Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych Składniki odżywcze – składniki pokarmowe niezbędne do odżywiania organizmu człowieka zwłaszcza.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych Składniki odżywcze – składniki pokarmowe niezbędne do odżywiania organizmu człowieka zwłaszcza."— Zapis prezentacji:

1

2

3 Dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych Składniki odżywcze – składniki pokarmowe niezbędne do odżywiania organizmu człowieka zwłaszcza białko, węglowodany, tłuszcze, witaminy, składniki mineralne. Niezbędne składniki odżywcze – to te których nie ma w organiźmie, a są niezbędne do prawidłowego jego funkcjonowania

4 ENERGETYCZNE: węglowodany, tłuszcze BUDULCOWE: białko, składniki mineralne, kwasy tłuszczowe REGULUJĄCE: witaminy, składniki mineralne

5 główne źródło energii dla organizmu ( 100g=900kcal) niezbędne dla przyswajania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A D E K) niezbędne do budowy błon komórkowych

6 wskutek procesów trawiennych są rozkładane na aminokwasy wykorzystywane do budowy nowych tkanek i syntezy własnych białek organizmu zapotrzebowanie zależy od wieku, płci, aktywności fizycznej w przeciętnej diecie białko stanowi 10-15% wartości energetycznej źródła białka: mięso czerwone- wołowina, wieprzowina, baranina; mięso białe- drób, ryby, produkty mleczne, warzywa strączkowe- groch, fasola, soja

7 Ca, P, Mg, S- podstawowy materiał budulcowy tkanki podporowej ( układ kostno-stawowy) oraz: zębów, skóry, paznokci; Fe, Cu, Co- niezbędne do wytwarzania krwinek czerwonych i hemoglobiny inne składniki min.: Na, K, Cl, Ca, Mg- odgrywają podstawową rolę w gospodarce elektrolitowo wodnej

8 Makroelementy ( zapotrzebowanie > 100 mg / dzień/osobę) Ca, P, Mg, Na, K, Cl Mikroelementy ( zapotrzebowanie < 100 mg/dzień/osobę) Fe, J, Zn, Mn, Cu, Co, Mo, F, Se, Cr

9 Ca - mleko i przetwory mleczne; P – produkty bogate w białko, produkty pełnoziarniste, ciemny ryż Mg - pr. zbożowe, ciemnozielone warzywa liściaste, orzechy, migdały, gorzka czekolada; S- białka poch. Mięsnego, jaja, mleko Fe- mięso czerwone, żółtko jaja, warzywa liściaste ( zielona pietruszka, szpinak) Cu- zboża, orzeszki ziemne, wątróbka, płatki zbożowe, mleko Zn- mięso, jaja, drożdże piwne, warzywa, ziarna zbóż, pestki z dyni J- sól jodowana, ryby, owoce morza, woda mineralna Co- przetwory zbożowe ( wchodzi w skład wit. B12) F- woda, żelatyna, ryby, małże, krew

10 Stanowią materiał energetyczny i powinny dostarczać 55-60% dziennego zapotrzebowania na energię

11 Produkty zbożowe: Makarony, ryż Płatki śniadaniowe Cukier- puste kalorie ( ograniczać)

12 składniki niezbędne w żywieniu człowieka dla prawidłowego wzrostu i rozwoju organizm nie potrafi ich syntetyzować, dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem w pożywieniu występują w postaci aktywnej ( jako właściwe witaminy) lub jako prowitaminy ( które w ustroju przechodzą w postać aktywną)

13 Biorą udział w procesach przemiany materii, są katalizatorami przyspieszającymi przemianę różnych związków Ich brak lub niedobór prowadzi do zakłócenia procesów życiowych komórek, tkanek, narządów oraz swoistych zespołów chorobowych zwanych awitaminozami Niektóre są przeciwutleniaczami- chronią przed przypadkowym utlenianiem kwasów tłuszczowych, prowadzącym do powstawania toksycznych wolnych rodników ( C, A, E)

14 C- surowe owoce i warzywa A, E, D- jaja, mleko, masło, ryby morskie, oleje roślinne gr. B- pełnoziarniste produkty zbożowe ( c. pieczywo, naturalne płatki zbożowe, kasze), mleko, mięso, ryby, jaja, ciemnozielone rośliny liściaste oraz warzywa strączkowe

