Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WIEDZA O PAŃSTWIE I PRAWIE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WIEDZA O PAŃSTWIE I PRAWIE."— Zapis prezentacji:

1 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WIEDZA O PAŃSTWIE I PRAWIE

2 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Podręczniki Podstawy prawa w Polsce. Prawo dla nieprawników Nowak Maciej J. CeDeWu, 2009 Elementy Prawa W. Kocot, Difin 2005 Podstawy prawa dla ekonomistów - Jolanta Jabłońska-Bonca LexisNexis 2004

3 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie informacje w syllabusie Informacje nt. materiału, literatury, sposobu zaliczenia przedmiotu

4 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Informacje nt. terminów egzaminów poprawkowych, wyników

5 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 1 PODSTAWOWE POJĘCIA STRUKTURA SPOŁECZNA ZBIOROWOŚĆ STOSUNKI SPOŁECZNE GRUPA SPOŁECZNA SPOŁECZEŃSTWO PAŃSTWO

6 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZBIOROWOŚĆ SPOŁECZNA Zbiorowość społeczna w socjologii jest to zbiór osób, zajmujących w danym czasie, trwale lub nietrwale, daną przestrzeń, między którymi dochodzi do interakcji i pojawiać mogą się stosunki społeczne. W przypadku, gdy w danej zbiorowości społecznej wytwarza się struktura społeczna, a jej członkowie zaczynają wspólnie realizować jakieś istotne dla wszystkich cele, wówczas zbiorowość taka może stawać się grupą społeczną. /W/

7 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie GRUPA SPOŁECZNA grupa społeczna, jedno z podstawowych pojęć socjologii; grupa społeczna jest zbiorowością ludzi zespolonych więzią społeczną, przejawiającą się w poczuciu łączności, przynależności grupowej i działaniu na rzecz realizacji wspólnych celów. Encyklopedia PWN

8 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNKI SPOŁECZNE stosunki społeczne, relacje społeczne, wzajemne oddziaływanie ludzi (interakcja społ.), jako członków społeczeństwa, w różnych społecznych sytuacjach. Encyklopedia PWN

9 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STRUKTURA SPOŁECZNA struktura społeczna, układ występujących w społeczeństwie klas, warstw, grup i in. zbiorowości społ. oraz układ związków i zależności między nimi. Encyklopedia PWN

10 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SPOŁECZEŃSTWO społeczeństwo, w socjologii zorganizowana zbiorowość, którą ; charakteryzuje stosunkowo wysoki stopień złożoności, poczucie odrębności oraz względna intensywność oddziaływań wzajemnych pomiędzy jego członkami, połączonymi podobieństwem warunków życia, podziałem pracy, normami postępowania. Encyklopedia PWN

11 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ORGANIZACJA celowa grupa społeczna, która funkcjonuje według pewnych reguł i zasad, współpracująca ze sobą - by osiągnąć określony cel. Istotą organizacji jest świadomość zasad, reguł, misji, celów oraz synergia (dopasowanie, wspomaganie działań innych)

12 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PAŃSTWO suwerenna organizacja polityczna społeczeństwa zamieszkującego terytorium o określonych granicach, której głównym składnikiem jest hierarchiczna władza publiczna, dysponująca aparatem przymusu wobec jednostek i grup społecznych nieprzestrzegających obowiązującego prawa oraz dążąca do monopolu w jego stosowaniu. Encyklopedia PWN

13 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SUWERENNOŚĆ suwerenność, niezależność państwa (od momentu jego powstania) od wszelkiej władzy w stosunkach z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi (suwerenność zewnętrzna) oraz samodzielność w regulowaniu spraw wewnętrznych (suwerenność wewnętrzna); na współczesne rozumienie suwerenności składa się: zwierzchność terytorialna, niepodległość i wolny od ingerencji ustrój polityczny, społeczny i ekonomiczny oraz możność współżycia z innymi narodami na zasadach równości i obopólnych korzyści. Encyklopedia PWN

14 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PAŃSTWO /def. prawna/ Prawne kryteria państwowości, przyjęte na mocy konwencji w Montevideo z 1933: (art.. 1.) "Państwo jako podmiot prawa międzynarodowego powinno posiadać następujące elementy: stałą ludność, suwerenną władzę, określone terytorium (wielkość państwa nie wpływa na jego podmiotowość) oddzielone od innych granicą, zdolność wchodzenia w relacje międzynarodowe,

15 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie TYPY PAŃSTW państwo niewolnicze państwo feudalne państwo kapitalistyczne państwo socjalistyczne

16 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie OBYWATELSTWO - FORMALNA WIĘŹ Z PAŃSTWEM obywatelstwo, przynależność państwowa osoby fizycznej, łącząca się z uprawnieniami i obowiązkami określonymi przez prawo danego państwa, z których podstawowe są zwykle zawarte w konstytucjach. Encyklopedia PWN.

17 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 2 PODSTAWOWE POJĘCIA TRÓJPODZIAŁ WŁADZ USTRÓJ POLITYCZNY – ORGANIZACJA PAŃSTWA LEGITYMIZACJA WŁADZY WŁADZA PUBLICZN A WŁADZA USTAWODAWCZA WŁADZA WYKONAWCZA WŁADZA SĄDOWNICZA

18 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie USTRÓJ POLITYCZNY ustrój państwowy, całokształt zasad prawnych określających organizację i sposób funkcjonowania organów państwowych, stosunek wzajemny organów centralnych oraz ich stosunek do organów terenowych, a także strukturę prawno-organizacyjną państwa Encyklopedia PWN

19 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA stosunek społeczny między jednostkami, grupami lub między jednostką a grupą, polegający na tym, że jedna ze stron może w sposób trwały i uprawniony zmuszać stronę drugą do określonego postępowania i ma środki zapewniające kontrolę tego postępowania; Encyklopedia PWN

20 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie LEGITYMIZACJA WŁADZY prawomocność władzy, legitymizacja władzy, cecha władzy politycznej, której istotą jest aprobowane przez rządzonych prawo rządzących do podejmowania wiążących decyzji; władza prawomocna to taka, która opiera się na przyzwoleniu rządzonych (a więc wyklucza przemoc i strach jako dominujące źródło podporządkowania), czego skutkiem jest zbiorowo akceptowany obowiązek posłuszeństwa wobec nakazów i zakazów władzy. Encyklopedia PWN

21 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie TRÓJPODZIAŁ WŁADZ /def./ podział władz, koncepcja ustrojowa sformułowana przez Ch. de Montesquieu, polegająca na rozdzieleniu 3 funkcji państwa: ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, zapewnieniu im równowagi i wzajemnego hamowania w celu uniemożliwienia skupienia nadmiaru władzy w jednym organie. Encyklopedia PWN

22 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie TRÓJPODZIAŁ WŁADZ /podstawa prawna/ Art. 10. konstytucji 1. Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej.

