek Katedra Pedagogiki Społecznej Uniwersytet Śląski Uniwersytet Śląski

2 Definiowanie zdrowia: Definiowanie zdrowia: fizyczne, psycho- społ. i duchowe fizyczne, psycho- społ. i duchowe nieobecność choroby (med.) nieobecność choroby (med.) brak poczucia dyskomfortu (sub.) homeostaza (ciało i umysł, układy w.) homeostaza (ciało i umysł, układy w.) funkcja (m.in..interakcja ze światem ) funkcja (m.in..interakcja ze światem ) stan/status (kapitał) stan/status (kapitał) twórcze życie twórcze życie choroba (jako dewiacja, społeczna rola chorego (T. Parsons, E. Freidson) choroba (jako dewiacja, społeczna rola chorego (T. Parsons, E. Freidson)

3 Zdrowie publiczne (WHO) Zdrowie to umiejętność normalnego funkcjonowania organizmu (organy funkcje), adaptacji w środowisku, które są zmienne, ponadto zdrowie to fizyczny i psychiczny potencjał dzięki któremu można się rozwijać oraz równoważyć możliwości psychiczne, fizyczne i społeczne. Zdrowie jest warunkiem bez którego nie jesteśmy w stanie korzystać z ogółu praw ludzkich a prawa te są uniwersalne oraz wzajemnie ze sobą powiązane. Zdrowie to umiejętność normalnego funkcjonowania organizmu (organy funkcje), adaptacji w środowisku, które są zmienne, ponadto zdrowie to fizyczny i psychiczny potencjał dzięki któremu można się rozwijać oraz równoważyć możliwości psychiczne, fizyczne i społeczne. Zdrowie jest warunkiem bez którego nie jesteśmy w stanie korzystać z ogółu praw ludzkich a prawa te są uniwersalne oraz wzajemnie ze sobą powiązane.

4 Konstruowanie zdrowia i choroby: Społeczno- nadawanie znaczeń (np. choroba jako dewiacja) Społeczno- nadawanie znaczeń (np. choroba jako dewiacja) Historyczno- np. Platon, Paracelsus, Hegel, Virchov Historyczno- np. Platon, Paracelsus, Hegel, Virchov Kulturowe- np. leczenie chorób Kulturowe- np. leczenie chorób Zob. np. Znaniecki 2001;Malinowski 1984 Ashenburg 2009; Gotwalld,Kolmer 2009; Vigarello 2011, Elias 2011 i wiele innych

5 Społeczno-ekologiczny model zdrowia Holistyczna wizja człowieka jako postaci centralnej Holistyczna wizja człowieka jako postaci centralnej Wzajemne relacje (powiązania) człowieka ze środowiskiem naturalnym, kulturowym i psychospołecznym Wzajemne relacje (powiązania) człowieka ze środowiskiem naturalnym, kulturowym i psychospołecznym Nierówności w dostępie do zdrowia (opieki zdrowotnej) w zależności od cech społ.demograficznych: płeć, wiek, wykształcenie,dochody,dostęp do edukacji zdrowotnej Nierówności w dostępie do zdrowia (opieki zdrowotnej) w zależności od cech społ.demograficznych: płeć, wiek, wykształcenie,dochody,dostęp do edukacji zdrowotnej

6 Salutogenetyczna koncepcja zdrowia Poczucie koherencji: zrozumiałość, sterowalność/zaradność, sensowność Poczucie koherencji: zrozumiałość, sterowalność/zaradność, sensowność (Antonovsky 2005) (Antonovsky 2005)

7 Wskaźniki zdrowia Demograficzne : umieralność, współ.zgonów, wskaźniki oczekiwanej długości życia w momencie urodzenia, współ.umieralności noworódków i niemowląt, zgony wg przyczyn Demograficzne : umieralność, współ.zgonów, wskaźniki oczekiwanej długości życia w momencie urodzenia, współ.umieralności noworódków i niemowląt, zgony wg przyczyn Epidemiologiczne: Epidemiologiczne: współ.zachorowalności, chorobowości i śmiertelności Wieloaspektowe: lata życia skorygowane jakością, lata życia skorygowane niesprawnością Wieloaspektowe: lata życia skorygowane jakością, lata życia skorygowane niesprawnością

