Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

50 LAT WPR KIERUNKI ZMIAN PO 2013 ROKU Dr Mirosław Drygas Leszno, 20 kwietnia 2012 roku Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polska Akademia Nauk (IRWiR PAN)

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "50 LAT WPR KIERUNKI ZMIAN PO 2013 ROKU Dr Mirosław Drygas Leszno, 20 kwietnia 2012 roku Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polska Akademia Nauk (IRWiR PAN)"— Zapis prezentacji:

1 50 LAT WPR KIERUNKI ZMIAN PO 2013 ROKU Dr Mirosław Drygas Leszno, 20 kwietnia 2012 roku Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polska Akademia Nauk (IRWiR PAN)

2 Struktura wystąpienia 1.Zarys ewolucji WPR 2.Uwarunkowania reformy UE 3.Założenia reformy WPR 4.Refleksje końcowe

3 Ewolucja WPR w pigułce 1957 Traktat Rzymski WPR widziana jako wspólna polityka, dostarczająca obywatelom UE żywność po przystępnych cenach oraz zapewniająca godny poziom warunków życia dla rolników Narodziny WPR Istotą WPR dobre ceny dla rolników i coroczny wzrost rozmiarów produkcji. Pierwszym celem bezpieczeństwo żywnościowe, sklepy pełne żywności po rozsądnych cenach Zarządzanie podażą produkcji rolnej Powstają ogromne nadwyżki żywności, konieczność wprowadzenia instrumentów dostosowujących podaż do potrzeb rynku.

4 Ewolucja WPR w pigułce c.d Zamiana wsparcia rynkowego na wsparcie dochodów rolników Płatności bezpośrednie zastępują wsparcie cenowe. Rośnie nacisk na jakość żywności, ochronę żywności tradycyjnej i regionalnej oraz ochronę środowiska. AGENDA 2000 Instrumenty rozwoju obszarów wiejskich WPR skupia się na ekonomicznym, społecznym i kulturowym rozwoju UE oraz wieloletnim programowaniu. WTO Oddzielenie płatności bezpośrednich od produkcji Rolnicy bardziej nastawieni na bodźce płynące z rynku oraz muszą przestrzegać wymogi środowiskowe, dobrostanu zwierząt i standardów bezpiecznej żywności. WTO.

5 2004 i 2007 kolejne rozszerzenia UE Populacja rolników zwiększyła się dwukrotnie, co spowodowało zwiększenie różnorodności rolnictwa i obszarów wiejskich UE Wyniki tzw. Health Check WPR Kontynuacja procesu oddzielania płatności od kierunków produkcji rolniczej. Nowe wyzwania. Zobowiązanie KE do przedstawienia koncepcji wyrównania poziomu PB. 2010/2011 Propozycje reformy – Partnerstwo między UE i rolnikami Ukierunkowana na poprawę ekonomicznej i środowiskowej konkurencyjności sektora rolnego, promocję innowacyjności, zmian klimatycznych, oraz wsparcie zatrudnienia i wzrostu gospodarczego na obszarach wiejskich. Ewolucja WPR w pigułce c.d.

6 UWARUNKOWANIA REFORMY WPR

7 7 Nożyce cen w latach Source: Eurostat

8 8 Wzrost cen na wybranych rynkach Źródło: Bank Światowy Nawozy %Energia % Produkty rolne + 50 %

9 Średnie dochody rolników w UE w stosunku do średniej z działów poza rolniczych [w %] Źródło: Komisja Europejska

10 10 Zmiany dochodów rolników w EU-12 i UE -15 w latach (w cenach stałych/AWU) Source: Eurostat EU-15 EU-12

11 11 Dochody rolnicze w UE Relacja dochodu rolniczego do pozostałych działów gospodarki (średnio ) Zróżnicowanie dochodu rolniczego między państwami członkowskimi (2009) Source: European Commission - DG Agriculture and Rural Development, based on Eurostat data

12 Starzejąca się populacja rolników w UE % rolników ma <35 lat 2.50% rolników ma >50 lat 3.34% rolników ma >65 lat 4.Na 1 rolnika 55 lat 5.W latach w UE15 spadek liczby młodych rolników był szybszy niż ubytek rolników ogółem, odpowiednio 42% i 9% 6.W latach w UE12 spadek liczby młodych rolników wynosił 36%, a rolników ogółem 13% 7.Do 2020 roku prognozuje się dalszy ubytek około 4,5 mln rolników 8.W latach młodzi rolnicy mogą liczyć na zaledwie 3% planowanego budżetu UE Źródło: dane Eurostatu.