23 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA USTAWODAWCZA /def./ Władza ustawodawcza (legislatywa, władza prawodawcza) – jeden z elementów teorii trójpodziału władzy Monteskiusza, a którego funkcją jest ustanawianie obowiązującego prawa. Parlament jest jedynym organem upoważnionym do tworzenia najwyższych aktów prawnych – ustaw, na podstawie których ustala się inne akty prawne.

24 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA USTAWODAWCZA /podstawa prawna/ Art. 95. konstytucji 1. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat.

25 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA WYKONAWCZA /def./ Władza wykonawcza (egzekutywa) - to działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa)

26 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA WYKONAWCZA /podstawa prawna/ Art. 10. konstytucji 2. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

27 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA SĄDOWNICZA /def./ Władza sądownicza - w koncepcji trójpodziału władz jedna z podstawowych władz, obejmująca rozsądzający spory system organów sądowych w państwie.

28 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA SĄDOWNICZA /podstawa prawna/ Art. 10. konstytucji 2. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

29 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 3 PODSTAWOWE POJĘCIA WŁADZA WYKONAWCZA USTRÓJ POLITYCZNY WŁADZA USTAWODAWCZA PODZIAŁ TERYTORIALNY WŁADZA SĄDOWNICZA

30 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie USTRÓJ POLITYCZNY /decentralizacja/ Art. 15. konstytucji 1. Ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej zapewnia decentralizację władzy publicznej. 2. Zasadniczy podział terytorialny państwa uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze lub kulturowe i zapewniający jednostkom terytorialnym zdolność wykonywania zadań publicznych określa ustawa.

31 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie USTRÓJ TERYTORIALNY /podział terytorialny/ POWIATY GMINY WOJEWÓDZTWA OKRĘGI PODZIAŁ PODSTAWOWY: PODZIAŁY SPECJALNE: PODZIAŁ POMOCNICZY: dzielnice Solectwa osiedla

32 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie DECENTRALIZACJA WŁADZY PUBLICZNEJ /def./ Rząd Organy centralne wojewoda Samorząd województwa Samorząd powiatowy Samorząd gminny Samorząd Zawodowy 1 Samorząd Zawodowy 2 Administracja rządowa: typ układu organizacyjnego opartego na idei samodzielności w wykonywaniu zadań przez jednostkę zdecentralizowaną, która może być ograniczana ściśle określonymi środkami nadzoru

33 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie DECENTRALIZACJA WŁADZY PUBLICZNEJ /podstawa prawna/ Art. 16. konstytucji 1. Ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę samorządową. 2. Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Art konstytucji 1. Jednostki samorządu terytorialnego mają osobowość prawną. Przysługują im prawo własności i inne prawa majątkowe. 2. Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej.

34 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA WYKONAWCZA /prezydent/ KRAJ PREZYDENT

35 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PREZYDENT /podstawa prawna/ Art konstytucji 1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej. 2. Prezydent Rzeczypospolitej czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. 3. Prezydent Rzeczypospolitej wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach.

36 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA WYKONAWCZA /administracja rządowa/ WOJEWÓDZTWA POWIATY GMINY KRAJ Premier organy centralne wojewoda organy a. zespolonej organy a. niezespolonej organy a. zespolonej brak Ministrowie

37 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Art konstytucji 1. Przedstawicielem Rady Ministrów w województwie jest wojewoda. ADMINISTRACJA RZĄDOWA /podstawa prawna/ Art Konstytucji 1. Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Do Rady Ministrów należą sprawy polityki państwa nie zastrzeżone dla innych organów państwowych i samorządu terytorialnego. 3. Rada Ministrów kieruje administracją rządową.

38 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA WYKONAWCZA /administracja samorządowa w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego/ WOJEWÓDZTWA POWIATY GMINY ZARZĄD SEJMIKU ZARZĄD POWIATU WÓJT/ BURMISTRZ/ PREZYDENT

39 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ADMINISTRACJA SAMORZĄDOWA /podstawa prawna/ Art konstytucji Samorząd terytorialny wykonuje zadania publiczne nie zastrzeżone przez Konstytucję lub ustawy dla organów innych władz publicznych. Art konstytucji 1. Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. 2. Inne jednostki samorządu regionalnego albo lokalnego i regionalnego określa ustawa. 3. Gmina wykonuje wszystkie zadania samorządu terytorialnego nie zastrzeżone dla innych jednostek samorządu terytorialnego.

40 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA USTAWODAWCZA /podstawa prawna/ Art. 95. konstytucji 1. Władzę ustawodawczą w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sejm i Senat.

41 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA USTAWODAWCZA /kraj/ KRAJ SEJM SENAT

42 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA STANOWIĄCA PRAWO /w poszczególnych jednostkach samorządu terytorialnego/ WOJEWÓDZTWA POWIATY GMINY SEJMIK WOJEWÓDZ TWA RADA POWIATU RADA GMINY

43 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA SĄDOWNICZA /podstawa prawna/ Art konstytucji 1. Wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. 2. Sąd wyjątkowy lub tryb doraźny może być ustanowiony tylko na czas wojny.

