Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wychowanie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wychowanie."— Zapis prezentacji:

1 Wychowanie

2 Definicje wychowania Definicje analityczne – odnoszą się do słowa, które już funkcjonuje w obiegu, wnikają w to jak jest ono rozumiane. Definicje syntetyczne – projektują nowe rozumienie definiowanego słowa w oderwaniu od praktyki używania tego słowa.

3 Aspekty definicji wychowania
Durheim, Znaniecki – socjologiczne podejście – do społeczeństwa, grupy Miller, Peters – psychologiczne – osobowość, dyspozycje psychologiczne, mechanizmy Ruciński – filozoficzne – kształtowanie światopoglądu, świata wartości Gurycka – pedagogiczna – wiedza jak wychować.

4 Wychowanie rozpatrywane jako proces, czyli swoisty rodzaj ludzkiego działania, lub jako wynik czy produkt oddziaływań wychowawczych. Wychowanie jako proces jest utożsamiane z oddziaływaniem na psychikę i zachowanie człowieka. Rozumiane jako wywieranie wpływu na zmiany czy przeobrażenia w osobowości i zachowaniu, zwłaszcza opinii i przekonań o otaczającym świecie oraz postaw wobec ludzi, samych siebie i wartości. Wychowanie jest przede wszystkim dokonywaniem zmian w osobowości człowieka, w jego rozwoju. Świadczą o tym definicje:

5 Wychowanie to: -„... dynamiczny, złożony układ oddziaływań społecznych (..) wywołujących zmiany w osobowości człowieka tym oddziaływaniom poddawanego” (A.Gurycka, 1979, s.55) „.. społecznie uznawany system działania pokoleń starszych na dorastające, celem pokierowania ich wszechstronnym rozwojem dla przygotowania według określonego ideału nowego człowieka do przyszłego życia” (S.Kunowski, 1981, s.189) „... działanie zmierzające do trwałej modyfikacji, ukształtowania lub rozwinięcia dyspozycji emocjonalno-wolicjonalnych, a więc kierunkowych, w osobowości jednostki” (H.Muszyński, 1981, s.29) „... sterowanie procesami socjalizacyjno-enkultrozycyjnymi oraz uczenia się jednostek podporządkowania celom, kształtowania określonych dyspozycji osobowościowych.” (H.Muszyński) „...system działań zmierzający do określonych rezultatów wychowawczych” (R.Wroczyński, 1976, s.11) „... całość wpływów i oddziaływań, kształtujących rozwój człowieka oraz przygotowujących go do życia w społeczeństwie (T.Wujek, T.Pilch, 1974, s.31)

6 W ostatnich czasach w wielu definicjach wychowania akcentuje się nie wywieranie bezpośredniego wpływu na wychowanków, ale wspomaganie ich w naturalnym i spontanicznym rozwoju (psychologia humanistyczna, nurty nowego wychowania) Wychowywać oznacza wyzwalać dodawać odwagi, uwalniać od ubezwłasnowolnienia, usuwać wpływy zagrażające naturalnemu i spontanicznemu rozwojowi dzieci i młodzieży, przygotować ich do przyszłego życia przez mobilizację własnej aktywności, pobudzać do zachowań zgodnych z oczekiwaniami społecznymi, zasadami moralności i etyki normatywnej. W takim znaczeniu proces ten opiera się na współdziałaniu i współpracy pomiędzy wychowawcą a wychowankiem

7 Oto niektóre definicje uwydatniające podmiotowe traktowanie dzieci i młodzieży w procesie wychowawczym: Wychowanie to: -„..nie tyle kształtowanie wartościowej osobowości, ile wprowadzaniem dzieci i młodzieży w wartościowy sposób życia. Innymi słowy jest nim aktywizowanie ich w świadomej aktywności, której kierunek nie jest narzucany lub świadomie wytyczany przez wychowawcę. Zadaniem wychowawcy jest w szczególności organizowanie wartościowego życia wychowanków w warunkach współdziałania i współpracy z nimi, w tym także bezpośredniego dialogu o celach i wartościach w życiu człowieka.” (S. Ruciński, 1988) „... proces zdobywania przez jednostkę doświadczeń” (W.Ch.Bagley, 1923, s.23) „..proces wzrastania jednostki w społeczną świadomość gatunku” (J.Dewey) „.. proces samorzutnego rozwoju w zakresie różnego rodzaju doświadczania nabywanego przez wychowanka.” (S.Kunowski, 1981, s.186) „.. pomaganie w rozwoju i ułatwienie mu realizowania swoich możliwości” (H.Rylke, G.Klimowicz, 1982, s.152)

