Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Drgania i fale. Akustyka Prezentacja do wykładu 4. dr D. Wierzuchowska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Drgania i fale. Akustyka Prezentacja do wykładu 4. dr D. Wierzuchowska."— Zapis prezentacji:

1 Drgania i fale. Akustyka Prezentacja do wykładu 4. dr D. Wierzuchowska

2 DRGANIA

3 Prawo Hookea Odkształcenie ciała jest wprost proporcjonalne do naprężenia. Naprężenie jest miarą gęstości powierzchniowej sił wewnętrznych (przekrojowych) działających między elementami układu. Odkształcenie ciała jest wprost proporcjonalne do naprężenia. Naprężenie jest miarą gęstości powierzchniowej sił wewnętrznych (przekrojowych) działających między elementami układu. gdzie x/x jest względnym odkształceniem, gdzie x/x jest względnym odkształceniem, S przekrojem, E modułem sprężystości (podłużnej-m. Younga, poprzecznej- m. skręcalności) [Pa]. S przekrojem, E modułem sprężystości (podłużnej-m. Younga, poprzecznej- m. skręcalności) [Pa].

4 Przybliżone wartości modułu Younga E dla różnych materiałów [GPa] Guma 0,01-0,10 Polietylen (LDPE) 0,2 Polipropylen (PP)1,5-2,0 Osłonka wirusa 1-3 Polistyren(PS) 3,0-3,5 Poli(tereftalan etylenu) (PET)2,0-2,5 Nylon 2-4 Drewno dębowe (wzdłuż włókien) 11 Beton (ściskany) >27 Magnez (Mg) 45 Stop glinu (aluminium) (Al) 69 Szkło 72 Mosiądz i Brąz Tytan (Ti) Kompozyt z włókna węglowego 150 Żelazo kute i stal Wolfram (W) Węglik krzemu (SiC) 450 Węglik tytanu (TiC) Miedź Cynk 84, Ołów 16, Cyna 47 Nanorurka >1 000

5 Sprężyna W przypadku sprężyny o długości l wydłużenie l jest wprost proporcjonalne do działającej siły, gdzie k jest współczynnikiem sprężystości sprężyny, S przekrojem. W przypadku sprężyny o długości l wydłużenie l jest wprost proporcjonalne do działającej siły, gdzie k jest współczynnikiem sprężystości sprężyny, S przekrojem. F = -k l k=ES/l

6 Drgania masy m zawieszonej na sprężynie Drgania sprężyny pod działaniem siły ciężkości: Drgania sprężyny pod działaniem siły ciężkości: F=mg=-kx Zgodnie z drugą zasadą dynamiki: Zgodnie z drugą zasadą dynamiki: Przewidujemy rozwiązanie równania ruchu postaci: Przewidujemy rozwiązanie równania ruchu postaci: x(t)=x o sin t gdzie x o jest amplitudą, częstością kołową drgań

7 Podstawiamy przewidywane rozwiązanie do równania, obliczamy i okres drgań T

8 W ruchu harmonicznym wychylenie y(t)=sin t, gdzie =2 /T

9 FALA zaburzenie, które się rozchodzi się w ośrodku lub przestrzeni. Fale przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii. W przypadku fal mechanicznych cząsteczki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi. Fala to zaburzenie, które się rozchodzi się w ośrodku lub przestrzeni. Fale przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii. W przypadku fal mechanicznych cząsteczki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi.