44 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZA SĄDOWNICZA /sądy i trybunały/ SĄDOWNICTWO ADMINISTRACYJNE SĄDOWNICTWO POWSZECHNE Sąd Najwyższy Naczelny Sąd Administracyjny Wojewódzkie sądy administracyjne Sądy apelacyjne Trybunał Stanu Trybunał Konstytucyjny Sądy okręgowe Sądy rejonowe TRYBUNAŁY

45 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie BIP – SPIS PODMIOTÓW

46 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 4 PODSTAWOWE POJĘCIA ZADANIA PUBLICZNE CELE PAŃSTWA FUNKCJE PAŃSTWA ŚRODKI REALIZACJI ZADAŃ

47 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie FUNKCJE/CELE/ZADANIA PUBLICZNE Funkcja zewnętrzna – zapewnienie bezpieczeństwa od zagrożeń zewnętrznych Funkcja wewnętrzna - zapewnienie bezpieczeństwa od zagrożeń wewnętrznych /porządku publicznego/, zapewnienie warunków stabilnego rozwoju /edukacja/, zapewnienie ochrony status quo ochrona dziedzictwa narodowego/ Funkcje Wskazane w konstytucji stany np. Ochrona środowiska, zrównoważony rozwój, niepodległość, nienaruszalność granic Cele Zadania wskazane w Konstytucji i uściślone w ustawach jako zadania, które są realizowane ze względu na dobro wspólne, przeznaczone i dostępne dla wszystkich Zadania z zakresu ochrony środowiska /zmniejszenie emisji szkodliwych substancji w drodze stanowienia aktów zakazujących tej emisji/ Zadania publiczne

48 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Funkcje /cele/ zadania /przykład/ - Ochrona niepodległości i nienaruszalności terytorium, - zapewnienie wolności i praw człowieka i obywatela -zapewnienie bezpieczeństwo obywateli, - ochrona środowiska - ochrona dziedzictwa Narodowego cele Funkcja zewnętrzna Funkcja socjalna Funkcja wewnętrzna Funkcja kulturalno- wychowawcza funkcje reglamentacja emisji -wydawanie pozwoleń i decyzji administracyjnych określających warunki korzystania ze środowiska i dopuszczalne poziomy emisji. (Zadanie o charakterze zobowiązująco- reglamentacyjnym) Zadania

49 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie CELE PAŃSTWA/PUBLICZNE/ WYNIKAJĄCE Z KONSTYTUCJI Art. 5. Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.

50 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZADANIA PAŃSTWA/PUBLICZNE WYNIKAJĄCE Z KONSTYTUCJI Art Władze publiczne prowadzą politykę zapew- niającą bezpieczeństwo ekologiczne współ- czesnemu i przyszłym pokoleniom. 2. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. 3. Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. 4. Władze publiczne wspierają działania obywa- teli na rzecz ochrony i poprawy stanu środo- wiska.

51 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ŚRODKI REALIZACJI ZADAŃ PUBLICZNYCH WYNIKAJĄCYCH Z USTAWY PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA Art Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, kierując się koniecznoś- cią ujednolicenia zasad oceny jakości powietrza, określi, w drodze rozporządze- nia: 1)poziomy dopuszczalne dla niektórych substancji w powietrzu; PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA Art. 362 Jeżeli podmiot korzystający ze środo- wiska negatywnie oddziałuje na środowisko, Organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1)ograniczenia oddziaływania na środowisko

52 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WŁADZTWO PUBLICZNE W ZAKRESIE WYKONYWANIA ZADAŃ ZADANIE: UTRZYMANIE PORZĄDKU ZADANIE: REGLAMENTACJA DZIAŁALNOŚCI ZADANIE: UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ ZADANIE: ZARZĄDZANIE ROZWOJEM Ograniczenia praw i wolności ze względu na ochronę bezpieczeństwa, porządku i spokoju publicznego Ograniczenia wolności gospodarczej ze względu na interes publiczny realizacja prawa do odpowiednich materialnych i niematerialnych warunków życia w spoleczeństwie Przygotowywanie planów rozwoju spoleczno-gospodarczego PRZYKŁADY ZADAŃ SFERY INGERENCJI ADMINISTRACJI

53 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POZYCJA OBYWATELA WOBEC WŁADZY PUBLICZNEJ /bezpośrednie wyznaczenie obowiązków normami prawa/ uregulowanie sytuacji jednostki normami bezpośrednio-zobowiązującymi, odczytywanymi przez tę jednostkę bezpośrednio z tekstów, będących źródlami prawa. DEFINICJA ADRESAT NORMA USTAWOWA

54 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POZYCJA OBYWATELA WOBEC WŁADZY PUBLICZNEJ /pośrednie wyznaczenie obowiązków normami prawa/ Wyznaczenie sytuacji jednostki decyzją administracyjną, konkretyzującą i indywidualizującą normy generalne i abstrakcyjne prawa administracyjne- go DEFINICJA ADRESAT DECYZJI/strona/ NORMA USTAWOWA PODPORZĄDKOWANIEPODPORZĄDKOWANIE DECYZJA ADMINISTRA CYJNA

55 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POZYCJA OBYWATELA WOBEC WŁADZY PUBLICZNEJ /prawa podmiotowe wynikające z normam prawnych/ publiczne prawo podmiotowe oznacza uprawnienie jednostki wynikające z norm prawa. Realizacja prawa podmiotowego jest obowiązkiem organu administracyjnego. DEFINICJA PODMIOT UPRAWNIONY WEDŁUG TREŚCI NORMY NORMA USTAWOWA ROSZCZECIEROSZCZECIE DECYZJA ADMINISTR. Lub WYROK SĄDU ADMINISTR

56 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 5 PODSTAWOWE POJĘCIA Przepis prawa Prawo Publikacja źródeł prawa Źródła prawa Norma prawna

57 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRAWO DEFINICJA prawo w rozumieniu nauk prawnych to zbiór reguł normujących stosunki społeczne (norm prawnych) odczytanych z tekstów uznanych za źródła prawa

58 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ŹRÓDŁO PRAWA DEFINICJA: Forma przekazu norm wskazana w akcie podstawowym (konstytucji) jako źródło prawa

59 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Źródła prawa w Rzeczpospolitej Polskiej USTAWY ROZPORZADZENIA WYKONAWCZE KONSTYTUCJA RATYFIKOWANE UMOWY MIĘDZYNARODOWE AKTY PRAWA MIEJSCOWEGO

60 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Dziennik Ustaw: Publikacja źródeł prawa Monitor Polski: Dzienniki Ministerstw Wojewódzki Dziennik Urzędowy Obwieszczenia

61 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRZEPIS PRAWA DEFINICJA: Jednostka redakcyjna tekstu aktów prawnych - porcja tekstu oznaczonego terminem art. (artykuł), ust. (ustęp), § (paragraf) oraz numerem (np. Art. 23 §1)

62 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRZEPIS PRAWA /przykład/ PRZYKŁAD Art. 405 K.C. Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

63 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie INTERPRETACJA PRAWA DEFINICJA: ogół zabiegów interpretacyjnych zmierzających do ustalenia znaczenia przepisu prawa. Jednostki redakcyjne - przepisy - aktów prawnych wyjątkowo tylko zawierają tekst z którego da się odczytać w pełni rozwinięte normy postępowania (pozwalające określić kto kiedy i co według prawa czynić powinien).