15 Nie istnieje środek spożywczy, który zawierałby wszystkie niezbędne składniki odżywcze w odpowiednich, potrzebnych dla organizmu ilościach. Tylko wykorzystanie wielu różnych produktów pozwala na właściwe zbilansowanie diety

16 Energia całkowitaGranica średniego spożycia dla populacji Węglowodany całkowite (% ogółu energii) w tym: Węglowodany złożone wolne cukry 55 – – 70 0 – 10 Białko10 – 15 Tłuszcz całkowity w tym 2/3 powinny stanowić tłuszcze nienasycone 15 – 30 Cholesterol pokarmowy (mg/dzień)0 – 300 Błonnik pokarmowy (g/dzień)27 – 40 Sól kuchenna (NaCl) (g/dzień)? – 6 Źródło: Diet, Nutrition and Prevention of Chronic Diseases, Seria Raportów nr 797, WHO, Genewa 1990.

17 1. PRODUKTY ZBOŻOWE POWINNY WYSTĘPOWAĆ W KAŻDYM POSIŁKU W CIĄGU DNIA. W JADŁOSPISIE NALEŻY STOSOWAĆ UROZMAICONE ICH RODZAJE – CIEMNE PIECZYWO, KASZE, MUSLI, MAKARONY ITP. 2. OWOCE I WARZYWA POWINNY BYĆ SPOŻYWANE 5 RAZY DZIENNIE PRZY KAŻDYM POSIŁKU 3. MLEKO I PRZETWORY MLECZNE POWINNY BYĆ SPOŻYWANE 3 – 4 RAZY DZIENNIE W RÓŻNYCH POSTACIACH np.: SFERMENTOWANE NAPOJE MLECZNE (JOGURTY, KEFIRY) I SERY TWAROGOWE 4. MIĘSO, RYBY, JAJA POWINNY WYSTĘPOWAĆ CO NAJMNIEJ W JEDNYM POSIŁKU W CIĄGU DNIA ALE NIE WIĘCEJ NIŻ 2 – 3 PORCJE 5. PŁYNY 1,5 – 2 LITRÓW 6. AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA MINIMUM 60 MINUT DZIENNIE

18 Dzieci i młodzież = 4-5 posiłków w ciągu dnia o stałych porach Mniej niż 3 posiłki = obniżenie stężenia glukozy we krwi (hipoglikemia), skutek: uczucie głodu zmęczenie gorsza koncentracja bóle brzucha

19 PosiłekProcent dobowego zapotrzebowania na energię 1. Śniadanie:20 – 25% 2. II śniadanie:15 – 20% 3. Obiad:35 – 40% 4. Podwieczorek:5 – 10% 5. Kolacja:10 – 15%

20 Nieprawidłowości w sposobie odżywiania młodzieży: nieregularność w spożywaniu posiłków niezbilansowana dieta

21 1. Dbaj o różnorodność spożywanych potraw 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, bądź aktywny ruchowo 3. Produkty zbożowe powinny być dla Ciebie głównym źródłem kalorii 4. Spożywaj codziennie co najmniej 2 duże szklanki chudego mleka. Mleko można zastąpić naturalnym jogurtem, kefirem a częściowo także serem 5. Mięso spożywaj z umiarem 6. Spożywaj codziennie dużo warzyw i owoców 7. Ograniczaj spożycie tłuszczów, w szczególności zwierzęcych, a także produktów zawierających cholesterol 8. Zachowaj umiar w spożyciu cukru i słodyczy 9. Ograniczaj spożycie soli 10. Unikaj alkoholu Źródło: Instytut Żywności i Żywienia

22 Występuje w 4 odmianach: 1. dieta wegańska- całkowite wykluczenie produktów pochodzących od zwierząt ( nawet miodu) 2. lakto - wegetarianizm- produkty roślinne+ mleko i przetwory mleczne 3. lakto- owo- wegetarianizm - produkty roślinne+ mleko i przetwory mleczne + jajka 4. dieta semi - wegetariańska – wyklucza z diety jedynie czerwone mięsa

23 Jest dopuszczalna pod warunkiem: odpowiedniego zbilansowania, eliminującego niedobory składników odżywczych suplementacji witaminowo- mineralnej Dieta wegańska w każdym przypadku jest dla dzieci i młodzieży przeciwwskazana!!