13 Źródło: Albert Dess, MEP13 Wzrost produkcji zbóż, oleistych i mięsa w różnych regionach świata w latach

14 ZAŁOŻENIA REFORMY WPR

15 Założenia nowej WPR 1.Mówi się o wyzwaniach a nie celach 2.Utrzymane dwa filary 3.Sprawiedliwe kryteria (ahistoryczne?) 4.Warstwowy system płatności bezpośrednich 5.Degresywność i górny pułap płatności (capping) 6.Zazielenienie 7.Aktywny rolnik 8.Tzw. nowe wyzwania: dobra publiczne, CO2, klimat, gazy cieplarniane 9.Uproszczenie

16 Założenia nowej WPR c.d. 10. Ekologiczne odłogowanie 7% 11. Wsparcie dla małych gospodarstw 12. Struktura kopert krajowych: - zazielenienie 30% - specyficzne utrudnienia naturalne 5% -młody rolnik 2% -małe gospodarstwa 10% -wsparcie związane z produkcją 5-10% 13. Transparentność łańcucha żywnościowego 14. Monitoring i ewaluacja

17 17 Cele strategiczne WPR Wyzwania Europa 2020 Cele strategiczne Uproszczenie Gospodarka Zrównoważony rozwój terytorialny Produkcja żywności Komunikat Komisji - WPR do 2020 r. Odpowiednie, stabilne dochody Podniesienie konkurencyjności rolników i ich pozycji w łańcuchu żywnościowym Wsparcie obszarów o niekorzystnych warunkach naturalnych Dobra społeczne Zielony rozwój poprzez innowacje Zmiany klimatyczne – adaptacja i łagodzenie Aktywizacja obszarów wiejskich i wzrost zatrudnienia Dywersyfikacja Stworzenie warunków dla różnorodności społecznej i strukturalnej na obszarach wiejskich Zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi Ochrona środowiska Spójność terytorialna

18 18 Cele instrumentarium WPR Trwałość Ekologiczna Podniesienie konkurencyjności Większa skuteczność Nowa pro-ekologiczna płatność w ramach filaru I Rozszerzenie zasady wzajemnej zgodności o zmiany klimatyczne Dwa priorytety dot. ochrony środowiska w PROW Europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz produktywnego i zrównoważonego rolnictwa Orientacja rynkowa Mechanizm kryzysowy i narzędzia zarządzania ryzykiem Poprawa pozycji rolników w łańcuchu żywnościowym Badania, innowacyjność oraz transfer wiedzy i modernizacja systemu doradztwa rolniczego Nowy system płatności bezpośrednich Wspólne ramy strategiczne dla funduszy UE Redystrybucja płatności wewnątrz i pomiędzy państwami Redystrybucja środków na PROW Uproszczenie Filar IFilar II Elastyczność

19 19 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (1) Wspólne ramy strategiczne (CSF) wspólne cele dla funduszy unijnych odzwierciedlające strategię Europa 2020 Umowy partnerstwa dokument krajowy przedstawiający wykorzystanie funduszy w celu realizacji strategii Europa 2020 PROW Inne fundusze (Regionalny, Społeczny, Spójności i Rybołówstwa) Programy PROW Strategia Europa 2020 Włączenie społeczne, walka z ubóstwem i rozwój gospodarczy na obszarach wiejskich Wzrost konkurencyjności i rentowności gospodarstw Sprawne funkcjonowanie łańcucha żywnościowego i zarządzanie ryzykiem Odnowa, wspieranie i ochrona ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa Efektywne gospodarowanie zasobami, przejście na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmiany klimatyczne Przyspieszony transfer Wiedzy i innowacyjność Priorytety Innowacyjność, ochrona środowiska i zmiany klimatyczne jako tematy wiodące

20 20 Płatności bezpośrednie (1) W 2014 r. rolnicy europejscy będą mieli dostęp do: LUB Płatności obowiązkowe (wszystkie państwa): System płatności podstawowych Płatności pro-ekologiczne* Płatność dla młodych rolników Uproszczona płatność dla drobnych producentów rolnych (obowiązkowa dla wszystkich państw, rolnik ma swobodę wyboru) Płatności dobrowolne (państwa mogą wybrać): Wsparcie powiązane z produkcją Wsparcie w obszarach występowania utrudnień naturalnych (+) * Płatność za praktyki rolne o korzystnym wpływie na klimat i środowisko Zasada wzajemnej zgodności Ogólny dostęp do systemu doradztwa rolniczego

