Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Podstawy ekonomii Podstawowe pojęcia mikro i makroekonomiczne.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Podstawy ekonomii Podstawowe pojęcia mikro i makroekonomiczne."— Zapis prezentacji:

1 Podstawy ekonomii Podstawowe pojęcia mikro i makroekonomiczne

2 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 2 Zagadnienia tematu Ekonomia i jej podstawowe pojęcia Krzywa możliwości produkcyjnych Popyt, podaż, rynek Równowaga rynkowa Interpretacja makroekonomii Problemy makroekonomiczne Ruch okrężny płatności w gospodarce

3 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Ekonomia i jej podstawowe pojęcia Ekonomia jest to nauka, która bada jak ludzie radzą sobie z ograniczonością zasobów tzn. jak dzielą środki na różne cele, gdy ich zasób okazuje się zbyt skąpy. Jest to zatem nauka o gospodarowaniu. Postępować gospodarnie tzn. zgodnie z zaleceniami ekonomii, czyli racjonalnie, oszczędnie. Można to robić w dwojaki sposób: Uzyskiwać z posiadanego zasobu jak największe korzyści lub Postępować tak aby zużyć jak najmniej zasobów do osiągnięcia danego celu 3

4 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Podstawowe pojęcia Wyborów dokonuje się w różnych procesach: produkcji: co i jak produkować; podziału: jak dzielić rezultaty produkcji pomiędzy członków społeczeństwa; wymiany: od kogo kupować, komu sprzedawać, po jakiej cenie; konsumpcji: jakie potrzeby zaspokajać i w jakiej kolejności. 4

5 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Podział nauki ekonomii Problemy ekonomiczne można rozpatrywać z różnych punktów widzenia: z poziomu całego społeczeństwa, gospodarki – makroekonomia, z poziomu pojedynczych podmiotów gospodarczych - mikroekonomia 5

6 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Pozytywizm i normatywizm w ekonomii Zasadniczo w badaniach ekonomicznych posługujemy się dwoma podejściami: pozytywnym i normatywnym. Podejście pozytywne odpowiada na pytania jak jest, jaki jest stan rzeczy? Podejście normatywne zawiera w sobie ocenę: jak być powinno, jak mogłoby być lepiej? 6

7 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Podstawowe pojęcia Model ekonomiczny, rzadkość, potrzeby, użyteczność, koszt alternatywny 7

8 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Podstawowe pojęcia 8 EKONOMIA jest nauką o... zaspokajaniu potrzeb które dotyczą konsumpcji dóbr i usług które są produkowane z rzadkich zasobów potrzeby są nieograniczone podaż surowców jest ograniczona konieczne jest dokonywanie wyboru oznacza to, że wszystkim wyborom towarzyszą koszty alternatywne

9 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Podstawowe pojęcia 9 OGRANICZONY DOCHÓD zmusza Cię do zakupu biletu na koncert kilku płyt TWOIM WYBOREM JEST bilet na koncert KOSZTEM ALTERNATYWNYM SĄ płyty z których zrezygnowałeś Koszt alternatywny = koszt utraconych możliwości

10 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Jest graficzną prezentacją różnych kombinacji dóbr, które mogą być wytworzone, gdyby wszystkie zasoby były efektywnie wykorzystywane. 10 A B C D E Dobra inwestycyjne Dobra konsumpcyjne C max I max Krzywa możliwości produkcyjnych

11 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Krzywa możliwości produkcyjnych Krzywa możliwości produkcyjnych oddziela zbiór kombinacji nieefektywnych (D) od zbioru kombinacji nieosiągalnych (E). Kombinacje nieefektywne to takie, przy których wytwarzaniu zasoby gospodarcze nie są w pełni wykorzystywane (marnotrawstwo części zasobów) Kombinacje nieosiągalne to takie zestawy dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych, których wytworzenie przy zasobach, jakimi w danej chwili dysponuje gospodarka jest niemożliwe. Dobra konsumpcyjne zaspokajają konkretne potrzeby społeczeństwa w danej chwili, na bieżąco Dobra inwestycyjne, to środki produkcji wykorzystywane przez przedsiębiorstwa do produkcji dóbr i usług 11

12 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Krańcowa stopa substytucji Krańcowa stopa substytucji to relacja przyrostu jednych dóbr w stosunku do drugich W omawianym przypadku to stosunek przyrostu dóbr inwestycyjnych do przyrostu dóbr konsumpcyjnych. KSS podaje informację z jakiej ilości dóbr inwestycyjnych należy zrezygnować chcąc zwiększyć produkcje dóbr konsumpcyjnych o jedna jednostkę 12

