Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ks. prof. Franciszek Longchamps de Bérier Katedra Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ks. prof. Franciszek Longchamps de Bérier Katedra Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego."— Zapis prezentacji:

1 ks. prof. Franciszek Longchamps de Bérier Katedra Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego

2 wykład 1

3 Co to znaczy: prawo rzymskie? 1) prawo Rzymu - od początku Miasta do śmierci ces. Justyniana w 565 r. po Chr. 2) tradycja romanistyczna w historii formowania się prawodawstw 3) ius commune – prawo powszechne średniowiecznej Europy 4) pandektystyka 5) nauka prawa rzymskiego 6) romanizm za prof. Riccardo Orestano

4 Żyłem w latach, Gdy mord masowy miał sankcję najwyższą Państwa, w którym prawo rzymskie przestało istnieć. To okropne, że ludzie zaczęli się przyzwyczajać Do faktu, że prawo rzymskie przestało istnieć, Że śmierć z ręki kata jest rzeczą pospolitą, A ludzka rzecz jest wymysłem i przesądem Wolnomyślicieli... Mieczysław Jastrun, Z pamiętnika byłego więźnia obozów koncentracyjnych

5

6 czego uczymy się z Rzymu…? D. 1,1,1,2. (Ulpian w ks. 1 Instytucji): Dwa są obszary studium prawa: publiczny i prywatny. Prawem publicznym jest to, które dotyczy spraw państwa rzymskiego, prywatne zaś korzyści (utilitas) jednostek.

7 pytanie o prawo… D. 1,1,1pr. (Ulpian w ks. 1 Instytucji): Jeśli zajmować się prawem, należy najpierw poznać pochodzenie słowa prawo (ius). Czerpie ono swe brzmienie od sprawiedliwości (iustitia), ponieważ – jak trafnie (eleganter) określa Celsus – prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe (ius est ars boni et aequi).

8 D. 1,1,11. (Paulus w ks. 14 Komentarza do dzieł Sabinusa) Słowo prawo jest wieloznaczne. Za jednym razem prawem określamy to, co zawsze jest dobre i sprawiedliwe – jak w przypadku prawa naturalnego. Innym razem uważamy za prawo to, co jest pożyteczne dla wszystkich lub dla większości danego państwa – jak w przypadku prawa cywilnego. Nie mniej słusznie prawem nazywamy w naszym państwie ius honorarium. O pretorze mówi się jako o tworzącym prawo również, gdy orzeka niesłusznie, co odnosi się oczywiście nie do tego, co pretor robi, lecz do tego, co powinien czynić. W innym znaczeniu słowem prawo określane bywa miejsce, w którym sprawuje się jurysdykcję (w określeniu tym ważne jest nie co, lecz gdzie sie czyni). Miejsce to w taki sposób możemy określić: gdziekolwiek pretor ważnie wykonuje jurysdykcję, powołując się na majestat swej władzy oraz zwyczaje przodków, to miejsce słusznie nazywane jest prawem.

9 kolumnada Pałacu Sprawiedliwości

10 budynek Sądu Najwyższego

11 Ius est ars boni et aequi (D pr.) – Prawo jest sztuką tego, co dobre i sprawiedliwe. Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi (D pr.) – Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy.

12

13 Ei incubit probatio qui dicit non qui negat (D. 22,3,2) – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza. Bis de eadem re agi non potest (ad Gai 4,107) – Nie można procesować się dwa razy o to samo.

14 Dura lex, sed lex (ad D. 40,9,12,1) – Twarde prawo, lecz prawo. Summum ius, summa iniuria (Cic.off. 1,33) – Najwyższe prawo, najwyższym bezprawiem. Male nostro iure uti non debemus (Gai 1,53) – Nie powinniśmy źle korzystać z naszego prawa.

15

16 Non omne quod licet honestum est (D. 50,17,144 pr) – Nie wszystko, co dozwolone, jest uczciwe. Hominum causa omne ius constitutum sit (D. 1,5,2) – Wszelkie prawo ustanawia się ze względu na człowieka. Iustitias vestras iudicabo (ad Ps 75,3) – Osądzę waszą sprawiedliwość.

17 nowa propozycja: dlaczego zajmować się prawem rzymskim?

18 Franciszek Longchamps de Berier, Tomasz Giaro, Wojciech Dajczak

19 Hej, użyjmy żywota! Wszak żyjem tylko raz; Niechaj ta czara złota Nie próżno wabi nas. Adam Mickiewicz Pieśń Filaretów grudzień 1820

20 W ksiąg greckich, rzymskich steki Wlazłeś, nie żebyś gnił; Byś bawił się jak Greki, A jak Rzymianin bił. Ot tam siedzą prawnicy, I dla nich puchar staw, Dzisiaj trzeba prawicy. A jutro trzeba praw.