8 Rok 2011 Przeciętna długość życia jest miarą ogólnej jakości życia w danym kraju i podsumowuje śmiertelność w każdym wieku. Może być traktowana jako potencjalna stopa zwrotu z inwestycji w kapitał ludzki. Przeciętna długość życia jest miarą ogólnej jakości życia w danym kraju i podsumowuje śmiertelność w każdym wieku. Może być traktowana jako potencjalna stopa zwrotu z inwestycji w kapitał ludzki. Przeciętna dł. życia -76,05 lat (K:80,25;M:72,1 lat) Przeciętna dł. życia -76,05 lat (K:80,25;M:72,1 lat) Wskaźnik zgonów:10,17/1000 mieszkańców Wskaźnik zgonów:10,17/1000 mieszkańców Śmiertelność niemowląt: 6,54 /1000 ur. żywych (K:5,79; M:7,25); Śmiertelność niemowląt: 6,54 /1000 ur. żywych (K:5,79; M:7,25); Japonia:2,78;Monako;1,79;Bułgaria:16,68; Afganistan:175,9; Węgry 5,31;Czechy:3,73 Japonia:2,78;Monako;1,79;Bułgaria:16,68; Afganistan:175,9; Węgry 5,31;Czechy:3,73

9 Kategorie oceny jakości życia: Obiektywne (normatyno-wyjaśniające) Obiektywne (normatyno-wyjaśniające) Subiektywne (fenomenologiczne,) Subiektywne (fenomenologiczne,) Mieszane (subiektywne i obiektywne) Mieszane (subiektywne i obiektywne)

10 Jakość życia -WHOQOL Sposób postrzegania przez jednostki swoich pozycji w życiu w kontekście kultury i systemów wartości w jakich żyją oraz w relacji do jej celów, oczekiwań, standardów i zainteresowań. Sposób postrzegania przez jednostki swoich pozycji w życiu w kontekście kultury i systemów wartości w jakich żyją oraz w relacji do jej celów, oczekiwań, standardów i zainteresowań. Wymiary jakości życia: fizyczny, psychologiczny, duchowy, niezależność, relacje społ., środowisko Wymiary jakości życia: fizyczny, psychologiczny, duchowy, niezależność, relacje społ., środowisko

11 Jakość życia związana ze zdrowiem Funkcja efektu choroby i leczenia przeżywanych przez pacjenta -sposób myślenia o chorobie,emocje Funkcja efektu choroby i leczenia przeżywanych przez pacjenta -sposób myślenia o chorobie,emocje Zdolność do codziennej aktywności stosownej do wieku i roli społecznej, Zdolność do codziennej aktywności stosownej do wieku i roli społecznej, Wartość określoną w życiu modyfikowaną przez stany funkcjonalne, choroby, urazy, leczenie, polisy ubezpieczeniowe, Wartość określoną w życiu modyfikowaną przez stany funkcjonalne, choroby, urazy, leczenie, polisy ubezpieczeniowe, Wpływ leczenia na inwalidztwo i codzienne życie Wpływ leczenia na inwalidztwo i codzienne życie (np..Janowski 2005; Steuden,Ledwocha 2005;Tobiasz- Adamczyk 2004; Zawislak 2207; Rostowska 2009; Cytlak 2011 (np..Janowski 2005; Steuden,Ledwocha 2005;Tobiasz- Adamczyk 2004; Zawislak 2207; Rostowska 2009; Cytlak 2011

12 Jakość życia w chorobie Wymiary choroby: Wymiary choroby: medyczny (diagnoza, terapia); psychologiczny (przeżywanie choroby, konsekw.psych., pomoc/terapia; społeczna rola chorego (wsparcie, piętno, marginalizacja); źródło zależności ( np. Sokołowska 1981; Parsons 1993; Słońska 1998;Karski 1999, Tobiasz- Adamczyk 2000; Chodkowska 2002; Barański,Piątkowski 2002; Piątkowski 2004;Syrek 2008, Ostrowska 2008, Heszen-Sęk 2010; Woynarowska 2010

13 Rodzaj choroby/niepełnosprawności Rodzaj choroby/niepełnosprawności Dostępność do leczenia/terapii, rehabilitacji, edukacji Dostępność do leczenia/terapii, rehabilitacji, edukacji Preferowany system wartości Preferowany system wartości Możliwości zmiany stylu życia ( samopomoc) Możliwości zmiany stylu życia ( samopomoc) Zależność społ. i instytucjonalna Zależność społ. i instytucjonalna Relacje społ. i wsparcie Relacje społ. i wsparcie Status społeczno-ekonomiczny Status społeczno-ekonomiczny Możliwość pełnienia ról społ. Możliwość pełnienia ról społ. Społeczne postrzeganie choroby Społeczne postrzeganie choroby Miejsce zamieszkania Miejsce zamieszkania

14 Typy jakości życia: Uzasadnione zadowolenie Uzasadnione zadowolenie Dylemat niezadowolenia Dylemat niezadowolenia Paradoks zadowolenia Paradoks zadowolenia Uzasadnione niezadowolenie Uzasadnione niezadowolenie (np. Zalewska2003, Rostowska 2009)

