Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Farmakologia bólu. Definicja bólu Ból s ą to doznania wyst ę puj ą ce pod wpływem bod ź ców uszkadzaj ą cych tkanki lub zagra ż aj ą cych ich zniszczeniem.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Farmakologia bólu. Definicja bólu Ból s ą to doznania wyst ę puj ą ce pod wpływem bod ź ców uszkadzaj ą cych tkanki lub zagra ż aj ą cych ich zniszczeniem."— Zapis prezentacji:

1 Farmakologia bólu

2 Definicja bólu Ból s ą to doznania wyst ę puj ą ce pod wpływem bod ź ców uszkadzaj ą cych tkanki lub zagra ż aj ą cych ich zniszczeniem i odbieranych przez ka ż dego człowieka jako szkodliwe, przykre.

3 Ból podział 1. Ból pierwotny – ostry, kłuj ą cy, szybko dociera do ś wiadomo ść i, jest dobrze umiejscowiony i mija z chwil ą ustania działania czynnika szkodliwego. 2. Ból wtórny – rozlany, trudny do zlokalizowania, przewodzony wolniej. Trwa znacznie dłu ż ej ni ż bodziec, który go spowodował

4 Mechanizm powstania bólu Uszkodzenie tkanek powoduje wytwarzanie substancji bólotwórczych (Algogenów). Pobudzaj ą one zako ń czenia cienkich zmielizowanych zako ń cze ń nerwowych (nocyreceptory) oraz zako ń cze ń niezmielizowanych. Powstały sygnał jest przewodzony do rogów tylnych rdzenia kr ę gowego (ulaga tam modulacji), a nast ę pnie przekazywany jest do kory mózgowej.

5 Podział leków p-bólowych 1. Narkotyczne leki p-bólowe 2. Nienarkotyczne leki p-bólowe

6 Narkotyczne leki p-bólowe Inaczej zwane opioidowymi lekami p-bólowymi. Działaj ą poprzez ł ą czenie si ę z receptorami opioidowymi. Receptory te znajduj ą si ę w mózgu ale tak ż e w wielu innych tkankach i s ą odpowiedzialne m.in. za działanie p-bólowe tych leków.

7 Leki opioidowe - morfina Morfina jest lekiem zarezerwowanym do leczenia silnych bólów ostrych i przewlekłych. Oprócz działania p-bólowego wykazuje działanie p-l ę kowe, euforyzuj ą ce, hipotermiczne, p-kaszlowe, zw ęż a ź renic ę oka. Działa tak ż e obwodowo powoduj ą c zaparcia, zatrzymanie oddawania moczu. Z wielokrotnym stosowaniem morfiny zwi ą zane s ą zjawiska tolerancji i lekozale ż no ś ci.

8 Inne narkotyczne leki p-bóowe Kodeina Papaweryna Heroina Fentanyl Tramadol

9 Uzależnienie lekowe - Lekozależność Jest fizycznym lub psychicznym stanem charakteryzuj ą cym si ę siln ą potrzeb ą za ż ycia leku. Rozró ż nia si ę 2 typy nadu ż y ć leków. 1. Przyzwyczajenie – silna psychiczna potrzeba stosowania substancji dla uzyskania euforii. Nie obserwuje si ę fizycznego uzale ż nienia. 2. Nałóg – stan okresowego lub przewlekłego zatrucia wywołanego poprzez powtarz ą jace si ę za ż ywanie np. leków.

10 Tolerancja Polega na zmiejszonej odpowiedzi organizmu na za ż ywany lek w wyniku długotrwałego stosowania (w porównaniu do pierwszej reakcji po za ż yciu substancji).

11 Nieopioidowe leki p-bólowe Do tej grupy zaliczaj ą si ę głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) S ą to leki o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz przeciwgor ą czkowym. Nie wykazuj ą działania narkotycznego ani uzale ż niaj ą cego Cz ęść z nich wykazuje tak ż e działanie przeciwagregacyjne (potocznie – rozrzedzaj ą ce krew)

12 Mechanizm działania NLPZ W tkance, która ulego uszkodzeniu s ą produkowane substancje, które s ą odpowiedzialne za pojawienie si ę wykładników stanu zapalnego. Powstanie tych substancji (prostaglandyny, leukotrieny) jest uzale ż nione od aktywno ś ci enzymu COX (cyklooksygenazy). NLPZ hamuj ą aktywno ść tego enzymu.