10 Matematyczny opis fali Równanie fali to rozwiązanie równania falowego. Dla fali o okresie T i długości λ rozwiązaniem równania falowego może być funkcja postaci: Równanie fali to rozwiązanie równania falowego. Dla fali o okresie T i długości λ rozwiązaniem równania falowego może być funkcja postaci: równania falowego równania falowego j.t. fala biegnąca wzdłuż osi z j.t. fala biegnąca wzdłuż osi z

11 Wielkości charakteryzujące falę A – amplituda fali, T - okres drgań, λ - długość fali, ω - częstość kołowa, częstość lub pulsacja fali, k - liczba falowa, – faza początkowa – faza początkowa

12 Fale poprzeczne kierunek drgań cząsteczek ośrodka jest prostopadły do kierunku rozchodzenia się fali– fale morskie, fale elektromagnetyczne kierunek drgań cząsteczek ośrodka jest prostopadły do kierunku rozchodzenia się fali– fale morskie, fale elektromagnetyczne

13 Fale mechaniczne poprzeczne nie mogą rozchodzić się w objętości ośrodków płynnych, gdyż te nie przenoszą sił ścinających, a mogą rozchodzić się tylko w ciałach stałych. Fale na granicy ośrodków (np. fale na wodzie) są z natury falami poprzecznymi. Fale mechaniczne poprzeczne nie mogą rozchodzić się w objętości ośrodków płynnych, gdyż te nie przenoszą sił ścinających, a mogą rozchodzić się tylko w ciałach stałych. Fale na granicy ośrodków (np. fale na wodzie) są z natury falami poprzecznymi. w ciałach stałych, w których mogą rozchodzić się oba rodzaje fal, fale poprzeczne rozchodzą się wolniej. w ciałach stałych, w których mogą rozchodzić się oba rodzaje fal, fale poprzeczne rozchodzą się wolniej.

14 Fale na wodzie

15 Fale podłużne Fale podłużne cząsteczki ośrodka drgają w tym samym kierunku, w którym następuje propagacja fali, np. fale dźwiękowe. cząsteczki ośrodka drgają w tym samym kierunku, w którym następuje propagacja fali, np. fale dźwiękowe.

16 Interferencja fal Interferencja fal - fala stojąca fala stojąca Interferencja fal fala stojąca

17 Interferencja fali poprzecznej i podłużnej

18 Optyka falowa Światło jest falą elektromagnetyczną. O falowej naturze światła świadczą następujące zjawiska: Światło jest falą elektromagnetyczną. O falowej naturze światła świadczą następujące zjawiska: Dyspersja (rozszczepienie zależność prędkości od długości fali) Dyspersja (rozszczepienie zależność prędkości od długości fali) Dyfrakcja (ugięcie) Dyfrakcja (ugięcie) Interferencja Interferencja Polaryzacja Polaryzacja

19 Współczynnik załamania n zależy od długości fali

20 Zasada Huygensa Zasada Huygensa Każdy punkt ośrodka, do którego dotarło czoło fali można uważać za źródło nowej cząstkowej fali kulistej. Fale te interferują ze sobą, a powierzchnia styczna do wszystkich powierzchni fal cząstkowych tworzy wypadkową powierzchnię falową fali rozchodzącej się w ośrodku.

21 Dyfrakcja Dyfrakcja to zjawisko fizyczne zmiany kierunku rozchodzenia się fali na krawędziach przeszkód oraz w ich pobliżu. Zjawisko zachodzi dla wszystkich wielkości przeszkód ale wyraźnie jest obserwowane dla przeszkód o rozmiarach porównywalnych z długością fali.

22 DyfrakcjaDyfrakcja na szczelinie szczelinie Dyfrakcjaszczelinie

23 Interferencja

24 Interferencja Interferencja to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla wszystkich rodzajów fal, we wszystkich ośrodkach, w których mogą rozchodzić się dane fale. Interferencja to zjawisko nakładania się fal prowadzące do zwiększania lub zmniejszania amplitudy fali wypadkowej. Interferencja zachodzi dla wszystkich rodzajów fal, we wszystkich ośrodkach, w których mogą rozchodzić się dane fale.

