Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)"— Zapis prezentacji:

1 WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)

2 Niccolò Machiavelli ( ) a św. Tomasz z Akwinu ( ) etyka i polityka

3 Celem działań ludzkich jest osiągnięcie szczęścia: Arystoteles: doczesnego św. Tomasz: wiecznego

4 Człowiek jest istotą niesamodzielną sens Arystotelesowskiej i Tomaszowej definicji człowieka jako istoty politycznej/społecznej (zoon politikon, animal sociale)

5 -osiągnięcie szczęścia nie jest przedsięwzięciem samotniczym, indywidualnym, dokonuje się w środowisku społecznym i w ramach wspólnoty politycznej -dzięki relacjom z innymi ludźmi, a także napomnieniom człowiek może ćwiczyć się w cnocie i dążyć do jej osiągnięcia.

6 Św. Tomasz: szczęście, czyli osiągnięcie cnoty, wymaga oprócz tego, w wymiarze ponadnaturalnym, łaski Bożej, dzięki której cnoty wyuczone (naturalne), wsparte zostają cnotami wlanymi. To warunek osiągnięcia szczęścia wiecznego.

7 Ma Europa w XI-XIII w., Mały atlas historyczny, Warszawa: PPWK, 1979

8 Europa w XIII wieku

9 Arystoteles, a za nim św. Tomasz, twierdzą, że państwo jest pełną wspólnotą (civitas est communitas perfecta), która umożliwia ludziom osiągnięcie tego, co konieczne do życia z tego za wynika także, że ludzie nie żyją sami, a żyją dobrze, na ile prawa państwowe ukierunkowują ich życie ku cnotom.

10 -pojedynczy człowiek nie jest w stanie ogarnąć całej wiedzy, która jest niezbędna do zaspokojenia różnych potrzeb, musi więc żyć w gromadzie -wiedza cząstkowa, jaką dysponują pojedynczy ludzie zmusza do wzajemnego wspierania się i zarazem je umożliwia.

11 Funkcjonalna konieczność istnienia czynnika kierującego - władzy politycznej, władza polityczna zapewnia ład we wspólnocie politycznej, ludzie bowiem zabiegają o to, co im odpowiada, dążąc tym samym do celów rozbieżnych, nie są w stanie wytworzyć ładu samorzutnie, z wyjątkiem podziału pracy.

12 Władza polityczna: Analogia: władca - Bóg władca, jeśli rządząc zmierza do dobra wspólnego, spełnia wobec wspólnoty rolę analogiczną do roli Boga, sprawującego pieczę nad całością wszechświata,

13 Państwo -wspólnota naturalna, -czynnik porządkujący, -podtrzymujący więzi społeczne i wytwarzający nowe, -narzędzie realizacji dobra wspólnego, -niezbędny warunek osiągnięcia cnoty i szczęścia wiecznego.

14 Św. Tomasz traktuje problem ustroju politycznego, podobnie jak Arystoteles, biorąc pod uwagę: -liczbę sprawujących władzę -ich stosunek do dobra wspólnego.

15 Wyróżnia: - rządy jednostki, nielicznych i wielu -rządy sprawiedliwe: monarchię, arystokrację i republikę -rządy niesprawiedliwe: tyranię, oligarchię i demokrację (cały lud jest jakby tyranem)

16 Nie traktuje republiki (odpowiednika Arystotelesowej politei) jako ustroju najlepszego, lecz opowiada się za monarchią, czyli za sprawiedliwym jedynowładztwem.

17 Niccolò Machiavelli ( ) Główne dzieła: Książę, Rozważania nad pierwszym dziesięcioksięgiem historii Rzymu Liwiusza

18

19 Niccolò Machiavelli ( ) -odszedł od wielowiekowej tradycji myślenia o polityce -wyznaczył nowy sposób pojmowania problemów władzy politycznej, politycznego porządku i państwa.

20 Machiavelli, podobnie jak później Tomasz Hobbes ( ), uważał, iż forma rządu (konkretna postać ustroju) nie ma istotnego znaczenia.

21 Władza choćby najskuteczniejsza musi mieć społeczne wsparcie, które gwarantuje trwałość porządku politycznego. Dlatego władca musi sprawiać wrażenie, że działa zgodnie z wzorcami etycznymi (cnotami), które podziela lud.

22 -ochrona racji stanu to warunek trwałości państwa -działania władzy politycznej w ramach prawa -nieuchronny konflikt polityki i zasad etycznych

23 Podobnie jak św. Tomasz z Akwinu Machiavelli uważał za uzasadnione: -złamanie prawa przez władzę polityczną ze względu na pożytek społeczny (ratio publicae utilitatis), gdy działa ona w warunkach wyższej konieczności dla obrony państwa -zasada działania państwa: konieczność nie zna prawa/prawo nie obejmuje konieczności (necessitas legem non habet).

24 Różnica w stosunku do tradycji chrześcijańskiej (inspiracja tradycją rzymską): konieczność przywrócenia równowagi w państwie przez zdobycie władzy politycznej, nawet w wyniku obalenia władzy legalnej, lecz nieudolnej.

25 Tego rodzaju rezultaty mogą osiągać ludzie silni, władcy lub jednostki dążące do władzy, obdarzeni virtù.

26 Virtù (cnota, z łac. virtus), pojmowana inaczej niż przez starożytnych: rozumność, umiejętność podejmowania decyzji, rozwaga, zdolność przewidywania skutków działań, chytrość Wszystko jest podporządkowane interesom państwa.

27 W filozofii politycznej Machiavellego: -racja stanu, zastępuje kategorię etyczną dobra wspólnego, -odejście od koncepcji wychowania obywateli (paideia), a tym bardziej poddanych, -mechanizmy socjalizacyjne są ważniejsze: wytwarzają w ludziach trwałe sposoby postępowania, czyniąc ich bardziej przewidywalnymi.

28 W księdze VIII Księcia Machiavelli wskazuje na konieczność ograniczenia stosowania przemocy w utrwalaniu zdobytej władzy:

29 Okrucieństwa, można powiedzieć są dobrze użyte (jeżeli wolno o złym powiedzieć, że jest dobre) wówczas, gdy zostają wywarte raz jeden w koniecznej potrzebie utrwalenia władzy, w następstwie zaś już się do nich nie wraca, wyzyskując natomiast władzę utrwaloną ku jak największemu pożytkowi poddanych. (Książę, Ks. VIII)


Pobierz ppt "WCZESNA FILOZOFIA NOWOŻYTNA XV-XVII wiek HISTORIA ETYKI (HISTORIA FILOZOFII)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google