64 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie NORMA PRAWNA DEFINICJA: Reguła zachowania skonstruowana na podstawie przyjętej interpretacji przepisów prawnych

65 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Norma prawna /przykład/ PRZYKŁAD: Pierwsza norma wyinterpretowana z art. 405 k.c.: Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby i ma możliwość wydania korzyści w naturze powinien wydać tej osobie korzyść w naturze PRZYKŁAD: Druga norma wyinterpretowana z art. 405 k.c.: Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby i nie ma możliwości wydania korzyści w naturze powinien zwrócić tej osobie równowartość korzyści

66 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Konstrukcja normy prawnej Okoliczności w których norma ma zastosowanie Nakaz zachowania się w okolicznościach określonych w hipotezie HIPOTEZA Jeśli... DYSPOZYCJA To... przykład: Jeśli korzyść majątkowa: 1.została uzyskana kosztem innej osoby 2.bez podstawy prawnej 3.istnieje możliwość wydania korzyści w naturze przykład: Osoba wzbogacona powinna: - wydać osobie zubożonej korzyść w naturze

67 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Proces interpretacji Tekst będący źródłem prawa Norma odczytana przez interpretatora 2 Norma odczytana przez interpretatora 1 Abstrakcyjne pojęcia ustalone w drodze wykładni Decyzja stosowania prawa w konkretnym przypadku podjęta przez interpretatora 2 Decyzja stosowania prawa w konkretnym przypadku podjęta przez interpretatora 1 Konkretne przedmioty podmioty i okoliczności sprawy

68 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Sposób interpretacji przepisu prawa art. 91 Ust. 5 Ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U j.t.) Art (126) Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art (127) Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia albo w toku tego postępowania, może wstrzymać ich wykonanie. 2a. (128) Przepisu ust. 2 nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego. 3. Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego. 4. (129) W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. 5. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.

69 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Wielość możliwych interpretacji /d. art. 160 k.p.a./ Możliwość dochodzenia utraconych korzyści Możliwość dochodzenia restytucji naturalnej Konieczność udowodnienia winy Jedynie Damnum emergens Damnum emergens + lucrum cessans Jedynie kwota pieniężna Kwota pieniężna albo restytucja naturalna Konieczność udowodnienia winy Brak konieczności udowodnienia winy Wyrok SN z 31 marca 1987 r. I CR 287/86 źródło informacji LEX Wyrok SN II z 5 listopada 1986 r., CR 292/86, OSP 1989 r., nr 2, poz. 34 Nie ma orzeczeń lecz są zdania komentatorów M. Kępiński i R. Szczepaniak, O bezpośrednim stosowaniu artykułu 77 ust. 1 Konstytucji, PiP, 2000 r., nr 3 Wyrok S.A I ACa 3/97 z dnia 11 lutego 1998,Pr.Gosp., 1999 r., nr 11, s. 39 Wyrok SN II CR 316/85 z dnia 4 listopada 1985 r. Wyrok SN z 3 maja 1985 r. II CR 121/85, OSNCP 1986 r., nr 4, poz. 53 Wyrok SN z 16 września 1885 r. IV CR 290/85, OSP 1986 r., nr 2, poz. 30, wyrok SN z 7 stycznia 1998 r. II CKN 550/97, OSNC 1998 r., nr 7-8, poz. 120, uchwała SN z 26 stycznia 1989 r. III CZP 58/88, OSNCP 1989 r., nr 9, poz. 129 Art § 1. Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. § 2. Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.

70 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Kto ma rozstrzygający wpływ na treść prawa Naczelnik Urzędu Skarbowego, który wydał tę decyzję i twierdzi że przepisy nakładają taki obowiązek Podatnik który otrzymał decyzję administracyjną nakazującą zapłatę kwoty podatku, który twierdzi, że przepisy nie nakładają tego obowiązku Ten podmiot, który ma władzę doprowadzenia do przymusowego narzucenia swojej interpretacji prawa

71 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRAWO /def/ Zbiór norm indywidualnych i konkretnych odczytanych przez interpretatora z przepisów umieszczonych w tekstach uznawanych za źródła prawa w kontekście rozstrzygania konkretnego i indywidualnego stanu faktycznego Zbiór norm abstrakcyjnych i generalnych odczytanych przez interpretatora z przepisów umieszczonych w tekstach uznawanych za źródła prawa

72 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie INTERNETOWY SYSTEM AKTÓW PRAWNYCH

73 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ELEKTRONICZNE DZIENNIKI USTAW

74 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SYSTEM INFORMACJI PRAWNEJ LEX

75 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Źródła prawa w ujęciu liczbowym USTAWY ROZPORZĄDZENIA AKTY PRAWA MIEJSCOWEGO AKTY PRAWA WEWNĘTRZNEGO DZ. R. AKTY PRAWA WEWNĘTRZNEGO I.P

76 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 6 PODSTAWOWE POJĘCIA Prawo karne Gałąź prawa Prawo cywilne Prawo konstytucyjne Prawo gospodarcze Prawo pracy Prawo administracyjne

77 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie GAŁĘZIE PRAWA DEFINICJA: Gałąź prawa stanowi zbiór norm prawnych, które ze względu na wybrane kryterium konstytuują względnie spójną całość

78 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PODZIAŁ PRAWA NA GAŁĘZIE Prawo administracyjne Prawo karne Prawo cywilne

79 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNEK PRAWNY Stosunek prawny jest to taki rodzaj stosunku (relacji), w którym wyznaczona przez normy prawne sytuacja prawna jakiegoś podmiotu jest połączona w taki czy inny sposób z sytuacją prawną drugiego podmiotu (zachowanie jednej strony - działanie lub zaniechanie) determinuje zachowanie drugiej strony (działanie i zaniechanie)). Połączenie to następuje poprzez uprawnienia i obowiązki DEFINICJA Stosunek społeczny Stosunek prawny 79

80 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNEK ADMINISTRACYJNO-PRAWNY Stosunek prawny łączący organ administracyjny z jednostką zewnętrzną niezwiązaną z nim więzami podległości służbowej, w którym jedynym podmiotem rozstrzygającym o treści praw i obowiązków jest organ DEFINICJA Stosunek administracyjno- prawny Stosunek społeczny Stosunek prawny 80