25 DoświadczenieDoświadczenie Younga Younga DoświadczenieYounga

26

27 dsin n

28 Siatka dyfrakcyjna

29 Interferencja w cienkich warstwach

30 PolaryzacjaPolaryzacja- uporządkowanie kierunku drgań fali (poprzecznej) Polaryzacja

31 Sposoby polaryzacji światła Odbicie od dielektryków Odbicie od dielektryków Wielokrotne załamanie Wielokrotne załamanie Rozproszenie Rozproszenie Przejście przez kryształy dwójłomne Przejście przez kryształy dwójłomne Polaryzatory Polaryzatory

32 AKUSTYKA Akustyka – dział fizyki Akustyka – dział fizyki i techniki obejmujący zjawiska związane z powstawaniem, propagacją i techniki obejmujący zjawiska związane z powstawaniem, propagacją i oddziaływaniem i oddziaływaniem fal akustycznych. fal akustycznych.fal akustycznychfal akustycznych

33 Fala akustyczna Fala akustyczna - to rozchodząca się w ośrodku zmiana (zaburzenie) gęstości i ciśnienia ośrodka oraz związane z tą zmianą mechaniczne drgania cząstek ośrodka. Źródłem dźwięków słyszalnych są ciała wprawione w drgania, których energia jest dostateczna, aby wywołać w naszym organie słuchu jakim jest ucho ludzkie, najsłabsze wrażenia słuchowe. Inaczej mówiąc natężenie dźwięków słyszalnych musi przekraczać próg słyszalności. Fala akustyczna - to rozchodząca się w ośrodku zmiana (zaburzenie) gęstości i ciśnienia ośrodka oraz związane z tą zmianą mechaniczne drgania cząstek ośrodka. Źródłem dźwięków słyszalnych są ciała wprawione w drgania, których energia jest dostateczna, aby wywołać w naszym organie słuchu jakim jest ucho ludzkie, najsłabsze wrażenia słuchowe. Inaczej mówiąc natężenie dźwięków słyszalnych musi przekraczać próg słyszalności.Źródłem dźwięków uchoŹródłem dźwięków ucho Dźwięk jest to podłużna fala mechaniczna rozchodząca się w ośrodku sprężystym, która wywołuje wrażenia słuchowe Dźwięk jest to podłużna fala mechaniczna rozchodząca się w ośrodku sprężystym, która wywołuje wrażenia słuchowe

34 Fala dźwiękowa to rozchodzące się zgęszczenia i rozrzedzenia cząsteczek ośrodka

35 Wytwarzanie fal akustycznych przez głośnik

36 Prędkość dźwięku Prędkość dźwięku Jest to prędkość rozchodzenia się w ośrodku zaburzenia mechanicznego. Jest to prędkość rozchodzenia się w ośrodku zaburzenia mechanicznego. Zależy od temperatury, w małym stopniu od wilgotności powietrza. Nie zależy od ciśnienia, od natężenia dźwięku. Zależy od temperatury, w małym stopniu od wilgotności powietrza. Nie zależy od ciśnienia, od natężenia dźwięku. W suchym powietrzu o temperaturze t o C jest r ó wna: W suchym powietrzu o temperaturze t o C jest r ó wna: prędkość [m/s] woda1500 powietrze340 stal szkło6000 rtęć1500 lód3300 beton3800

37 Podział dźwięków ze względu na częstotliwość infradźwięki (f < 16 Hz) - ucho ludzkie nie odbiera dźwięk ó w o takich częstotliwościach, infradźwięki (f < 16 Hz) - ucho ludzkie nie odbiera dźwięk ó w o takich częstotliwościach, dźwięki słyszalne (16 Hz < f < 20 kHz) - ucho ludzkie odbiera dźwięki o takich częstotliwościach jako dźwięki słyszalne, dźwięki słyszalne (16 Hz < f < 20 kHz) - ucho ludzkie odbiera dźwięki o takich częstotliwościach jako dźwięki słyszalne, ultradźwięki (f > 20 kHz) - dźwięki o takich częstotliwościach są nieprzyjemne dla ludzkiego ucha, odbieramy je jako b ó l. ultradźwięki (f > 20 kHz) - dźwięki o takich częstotliwościach są nieprzyjemne dla ludzkiego ucha, odbieramy je jako b ó l.