24

25 Sprawność fizyczna, aktywność, ruch na świeżym powietrzu, spacery - to prosta recepta na zdrowie i dla dzieci i dla dorosłych. Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, e brak ruchu i otyłość dzieci są źródłem wielu poważnych schorzeń. Dzieci potrzebują co najmniej 1 godziny aktywność fizycznej w ciągu dnia. Dorośli -1/2 godziny.

26 siedzący tryb życia długie przesiadywanie przed komputerem zbytniego leniuchowania

27 Każda forma sportu DOZWOLONA

28 Zaburzenia stanu zdrowia i rozwoju związane z nieprawidłowym odżywianiem: OTYŁOŚĆ NIEDOBÓR MASY CIAŁA ANOREKSJA BULIMIA

29

30 Otyłość jest przewlekłą chorobą spowodowana nadmierną podażą energii zawartej w pokarmach w stosunku do zapotrzebowania organizmu, skutkiem czego jest magazynowanie nadmiaru w postaci tkanki tłuszczowej.

31 w Ameryce 34 % obywateli w wieku od 20 do 74 lat ma nadwagą, kolejne 27 % cierpi na otyłość. Z powodu diety i braku ruchu otyłych jest 13 % amerykańskich dzieci. Co roku z przyczyn związanych z otyłością umiera 300 tys. Ludzi W okresie od roku liczba otyłych mężczyzn w wieku lat wzrosła z 9,2 % do 15 %, a otyłych kobiet z 10,1 do 14,7 %. Nadwagę ma 7-8 % dzieci w wieku szkolnym, zaś otyłość około 4-5 % dzieci i młodzieży w w wieku od 1 18 lat

32 Bary szybkiej obsługi gotowe potrawy Łatwość dostępu do oferowanych posiłków - przez automaty w szkołach i bary Reklamy przekąsek atakujące nas na każdym kroku smażone, pieczone i podgrzewane produkty zbożowe sprzyjają tyciu. W ponad 90% przypadków otyłość u dzieci spowodowana jest nadmiarem dostarczanej jego organizmowi energii.

33 Wyróżniamy wiele podziałów otyłości ale najpowszechniej otyłość dzielimy na: - otyłość centralna - otyłość obwodowa

34 Inaczej brzuszna, andropoidalna, wisceralna, tzw. typ jabłko. Charakteryzuje się nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w górnej połowie ciała, głównie wewnątrz jamy brzusznej: w sieci krezki i przestrzeni zaotrzewnowej. Najczęściej występuje u mężczyzn, a u kobiet zazwyczaj pojawia się ona w okresie menopauzy.

35 Inaczej pośladkowo-udowa, ginoidalna, tzw. typ gruszka. Charakteryzuje się nagromadzeniem nadmiaru tkanki tłuszczowej w obrębie dolnej połowy ciała. Jest ona charakterystyczna dla kobiet.

36 BMI = masa ciała (kg)/wzrost^2 (m2) Należna masa ciała, bez względu na płeć powinna znajdować się w przedziale BMI od 18,5 do 24,9. Za nadwagę uznaje się przedział 25-29,9 a powyżej 30 rozpoznaje się otyłość.

37 ODDOOPISRYZYKO CHORÓB TOWARZYSZĄCYCH 18.5Niedobór masyNiskie ( ale zwiększone ryzyko innych problemów zdrowotnych) Masa prawidłowaŚrednie NadwagaPodwyższone Otyłość I st.Znacznie podwyższone Otyłość II st.Wysokie 40.0Otyłość III st.Bardzo wysokie

38

39 ! Indeks masy ciała (BMI) nie jest dobrym miernikiem w przypadku: dzieci, które ciągle rosną osób w wieku starszym, u których nie można dokonać dokładnych pomiarów wzrostu sportowców oraz osób o rozbudowanej tkance mięśniowej kobiet ciężarnych

40

41 Podstawą leczenia otyłości jest uzyskanie ujemnego bilansu energetycznego poprzez: Zalecenia dietetyczne, Aktywność fizyczną, Modyfikacje zachowań, Farmakoterapię.