13 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Charakterystyka rynku Rynek to: Obszar, miejsce, w którym kupujący i sprzedawcy dokonują wymiany określonych towarów Instytucja, przez którą działają siły popytu i podaży Układ, przez który kupujący i sprzedający oddziałują na siebie wzajemnie dla określania cen i ilości towarów będących przedmiotem transakcji Ogół stosunków pomiędzy sprzedającymi a kupującymi kształtujących ceny, popyt i podaż. Grupa firm i jednostek kontaktujących się wzajemnie ze sobą w celu zakupu lub sprzedaży określonego dobra. Podstawowymi elementami rynku niezależnie od przyjętej definicji są: popyt, podaż, ceny 13

14 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Charakterystyka rynku. Popyt Popyt to: ilość dobra jaką nabywcy gotowi są kupić w określonym czasie przy danym poziomie ceny. Rozróżniamy: popyt potencjalny i popyt efektywny 14

15 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Determinanty popytu Cena danego dobra Ceny innych dóbr Dochody konsumentów Oczekiwania dotyczące przyszłych dochodów i przyszłych cen Gusty konsumentów Moda, reklama Jakość produktów i usług Sezonowość 15

16 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Relacja pomiędzy popytem a ceną Generalna prawidłowość: jeżeli rośnie cena dobra, najprawdopodobniej zmniejszy się popyt na to dobro. Bywają również produkty na które popyt rośnie wraz ze wzrostem ceny i spada wraz ze spadkiem ceny. Są to produkty zaspokajające podstawowe potrzeby np. żywnościowe, a zjawisko to występuje w grupie konsumentów o najniższych dochodach. Zjawisko to nosi nazwę paradoksu Giffena. 16

17 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Dobra normalne i podrzędne Jeśli rosną dochody gospodarstw domowych, to pojawi się możliwość zakupu dóbr, które do tej pory były nieosiągalne. Jeżeli wzrost dochodów prowadzi do wzrostu popytu na dotychczasowe dobra, to dobra należą do grupy dóbr normalnych Niekiedy przy wzrastających dochodach konsumenci ograniczają spożycie pewnych dóbr. Są to tzw. Dobra podrzędne. 17

18 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Ceteris Paribus W określonym czasie mogą zmieniać się wszystkie determinanty popytu. Uwzględnienie ich wszystkich definiowałoby bardzo złożoną funkcję. W celu uproszczenia analizy przy badaniu współzależności pomiędzy popytem a jednym z jego determinantów stosuje się formułę ceteris paribus, tzn. zakłada się, że pozostałe czynniki są niezmienne. 18

19 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Prawo popytu: Ilość dóbr i usług jaką konsumenci chcą i są w stanie nabyć przy różnych poziomach cen (popyt) maleje wraz ze wzrostem ich ceny na rynku, przy założeniu, że wszystkie pozostałe czynniki są niezmienne (ceteris paribus) 19 zestawienie popytu cenawielkość popytu cena Cena a wielkość popytu

20 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Charakterystyka rynku: podaż Podaż: to ilość dobra, jaką producenci zamierzają sprzedać w danym czasie, przy danej cenie. Produkty możemy podzielić na dwie zasadnicze kategorie: dobra konsumpcyjne, dobra produkcyjne 20

21 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Determinanty podaży Cena danego dobra Ceny czynników produkcji Stosowane technologie Oczekiwania producentów dotyczące przyszłych cen Moda Sezonowość 21

22 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Prawo podaży: Ilość dóbr i usług oferowana na rynek (podaż) wzrasta wraz ze wzrostem ich ceny na rynku, przy założeniu, że wszystkie pozostałe czynniki są niezmienne (ceteris paribus) 22 zestawienie podaży cenawielkość podaży cena Cena a rozmiar podaży

23 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Będzie zatem istniała jedna szczególna cena, przy której nastąpi zrównoważenie się ilości popytu i podaży. 23 cena ilość P1 P2 P4 Q1Q2Q* P* A B C D E popyt (D) podaż (S) Równowaga rynkowa

24 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Niedobór rynkowy Niedoborem rynkowym określamy sytuację, w której istnieje nadwyżka zapotrzebowania zgłaszanego przez konsumentów nad produkcja dostarczaną na rynek przez producentów. Może być spowodowany ingerencją rządu wprowadzającego górny pułap cen (ceny maksymalne) w imię ochrony interesów konsumentów. 24

25 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Nadwyżka rynkowa Nadwyżka rynkowa to nadwyżka produktów nad ich zapotrzebowaniem na rynku. Może być konsekwencją ingerencji rządu na rynek wprowadzającego ceny minimalne, mogące zagwarantować producentowi opłacalność produkcji. 25

26 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Przyczyny zmian popytu Zmiana ceny dobra powoduje ruch po krzywej popytu lub podaży. Przyczyny przesuwania się krzywej popytu mogą być: Zmiany dochodu Zmiany cen innych dóbr (substytucyjnych, komplementarnych) Zmiany gustów i mody Reklama Sprzedaż ratalna Przewidywania przyszłych zmian cen i dochodów 26