81 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODA ADMINISTRACYJNA URUCHAMIANIA MOCY WIĄŻĄCEJ NORMY ADRESAT Osoba zobowiązana normą do określonego zachowania STRONA postępowania zobowiązana do określonego zachowania decyzją NORMA USTAWOWA Nakładająca bezpośrednio obowiązki na adresatów EFEKT 1. Niewykonanie normy bezpośrednio-zobowiązującej powoduje sankcje (np. Mandat) 2. Niewykonanie decyzji dobrowolnie powoduje wszczęcie przez organ postępowania egzekucyjnego i doprowadzenie środkami przymusu do wykonania decyzji ORGAN ADMINISTRACYJNY Nakładający obowiązki w drodze DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ

82 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNEK CYWILNO-PRAWNY konstytutywną cechą, jest równorzędność (równość) stron, autonomiczność woli jego podmiotów w sposobie wykorzystania praw podmiotowych. / Prawem podmiotowym jest wynikająca ze stosunku prawnego sfera możności postępowania w określony sposób, przyznana przez normę prawną w celu ochrony interesów podmiotu prawnego i przez normę prawną zabezpieczona/ DEFINICJA Stosunek cywilno- prawny Stosunek społeczny Stosunek prawny 82

83 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODA CYWILISTYCZNA URUCHAMIANIA MOCY WIĄŻĄCEJ NORMY X żąda wykonania czynności C przez Y Y nie chce dobrowolnie wykonać żądanej czynności EFEKT: Zobowiązanie jest wykonane dobrowolnie

84 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODA CYWILISTYCZNA URUCHAMIANIA MOCY WIĄŻĄCEJ NORMY w przypadku braku dobrowolnego wykonania X żąda wykonania czynności C przez Y (POWÓD) Y nie chce dobrowolnie wykonać żądanej czynności C (POZWANY) SĄD CYWILNY Orzeka/opcjonalnie/ Czy X ma wykonać tę czynność EFEKT: Zobowiązanie jest wykonane przymusowo

85 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODA KARNISTYCZNA URUCHAMIANIA MOCY WIĄŻĄCEJ NORMY w przypadku braku dobrowolnego wykonania Spis sankcji w kodeksie karnym powstrzymanie się od czynów przestępnych w wyniku odstraszenia EFEKT Brak działań przestępnych ze względu na efekt prewencji ogólnej i szczególnej

86 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODA KARNISTYCZNA URUCHAMIANIA MOCY WIĄŻĄCEJ NORMY w przypadku braku odstraszenia Oskarżyciel żąda orzeczenia o winie i karze dla oskarżonego Oskarżony X Osoba oskarżona o popełnienie przestępstwa SĄD KARNY Orzeka wyrokiem czy X popełnił przestępstwo i jaką karę ma ponieść EFEKT Orzeczenie sądu powoduje wszczęcie postępowania wykonawczego i doprowadzenie do odbycia przez oskarżonego X kary (np. osadzenie w więzieniu)

87 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie METODY NORMOWANIA METODA ADMINISTRACYJNA: Uruchomienie mocy wiążącej jest niezależne od woli osób zainteresowanych. Celem stanowienia takich norm jest doprowadzenie do szybkich zmian rzeczywistości społecznej METODA KARNISTYCZNA: Uruchomienie mocy wiążącej jest niezależne od woli osób zainteresowanych. Celem stanowienia takich norm jest zapobieganie niepożądanym zachowaniom i zdarzeniom w życiu społecznym. METODA CYWILISTYCZNA: Uruchomienie mocy wiążącej zależy od woli osób zainteresowanych. Skutkiem nieprzestrzegania tych norm może być jednak bezskuteczność czynności lub skorzystanie z usług wymiaru sprawiedliwości. Celem stanowienia takich norm jest ustalenie reguł rozstrzygających na wypadek sporu.

88 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 7 PODSTAWOWEPOJĘCIA Zdolność prawna Osoba fizyczna Ułomna osoba prawna Osoba prawna Zdolność do czynności prawnych

89 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDOLNOŚĆ PRAWNA DEFINICJA: zdolność prawna oznacza zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków wynikających ze stosunków prawnych

90 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDOLNOŚĆ DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH DEFINICJA: zdolność do czynności prawnych oznacza zdolność do wywołania swoim działaniem – składaniem oświadczeń woli - skutków w postaci nawiązania, zmiany lub ustania stosunków prawnych

91 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie OSOBA FIZYCZNA DEFINICJA: Osoba fizyczna oznacza człowieka od chwili urodzenia aż do śmierci. Identyfikowana jest przez: Imię i nazwisko Miejsce zamieszkania Stan cywilny

92 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie OSOBA PRAWNA DEFINICJA: Osoba prawna oznacza jednostkę organizacyjną, której przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Powstaje z momentem wpisu do rejestru sądowego, a kończy swój byt z momentem wykreślenia. Identyfikowana jest przez: Nazwę (spółki prawa handlowego przez firmę ) siedzibę

93 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie UŁOMNA OSOBA PRAWNA Definicja: Jednostka organizacyjna, której przepisy szczególne przyznają zdolność prawną w określonych zakresach /np.. Spółka jawna, wspólnota mieszkaniowa/

94 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA PODEJMOWANE CZYNNOŚCI PRAWNE OSOBA PRAWNA OSOBA FIZYCZNA JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA NIE POSIADAJĄCA OSOBOWOŚCI PRAWNEJ Odpowiada swoim majątkiem za skutki podejmowanych przez siebie działań Odpowiada swoim majątkiem za skutki podejmowanych przez siebie działań, w razie jego braku swoim majątkiem odpowiadają jej założyciele

95 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POWÓD ISTNIENIA TRZECH TYPÓW PODMIOTOWOŚCI /odpowiedzialność majątkowa/ OSOBA FIZYCZNA 1 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny Odpowiada całym majątkiem osobistym i inwestycyjnym za skutki podejmowanych przez siebie działań

96 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POWÓD ISTNIENIA TRZECH TYPÓW PODMIOTOWOŚCI /odpowiedzialność majątkowa/ OSOBA FIZYCZNA 1 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny OSOBA FIZYCZNA 2 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny OSOBA FIZYCZNA 3 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny OSOBA PRAWNA majątek Inwestyc. (1+2+3) Odpowiada jedynie przekazanym majątkiem inwestycyjnym za skutki podejmowanych przez siebie działań