21 Napoleon obraża imigrantów Francuscy monarchowie zniknęli z lekcji historii w gimnazjach. Zastąpili ich królowie Mali i Ghany Władca Franków Chlodwig I, król Ludwik IX Święty, Napoleon Bonaparte, Ludwik XIV. Wiedza o wszystkich tych monarchach, zdaniem Ministerstwa Edukacji, jest młodym Francuzom zupełnie niepotrzebna. Z programów nauczania historii dla gimnazjów (uczęszcza do nich młodzież w wieku 12 – 16 lat) zostali wyparci przez władców Indii, Afryki czy Chin. Jak komentuje konserwatywna prasa – stało się tak z powodu poprawności politycznej. Ponad jedna trzecia, czyli około trzech milionów uczniów francuskich gimnazjów, to dzieci imigrantów z Afryki, Azji i krajów arabskich. Zdaniem resortu mogłyby się one czuć urażone, ucząc się o francuskim absolutyzmie, kolonizacji czy Pierwszym Cesarstwie. Zjawiska te związane są bowiem z militaryzmem i walką o wpływy Francji na świecie.

22 W drugiej klasie gimnazjum … ani słowa o Ludwiku IX Świętym czy Franciszku I Walezjuszu, którzy symbolizują początki francuskiego państwa narodowego. Epokę absolutyzmu spotkał podobny los, prawie sto lat historii musi się zmieścić w zaledwie kilku lekcjach, a nauczyciele muszą wybrać do omówienia tylko jednego z władców epoki, Henryka IV, Ludwika XIII lub Ludwika XIV. Cesarstwo Napoleona I ustąpiło zaś miejsca rewolucji francuskiej, uważanej za bardziej edukacyjną". Zdaniem historyka Dimitri Casali wybór ten trudno wytłumaczyć. Biedny Bonaparte jest niepoprawny politycznie, bo symbolizuje militaryzm i krótki okres francuskiej dominacji w Europie". Los ten podzieliła epoka kolonizacji, której nauczanie koncentruje się obecnie na niewolnictwie. O wielkich kulturowych dokonaniach Francji w tym czasie, o takich pisarzach jak Victor Hugo czy Molier, oczywiście ani słowa. Zamiast tego młodzież uczy się o historii innych kontynentów i kultur. Na przykład o imperium Ghany (VIII – XII w.), imperium Mali (XIII – XV w.), o afrykańskim królu Mansa Musie czy chińskiej dynastii Han. Już obecnie, jak wskazują statystyki, 37 proc. imigranckich dzieci nie czuje się Francuzami. Podobny program szkolny – jak podkreśla Casali – nie sprzyja ich dalszej integracji i pogłębia ten problem. Skutkiem tej metody nauczania przeszłości jest całkowita amnezja historyczna i kulturowa. Nasza kultura jest zaś podstawą naszej tożsamości" – podkreśla historyk. Aleksandra Rybińska Rzeczpospolita

23 też musi się nad tym zastanowić prawnik

24 trzy filary naszej cywilizacji …trzy dziedziny kultury antycznej wy­warły szczególny wpływ na formowanie się duchowego i kultu­ ralnego oblicza Europy. Są nimi filozofia grecka najszerzej poj­ mowana, chrześcijaństwo i prawo rzymskie.

25 Henryk Kupiszewski, Prawo rzymskie a współczesność, wyd. 2, Kraków 2013

26 zagadka W pierwszej połowie II stulecia przedchrześcijańskiego doszło do spotkania między rozwiniętym przez filozofów stoickich społecznym prawem naturalnym a wpływowymi nauczycielami prawa rzymskiego. Z tego kontaktu narodziła się zachodnia kultura prawna, która miała i do dzisiaj ma decydujące znaczenie dla kultury prawnej ludzkości. Z tej przedchrześcijańskiej więzi między prawem a filozofią wywodzi się droga, prowadząca – przez chrześcijańskie średniowiecze – do rozwoju prawnego okresu oświecenia aż do Deklaracji Praw Człowieka…

27 To przeświadczenie o rozumie tworzy naszą pamięć kulturową. Jej ignorowanie lub traktowanie jej tylko jako przeszłość byłoby amputowaniem naszej kultury w swej integralności i pozbawiałoby ją jej całokształtu. Kultura Europy zrodziła się ze spotkania Jerozolimy, Aten i Rzymu – ze spotkania wiary w Boga Izraela, filozoficznego rozumu Greków i prawniczej myśli Rzymu. To potrójne spotkanie tworzy głęboką tożsamość Europy.

28

29 Benedykt XVI w Bundestagu

30 nowa propozycja: a jakie są pytania?

31


Pobierz ppt "Ks. prof. Franciszek Longchamps de Bérier Katedra Prawa Rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego."

Podobne prezentacje


Reklamy Google