Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

BIBLIJNY ŻYWOT JÓZEFA Monika Ziemichód-Cichecka JAKO ŹRÓDŁO INSPIRACJI MALARSKICH.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "BIBLIJNY ŻYWOT JÓZEFA Monika Ziemichód-Cichecka JAKO ŹRÓDŁO INSPIRACJI MALARSKICH."— Zapis prezentacji:

1 BIBLIJNY ŻYWOT JÓZEFA Monika Ziemichód-Cichecka JAKO ŹRÓDŁO INSPIRACJI MALARSKICH

2 Wraz z kształtowaniem i upowszechnianiem się chrześcijaństwa Biblia oddziaływała na całość kultury europejskiej. Biblia weszła tak głęboko w kulturę naszego świata, naszej cywilizacji, że trudno jej nie znać i nie szanować. Obrazy biblijne stały się tematem dla wielu genialnych i mniej zdolnych malarzy. Wątki biblijne były i nadal są inspiracją dla malarzy w całym chrześcijańskim świecie. Celem tej prezentacji jest ukazanie funkcjonowania historii Józefa syna Jakuba w sztuce europejskiej. Dramatyczne losy i wielką karierę Józefa można poznać dzięki księdze Genesis. Prezentacja obrazów została wykonana według chronologii biblijnego życia bohatera.

3 Bracia przynoszą Jakubowi szatę Józefa Ford Madox Braun Józef i żona Potifara Guercino Żona Potifara oskarża Józefa Rembrandt Józef tłumaczy sny w więzieniu Antonio Zanchi Jakub błogosławi synów Józefa Rembrandt van Rijn Józef w Egipcie Jacopo Pontormo

4 Bracia przynoszą Jakubowi szatę Józefa Ford Madox Braun Józef i żona Potifara Guercino Żona Potifara oskarża Józefa Rembrandt Józef tłumaczy sny w więzieniu Antonio Zanchi Jakub błogosławi synów Józefa Rembrandt van Rijn Józef w Egipcie Jacopo Pontormo

5 Bracia przynoszą Jakubowi szatę Józefa Ford Madox Braun Dramatyczne przeżycie Jakuba na wieść o śmierci Józefa zostało ukazane przez wybitnego przedstawiciela grupy prerafaelitów Forda Madowa Browna (1821 – 1893) w obrazie Pt.,,Bracia przynoszą Jakubowi szatę Józefa (namalowany ok roku, znajdujący się w Tate Gellery w Londynie). Prerafaelitów absorbowała,,Biblia i odrodzenie sztuki religijnej. Brown podzielał idee i przekonania bractwa, że sztuka powinna być wierna obserwowanym faktom i naturze, a zarazem moralnie budująca. Z lewej strony obrazu widzimy trzy osoby, z których najbardziej wyeksponowany jest siwowłosy Jakub z długą brodą. Na wieść o śmierci ukochanego syna, rozrywa na piersiach szaty. Ma niezwykłe srebrne nakrycie głowy. Do lewej dłoni przywiązaną ma rzeźbioną laskę, zakończoną głową jakiegoś ptaka. Jakub siedzi pod rozłożystym drzewem figowym na podwyższeniu, przypominającym okrągły stół. U jego stóp przykucnął półnagi bardzo urodziwy chłopiec, który być może jest młodszym bratem Józefa Beniaminem. W ręku trzyma strunowy instrument muzyczny. On także patrzy na szatę brata. Drugi młodzieniec przy Jakubie to jeden z braci, który zachowuje dystans wobec pozostałych. Tuż za Jakubem oparta o drzewo figowe stoi podwójna drabina, na którą ktoś się wspiął i widać tylko stopy w sandałach. Jest to zapewne drabina z jego snu, którą artysta wkomponował w całość obrazu. Drabina w,,Słowniku symboli Władysława Kopalińskiego oznacza zejście do świata podziemnego, bowiem Jakub mówił: > /Rdz. 37, 35/ Z prawej strony stoją w zwartej grupie czterej mężczyźni, są to bracie którzy sprzedali Józefa. Dwóch z nich przytrzymuje poszarpaną, żółtą, szatę której krwawe plany obwąchuje pies. Jeden wskazuje palcem na suknię Józefa, jakby chciał pokazać ojcu że to odzienie brata którego rozszarpały dzikie zwierzęta. Jego twarz zdaje się mówić: > /Rdz. 37, 32/. Pozostali bracia stoją i czekają na reakcję ojca. Szata Józefa jest obszerna, pięknie haftowana na mankietach rękawów, u dołu i pod szyją. Ma kolor żółty, który w tymże słowniku oznacza: zazdrość, zdradę, niestałość. I tak jest w przypadku synów Jakuba. Byli oni przecież zazdrośni, że ojciec bardziej miłował Józefa niżeli ich. Czasy, w jakich tworzył Brown, przypadają na okres późnego romantyzmu, w którym artystów fascynował orientalizm, egzotyka, przyroda. Warto bowiem byłoby zwrócić uwagę na ubiory i ozdoby rodziny Jakuba. Wszyscy mają bardzo ciekawe i różnorodne stroje, ozdoby w postaci naszyjników, pasów, nakryć głowy. Stoją boso, a jeden z nich trzyma w ręku niezwykłe sandały, które być może należały do Józefa. W tle rozciąga się (w perspektywie) pasmo gór skąpanych w złocistym słońcu i gaje oliwne. Na płótnie artysta umieścił bardzo wiele szczegółów związanych z życiem w krainie orientalnej, z której żaden nie jest przypadkowy lub bez znaczenia. Są to: wachlarz, koszyczek z figami, egzotyczne kwiaty, uprząż wielbłąda. Chęć pokazania wszystkiego jak najwierniej sprawia, że obraz jest przeładowany i trudny do odczytania bez jakiegoś dodatkowego komentarza. Obraz nasycony jest żółcią, czyli kolorem zdrady. Występuje również brąz, spokojna czerwień i oliwkowa zieleń.