15 Zadowolenie z życia młodzieży w wieku lat w UE -25 krajów (HBSC) Średnia zadowolenia z życia od 6,93 (Łotwa) do 8,09 (Grecja)-skala Cantrila Średnia zadowolenia z życia od 6,93 (Łotwa) do 8,09 (Grecja)-skala Cantrila Polska zajmuje 6 miejsce-7,35 (od najniższej do najwyższej) Polska zajmuje 6 miejsce-7,35 (od najniższej do najwyższej) Mniej korzystnie: Węgry, Czechy, Bułgaria, Łotwa, Rumunia, Litwa Mniej korzystnie: Węgry, Czechy, Bułgaria, Łotwa, Rumunia, Litwa UE – śr.7, 59 P: 7,35;małe (0-5)14,9 P:18; średnie (6-8) 50,0 P:51,2; duże (9-10) 35,2 P: 30,9 (Mazur 2010) UE – śr.7, 59 P: 7,35;małe (0-5)14,9 P:18; średnie (6-8) 50,0 P:51,2; duże (9-10) 35,2 P: 30,9 (Mazur 2010)

16 Metody jakościowe Wyjaśnienie zjawisk i ich zrozumienie np. relacje lekarz – pacjent, sytuacja życiowa osób chorych/niepełnosprawnych, choroba w biografii edukacyjnej uczniów, jakość życia w chorobie i wiele innych Wyjaśnienie zjawisk i ich zrozumienie np. relacje lekarz – pacjent, sytuacja życiowa osób chorych/niepełnosprawnych, choroba w biografii edukacyjnej uczniów, jakość życia w chorobie i wiele innych narracje/opowieści: przypadkowe (przyczyny choroby), moralizujące (zmiany tożsamości społ.), zasadnicze (związek pomiędzy doświadczeniami a głębszymi znaczeniami przypisywanymi zdrowiu /chorobie) narracje/opowieści: przypadkowe (przyczyny choroby), moralizujące (zmiany tożsamości społ.), zasadnicze (związek pomiędzy doświadczeniami a głębszymi znaczeniami przypisywanymi zdrowiu /chorobie) badania fokusowe zamiast oceny kwestionariuszowej badania fokusowe zamiast oceny kwestionariuszowej Badanie w działaniu w analizach systemu ochrony zdrowia Badanie w działaniu w analizach systemu ochrony zdrowia Metoda indywidualnych przypadków Metoda indywidualnych przypadków Stosowanie badań triangulacyjnych Stosowanie badań triangulacyjnych np. Goffman 1961; Bury 2001; Syrek 2002,2008; Piątkowski, Płonka-Syroka 2008 np. Goffman 1961; Bury 2001; Syrek 2002,2008; Piątkowski, Płonka-Syroka 2008

17 Konkluzja: Pojęcie jakości życia jest wieloznaczne (interdyscyplinarność) Pojęcie jakości życia jest wieloznaczne (interdyscyplinarność) zdrowie/choroba jest jednym z wyznaczników jej wyznaczników zdrowie/choroba jest jednym z wyznaczników jej wyznaczników jakość życia jest konstruktem wielowymiarowym jakość życia jest konstruktem wielowymiarowym posiada subiektywno-obiektywny wymiar-różnice ind.i społ. posiada subiektywno-obiektywny wymiar-różnice ind.i społ. jednostka/grupa nadaje znaczenie/wartość konkretnym wymiarom własnego życia jednostka/grupa nadaje znaczenie/wartość konkretnym wymiarom własnego życia jakość życia jest procesem zmiennym w biografii jednostki jakość życia jest procesem zmiennym w biografii jednostki dynamiczna zmienność warunków społ.-ekon. i kulturowych mających znaczenie dla jakości życia jednostek /grup społ. dynamiczna zmienność warunków społ.-ekon. i kulturowych mających znaczenie dla jakości życia jednostek /grup społ. edukacja zdrowotna dla doskonalenia jakości życia edukacja zdrowotna dla doskonalenia jakości życia wykorzystanie strategii badań jakościowych w badaniach społ.-środowiskowych uwarunkowań jakości życia wykorzystanie strategii badań jakościowych w badaniach społ.-środowiskowych uwarunkowań jakości życia

18 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Stan zdrowia jako wyznacznik jakości życia Prof. dr hab. Ewa Syrek Prof. dr hab. Ewa Syrek Katedra Pedagogiki Społecznej Uniwersytet Śląski Uniwersytet."

Podobne prezentacje


Reklamy Google