Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Podstawy metodologii nauk Problemy badań 1. Eksperyment klasyczny Składniki: zmienne niezależne i zależne, pretest i posttest, grupa eksperymentalna i.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Podstawy metodologii nauk Problemy badań 1. Eksperyment klasyczny Składniki: zmienne niezależne i zależne, pretest i posttest, grupa eksperymentalna i."— Zapis prezentacji:

1 Podstawy metodologii nauk Problemy badań 1

2 Eksperyment klasyczny Składniki: zmienne niezależne i zależne, pretest i posttest, grupa eksperymentalna i kontrolna. Eksperyment := pomiar wpływu zmiennej niezależnej na zmienną zależną. 2Problemy badań

3 Eksperyment klasyczny Eksperyment := pomiar wpływu zmiennej niezależnej na zmienną zależną. Zmienne powinny być zdefiniowane operacyjnie przed rozpoczęciem eksperymentu. Czasem jednak analiza danych wskazuje na użyteczniejsze definicje operacyjne zmiennych. Problemy badań3

4 Przykład reoperacjonalizacji: wiek a udział w wyborach Problemy badań4 Wiek mierzony co 5 lat

5 Kontrola eksperymentalna Eksperyment Pasteura: esowaty kształt rurki miał powodować osadzanie się zanieczyszczeń porównanie z kolbą kontrolną (bez rurki) osłona kolby przed wiatrem (kurzem) Problemy badań5 Zmienna niezależna ma być jedynym czynnikiem różnicującym porównywane układy/grupy.

6 Pretest i posttest Pretest: = pomiar zmiennej zależnej przed działaniem bodźca (zmiennej niezależnej). Posttest: = pomiar zmiennej zależnej po zadziałaniu bodźca (zmiennej niezależnej). Problemy badań6

7 Schemat eksperymentu Pomiar zmiennej zależnej Oddziaływanie bodźcem Ponowny pomiar zmiennej zależnej Pomiar zmiennej zależnej Ponowny pomiar zmiennej zależnej Problemy badań7 Grupa eksperymentalna Grupa kontrolna porównanie: takie same? porównanie: różne?

8 Rzetelność Miara rzetelności = stopień zgodności wyników replikacji testu. Rzetelność trafność. Źródła nierzetelności: reaktywność uczestników badania, tendencyjność obserwatora, nieuwzględnione wpływy zewnętrzne. Problemy badań8

9 Wpływ obserwatora Reaktywność: skłonność do zachowań oczekiwanych przez obserwatora. Kontrola reaktywności: Problemy badań9 pomiar nieinwazyjny, maskowanie, habituacja, desensytyzacja, obserwacja pośrednia śladów materialnych, materiałów archiwalnych.

10 Efekt Hawthorne Badanie wpływu warunków pracy na wydajność w hali okablowywania central telefonicznych w zakładach w Hawthorne (Illinois) Lepsze oświetlenie – wyższa wydajność. Problemy badań10

11 Efekt Hawthorne Badanie wpływu warunków pracy na wydajność w hali okablowywania central telefonicznych w zakładach w Hawthorne (Illinois) Lepsze oświetlenie – wyższa wydajność. Gorsze oświetlenie – jeszcze wyższa wydajność. Problemy badań11

12 Efekt Hawthorne Badanie wpływu warunków pracy na wydajność w hali okablowywania central telefonicznych w zakładach w Hawthorne (Illinois) Lepsze oświetlenie – wyższa wydajność. Gorsze oświetlenie – jeszcze wyższa wydajność. Wyjaśnienie: wzrost motywacji z powodu zainteresowania badaczy. Problemy badań12

13 Tendencyjność obserwatora Wpływ oczekiwań co do rezultatów obserwacji Przykład: diagnoza psychiatryczna Kontrola tendencyjności: brak informacji o niektórych aspektach badania nieznajomość celu badania Problemy badań13

14 Efekt placebo Eksperyment otwarty Eksperyment maskowany (blind) Eksperyment podwójnie maskowany (double-blind) Problemy badań14

15 Eksperyment podwójnie maskowany Problemy badań15

16 Problemy doboru uczestników Podatność wyników na uogólnienie (reprezentatywność próby). Porównywalność grupy kontrolnej i eksperymentalnej: randomizacja, dopasowanie (matching). Problemy badań16

17 Problemy doboru uczestników Zalety randomizacji: nie zawsze wiadomo, które zmienne będą istotne dla dopasowania; większość metod statystycznych zakłada randomizację. Ograniczenia randomizacji: silny wpływ liczebności próby na jej reprezentatywność. Problemy badań17

18 Techniki doboru losowego grup Dobór losowy prosty wada: pracochłonność Dobór losowy systematyczny problem cykliczności operatu losowania Dobór warstwowy zapewnia równomierny rozkład wybranych cech niekiedy dobór systematyczny zapewnia warstwowanie Problemy badań18

19 Techniki doboru losowego grup Dobór losowy prosty Dobór losowy systematyczny Dobór warstwowy Wielostopniowy dobór grupowy Problemy badań19

20 Ocena jakości badania Rzetelność:= zgodność wyników powtórzeń eksperymentu. Trafność wewnętrzna:= wykrycie rzeczywistego oddziaływania. Trafność zewnętrzna:= możliwość uogólnienia wyniku na sytuacje pozaeksperymentalne. Problemy badań20