27 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Przyczyny zmian podaży Przyczyny przesuwania się krzywej podaży mogą być: Zmiany cen czynników wytwórczych Postęp techniczny i wydajność Warunki pogodowe (sezonowość) Podatki, subsydia 27

28 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Równowaga długookresowa W ekonomii długi okres to taki okres, który jest wystarczający, aby przedsiębiorstwo mogło powiększyć swoje moce wytwórcze drogą inwestycyjną. Okres krótki, to taki okres w którym przedsiębiorstwo może zwiększyć produkcję tylko i wyłącznie poprzez pełniejsze (efektywniejsze, sprawniejsze) wykorzystanie istniejącego potencjału wytwórczego. 28

29 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Jest to sytuacja najbardziej typowa. W długim okresie zostanie sprzedana znacznie większa ilość produktów przy niższej cenie. 29 popyt (D2) cena ilość P1 P2 Q1 Q2 E1 popyt (D) podaż (S) podaż (S2) E2 Równowaga rynkowa długookresowa

30 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Inwestycja jaka miała miejsce w długim okresie w tym przypadku mogła mieć na celu poprawę warunków pracy pracowników lub ograniczenie do minimum zanieczyszczeń ochrony środowiska. Konsekwencją w tym przypadku jest wzrost zarówno ceny równowagi rynkowej jak i ilości równowagi. popyt (D2) cena ilość P1 P2 Q1 Q2 E1 popyt (D) podaż (S) podaż (S2) E2 Równowaga rynkowa długookresowa

31 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia Stałej cenie towarzyszy w tym przypadku wzrost wielkości produkcji zapewniający równowagę na rynku. 31 popyt (D2) cena ilość P1=P2 Q1 Q2 E1 popyt (D) podaż (S) podaż (S2) E2 Równowaga rynkowa długookresowa

32 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 32 Definicja makroekonomii. Różnica między mikro i makroekonomią. Cel analiz ekonomicznych Makroekonomia jest nauką o gospodarce jako całości. Różnica mikro i makroekonomii polega nie tylko na skali przeprowadzanej analizy ale również na odrębności celu analizy. W mikroekonomii najważniejsze jest szczegółowe zrozumienie zasad działania konkretnych rynków. Pomija się zatem wiele powiązań pomiędzy tymi rynkami, które w konsekwencji wpływają na charakter i sposób ich funkcjonowania Makroekonomia bada duże agregaty takie jak: popyt globalny, inwestycje sektora przedsiębiorstw itp. Przy takim sposobie analizy percepcja szczegółów jest zamazana, natomiast uwaga koncentruje się na obrazie ogólnym.

33 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 33 Ujęcie i cel analizy

34 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 34 Podstawowe zagadnienia makroekonomiczne Stopa inflacji to procentowy przyrost przeciętnego poziomu cen dóbr i usług w ciągu roku Bezrobocie to liczba osób zarejestrowanych jako poszukujące pracy i jednocześnie nie mające zatrudnienia. Podstawowym miernikiem bezrobocia jest stopa bezrobocia. Definiuje się ja jako odsetek siły roboczej pozostającej bez pracy. Siła robocza to liczba osób pracujących lub poszukujących pracy. Realny produkt narodowy brutto (PNB). Jest on miarą całkowitego dochodu osiągniętego przez daną gospodarkę narodową. Przyrost realnego PNB określa się mianem wzrostu gospodarczego. Polityka makroekonomiczna to zespół narzędzi ekonomicznych takich jak: podatki, podaż pieniądza, stopa procentowa, wydatki rządowe wykorzystywanych w celu zaplanowanego oddziaływania na gospodarkę.

35 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 35 Wskaźnik cen dóbr konsumpcyjnych

36 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 36 Wskaźniki cen

37 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 37 Inflacja

38 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 38 Dynamika PKB w Polsce w latach roku

39 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 39 Stopa bezrobocia

40 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 40 Stopa bezrobocia

41 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 41 Podmioty gospodarcze i transakcje między nimi Na rynku funkcjonują dwa podstawowe rodzaje podmiotów gospodarczych: gospodarstwa domowe przedsiębiorstwa Transakcje zawierane przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa Gospodarstwa domowePrzedsiębiorstwa Dysponują czynnikami produkcji dostarczonymi przedsiębiorstwom Wykorzystują czynniki produkcji dostarczane przez gospodarstwa domowe do wytwarzania dóbr i usług Otrzymują dochody od przedsiębiorstw w zamian za dostarczone czynniki wytwórcze Płacą gospodarstwom domowym za wykorzystanie czynników produkcji Wydają dochody na dobra i usługi wytwarzane przez przedsiębiorstwa Sprzedają dobra i usługi gospodarstwom domowym

