Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. 2009-03-26 Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. 2009-03-26 Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 1."— Zapis prezentacji:

1 Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 1

2 Imię Nazwisko Autora Agenda Co to jest ryzyko? Dlaczego należy zarządzać ryzykiem? Jakie mamy ryzyka? Pomiar ryzyka. Narzędzia zarządzania ryzykiem. Podsumowanie Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 2

3 Imię Nazwisko Autora Co to jest ryzyko? Ryzyko to niepewność naszej przyszłości i nieodzowna część rzeczywistości. Towarzyszy ono wszelkim działaniom człowieka, każdej podjętej decyzji, ale co tak naprawdę oznacza termin ryzyko? Jedna z definicji mówi, że jest to prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzenia niepożądanego, niebezpiecznego lub wyrządzającego szkodę oraz efektu, jakie to zdarzenie może wywołać Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 3

4 Imię Nazwisko Autora Co to jest ryzyko? Ale skoro Ryzyko to niepewność naszej przyszłości to …… …… pełniejszym podejściem jest traktowanie go jako prawdopodobieństwa odchylenia osiąganych wyników od stanu oczekiwanego, który wydaje się najbardziej prawdopodobny. Takie podejście do ryzyka oznacza, że rozpatrujemy je symetrycznie jako możliwość pogorszenia lub poprawienia planowanych wyników podejmowanych działań Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 4

5 Imię Nazwisko Autora BANK I FUNDU- SZE FIRMY UBEZP. ENERGE- TYCZNE LTCM Morgan Grenfell Confed Life Lloyds MG PCA ENRON PG&E Cendant Daiwa BCCI Barings Wątpliwe transakcje (1996) Spekulacja na stopach procentowych (1998) Spekulacja Nicka Leesona (1995) Ogólne oszustwa (1991) $1.1 mld $0.3 mld $25 mld $40 mld $0.24 mld $1 mld $5.3 mld $1.3 mld $3.8 mld $1.3 mld $10 mld Straty handlowe i oszustwa księgowe (1995) Oszustwa księgowe (1998) Ograniczenie cen detalicznych i pik na rynku hurtowym (2001) Złe inwestycje i twórcza księgowość (2001) Niewypłacalność kontrpartnera (1998) Zabezpieczenie kontraktami forward-futures (1993) Ugoda w procesach azbestowych (1995) Straty na nieruchomościach (1994) $0.3 mld CO- RP. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Co to jest ryzyko?

6 Imię Nazwisko Autora Dlaczego warto zarządzać ryzykiem? 6 1. Zarządzania ryzykiem będą wymagali akcjonariusze dbający o wartość firmy. 2. Banki, same poddane rygorom w zakresie zarządzania ryzykiem, będą starały się narzucać podobne rygory swoim największym klientom. 3. Czynniki wewnętrzne - poznanie źródeł ryzyka pozwala na jego ograniczenie: pasywne -metodami dobrej praktyki (procedury, limity, system raportowania) aktywne – metodami inżynierii finansowej. Poznanie poziomu ryzyka firmy pozwala na świadomy wybór relacji pomiędzy zyskiem a startą Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

7 Imię Nazwisko Autora Podstawowy cel zarządzania ryzykiem Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

8 Imię Nazwisko Autora 8 Nie można zarządzać ryzykami, które nie są zidentyfikowane i przeanalizowane… Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

9 Imię Nazwisko Autora Klasyfikacja ryzyk Ryzyko rynkowe (cenowe) dotyczy możliwej niekorzystnej zmiany wartości kontraktu, portfela kontraktów itp. Ryzyko wolumenu obejmuje niepewność co do przyszłej wielkości zakontraktowanej energii. Ryzyko kredytowe dotyczy potencjalnych strat będących rezultatem nie wywiązania się partnerów z zobowiązań kontraktowych. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

10 Imię Nazwisko Autora Klasyfikacja ryzyk RYZYKO RYNKOWE RYZYKO WOLUMENU zależność RYZYKO WOLUMENU zależność niepewność przyszłej wielkości sprzedaży RYZYKO KREDYTOWE nie wywiązania się przez kontrahenta Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

11 Imię Nazwisko Autora Klasyfikacja ryzyk Pozostałe ryzyka: Ryzyko ochrony środowiska Ryzyko techniczne Ryzyko informatyczne Ryzyko prawne Ryzyko regulacyjne i polityczne Ryzyko ataku terrorystycznego Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