8 Geneza wychowania Czasy prehistoryczne Średniowiecze
XVII edukacja dziewcząt Czasy współczesne

9 Funkcje wychowania I – dla społeczeństwa: ciągłość życia grupowego
podnoszenie zasobności grupy (większa efektywność, wydajność) zapewnienie integracji grupowej utrzymanie ładu społecznego, zachowania systemu, stosunków społecznych

10 II – dla jednostki funkcja rozwojowa – wychowanie ma służyć nieskrępowanemu rozwojowi danej jednostki funkcja fenikselogiczna – osiągania własnego szczęścia w sposób zindywidualizowany; feniks=szczęśliwy, dążenie do integracji wewnętrznej. podnoszenie efektywności jednostki w jej działaniu, podwyższanie wydajności (integracja ze społeczeństwem)

11 Jakie czynniki determinują wychowanie
Stosunki społeczne – podziały społeczne, mechanizmy władzy, grupy nacisku Ideologie społeczne – świadomość społeczna utrzymująca się względem jakiś wartości i wzorów, świadomość zmienia się później niż same czynniki życia społecznego Warunki materialne, społeczne, kulturowe

12 Psychologiczne aspekty funkcji wychowania
Wychowanie a zmiany w psychice – w wieloczynnikowym modelu ontogenezy wychowanie wraz z aktywnością własną można umieścić wśród tych wyznaczników zmian w psychice jednostki, które przyczyniają się w istotny sposób do jej rozwoju. Wychowanie jako społeczno-kulturowy mechanizm regulacji - drugi aspekt to związek wychowania z aktywnością człowieka. Jako jeden z istotnych mechanizmów regulacyjnych. Mechanizm ten ma uwarunkowania społeczno-kulturowe i jest zewnętrzny w stosunku do jednostki, która podlega oddziaływaniom innych osób i środowiska wychowawczego w procesie heteroedukacji.

13 Uniwersalną funkcją wychowania jest oddziaływanie, wywołujące z założenia względnie trwałe i pozytywne zmiany w aktywności i zachowaniu człowieka lub/i grup społecznych Różnice odnoszące się do członów definicji – kto, kogo, jak i po co wychowuje dotyczące podmiotu i przedmiotu wychowania, jego treści i form, rodzaju i zakresu jak również celów , wyznaczają w pewnej mierze cele szczegółowe i specjalne

14 Funkcje związane z obszarami aktywności – np
Funkcje związane z obszarami aktywności – np. pracą sztuką , każdej sferze inne funkcje szczegółowe sztuce funkcje wychowawcze uwrażliwianie na piękno, wyzwalanie twórczości itp. Funkcje związane ze sferami rozwoju człowieka – fizyczne, umysłowe, emocjonalne, społeczne, moralne, religijne czy estetyczne, każdej sferze inne funkcje, często się wzajemnie łączą i przeplatają Funkcje związane ze środowiskiem wychowawczym – ujęcie wpływu środowisk wychowawczych w poszczególnych stadiach rozwoju jednostki – wtedy zauważymy różne funkcje wychowania w rodzina, dom, przedszkole, szkoła, praca itd.

15 Kryteria oddziaływań wychowawczych
Złożoność – zachowanie człowieka jest zależne zarówno od uwarunkowań zewnętrznych, w tym oddziaływań wychowawczych, jak i uwarunkowań wewnętrznych, czyli osobistych przeżyć i doświadczeń człowieka, a więc jego potrzeb, aspiracji, motywów, dążeń oraz funkcjonowania jego organizmu łącznie z centralnym systemem nerwowym i układem gruczołów dokrewnych (mechanizm regulacji zachowań - Kozielecki) Wysoki stopień złożoności wychowania ukazuje przedstawienie go jako procesu adaptacji do obowiązujących norm postępowania.