42 Meksykanin Manuel Uribe, uznany w księdze rekordów Guinessa w 2007 r. za najgrubszego człowieka świata, schudł o 230 kilogramów. Dziś rekordzista waży "jedynie 340 kilogramów i czuje się doskonale - jak powiedział dziennikarzowi agencji AFP. Jeszcze rok temu ważył 570 kilogramów.

43 NIEDOBÓR MASY CIAŁA

44 czynniki genetyczne wpływy środowiska: sposób żywienia, czynniki opóźniające rozwój dziecka, czy powodujące niedożywienie (aktualne bądź przebyte choroby zwłaszcza przewlekłe lub ciężkim przebiegu bodźce emocjonalne skażenie środowiska naturalnego

45 - gwałtowny spadek wagi - osłabienie - senność - apatia - bóle głowy - dolegliwości trawienne

46 W roku szkolnym 1994/1995 niedobór masy ciała stwierdzono u 3% populacji w wieku 7-16 lat Stan prawdopodobnie nie uległ poprawie, świadczą o tym wyniki badań ankietowych przeprowadzonych w szkołach w 2002r.: 9% uczniów często przychodzi do szkoły lub kładzie się spać głodna, ponieważ w domu jest mało jedzenia ( odsetek ten wzrósł od 1998r. o 3%)

47 ANOREKSJA

48 Jadłowstręt psychiczny (anoreksja z grec. Anorexia nervosa – an – brak, pozbawienie, orexis –apetyt) – zaburzenie odżywiania polegające na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez osobę chorą. Obraz własnego ciała jest zaburzony; występują objawy dysmorfofobii. Lęk przybiera postać uporczywej idei nadwartościowej, w związku z czym pacjent wyznacza sobie niski limit wagi.

49 Największą częstość zachorowań na jadłowstręt psychiczny przypada na okres 13 – 14 lat oraz pomiędzy 17 a 25 rokiem życia. Na zaburzenie to cierpi około 1% dziewcząt w wieku szkolnym, u chłopców występuje wyjątkowo rzadko. Często zaczyna się, od wydawałoby się niewinnej chęci zrzucenia paru kilogramów. Częstość występowania jest zależna od czynników społecznych i kulturowych w danym środowisku. Promowana obecnie szczupła sylwetka jako wzór korzystnego wyglądu sprzyja występowaniu jadłowstrętu. Najwięcej przypadków tej choroby zaobserwowano wśród tancerek. Częsta jest też ta choroba wśród modelek, zdarza się wśród np. skoczków narciarskich. Może jednak dotknąć każdego

50 Brak apetytu, wstręt do jedzenia Skrajnie szczupłe ciało (BMI poniżej 17,5 lub poniżej 15% prawidłowej masy ciała), zaostrzają się rysy twarzy Ogólne osłabienie, odwodnienie organizmu U dziewcząt zatrzymanie miesiączki Podwyższona drażliwość, rozdrażnienie, częste zmiany nastroju Egocentryzm Odsuwanie się od innych, tracenie przyjaciół

51 Osobę z anoreksją charakteryzuje skrajnie szczupłe wyniszczone ciało, zaostrzają się rysy twarzy, skóra jest sucha, pokryta jest owłosieniem typu meszek, tkanka tłuszczowa prawie całkiem zanika. Przede wszystkim osoby chore nie zdają sobie sprawy z choroby. Mimo wyniszczenia taka osoba nadal uważa, że jest zbyt gruba. W tej chorobie istnieje zaburzone postrzeganie obrazu własnego ciała – chorzy nie zdają sobie sprawy z tego, jak bardzo są wyniszczeni, nie widzą swojej chudości. U tych osób występuje brak apetytu i wręcz niepohamowany wstręt do jedzenia. Osoby z jadłowstrętem psychicznym obsesyjnie myślą o jedzeniu ze strachem przed przybraniem na wadze Chorzy wybierają jedzenie niskokaloryczne, drastycznie ograniczając spożywane ilości pokarmu. Starają się uzyskać jeszcze większe zmniejszenie masy ciała przez uprawianie intensywnych ćwiczeń fizycznych, stosowanie środków przeczyszczających i moczopędnych. Po posiłku uznanym za zbyt obfity poczucie winy powoduje prowokowanie wymiotów.