6 Józef i żona Potifara Guercino Scena przedstawiona na obrazie Guercina (1591 – 1666) pt. Józef i żona Potifara (namalowanym farbami olejnymi na płótnie, o wymiarach 134 x 162 cm, znajdującym się w Museum of Art. w Sarasocie na Florydzie) dzieje się w sypialni. Mamy tu do czynienia z pół aktem. Żona Potifara leży do połowy obnażona podparta prawym łokciem na poduszce. Lewą ręką chce dotknąć twarzy Józefa, lecz ten energicznym uchwytem swej ręki do tego nie dopuszcza. Warto zwrócić uwagę na niepospolitą fryzurę uwodzicielki. Piękne złociste loki z przodu, dalej spleciony warkocz okręcony sznurkami pereł i przepasany piękną opaską. Twarz ma piękną i pełną spokoju, a zarazem nieco drwiącą z bojaźni Józefa. Wydaje się, że chce powiedzieć: > /Rdz. 39, 7/.Józef gestem lewej dłoni wyraża sprzeciw. Nie wynika jednak on z tego, że żona Potifara jest mało pociągająca, lecz z bojaźni bożej, szacunku do małżeństwa i lojalności wobec swego pana. Głowę ma odchyloną w lewą stronę, ponieważ chce uniknąć spojrzenia kusicielki. Kobieta prawą ręką przytrzymuje niebieski płaszcz Józefa, który miał się stać dowodem jego lubieżności wobec niej. Dzieło Guercina mieści się w poetyce malarstwa barokowego. Na ciemnym tle ściany z upiętymi po bokach czerwonymi atłasowymi kotarami jak na teatralnej scenie rozgrywa się akt kuszenia Józefa przez zmysłową kobietę. Postacie obojga ułożone są w trójkąt odwrócony wierzchołkiem do dołu, ich gesty szerokie. Czerwona suknia Józefa i jego ciemnoniebieski płaszcz kontrastuje z jasnym ciałem kobiety i takąż pościelą. Ciemne tło oznacza przykryte, dramatyczne następstwo całego zajścia.