16 Intencjonalność – zamierzoność działania, wychowawca jest świadomy celów, jakie pragnie realizować w wyniku planowo organizowanej działalności wychowawczej. Nie każde jednak zachowanie intencjonalne jest wychowawcze np. agresywne formy przymusu, wywieranie presji rówieśniczej w celu dopasowania do grupy. Niebezpieczeństwo tkwi także w przesadnej świadomości celów, zwłaszcza tych mało realnych, nieliczących się z możliwościami rozwojowymi dziecka stwarzającymi jedynie grę próżnych pozorów.

17 Interakcyjność – oznacza, ze proces wychowawczy ma miejsce zwykle w warunkach współdziałania pomiędzy wychowawcą a wychowankiem. Współdziałanie to odbywa się na zasadzie wzajemności czyli oddziaływania co najmniej dwukierunkowego. Oznacza to, że wychowanek nie jest i nie może być jedynie biernym odbiorcą wpływów wychowawczych. Proces wychowawczy jest tym bardziej skuteczny, im częściej oddziaływania jakim jest poddawany wychowanek, włącza on w sferę własnej aktywności i im bardziej wychowawca ma na uwadze ową aktywność w dalszych kontaktach interpersonalnych. Lekceważenie tej aktywności powoduje, że proces wychowania przestaje być interakcją, a staje się jednokierunkowym oddziaływaniem, prowadzącym konsekwentnie do instrumentalnego traktowania wychowanka. Interakcyjność wychowania odnosi się również do kontaktów z innymi osobami, a zwłaszcza rówieśnikami. Wychowanie dokonuje się w procesie komunikacji międzyludzkiej lub przez pośrednia komunikację (TV, prasa).

18 Relatywność – wiąże się z trudnością w przewidywaniu skutków wychowania i hipotetyczności twierdzeń na ich temat. A także w rozumieniu M.Łobockiego oznacza nieostrość granic między wychowaniem zamierzonym a niezamierzonym, naturalnym, które przebiega w procesie resocjalizacji, jak również między wychowaniem a czynnościami opiekuńczymi.

19 Świadomość wpływów wychowawczych - kryterium świadomości jest mało precyzyjne wskutek wieloznaczności treści i nie ustalonego zakresu pojęcia. Stopień świadomości w poszczególnych etapach procesu wychowawczego bywa różny. Można być świadomym celów, ale nie mieć świadomości do sposobów ich osiągnięcia. Jest to jednak kryterium świadczące o jakości o jakości oddziaływań wychowawczych – im większa świadomość podejmowanych działań tym większa może być ich skuteczność (zasięg i trwałość).

20 Długotrwałość – człowiek podlega przemianom w ciągu całego swojego życia, dlatego o wychowaniu można mówić w stosunku do dzieci, młodzieży jak i dorosłych. Długotrwałość przypomina o konieczności dokonywania zmian w procesie wychowawczym zarówno w osobowości wychowanków i wychowawców, a także łączy się z systematycznością.

21 Organizacja i planowość – ma ograniczony zasięg zastosowania i dotyczy głównie wychowania instytucjonalnego, w wychowaniu naturalnym może dotyczyć tylko wybranych sytuacji. Celowość – pozornie podobne do kryterium świadomości i intencjonalności. Kryterium te różnicuje się, jeżeli ujmiemy je w aspekcie treściowym, np. podkreślimy swoistość celów wychowawczych w porównaniu z celami innych rodzajów wpływów wywieranych na człowieka Istnieją poglądy, ze wychowanie nie potrzebuje żadnych celów, zakładanie celów jest nieuprawnione i ingeruje w naturalny rozwój, nie można decydować za drugą osobę – wychowanie niedyrektywne

22 Trwałość zmian – miarą skuteczności działania wychowawczego jest jego względna trwałość zmian w psychice, jest ona niestety bardzo trudna do rzetelnego pomiaru. Ukierunkowania zmian – kryterium to polega na stwierdzeniu, czy zmiany zachodzące w psychice pod wpływem wychowania są zmianami ukierunkowanymi i dokonują się w pożądanym kierunku, dostosowanym do celów i wartości wychowawczych. Kierunek tych zmian jest progresywny, tzn., że pozwala na poszerzanie pola swojej aktywności i ulepszanie jakości jego działania.

23 Podstawowe pojęcia oddające istotę wychowania
Wychowanie Enkulturyzacja Socjalizacja Personalizacja Uczenie się Rozwój


Pobierz ppt "Wychowanie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google