52 Zaburzone postrzeganie obrazu własnego ciała Przywiązywanie dużego znaczenia do wyglądu zewnętrznego i masy ciała Przekonanie, że szczupła sylwetka jest pomocna w życiu Negatywny stosunek do dojrzewania Lęk przed dorosłością Negacja własnej tożsamości (niska samoocena i brak wiary w siebie)

53 Najczęściej stosowaną terapią jest izolacja od toksycznego środowiska, często nawet od rodziny. Zaleca się zmianę miejsca pracy, bądź szkoły, zmianę przyjaciół. Dopiero kolejnym etapem, po długotrwałej psychoterapii, jest nauczanie prawidłowych sposobów odżywiania. Przyczyny anoreksji są tak głęboko zakorzenione w psychice chorej, że bez odpowiedniego podejścia i pomocy psychologicznej niemożliwe jest autowyleczenie.

54 wyniszczenie zwolnienie czynności serca i tętna niskie ciśnienie krwi wzdęcia zaparcia obrzęki dłoni i stóp sucha, łuszcząca się skóra meszek na twarzy i ciele (lanugo) znaczna utrata włosów zimne dłonie nadmierne pocenie się stóp niedokrwistość (anemia) brak miesiączki lub bardzo wydłużone okresy między menstruacjami (kobiety) drażliwość

55 dezorientacja, zakłopotanie nastroje depresyjne (poczucie beznadziejności, niska samoocena) izolowanie się od otoczenia bezsenność zachowania obsesyjno-kompulsywne, zwłaszcza w odniesieniu do jedzenia krótki oddech częste bóle głowy zawroty głowy omdlenia podkrążone oczy bladość skóry

56 BULIMIA

57 zaburzenie odżywiania charakteryzujące się napadami objadania się, po których występują zachowania kompensacyjne. Do najczęstszych zachowań należą: wywoływanie wymiotów, głodówki, użycie diuretyków, środków przeczyszczających, wykonywanie lewatyw, nadmierne ćwiczenia fizyczne.

58 Jest to zaburzenie występujące najczęściej u licealistek lub studentek. Dotyczy ono według różnych źródeł 4 – 15% dziewcząt w tej grupie wiekowej. Chore na bulimię znacznie częściej niż anorektyczki pochodzą z rodzin w których występują konflikty, zaniedbywanie czy nawet odrzucenie dziecka.

59 W początkowym okresie choroby pacjentki zwykle podejmują odchudzanie się, ograniczają jedzenie i nakładają na siebie szereg restrykcji żywieniowych. Ograniczanie jedzenia, zaburzenie rytmu posiłków w ciągu dnia wywołuje narastające uczucie głodu. Pacjentki próbują w jakiś sposób oszukiwać głód podejmując różne działania odwracające uwagę od głodu lub używając czegoś, co mogłoby przejściowo wypełnić żołądek. Osoby z bulimią zdają sobie sprawę, że jedzenie wymknęło się im spod kontroli. Odczuwają lęk przed przytyciem.

60 - Powtarzające się okresy żarłoczności i poczucie braku kontroli nad jedzeniem - Regularne prowokowanie wymiotów, używanie środków przeczyszczających lub odwadniających, ścisłych diet lub intensywnych ćwiczeń po epizodach obżarstwa, by nie utyć - Utrzymywanie się stałego poczucia winy i mniejszej wartości własnej oraz wysokiego poziomu lęku, czasem depresji

61 brak bliskiej osoby, z czym chory nie potrafi sobie poradzić brak samoakceptacji konflikty rodzinne zaburzenia mechanizmów samoregulacji i samokontroli uszkodzenie ośrodka sytości w mózgu emocjonalne zaniedbanie dziecka w dzieciństwie brak akceptacji przez grupę rówieśniczą (wiążący się często ze zmianą środowiska)