42 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 42 Ruch okrężny w gospodarce schemat Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Dobra i usługi Usługi czynników produkcji Wydatki na dobra i usługi Dochody czynników produkcji przepływ zasobów rzeczowych przepływy pieniężne

43 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 43 Rachunek dochodu narodowego: sposoby mierzenia Trzy sposoby mierzenia skali działalności gospodarczej. wartość wytworzonych dóbr poziom dochodów czynników produkcji (czyli wartość dostarczonych przez nie usług) wartość wydatków na dobra i usługi Zakładając że wszystkie dochody są wydatkowane oznacza to, że zawsze otrzymamy ten sam wynik szacunku rozmiarów działalności gospodarczej niezależnie od przyjętego sposobu mierzenia.

44 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 44 Produkt Krajowy Brutto: interpretacja Produkt Krajowy Brutto (PKB) jest miarą wielkości produkcji wytworzonej przez czynniki wytwórcze zlokalizowane na terytorium danego kraju, niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem.

45 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 45 Wartość dodana Wartość dodana jest to przyrost wartości dóbr w wyniku określonego procesu produkcji Po co wprowadzamy pojęcie wartości dodanej? Aby uniknąć podwójnego liczenia w rachunku dochodu narodowego Wartość dodana = Wartość dóbr wyprodukowanych w przedsiębiorstwie - Koszty rzeczowe czynników wytwórczych zużytych do produkcji dóbr

46 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 46 Dobra finalne i pośrednie Dobra finalne to dobra nabyte przez ostatecznego użytkownika. Są to dobra konsumpcyjne lub dobra kapitałowe (inwestycyjne) Dobra pośrednie to dobra częściowo przetworzone, które stanowią nakład w procesie produkcji w innych przedsiębiorstwach, gdzie są używane.

47 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 47 Rachunek dochodu narodowego - przykład DobroSprzedaw- ca NabywcaWartość transakcji Wartość dodana Wydatki na dobra finalne Dochody czynników wytwór czych StalProducent stali Producent maszyn StalProducent stali Producent samocho- dów MaszynaProducent maszyn Producent samocho- dów OponyProducent opon Producent samochodów SamochodyProducent samocho- dów Konsumenci Całkowita wartość transakcji Produkt Krajowy Brutto PKB Co się dzieje z różnicą pomiędzy dochodami gospodarstw domowych a ich wydatkami (2000) ?

48 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 48 Inwestycje i oszczędności Inwestycje to zakupy nowych dóbr kapitałowych przez przedsiębiorstwa. Oszczędności to ta część dochodu, która nie została wydana na zakup dóbr i usług..

49 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 49 Ruch okrężny płatności Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Dobra i usługi Usługi czynników produkcji Wydatki na dobra i usługi Dochody czynników produkcji Oszczędności (2000) Inwestycje (2000) Dobra kapitałowe dla przedsiębiorstw

50 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 50 Oszczędności = inwestycje Wprowadźmy następujące oznaczenia: Y – to PKB, dochody gospodarstw domowych, jednocześnie wartość produkcji C – wydatki konsumpcyjne, S – oszczędności, natomiast I – inwestycje Wykorzystując przyjęte oznaczenia możemy zapisać: S Ξ Y - C oraz Y Ξ C + S Ponieważ PKB można wyrazić jako sumę wydatków inwestycyjnych i konsumpcyjnych można więc zapisać Y Ξ I + C Na mocy definicji, że wymienione wcześniej trzy sposoby mierzenia PKB dają ten sam wynik otrzymujemy: Y Ξ C + S Ξ C + I a zatem prawdziwe jest że: S Ξ I

51 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 51 Ruch okrężny płatności: wnioski Faktyczne inwestycje i faktyczne oszczędności muszą zawsze sobie być równe Gospodarstwa domowe swoją nadwyżkę dochodu nad konsumpcją pożyczają przedsiębiorstwom na zakup dóbr inwestycyjnych poprzez pośrednictwo instytucji finansowych i banków oraz rynek papierów wartościowych Nie sprzedana część produkcji będzie musiała powiększyć stan zapasów. Zapasy to dobra trzymane obecnie w przedsiębiorstwie na potrzeby przyszłej produkcji

52 Podstawy ekonomii. Elementarne pojęcia 52 Źródła literatury podstawowej Begg D.: Ekonomia cz.II, PWE, wydanie II – s Kamerschen, McKenzie, Nardinelli, Ekonomia, Wyd. Solidarność, wydanie III s Samuelson, Nordhaus: Ekonomia 1, PWN, wydanie I, -s ,


Pobierz ppt "Podstawy ekonomii Podstawowe pojęcia mikro i makroekonomiczne."

Podobne prezentacje


Reklamy Google