38 Zakres słyszalności dźwięków u wybranych zwierząt

39 Ton Ton lub ton prosty – dźwięk prosty mający sinusoidalny przebieg o ściśle określonej częstotliwości, amplitudzie i fazie. Ton lub ton prosty – dźwięk prosty mający sinusoidalny przebieg o ściśle określonej częstotliwości, amplitudzie i fazie.dźwięk Podział tonów Podział tonów basy (ang. bass) czyli tony niskie o częstotliwościach od 20 Hz do ok. 300 Hz basy (ang. bass) czyli tony niskie o częstotliwościach od 20 Hz do ok. 300 Hz tony średnie od ok. 300 Hz do ok Hz. tony średnie od ok. 300 Hz do ok Hz. soprany (ang. trebble) czyli tony wysokie o częstotliwościach od ok Hz do 20 kHz. soprany (ang. trebble) czyli tony wysokie o częstotliwościach od ok Hz do 20 kHz.

40 Barwa dźwięku Barwa dźwięku – subiektywna cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych. Barwa zmienia się m.in. wraz z wysokością dźwięku. Różnica w barwie dwóch dźwięków o tej samej wysokości opiera się na różnicy w ich spektrum harmonicznym Barwa dźwięku – subiektywna cecha dźwięku, która pozwala odróżnić brzmienia różnych instrumentów lub głosu. Uzależniona jest od ilości, rodzaju i natężenia tonów składowych. Barwa zmienia się m.in. wraz z wysokością dźwięku. Różnica w barwie dwóch dźwięków o tej samej wysokości opiera się na różnicy w ich spektrum harmonicznymdźwięku instrumentówgłosutonówdźwięku instrumentówgłosutonów

41 Natężenie dźwięku Natężenie dźwięku jest miarą energii fali akustycznej. Jednostką jest W/m 2. Natężenie dźwięku jest miarą energii fali akustycznej. Jednostką jest W/m 2. Jest ona r ó wna średniej wartości strumienia energii akustycznej przepływającego w czasie 1 s przez jednostkowe pole powierzchni ( 1 m 2 ). Jest ona r ó wna średniej wartości strumienia energii akustycznej przepływającego w czasie 1 s przez jednostkowe pole powierzchni ( 1 m 2 ).

42 Prawo Webera-Fechnera zasada będąca wynikiem wielu obserwacji praktycznych, mówiąca o relacji pomiędzy fizyczną miarą bodźców a reakcją układu biologicznego. Dotyczy ono reakcji na bodźce takich zmysłów jak wzrok, słuch czy poczucie ciepła. zasada będąca wynikiem wielu obserwacji praktycznych, mówiąca o relacji pomiędzy fizyczną miarą bodźców a reakcją układu biologicznego. Dotyczy ono reakcji na bodźce takich zmysłów jak wzrok, słuch czy poczucie ciepła. Wartość reakcji układu biologicznego jest proporcjonalna do logarytmu bodźca. Wartość reakcji układu biologicznego jest proporcjonalna do logarytmu bodźca. w=k*ln(B/B 0 ) gdzie: gdzie: w - reakcja układu biologicznego (wrażenie zmysłowe) w - reakcja układu biologicznego (wrażenie zmysłowe) B - natężenie danego bodźca B - natężenie danego bodźca B 0 - wartość początkowa natężenia danego bodźca B 0 - wartość początkowa natężenia danego bodźca ln - logarytm naturalny ln - logarytm naturalnylogarytm naturalnylogarytm naturalny

43 Poziom natężenia dźwięku Poziom natężenia dźwięku – logarytmiczna miara natężenia dźwięku w stosunku do pewnej umownie przyjętej wartości odniesienia, wyrażana w decybelach dB. Wielkość ta wyznaczana jest ze wzoru Poziom natężenia dźwięku – logarytmiczna miara natężenia dźwięku w stosunku do pewnej umownie przyjętej wartości odniesienia, wyrażana w decybelach dB. Wielkość ta wyznaczana jest ze wzorulogarytmiczna natężenia dźwiękudecybelachlogarytmiczna natężenia dźwiękudecybelach L – poziom natężenia dźwięku L – poziom natężenia dźwięku I – natężenie dźwięku I – natężenie dźwięku I 0 – wartość odniesienia, wynosząca W/m 2 I 0 – wartość odniesienia, wynosząca W/m 2W