7 Żona Potifara oskarża Józefa Rembrandt Najbardziej widoczne na obrazie są na pewno łoże i żona Potifara ubrana w bogatą złotoczerwoną suknię rozpiętą na piersi. Lewą ręką wskazuje na stojącego za wezgłowiem Józefa, prawą zakrywa dekolt. Wiarołomna kobieta przedstawia zmyśloną historię, że Józef chciał ją posiąść. Nie patrzy mężowi w oczy, wzrok ma bowiem skierowany w inną stronę. Potifar oparty o fotel, na którym siedzi małżonka, słucha jej z wielkim napieciem. Ubrany jest w bogate złociste szaty, z mieczem u pasa. Na głowie ma piękny turban. Na podłodze leży błyszcząca szata. Być może jest to płaszcz, który przewrotna żona zerwała z ramion Józefa. Postać młodzieńca ukryta w lewym rogu na ciemnym tle, w dodatku za łożem jest mało wyeksponowana. Stoi z podniesioną w górę lewą dłonią, co zapewne symbolizuje niewinność. Ciepła gama barw: czerwienie, oranże i żółcie zanurzone są w ciemnozłocistym tle. Już współcześni Rembrandta uważali, że światłocień na jego obrazach nie uwydatnia kontrastu pomiędzy bryłą i przestrzenią. Na Płotnie pt. Żona Potifara oskarża Józefa namalowanym w 1655 roku (farbami olejnymi, o wymiarach 110 x 87 cm, znajduje się w Staatliche Museum w Berlinie) przedmioty i postacie wydają się być zanurzone w brunatnozłotym mroku. Światło padające na szaty Józefa, Potifara i jego żony nadaje im złocisty połysk. Warto zwrócić uwagę na oświetlenie twarzy. Rembrandt uważał bowiem, że twarz jest odbiciem wnętrza człowieka. Z ciemnozłocistego tła zdają się wydobywać wszystkie postacie oraz łóżko z białą plamą pościeli.

8 Po lewej stronie obrazu młody Józef pokazuje trzy palce lewej dłoni. Ukazany jest z profilu, ma sympatyczną twarz. Ubrany w siwą szatę, a na głowie ma nakrycie ze strusim piórem (charakterystyczne dla baroku). Józef zwrócony jest w stronę jednego z mężczyzn. W Biblii jako pierwszy sen swój opowiedział przełożony służby stołowej. Trzy palce, które pokazuje Józef to trzy dni, w ciągu których służący zostanie przywrócony na dawny urząd. Więzień pośrodku obrazu jest półnagim starcem okrytym łachmanem. Na jego sylwetkę pada światło, które wskazywałoby na to, że jest on prawym człowiekiem i zostanie ułaskawiony. Patrzy na Józefa z wielkim zaufaniem i wierzy w jego objaśnienia. Całość obrazu utrzymana jest w ciemnej stonowanej kolorystyce. Jest to realizacja typowa dla artystów grupy tenebrosi (weneccy malarze barokowi posługujący się ciemnymi barwami) skłonnych do przedstawiania scen realistycznych z kontrastami światła i cienia. Fascynowała ich drastyczność, a nawet okrucieństwo. W polskich zbiorach znalazł się obraz mało znanego malarza włoskiego, zainspirowanego historią Józefa. Dzieło Antonio Zanchiego pt. Józef tłumaczy sny w więzieniu (malowane farbami olejnymi na płótnie, o wymiarach 135 x 167 cm) znajduje się w Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu w Krakowie. Obraz przedstawia scenę w celi, gdzie Józef objaśnia sny towarzyszom więziennym. Na ciemnym tle ściany z oknem widzimy trzy postacie. Józef tłumaczy sny w więzieniu Antonio Zanchi