21 21 Płatności bezpośrednie (2) Zasada wzajemnej zgodności Uproszczenie – zmiana klimatu LUB System płatności podstawowych Płatności pro-ekologiczne Dywersyfikacja upraw Trwałe użytki zielone Obszary ekologiczne 30 % koperty P ł atno ść dla młodych rolników Rozpoczynający działalność < 40 lat Przez okres 5 lat Do 2% koperty Płatność dla drobnych producentów rolnych Uproszczenie wniosków i kontroli Ryczałt, określony przez państwa w ramach ogólnych wytycznych Od 2014 r. Do 10 % koperty Wsparcie powiązane z produkcją Wiele sektorów 5% do 10% koperty Wsparcie obszarów o ograniczeniach naturalnych Dla zdefiniowanych regionów Do 5 % koperty Degresywność i górny pułap (wszystkie płatności z wyjątkiem pro-ekologicznych) Nowe uprawnienia w 2014 r. Definicja działalności rolniczej Aktywny rolnik Krajowa lub regionalna stawka ryczałtowa za kwalifikowalny hektar Kryteria krajowe

22 22 Średnia wielkość płatności bezpośrednich na 1 ha i na 1 potencjalnego beneficjenta Direct payments net ceilings fully phased-in (in 2016) Source: European Commission - DG Agriculture and Rural Development

23 Źródło: Komisja Europejska W budżecie UE na proponuje się utrzymanie nominalnej kwoty wydatków na WPR na poziomie z 2013 r. Propozycja budżetu WPR na Filar I – Płatności bezpośrednie i wydatki rynkowe - Filar II – Rozwój obszarów wiejskich Ogółem filar I i II - Bezpieczeństwo żywności - Osoby najbardziej potrzebujące - Rezerwa na wypadek kryzysu w sektorze rolnictwa - Europejski fundusz dostosowania do globalizacji - Badania i innowacje w dziedzinie bezpieczeństwa żywnościowego, biogospodarki oraz zrównoważonego rolnictwa Fundusze dodatkowe ogółem Kwoty zaproponowane w budżecie na lata ogółem 317,2 101,2 418,4 2,5 2,8 3,9 do 2,8 5,1 do 17,1 do 435,5

24 Finansowanie WPR w latach Źródło: Komisja Europejska

25 25 Redystrybucja płatności – jedna trzecia różnicy pomiędzy obecnym poziomem a 90% średniej UE * Calculated on the basis of all direct aids on the basis of Council Regulation (EC) No 73/2009, after modulation and phasing-in, except POSEI/SAI and cotton and potentially eligible area 2009 Źródło: Komisja Europejska

26 26 Jednolita wspólna organizacja rynku Zwiększenie środków na badania i rozwój Forum Poprawy Funkcjonowania Łańcucha Żywnościowego Siatka bezpieczeństwa Działania nadzwyczajne – większy zasięg i elastyczność Interwencja/magazynowanie – uproszczone, szybsza reakcja na kryzys Rezerwa kryzysowa Kontynuacja polityki prorynkowej Wspólne działania dla poprawy pozycji rolników w łańcuchu żywnościowym Ułatwione uznawanie przez państwa: organizacji producenckich (OP), zrzeszeń OP, organizacji międzybranżowych Większa przejrzystość zasad konkurencji Dostęp do funduszy PROW (działania dot. rozpoczynania działalności i współpracy) Koniec wsparcia dla OMP na paszę i kazeinę, chmiel, jedwabniki Koniec kwot (cukier) Programy Owoce w szkole i Mleko w szkole Zwiększenie dofinansowania Możliwość współfinansowania ze środków prywatnych Budowanie więzi z konsumentem Współpraca w zakresie ekonomii i ekologii Konkurencyjność gospodarstw rolnych

27 PROW Jednolite ramy finansowe dla funduszy wieloletnich – uproszczenie i harmonizacja zasad Wspólne ramy strategiczne i Umowy partnerstwa Ocena postępu w oparciu o « kamienie milowe » i warunki ex ante Podejście strategiczne: Państwa członkowskie zobowiązane są realizować priorytety UE2020 i PROW biorąc pod uwagę specyfikę lokalną i regionalną Przygotowanie programów w oparciu o: Cele ilościowe Usprawniony zestaw działań zorganizowany w pakietach Możliwość tworzenia podprogramów tematycznych Finansowanie Koperty w oparciu o obiektywne kryteria i obecną sytuację, współfinansowanie Wspólny system monitorowania i oceny Europejskie partnerstwo innowacyjne na rzecz produktywnego i zrównoważonego rolnictwa