62 O ile leczenie psychoterapeutyczne pozostaje najważniejszym elementem terapii, wykazano jednak przydatność pomocy farmakologicznej głównie przy pomocy fluoksetyny, która u pewnej grupy pacjentów potrafi zredukować częstość napadów objadania sie. Wśród podejść psychoterapeutycznych wykazano skuteczność kognitywnej terapii behawioralnej, która polega na nauczaniu pacjentów zwalczania automatycznych myślom i eksperymentach behawioralnych (np. spożywanie posiłku składającego się z "zakazanych środków spożywczych") w połączeniu lub bez leczenia przeciwdepresyjnego. Pewne pozytywne rezultaty przynosi również psychoterapia interpersonalna i dialektyczna terapia behawioralna

63 Bulimia, podobnie jak anoreksja, dzieli się na dwa typy. Pierwszy z nich to typ przeczyszczający czyli taki, w którym po napadzie żarłoczności następuje prowokowanie wymiotów oraz używanie środków przeczyszczających. Drugi to typ nieprzeczyszczający, w którym zamiast przeczyszczania się środkami farmakologicznymi i wymuszania wymiotów, chorzy w ramach działań kompensacyjnych stosują ścisłą dietę (często głodówkę), ograniczając ilość spożywanych pokarmów do minimum, bądź też wykonują dużo wyczerpujących ćwiczeń fizycznych (tzw. bulimia sportowa). Na podstawie objawów diagnozuje się chorobę, ale nim rozpocznie się stosowanie jakiejkolwiek terapii, należy wykluczyć schizofrenię oraz uszkodzenie mózgu, które także mogą być przyczynami nadmiernego łaknienia.

64 Przebieg choroby jest przewlekły, często z towarzyszącą depresją, niepokojem i utrudnionym kontaktem z rówieśnikami. Częste wymiotowanie może powodować schorzenia dziąseł i ubytki zębów, odwodnienie, zaburzenia równowagi elektrolitowej, a co za tym idzie - zaburzenia pracy serca. Dochodzić może też do uszkodzenie nerek, odwrócenie perystaltyki jelit, tężyczki, napadów padaczkowych, osłabienia mięśni, znacznego spadku masy ciała. W skrajnych przypadkach bulimia prowadzi do poważnych zaburzeń rytmu pracy serca, mogących spowodować śmierć.

65

66 EDUKACJA KONSUMENCKA

67 KATEGORIAFUNKCJE KonserwantySubstancje konserwujące to substancje przedłużające trwałość środków spożywczych poprzez zabezpieczenie ich przed rozkładem spowodowanym przez drobnoustroje PrzeciwutleniaczePrzeciwutleniacze to substancje przedłużające trwałość środków spożywczych poprzez zabezpieczanie ich przed rozkładem spowodowanym przez utlenianie, takim jak jełczenie tłuszczu i zmiany barwy EmulgatoryEmulgatory to substancje umożliwiające utworzenie lub utrzymanie jednolitej mieszaniny dwóch lub więcej wzajemnie nie mieszających się faz, takich jak olej i woda, w środkach spożywczych StabilizatoryStabilizatory są to substancje umożliwiające utrzymanie odpowiednich fizycznych lub chemicznych właściwości środka spożywczego BarwnikiBarwniki są to substancje nadające lub przywracające utraconą w trakcie obróbki technologicznej barwę środkom spożywczym. Stosowane są zarówno sztuczne barwniki jak i naturalne

68 GDA określa rekomendowane wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie, wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego dorosłego i zdrowego konsumenta.

69 System znakowania GDA pozwala konsumentom na szybkie i łatwe zapoznanie się z zawartością składników odżywczych, ważnych z punktu widzenia profilaktyki nadwagi i otyłości, takich jak cukier, tłuszcze (w tym tłuszcze nasycone ), sól oraz wartością energetyczną porcji produktu. Informacje te powinny ułatwić codzienne kontrolowanie ilości spożywanych składników i energii, a tym samym pomóc w utrzymaniu prawidłowej masy ciała i stanu zdrowia.

70

71 STOŁÓWKI SZKOLNE KIOSKI SZKOLNE SKLEPIKI SZKOLNE

72 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ Autor: dietetyczka dyplomowana Barbara Buła-Wróbel


Pobierz ppt "Dostarczenie organizmowi niezbędnych składników odżywczych Składniki odżywcze – składniki pokarmowe niezbędne do odżywiania organizmu człowieka zwłaszcza."

Podobne prezentacje


Reklamy Google