9 Jakub błogosławi synów Józefa Rembrandt van Rijn Obraz pt. Jakub błogosławi synów Józefa namalowany został przez Rembrandta w 1656 roku, czyli rok później po namalowaniu obrazu pt. Żona Potorfia oskarża Józefa. Błogosławieństwo Jakuba (namalowane farbami olejnymi na płótnie, o wymiarach 107 x 209 cm) znajduje się w Staatliche Kunstsammlungen w Kassel. Tematem obrazu jest opisany w Biblii /Rdz. 48,1-6 i 15-16/ proroczy gest niewidomego Jakuba. Błogosławiąc na łożu śmierci synów Józefa, zmienia uświęconą tradycję. Zamiast błogosławić starszego chłopca Menassesa, prawą ważniejszą ręką, udziela błogosławieństwa młodszemu Efraimowi. Jakub przewidział bowiem wielkość rodu Efraima. Chłopiec ze skrzyżowanymi dłońmi na piersiach pochyla głowę przed Jakubem. Ma uduchowioną twarz otoczoną aureolą jasnych włosów i ubiór złociście połyskujący. Józef jest zapewne zaskoczony gestem ojca. Dotyka prawej dłoni Jakuba, jakby chciał ją przesunąć z młodszego na starszego syna. Twarz jego jest pełna spokoju. Na głowie ma piękny wschodni turban. Centralną część obrazu zajmuje czterech członków rodu Jakuba. Ojciec, syn i dwaj wnukowie są blisko siebie, ubrani w jasne stroje. Ich dłonie i twarze wyrażają głębokie przeżycia. Maja świadomość podniosłości chwili. Może tylko Menasses nie wszystko rozumie, patrzy bowiem przed siebie. Z boku po prawej stronie jakby oddzielnie stoi, poważna i skupiona Senat, żona Józefa. Ubrana w ciemną bogatą suknię, ozdobioną drogocennym łańcuchem i naszyjnikiem z pereł. Na głowie ma oryginalne nakrycie, w uszach drogocenne kolczyki. Opuściła złożone ręce, lekko pochyliła głowę, a wzrok jej spoczywa na błogosławionej ręce Jakuba. Szaty i ozdoby strojów rodziny Józefa świadczą o jej zamożności. Tło obrazu jest jednolite brunatno złote. po obu stronach czarna materia kotary upieta w taki sposób sprawia, że całość wygląda jak scena teatralna. Rembrandt używa kolorów ciepłych, stonowanych. Począwszy od żółci, poprzez głęboką czerwień, złoto aż do ciemnego brązu. Artysta operuje dużymi barwnymi plamami (czerwone pokrycie łoża Jakuba, aksamitnie połyskująca szata Senat, biała koszula ojca Józefa, ciemne kotary, ciemnoszare tło). Kolorystyka obrazu sprawia wrażenie bijącego odeń ciepła.