97 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POWÓD ISTNIENIA TRZECH TYPÓW PODMIOTOWOŚCI /odpowiedzialność majątkowa/ OSOBA FIZYCZNA 1 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny OSOBA FIZYCZNA 2 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny OSOBA FIZYCZNA 3 Majątek osobisty +majątek inwestycyjny JEDNOSTKA ORGANIZACYJNA NIE POSIADAJĄCA OSOBOWOŚCI PRAWNEJ majątek inwestyc. (1+2+3) Odpowiada przekazanym majątkiem inwestycyjnym za skutki podejmowanych przez siebie działań A jak tego majątku nie wystarcza założyciele jednostki odpowiadają swoim majątkiem osobistym

98 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRZEGLĄD FORM ORGANIZACYJNYCH W KTÓRYCH MOŻNA UCZESTNICZYĆ W OBROCIE PRAWNYM PRZEDSIĘBIORCY W SPÓŁCE CYWILNEJ JEDNOOSOBOWY PRZEDSIEBIORCA OSOBY FIZYCZNE

99 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SPÓŁKA KOMANDYTOWA SPÓŁKA KOMANDYTOWO - AKCYJNA SPÓŁKA JAWNA SPÓŁKA PARTNERSKA JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE NIE POSIADAJĄCE OSOBOWOŚCI PRAWNEJ

100 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ STOWARZYSZENIE FUNDACJA SPÓŁKA AKCYJNA SPÓŁDZIELNIA OSOBY PRAWNE

101 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYKŁAD 8 PODSTAWOWEPOJĘCIA Zdolność do czynności prawnych ograniczona Zdolność do czynności prawnych pełna Reprezentacja w obrocie prawnym Zdolność do czynności prawnych - brak

102 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDOLNOŚĆ DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH OSOBY FIZYCZNEJ - człowiek posiada zdolność prawną od urodzenia, a w niektórych wypadkach od poczęcia człowiek może posiadać zdolność do czynności prawnych Zdolność prawna osoby fizycznej Zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej - pełną - ograniczoną - nie posiadać jej wcale

103 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie REPREZENTACJA OSOBY FIZYCZNEJ W OBROCIE PRAWNYM Zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej - pełna - ograniczona - brak zdolności do czynności prawnych Reprezentacja osoby fizycznej - samodzielna - przez przedstawiciela ustawowego, w nie- których wypadkach samodzielna - przez przedstawiciela ustawowego

104 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDOLNOŚĆ DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH OSOBY PRAWNEJ Każda osoba prawna posiada zdolność prawną od momentu wpisu do rejestru sądowego Zdolność prawna osoby prawnej Zdolność do czynności prawnych osoby prawnej Każda osoba prawna posiada zdolność do czynności prawnych od momentu wpisu do rejestru sądowego

105 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie REPREZENTACJA OSOBY PRAWNEJ W OBROCIE PRAWNYM Zdolność do czynności prawnych osoby prawnej - pełna Reprezentacja osoby prawnej - organy osoby prawnej /zarząd, wyznaczeni członkowie zarządu/

106 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDOLNOŚĆ DO CZYNNOŚCI PRAWNYCH UŁOMNEJ OSOBY PRAWNEJ ułomna osoba prawna posiada zdolność prawną od momentu wskazanego w przepisach – stosowanie do jej rodzaju Zdolność prawna ułomnej osoby prawnej Zdolność do czynności prawnych ułomnej osoby prawnej ułomna osoba prawna posiada zdolność prawną od momentu od momentu wskazanego w przepisach – stosowanie do jej rodzaju

107 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie REPREZENTACJA UŁOMNEJ OSOBY PRAWNEJ W OBROCIE PRAWNYM Zdolność do czynności prawnych ułomnej osoby prawnej pełna Reprezentacja ułomnej osoby prawnej - upoważnione podmioty /np.. Wyznaczeni wspólnicy, zarząd/

108 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PRZEDSTAWICIELSTWO DEFINICJA: Przedstawicielem ustawowym są rodzice i opiekun DEFINICJA: Przedstawicielem umownym jest pełnomocnik DEFINICJA: Przedstawicielem spółek handlowych jest prokurent /szczególny typ pełnomocnictwa/

109 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Wykład 9 CZYNNOŚCI PRAWNE Oświadczenie woli Fakt prawny Czynność prawna Zdarzenie prawne Stosunek prawny

110 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZDARZENIE PRAWNE DEFINICJA: Zdarzenie wywołujące skutki w postaci powstania, zmiany lub ustania stosunku prawnego

111 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie CZYNNOŚĆ PRAWNA DEFINICJA: świadome i zgodne z przepisami prawa zachowanie /oświadczenie woli/, zmierzające do wywołania skutków prawnych mocą odpowiednich oświadczeń woli składających się na treść czynności prawnej. Czynności prawne są podstawowym źródłem stosunków prawnych w obrębie prawa cywilnego. Skutki wyrażone w oświadczeniu woli Skutki wyrażone w art. 535 k.c. Skutki wynikające ze zwyczaju Skutki wynikające z zasad współżycia społecznego

112 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie CZYNNOŚCI PRAWNE /KLASYFIKACJA/ Ze względu na strony czynności prawnej: - czynności prawne jednostronne, dla skuteczności czynności wystarczy oświadczenie woli jednej strony, są to między innymi: przyrzeczenie publiczne, sporządzenie testamentu; - czynności prawne dwustronne, dla skuteczności czynności potrzebne są oświadczenia woli dwóch stron, są to umowy (np: umowa sprzedaży, umowa darowizny, umowa najmu etc.); Ze względu na skutek prawny, jaki czynność wywołuje w sferze majątkowej osoby składającej oświadczenie woli: - czynności prawne zobowiązujące – pociągają za sobą powstanie zobowiązania, czyli zwiększenie pasywów; - czynności prawne rozporządzające – pociągają za sobą zniesienie, obciążenie lub przeniesienie prawa, czyli zmniejszenie aktywów. - czynności prawne o podwójnym skutku - wywołują zarówno skutek czynności rozporządzającej i zobowiązującej (np. art. 535 w zw. z art. 155 k.c.)