12 Imię Nazwisko Autora Specyfika rynku energii elektrycznej Energia elektryczna jest specyficznym towarem, który od pozostałych wyróżnia, brak możliwości magazynowania. Produkcja energii elektrycznej i jej zużycie musi być zbilansowane w każdej chwili. Ze względu na swój specyficzny charakter energia elektryczna jako produkt może być poddawana procesom rynkowym. Wymaga to jednak zachowania możliwości swobodnego kształtowania cen energii elektrycznej w wyniku zrównoważenia podaży i popytu. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

13 Imię Nazwisko Autora Ryzyko na rynku energii elektrycznej Zarządzanie ryzykiem występującym w działalności związanej z obrotem energią elektryczną polega w głównej mierze na pomiarze i sterowaniu najistotniejszymi rodzajami ryzyka: cenowym oraz wolumenu, z uwzględnieniem ograniczonej płynności rynku. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

14 Imię Nazwisko Autora Ryzyko na rynku energii elektrycznej Ceny energii elektrycznej na rynku podlegają znacznym wahaniom, dlatego bardzo istotne jest ich właściwe prognozowanie oraz prowadzenie kontraktacji w sposób ograniczający wpływ występowania takich fluktuacji na stan przychodów i kosztów firmy. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

15 Imię Nazwisko Autora Źródła występowania ryzyka Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Fluktuacja cen – źródło ryzyka cenowego. Ryzyko cenowe obejmuje straty wynikające ze zmian cen..

16 Imię Nazwisko Autora Ceny transakcji terminowych produktu typu BASE 2010 notowane na TFS Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

17 Imię Nazwisko Autora Źródła występowania ryzyka Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Zmienność wolumenu Ryzyko wolumenu to niepewność co do wielkości przyszłej sprzedaży/zakupu oraz struktury zarówno portfeli podstawowych (zabezpieczanych), jak i zabezpieczających (hedging).

18 Imię Nazwisko Autora Źródła występowania ryzyka Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Ograniczona płynność Na polskim rynku występuje ograniczona płynność rynku SPOT, a przede wszystkim kontraktów terminowych. Jest źródłem ryzyka płynności. Rynkiem charakteryzującym się największą ilością transakcji terminowych obecnie jest platforma obrotu TFS GmbH. Zarówno Internetowa Platforma Obrotu POEE jak i Towarowa Giełda Energii są rynkami dość płytkimi. Źródło: ARE/TGE

19 Imię Nazwisko Autora Źródła występowania ryzyka Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Potencjalne straty będące rezultatem nie wywiązania się partnerów z zobowiązań kontraktowych to źródło ryzyka kredytowego. Podpisanie umowy z partnerem, którego wypłacalność w momencie zawierania tej umowy nie może być kwestionowana, nie uchroni dostawcy przed możliwością zmiany tego stanu w przyszłości. Sposobem na zmniejszenie tego ryzyka jest: wybieranie partnera handlowego, który podlega procedurze monitorowania kondycji finansowej, ustanawianie zabezpieczeń finansowych.

20 Imię Nazwisko Autora Ryzyko otwartej pozycji portfela Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski OTWARTA POZYCJA POZIOM SPRZEDAŻY ZAKONTRAKTOWANIE (ZAKUP)

21 Imię Nazwisko Autora Ryzyko otwartej pozycji portfela Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Profil wypłaty przy krótkiej sprzedaży strata zysk cena forward cena krótkiej sprzedaży

22 Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Ryzyko otwartej pozycji portfela

23 Imię Nazwisko Autora Nie można zarządzać ryzykiem, którego wartość nie jest określona…. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

24 Imię Nazwisko Autora Pomiar ryzyka Jednym z najistotniejszych elementów zarządzania ryzykiem jest jego pomiar. Znajomość wartości ryzyka pozwala na dokonywanie optymalnego wyboru. Ocena wartości ryzyka związana jest z: a) ekspozycją – czyli maksymalną stratą jaką gotowe jest ponieść przedsiębiorstwo; b) zmiennością – czyli poziomem niestabilności wyników; c) prawdopodobieństwem – czyli możliwością wystąpienia określonego zdarzenia; d) horyzontem czasowym – czyli okresem oceny danego ryzyka. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

25 Imię Nazwisko Autora Pomiar ryzyka Narzędzia do pomiaru wielkości ekspozycji na ryzyko handlowe: a)Wartość narażona na ryzyko - Value-at-Risk (VaR) b)Zysk narażony na ryzyko - Profit-at-Risk (PaR) lub Earnings-at-Risk (EaR) Aby mieć pełen obraz ekspozycji swoje pozycji należy wspierać narzędzia innymi instrumentami: a)Stress testing metoda polegającą na ocenie możliwości strat wynikających z nieliniowych zmian na rynku generujących znaczący wzrost zagrożeń b)Analiza stochastyczna (np. metoda Monte Carlo); c)Analiza wrażliwości - globalne ryzyko występuje jako funkcja czynników ryzyka, a miary wrażliwości to pochodne cząstkowe tej funkcji względem wyróżnionego czynnika ryzyka. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