13 NLPZ - wskazania Stosowane w bólach głowy, nerwobólach, bólach mi ęś niowych, bólach miesi ą czkowych W reumatoidalnym zapaleniu stawów, chorobie reumatycznej, zapaleniach i zwyrodnieniach kostno- stawowych Dna moczanowa Tak ż e po urazach, operacjach i ekstrakcjach z ę bów

14 NLPZ - przykłady S ą to bardzo powszechnie stosowane leki. Cz ęść z nich jest dost ę pna bez recepty. Mo ż na je podzieli ć ze wzgl ę du na budow ę chemiczn ą, z których najpowszechniej stosowane s ą : 1. pochodne kwasu salicylowego – kwas acetylosalicylowy 2. Pochodne kwasu propionowego np. Ibuprofen, Ketoprofen, Naproksen 3. Pochodne para-amino-fenolu – paracetamol

15 Kwas acetylosalicylowy Nieodwracalny inhibitor enzymu COX-1. Oprócz ogólnych wskaza ń dla NLPZ stosowany w małych dawkach jako lek antyagregacyjny. Z tego wzgl ę du raczej nie polecany w leczeniu bólów poekstrakcyjnych. Mo ż e powodowa ć reakcje alergiczne (np. skrcz oskrzeli) U dzieci mo ż e wywoła ć zespół Reyea Mo ż e zaostrza ć chorob ę wrzodow ą Preparaty: Aspiryna, Polopiryna, Acard, Polocard, Upsarin C – preparat zło ż ony

16 Ibuprofen Lek o słabym działaniu p-zapalnym, p-gor ą czkowym i p- bólowym Działania nieporz ą dane mniej nasilone ni ż po innych NLPZ Cz ę sto stosowany w bólach poekstrakcyjnych Stosowany równie ż w ma ś ciach i kremach jako lek działaj ą cy miejscowo (na skór ę ) Np. Ibuprom, Nurofen, Ibum,

17 Ketoprofen Stosunkowo silne działanie. Stosowany przy bólach o wi ę kszym nat ęż eniu. Mo ż e by ć stosowany miejscowo w kremach i ma ś ciach. Mo ż e cz ęś ciej ni ż inne NLPZ powodowa ć zaburzenia funkcjonowania przewodu pokarmowego. Preparaty: Ketonal, Profenid, Fastum,

18 Paracetamol Klasyfikowany jako lek przeciwgor ą czkowy (nie wykazuje działania p-zapalnego) Powszechnie stosowany lek Nie nale ż y ł ą czy ć go z alkoholem oraz aspiryn ą W du ż ych dawkach mo ż e uszkodzi ć w ą trobe Np. Panadol, Apap, Codipar, Tabcin

19 Metamizol - Pyralginum Silne działanie przeciwbólwe i przeciwgor ą czkowe oraz słabe działanie rozkurczowe Najpowa ż niejszym działaniem nieporz ą danym jest agranulocytoza

20 NLPZ – działania nieporządane Mog ą powodowa ć zburzenia ze strony układu pokarmowego: owrzodzenia, krwawienia z przewodu pokarmowego W nerkach zmniejszaj ą przepływ krwi (zatrzymanie wody i sodu) W o.u.n. mog ą powodowa ć zaburzenia psychiczne Alergie

21 Leki osłaniające Chroni ą błon ę ś luzow ą jamy ustnej przed działaniem czynników dra ż ni ą cych. S ą to najcz ęś ciej ś luzy ro ś linne, których dział ą nie ograniczone jest do miejsca zetkni ę cia leku z chor ą tkank ą. Dzi ę ki swoim wła ś ciwo ś ci ą powlekaj ą cym, chroni ą przed mechanicznym i chemicznym podra ż nieniem oraz utrudniaj ą wchłanianie innych zwi ą zków wgł ą b tkanek. Przykładami mog ą by ć : prawo ś laz, malwa, ż ywokost, len – stosowane w nad ż erkach, owrzodzeniach i keratozach.

22 Bibliografia Mutschler E., Geisslinger G, Kroemer HK. Farmakologia i toksykologia Mutschlera. MedPharm Bobkiewicz-Kozłowska T.: Podstawy farmakologii ogólnej z elementami receptury dla studentów medycyny. Wydawnictwo AMiKM, Pozna ń Janiec W.: Kompendium farmakologii. PZWL, Warszawa, 2010 Cenajek-Musiał D, Okulicz-Kozaryn I.: Stany zagro ż enia ż ycia – post ę powanie lecznicze i leki stosowane w ratownictwie medycznym. Wydawnictwo AMiKM, Pozna ń Katzung B.G.: Basic & Clinical Pharmacology, The McGraw-Hill Companies, Kryst L. (red) Chirurgia Szczkowo twarzowa. PZWL., Warszawa 2007 Arabska-Przedpełska B., Pawlicka H.: Współczesna endodoncja w praktyce, wydanie I, Bestom Łód ź 2011 Ja ń czuk Z.: Stomatologia zachowawcza. Zarys kliniczny. Podr ę cznik dla studentów Stomatologii. PZWL Warszawa Wydanie III (dodruk) Pi ą towska D.: Kariologia Współczesna. Post ę powanie kliniczne. Med. Tour Press, Warszawa 2009.


Pobierz ppt "Farmakologia bólu. Definicja bólu Ból s ą to doznania wyst ę puj ą ce pod wpływem bod ź ców uszkadzaj ą cych tkanki lub zagra ż aj ą cych ich zniszczeniem."

Podobne prezentacje


Reklamy Google