113 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie CZYNNOŚCI PRAWNE /KLASYFIKACJA/ Ze względu na wymóg istnienia causa (podział ten odnosi się tylko i wyłącznie do czynności prawnych przysparzających): - czynności prawne przyczynowe, kauzalne – dla skuteczności czynności konieczne jest istnienie causa, czyli przyczyny prawnej tej czynności. czynności prawne oderwane, - abstrakcyjne - istnienie causa nie jest konieczne dla skuteczności czynności prawnej.

114 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie CZYNNOŚCI PRAWNE – CAUSA /def/ Causa - prawnie istotna przyczyna przysporzenia. Wyróżnia się: Causa solvendi - celem jest zwolnienie się z obowiązku ciążącego na osobie dokonującej przysporzenia, czyli zmniejszenie się jej pasywów. Przykładem jest zapłata długu. Causa obligandi vel acquirendi - celem jest nabycie prawa lub innej korzyści majątkowej przez dokonującego przysporzenia, czyli zwiększenie jego aktywów. Przykładem będą sprzedaż. Causa donandi - dokonuje się czynności tylko po to, żeby nastąpiło przysporzenie na rzecz innej osoby, bez żadnego ekwiwalentu. Przykładem jest umowa darowizny.

115 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie OŚWIADCZENIE WOLI /def./ Oświadczenie woli – pojęcie oznaczające przejaw woli ludzkiej zmierzający do wywołania skutku prawnego w postaci powstania, zmiany, ustania stosunku prawnego. Oświadczeniem woli jest każde zachowanie człowieka wyrażające jego wolę w sposób dostateczny. Może być złożone nie tylko na piśmie, ale także ustnie, jak również wyrażone przez gest. /Definicja oświadczenia woli art. 60 kodeksu cywilnego./ oświadczenie woli w sensie prawnym: oświadczenie zostanie złożone w sposób swobodny, oświadczenie będzie zrozumiałe, oświadczenie zostanie złożone na serio,

116 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNEK PRAWNY /def/ DEFINICJA: wyznaczona przez normę prawną zależność pomiędzy przynajmniej dwoma podmiotami prawa w postaci wzajemnych uprawnień i obowiązków. Stosunek prawny zachodzi wówczas, gdy jeden podmiot jest zobowiązany, a drugi podmiot uprawniony

117 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie FORMA CZYNNOŚCI PRAWNYCH Forma ustna Forma pisemna Forma aktu notarialnego Forma poświadczenia podpisu Forma poświadczenia daty

118 WYKŁAD 10 ZOBOWIĄZANIA Zmiana podmiotów zobowiązania zobowiązanie Zmiana przedmiotu zobowiązania Sposoby powstania zobowiązań Wygaśnięcie zobowiązań Skutki niewykonania zobowiązań Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

119 STOSUNEK ZOBOWIĄZANIOWY WIERZYCIELDŁUŻNIK WIERZYTELNOŚĆ DŁUG ŚWIADCZENIE

120 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie POWSTANIE ZOBOWIĄZAŃ 1. Czyn niedozwolony (art. 415 i n k.c.) 2. Czynność prawna (np. umowa) 3. Bezpodstawne wzbogacenie (art. 405 k.c.)

121 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZMIANA TREŚCI ZOBOWIĄZAŃ 1. W przypadkach nadzwyczajnych wydarzeń, znacząco utrudniających spełnienie świadczenia 2. W przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, 3. W przypadku nieetycznego zachowania jednej ze stron

122 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie ZMIANA PODMIOTU ZOBOWIĄZAŃ ZMIANA DŁUŻNIKA: ZMIANA WIERZYCIELA: przelew wierzytelności spłacenie przez osobę trzecią przejecie długu Kumulatywne przystąpienie do długu

123 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WYGAŚNIĘCIE ZOBOWIĄZAŃ spełnienie świadczenia złożenie świadczenia do depozytu sądowego(art. 467 k.c.) złożenie oświadczenia o potrąceniu (art. 498 k.c.) odnowienie (art. 506 k.c.) zwolnienie z długu (art. 508 k.c.)

124 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SKUTKI NIEWYKONANIA LUB NIENALEŻYTEGO WYKONANIA ZOBOWIĄZAŃ nieprzyjęcie świadczenia wykonanie zastępcze na koszt dłużnika nabycie rzeczy na koszt dłużnika obowiązek naprawienia szkody Nienależyte wykonie zobowiązania Odstąpienie od umowy

125 WYKŁAD 11 UMOWA Umowa adhezyjna Stosunek umowny Sposoby zawierania umów Umowa przedwstępna

126 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie STOSUNEK UMOWNY OSOBA ZOBOWIZANA WEDŁUG TREŚCI UMOWY DARCZYŃCA OSOBA UPRAWNIONA WEDŁUG TREŚCI UMOWY OBDAROWANY UMOWA DAROWIZNY (PRZYKŁAD) ŚWIADCZENIE PRZEDMIOT DAROWANY

127 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie SPOSÓB ZAWARCIA UMOWY oferta rokowania przetarg aukcja

128 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie UMOWA ADHEZYJNA DEFINICJA: Umowa zawarta w wyniku zastosowania wzorca umów stworzonego przez stronę o pozycji dominującej bez faktycznej możliwości wywarcia przez drugą stronę wpływu na jej treść, poza dopuszczonymi przez stronę dominującą modyfikacjami

129 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie UMOWA PRZEDWSTĘPNA DEFINICJA: Umowa, której przedmiotem jest zobowiązanie się stron do zawarcia umowy definitywnej w przyszłości.