44 Głośność dźwięku subiektywna miara natężenia dźwięku wyrażana w fonach zależna liniowo od poziomu wrażeń psychoakustycznych towarzyszących słyszeniu dźwięku. O jej wielkości decyduje nie tylko samo natężenie dźwięku, ale też jego częstotliwość czy czas trwania. subiektywna miara natężenia dźwięku wyrażana w fonach zależna liniowo od poziomu wrażeń psychoakustycznych towarzyszących słyszeniu dźwięku. O jej wielkości decyduje nie tylko samo natężenie dźwięku, ale też jego częstotliwość czy czas trwania.fonach

45 Dolnej granicy słyszalności tonu o częstotliwości 1000 Hz odpowiada u większości ludzi natężenie ok. Dolnej granicy słyszalności tonu o częstotliwości 1000 Hz odpowiada u większości ludzi natężenie ok W/m 2, zaś górnej – ok W/m 2. Dolna granica to granica słyszalności, poniżej niej ludzkie ucho nic nie rejestruje. Natomiast g ó rna granica to tzw. granica b ó lu - dźwięk jest rejestrowany jako ból. Powyżej tej granicy może dojść do trwałego uszkodzenia aparatu słuchowego człowieka W/m 2, zaś górnej – ok W/m 2. Dolna granica to granica słyszalności, poniżej niej ludzkie ucho nic nie rejestruje. Natomiast g ó rna granica to tzw. granica b ó lu - dźwięk jest rejestrowany jako ból. Powyżej tej granicy może dojść do trwałego uszkodzenia aparatu słuchowego człowieka.

46 Poziom głośności Poziom głośności porównawcza miara głośności dźwięku w odniesieniu do głośności dźwięku wzorcowego (wyrażona w fonach). Poziom głośności dowolnego dźwięku w fonach jest liczbowo równy poziomowi natężenia (wyrażonego w decybelach) tonu o częstotliwości 1 kHz, którego głośność jest równa głośności tego dźwięku. Dźwięki o tej samej liczbie fonów wywołują to samo wrażenie głośności, porównawcza miara głośności dźwięku w odniesieniu do głośności dźwięku wzorcowego (wyrażona w fonach). Poziom głośności dowolnego dźwięku w fonach jest liczbowo równy poziomowi natężenia (wyrażonego w decybelach) tonu o częstotliwości 1 kHz, którego głośność jest równa głośności tego dźwięku. Dźwięki o tej samej liczbie fonów wywołują to samo wrażenie głośności,

47 Krzywe jednakowej głośności (izofony) "normalnego ucha. Wartości fon ó w są oznaczone na niebiesko

48 Budowa ucha Budowa ucha ludzkiego: 1 - czaszka 2 – przewód słuchowy zewnętrzny 3 - małżowina uszna 4 - błona bębenkowa 5 - okienko owalne 6 - młoteczek 7 - kowadełko 8 - strzemiączko 9 - kanał p ó łkolisty 10 - ślimak 11 - nerw słuchowy 12 - trąbka Eustachiuszaczaszkaprzewód słuchowy zewnętrznymałżowina usznabłona bębenkowamłoteczek kowadełkostrzemiączko kanał p ó łkolistyślimak nerw słuchowytrąbka Eustachiusza

49 Jak działa ucho Jak działa ucho Jak działa ucho Jak działa ucho Dźwięki – oscyloskop Dźwięki – oscyloskop Dźwiękioscyloskop Dźwiękioscyloskop Dźwięk w przyrodzie Dźwięk w przyrodzie Dźwięk w przyrodzie Dźwięk w przyrodzie


Pobierz ppt "Drgania i fale. Akustyka Prezentacja do wykładu 4. dr D. Wierzuchowska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google