28 1.Jednolite działanie dot. transferu wiedzy i działań informacyjnych 2.Inwestycje materialne z wyższym wsparciem dla wspólnych inwestycji i inicjatyw zintegrowanych 3.Rozwój gospodarstw i przedsiębiorczości z rozszerzonym wsparciem dla drobnych gospodarstw i młodych rolników oraz małych przedsiębiorstw 4.Wsparcie dla tworzenia organizacji producenckich rozszerzone 5.Wsparcie rolno-środowiskowe i działania klimatyczne: nowy stan wyjściowy, elastyczność, wspólne działania 6.Osobne działanie dla rolnictwa ekologicznego 7.Nowa delimitacja ONW 8.Wzmocnienie działania dot. współpracy o programy pilotażowe, łańcuch żywnościowy, promocja lokalna 9.Nowy pakiet instrumentów zarządzania ryzykiem 10.Leader wzmocniony we wszystkich funduszach UE PROW - działania

29 Europolitics 17/04/2012 Przytacza opinię Trybunału Audytorów, wskazującą na zbyt dużą szczegółowość proponowanej reformy, prowadzącą do spiętrzenia utrudnień administracyjnych tak po stronie administracji, jak i rolników i innych beneficjentów WPR. Deklarowane wysiłki w kierunku uproszczenia w efekcie mogą jednak skutkować zwiększeniem zbiurokratyzowania WPR. KE przyznała 20 marca 2012 na posiedzeniu Rady Ministrów Rolnictwa, że niektóre nowe rozwiązania prowadzą do wzrostu kosztów administracyjnych WPR o 15% (Rada Min nie akceptuje), ale inne, jak np. schemat dla drobnych rolników kompensują ten wzrost z nawiązką. TA podkreślił też, że uprawnienia do płatności aktywowane w 2011 r. dają prawo do płatności po 2013 jest utrudnieniem dla młodych rolników na drodze do wejścia do systemu. Wątpi też co do efektywności cappingu i skuteczności definicji aktywnego rolnika. Trybunał Audytorów o reformie WPR – relacje prasowe

30 European Voice 17/04/2012 Trybunał Audytorów ostrzega, że pakiet reform zaproponowany przez KE nie zapewnia osiągnięcia zaplanowanych celów, nie upraszcza polityki ani nie gwarantuje uzyskiwania lepszych rezultatów. Ponadto wbrew deklaracjom w większym stopniu skupia się na wydatkowaniu środków i kontroli wydatków niż na rezultatach, co prowadzi do prymatu procedur nad efektywnością. AGRA FACTS 18/04/2012 Podobne komentarze do poprzednich oraz krytyka proponowanej definicji aktywnego farmera, która spowoduje zwiększenie biurokracji po stronie agencji płatniczych i beneficjentów. Trybunał Audytorów o reformie WPR – relacje prasowe

31 Refleksje końcowe 1. Propozycja zmian WPR nie odpowiada na aktualne i długookresowe wyzwania wobec rolnictwa i gospodarki żywnościowej UE. 2. Zamiast uproszczenia jeszcze większe skomplikowanie – co równa się konieczności ponoszenia ogromnych kosztów transakcyjnych przez kraje członkowskie (agencje płatnicze) oraz długotrwałą akredytacje. 3. Zbyt duże dysproporcje pomiędzy państwami czlonkowskimi w płatnościach bezpośrednich nieuzasadnione praktycznie żadnymi obiektywnymi kryteriami. 4. W kontekście problemów demograficznych zbyt słaby nacisk i zachęty dla młodych rolników.

32 Refleksje końcowe 5. Zazielenienie zamiast uproszczenia spowoduje jeszcze większe skomplikowanie WPR dla rolników. 6. WPR staje się w coraz większym stopniu ukierunkowana na ochronę środowiska. 7. W II filarze brak typowych w krajowym rozumieniu instrumentów rozwoju wsi. 8. Konieczne większe niż dotychczas zintegrowanie i wykorzystywanie środków polityki spójności na rzecz wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

33 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "50 LAT WPR KIERUNKI ZMIAN PO 2013 ROKU Dr Mirosław Drygas Leszno, 20 kwietnia 2012 roku Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa, Polska Akademia Nauk (IRWiR PAN)"

Podobne prezentacje


Reklamy Google