130 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie Wykład 12 CZYNNOŚCI PRAWNE Prawo procesowe Prawo administracyjne Prawo materialne Prawo ustrojowe Formy działania administracji

131 ADMINISTRACJA PUBLICZNA wydzielone w państwie struktury organizacyjne powołane specjalnie do realizacji zadań publicznych określonych w źródłach prawa powszechnie obowiązującego DEFINICJA 1 działalność o specyficznych cechach podejmowana w ramach realizacji zadań publicznych o określonych w źródłach prawa powszechnie obowiązującego DEFINICJA 2 131

132 ZADANIA PUBLICZNE Zadania wskazane w Konstytucji i uściślone w ustawach jako zadania, które są realizowane ze względu na dobro wspólne, przeznaczone i dostępne dla wszystkich DEFINICJ A Zadania z zakresu pomocy społecznej, ochrony zdrowia, ochrony środowiska, poboru podatków, obrony narodowej, porządku i bezpieczeństwa wewnętrznego PRZYKLA D

133 ADMINISTRACJA PUBLICZNA ADMINISTRACJA BEZPOŚREDNIA /PAŃSTWOWA/ ADMINISTRACJA POŚREDNIA /SAMORZĄDOWA/ ADMINISTRACJA ZORGANIZOWANA PRYWATNO- PRAWNIE

134 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie PODZIAŁ PRAWA NA GAŁĘZIE Prawo administracyjne Prawo karne Prawo cywilne

135 PRAWO ADMINISTRACYJNE- /DEFINICJA/ Zbiór norm prawnych regulujących jedynie taką dzialałność wydzielonych w państwie struktur organizacyjnych powołanych do realizacji zadań publicznych, której cechą istotną jest możliwość decydowania o prawach i obowiązkach podmiotów niepodporządkowanych organizacyjnie w sposób jednostronny DEFINICJA 135 Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

136 PODZIAŁ PRAWA ADMINISTRACYJNEGO Prawo administracyjne materialne Prawo administracyjne ustrojowe Prawo administracyjne procesowe Metody, formy działania Podmioty wykonujące zadania Zadania do wykonania Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

137 ŹRÓDŁA PRAWA MATERIALNEGO Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

138 PRAWO ADMINISTRACYJNE MATERIALNE Zbiór norm prawa administracyjnego, które wskazują wzajemne uprawnienia i obowiązki organów administracji publicznej oraz podmiotów będących na zewnątrz administracji państwowej w procesie realizacji zadań publicznych. DEFINICJA Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

139 PRAWO USTROJOWE Zbiór norm regulujących organizację oraz zasady funkcjonowania organów administracji publicznej. DEFINICJA Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

140 PRZEDMIOT REGULACJI PRAWA USTROJOWEGO tworzenie organów administracji publicznej i określania ich struktury organizacyjnej wraz z zakresem działania Określanie interakcji zachodzących w strukturze organizacyjnej organów administracji publicznej (nadzór, kontrola, kierownictwo, koordynacja, informacja), określanie zadań organów administracji publicznej oraz form i metod wykonywania tych zadań, Tworzenie podziału terytorialnego kraju dla potrzeb administracji publicznej. Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

141 Ustawa z dnia o samorządzie powiatowym, Ustawa z dnia o samorządzie województwa Ustawa z dnia o samorządzie gminnym Ustawa z dnia o Radzie Ministrów Ustawa z dnia o dzialach administracji rządowej ŹRÓDŁA PRAWA USTROJOWEGO Ustawa z dnia o wojewodzie i administracji rządowej w województwie Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

142 PRAWO PROCESOWE Zbiór norm regulujących sposób postępowania w celu wykonania norm prawa ustrojowego i materialnego. DEFINICJA Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

143 Ustawy zawierające regulacje prawa administracyjnego Kodeks postępowania administracyjnego ŹRÓDŁA PRAWO PROCESOWEGO Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

144 FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI 1.akt administracyjny indywidualny 2. akt administracyjny generalny 3. akt administracyjny normatywny 4. akt administracyjny zakładowy 7. kontrakt regionalny 8. porozumienie administracyjne 9. związek komunalny 10. umowa cywilnoprawna 11 czynności informacyjne 12. czynności rejestracyjne 13. czynności organizatorskie 14. wydawanie zaświadczeń 15. wydawanie opinii 16. przyrzeczenie administracyjno- prawne 5. akt administracyjny generalny zakładowy 6. akt administracyjny normatywny zakładowy

145 e-PUAP ELEKTRONICZNA PLATFORMA USLUG ADMINISTRACJI PUBLICZEJ wspólna infrastruktura udostępnienia przez dowolne jednostki administracji publicznej usług publicznych w kanałach elektronicznych w relacjach z obywatelami, przedsiębiorcami i jednostkami administracyjnymi.

146 WYKŁAD 13 sposób weryfikacji aktów normatywnych Weryfikacja form działania sposób weryfikacji aktów indywidualnych postepowanie skargowo- wnioskowe Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

147 FORMY DZIAŁANIA ADMINISTRACJI 1.akt administracyjny indywidualny 3. akt powszechnie obowiązujący 12. czynności rejestracyjne 14. wydawanie zaświadczeń 17. skargi/wnioski

148 1.WERYFIKACJA AKTÓW ADMINISTRACYJNYCH INDYWIDUALNYCH ODWOŁANIE Ponowne, merytoryczne badanie sprawy Postępowanie przed organem II instancji decyzja Wniosek/ Spr z urzędu Postępowanie przed organem I instancji merytoryczne badanie sprawy ODWOŁANIE Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

149 3. WERYFIKACJA AKTÓW ADMINISTRACYJNYCH NORMATYWNYCH POWSZECHNIE OBOWIĄZUJACYCH /rozporządzenia/ SKARGA KONSTYTUCYJNA orzeczenie pismo Wyczerpanie Zwyczajnych środków badanie zgodności aktu z konstytucją Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym orzeczenie Skarga konstytucyjna Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

150 3. WERYFIKACJA AKTÓW ADMINISTRACYJNYCH NORMATYWNYCH PRAWA MIEJSCOWEGO SKARGA DO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO wyrok Postępowanie przed sądem I instancji badanie zgodności aktu z prawem skarga badanie zgodności wyroku WSA z prawem Postępowanie przed sądem II instancji wyrok Skarga kasacyjna Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

151 SKARGA/WNIOSEK Postępowanie przed wlaściwym organem Zawiadomienie o zalatwieniu skargi lub wniosku skarga/wnio sek Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie

152 SPOSOBY WERYFIKACJI DZIALAŃ ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ akt administracyjny generalny akt administracyjny normatywny Skarga do sądu adm/skarga do Trybunału Konstyt akt administracyjny indywidualny odwołanie do organu II instancji zaświadczenie opinia Wniosek o nowe z./zażalenie do organu II instancji Zażalenie do organu II instancji Czynność materialno- techniczna rejestracja Zażalenie na bezczynność/odw olanie od decyzji akt administracyjny zakładowy akt generalny zakładowy Skarga do sądu administracyjnego Przyrzeczenie administracyjne Zażalenie na bezczynność do organu II instancji bezczynność Zażalenie do organu wyższego stopnia

153 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Dr Kamilla Kurczewska, Katedra Prawa WSIiZ w Rzeszowie WIEDZA O PAŃSTWIE I PRAWIE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google