21 Źródła nietrafności wewnętrznej Historia (czyli zakłócenia przez wydarzenia zewnętrzne). Przykład: katastrofa smoleńska mogła wpłynąć na postawy polityczne. Problemy badań21 tvn.pl

22 Źródła nietrafności wewnętrznej Dojrzewanie a także zmęczenie, znudzenie itp. Efekt wprawy (znajomości testu) uczestnicy mogą zmienić swoje zachowanie na bardziej przemyślane (reaktywność). Problemy badań22

23 Źródła nietrafności wewnętrznej Narzędzia. zmiana operacjonalizacji zmiennych. Regresja do średniej. Przykład: poprawa wyników nauczania uczniów o słabych ocenach może być zdarzeniem naturalnym (gorzej być nie może), a nie efektem wprowadzenia nowych metod nauczania. Nieporównywalność grup. Problemy badań23

24 Paradoks Simpsona Leczeni Nieleczeni Poziom wyleczeń u mężczyzn 5/1040/90 Poziom wyleczeń u kobiet 30/903/10 Poziom wyleczeń w ogóle 35%43% Problemy badań24

25 Źródła nietrafności wewnętrznej Utrata badanych mechaniczna (wymieranie), tendencyjna (ze względu na istotne cechy uczestników), przykład: wycofywanie się z eksperymentalnego planu treningów sportowych. Problemy badań25

26 Źródła nietrafności wewnętrznej Dwuznaczność porządku przyczynowego. Czy talenty sprzyjają podnoszeniu kompetencji, czy kształcenie sprzyja rozwojowi talentów? Przykład sióstr Polgar. Problemy badań26 Zsuzsa rekordzistka symultany Judit top 50 Zsófia, top 40 wśród kobiet pl.wikipedia.org

27 Źródła nietrafności wewnętrznej Przepływ informacji i naśladowanie. Uczestnicy grupy kontrolnej mogą zmienić swoje zachowanie pod wpływem informacji o naturze bodźca od grupy eksperymentalnej. Problemy badań27 Przykład: badanie wpływu filmu edukacyjnego na zmianę postaw.

28 Źródła nietrafności wewnętrznej Kompensacja (bodźca w grupie kontrolnej). Przykład: grupa placebo może być nadzwyczajnie życzliwie traktowana przez personel. Problemy badań28

29 Źródła nietrafności wewnętrznej Rywalizacja kompensacyjna. Przykład: grupa kontrolna w eksperymencie edukacyjnym może zmobilizować się, aby pokazać, że nie jest gorsza. Zniechęcenie. Przykład: grupa kontrolna w eksperymencie edukacyjnym może zdemobilizować się w poczuciu, że jest na straconej pozycji. Problemy badań29

30 Kontrola trafności wewnętrznej historii, dojrzewania, efektu wprawy, narzędzi, regresji do średniej, doboru próby, utraty badanych, dwuznaczności przyczynowej, przepływu informacji, kompensacji, rywalizacji kompensacyjnej, zniechęcenia. Problemy badań30 Schemat grup zrandomizowanych równoważy wpływ:

31 Kontrola trafności wewnętrznej zastępowanie podobnymi uczestnikami grupy kontrolnej izolacja grup kontrola, podwójne maskowanie uwzględnienie w obserwacji utraty badanych przepływu informacji kompensacji rywalizacji zniechęcenia Problemy badań31 Kontrola

32 Równoważenie efektu wprawy w eksperymencie z wieloma zadaniami Randomizacja blokowa. Procedura ABBA. Pominięcie wyników początkowych serii eksperymentu (w przypadku nieliniowego efektu wprawy) Stosowanie wszystkich możliwych kolejności (np. procedura kwadratu łacińskiego). Problemy badań32

33 Równoważenie efektu wprawy w eksperymencie z wieloma zadaniami Przykład: badanie stopnia trudności egzaminacyjnych zadań testu jednokrotnego wyboru. Problemy badań33 Kwadrat łaciński

34 Nietrafność zewnętrzna Przykład: interakcja sytuacji testowej z bodźcem eksperymentalnym (wpływ pretestu) bodziec eksperymentalny może mieć silniejszy wpływ w sytuacji laboratoryjnej niż w warunkach naturalnych. Problemy badań34

35 Eksperyment naturalny Manipulowanie zmienną niezależną w warunkach naturalnych. Badanie wpływu katastrof (czyli wykorzystanie eksperymentów spowodowanych przez przyrodę lub procesy historyczne). Problem metodologiczny: niewykonalność losowego doboru grup porównawczych. Problemy badań35

36 Eksperyment naturalny Metoda manipulacji: udział pozoranta, którego zachowanie wywołuje sytuację eksperymentalną. Przykłady: badania nad reakcją przechodniów na kradzież, badania nad skłonnością do udzielania pomocy. Problemy badań36

37 Eksperyment naturalny Przykłady badań nad wpływem katastrof: Badania zmian postaw ofiar huraganu. Badania nad wpływem bombardowań na morale ludności cywilnej. Badania zmian postaw robotników po awarii reaktora. Problemy badań37

38 Wartość metody eksperymentalnej Zalety: kontrola zmiennych powtarzalność Wady: groźba artefaktu Problemy badań38


Pobierz ppt "Podstawy metodologii nauk Problemy badań 1. Eksperyment klasyczny Składniki: zmienne niezależne i zależne, pretest i posttest, grupa eksperymentalna i."

Podobne prezentacje


Reklamy Google