10 Józef w Egipcie Jacopo Pontormo Józef w Egipcie namalowany około 1515 (farbami olejowymi na drewnie, znajdującym się w National Galery w Londynie) przez Jałopo da Pontormo (1494 – 1557) to bardzo ciekawy obraz, który w sposób symultaniczny przedstawia historię biblijnego bohatera. Na jednym płótnie artysta umieścił cztery wydarzenia z jego życia: przedstawienie Jakuba faraonowi, rozdanie żywności ludowi egipskiemu, wiadomość o chorobie ojca, błogosławieństwo umierającego Jakuba synom Józefa. Historia przedstawiona na tym obrazie jest zrozumiała dla znających treść Biblii. Kompozycja obrazu jest niezwykle skomplikowana. Posiada trzy wertykalne ciągi, dwa równoległe od lewej górnej strony, w centrum obrazu (wyznaczone przez antyczne posągi na cokołach) i jednej z prawej strony od środka w dół (posążek putta na kolumnie). Na obrazie widoczne są również dwa diagonalne układy. W lewej dolnej części obrazu grupa osób skupiona wokół faraona tworzy trójkąt. Po prawej stronie widać ukośne schody, którymi podąża Józef z synami do łoza ojca. Prawy górny róg obrazu ma kompozycję horyzontalną. Na cylindrycznej niby scenie widać łoże Jakuba i skupione wokół niego postacie. Na pierwszym planie tego fragmentu są synowie Józefa w sukniach koloru oliwkowego i sam Józef w szacie koloru ochry. Jakub, półnagi starzec błogosławi młodszego wnuka – Efraima. Środek obrazu zajmują dwie sceny ukazujące Egipcjan w czasie głodu (jedna grupa jest napierającym tłumem, druga przygląda się z daleka). Rozciągający się w tle pejzaż jest zaskakujący. Przedstawia drzewa iglaste oraz budynek, który na pewno nie jest typowy dla architektury egipskiej, lecz dla czasów greckiego antyku, średniowiecza i renesansu. Autor obrazu nie dba o wierne oddanie miejsca wydarzeń, ale tworzy eklektyczną scenerię w celu ukazania symbolicznej treści. Uwagę przykuwają również pozy i gesty bohaterów. Widać postacie klęczące, siedzące, idące. Gesty są szerokie (dłonie wzniesione, rozłożone) i wyraziste. Kolorystyka obrazu jest ciepła i pastelowa, brak barw ciemnych. Pontormo posługuje się różnymi odcieniami żółci, koloru oliwkowego oraz czerwieni. Podsumowaniem treści obrazu są słowa Vassariego: Jeżeli ktoś pragnie zobaczyć to, co w ciągu swego życia – dzięki talentowi oraz umiejętnościom – Jałopo uczynił najpiękniejszego, jeżeli chodzi o żywość, rozmieszczenie postaci, różnorodność ich postaw i bogactwo wyobraźni, powinien obejrzeć [obraz] Józef w Egipcie.

11 Dokonany w prezentacji przegląd dzieł malarskich inspirowanych historią starotestamentowego Józefa dowodzi, że postać tego Patriarchy fascynowała artystów chrześcijańskich różnych epok. Specyficzną cechą dzieła malarskiego jest możliwość przedstawienia jednej sceny z życia bohatera. Jej wybór i realizacja plastyczna świadczy o zainteresowaniach i warsztacie artysty. Malarze interesowali się wszystkimi ważniejszymi wydarzeniami z życia Józefa. W zasadzie przedstawiali własną wizję zdarzenia zgodną ze stylem epoki, w której tworzyli, niezbyt dbając o wierność realiom związanym z czasami biblijnymi. Należy stwierdzić, że wierność taka była właściwie niemożliwa za względu na odległość w czasie i przestrzeni. Najczęściej eksploatowanymi były motywy snu i łoża. Sny od czasów starożytnych uznawane są za sposób objawiania się duchów, zawierają proroctwa, wróżby symboliczne. Łoże jest metaforą naszego losu. Na nim przychodzimy na świat, łoże małżeńskie symbolizuje wierność i miejsce poczęcia potomstwa, jest również miejsce odejścia w zaświaty. Próba uwiedzenia Józefa przez żonę Potifara był ulubionym tematem bardzo wielu artystów. Z jednej strony przedstawiano cnotliwego, uczciwego młodzieńca, z drugiej bezwzględną kobietę – kusicielkę. Uznanie kobiety za naczynie zła i grzechu ma swoje źródło w Starym Testamencie i wiąże się z Ewą, która uwiodła Adama. Jest to postawa mizoginistyczna, którą na przestrzeni wieków utrwalali duchowni. Jednak w przypadku dzieła Guercina motyw kuszenia Józefa był raczej pretekstem do ukazania piękna ciała kobiety – modelki. Każde pokolenie znajduje w obrazach nowe przeżycia artystyczne, które stanowią dla całej ludzkości wartości wieczne.

12 Wykonała: Monika Ziemichód - Cichecka Wiedza o Kulturze gr. IV PODSTAWOWE ZAGADNIENIA HISTORII SZTUKI Szczecin 2007


Pobierz ppt "BIBLIJNY ŻYWOT JÓZEFA Monika Ziemichód-Cichecka JAKO ŹRÓDŁO INSPIRACJI MALARSKICH."

Podobne prezentacje


Reklamy Google