26 Imię Nazwisko Autora Co to jest Value-at-Risk? Wartość narażona na ryzyko - strata, która z pewnym prawdopodobieństwem nie zostanie przekroczona w określonym czasie Na przykład: Dla horyzontu tygodniowego i 95% poziomu ufności, VaR=200 tys. PLN oznacza, że istnieje 5% szansa na to, iż portfel straci więcej niż 200 tys. PLN w ciągu najbliższego tygodnia. VaR jest miarą dopasowaną w szczególności do instytucji finansowych, które dokonują wyceny portfela aktywów. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

27 Imię Nazwisko Autora Po co jest PaR (EaR) ? Problem powstaje przy portfelu kontraktów zakupowych i sprzedażowych, gdzie trzeba użyć jednej miary ryzyka. Dlatego stosujemy miarę PaR. Zysk jest bowiem zdefiniowany dla każdego kontraktu z osobna. Suma zysków może zostać już bez problemu poddana analizie ryzyka. PaR definiuję się jako zmianę (stratę) na wyniku, która z pewnym prawdopodobieństwem nie zostanie przekroczona. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

28 Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Model Zakładane zachowania rynku (koszty zmienne/krańcowe, zmienność wolumenu, cena energii base i peak, ceny z rynków emisji CO2, kursy walut) Baza wyniku – zamknięte pozycje Otwarta pozycja (warianty) Analiza PaR w Tauron Polska Energia S.A.

29 Imię Nazwisko Autora Podstawowe metody kalkulacji… Metody wyznaczania VaR / PaR dla portfela kontraktów metoda symulacji historycznej metoda Monte Carlo metoda scenariuszowa Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

30 Imię Nazwisko Autora Metoda symulacji historycznej Metoda symulacji historycznej pozwala szacować ryzyko na podstawie dostępnych danych historycznych. Wykorzystuje bieżącą strukturę portfela (portfel otwartych pozycji) oraz historyczne stopy zwrotu aktywów wchodzących w jego skład (historyczne stopy zwrotu cen energii np. z rynku spot). Metoda historyczna pokazuje jak może się zmieniać wartość portfela (otwartych pozycji), jeżeli historyczne stopy zwrotu powtórzą się w przyszłości. Opis metody utworzeniu scenariuszy cenowych na przyszłość na podstawie historycznych zmian cen; wyznaczeniu dla każdego scenariusza wielkości strat/zysków; utworzenie na ich podstawie krzywej ryzyka. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

31 Imię Nazwisko Autora Metoda Monte Carlo Metoda pozwala wyznaczać ryzyko poprzez losową generację cen energii za pomocą jednego z modeli procesów stochastycznych. Modelowane ceny energii są podstawą do wyznaczania przyszłej wartości portfela (otwartych pozycji). Metoda Monte Carlo pokazuje jak może zmieniać się wartość portfela, przy założeniu, że ceny energii elektrycznej można opisać wybranym procesem stochastycznym. Metoda Monte Carlo polega na: utworzeniu scenariuszy cenowych na przyszłość na podstawie losowej generacji ścieżek cenowych; wyznaczeniu dla każdego scenariusza wielkości strat/zysków; utworzeniu na ich podstawie krzywej ryzyka. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

32 Imię Nazwisko Autora Metoda Monte Carlo Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Przychód Trajektorie Godziny Czynnik ryzyka

33 Imię Nazwisko Autora Metoda scenariuszowa Metoda scenariuszowa pozwala analizować ryzyko na podstawie scenariuszy definiowanych przez użytkownika. Wycena portfela jest determinowana przez przygotowywane scenariusze cenowe, będące podstawą do wyznaczenia wartości portfela. Metoda scenariuszowa pokazuje jak może zmieniać się wartość portfela, jeżeli ceny energii elektrycznej będą zgodne z oczekiwaniami użytkownika. Metoda scenariuszowa polega na: utworzeniu scenariusza cenowego na przyszłość na podstawie cen energii definiowanych przez użytkownika (dzienne ceny mogą być wprowadzane bezpośrednio lub generowane przy użyciu metody Monte Carlo, z możliwością dowolnej modyfikacji przez użytkownika); wyznaczeniu dla scenariusza wielkości straty/zysku. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

34 Imię Nazwisko Autora Przygotowanie scenariuszy cenowych Do oszacowania swoich przyszłych zysków lub strat uczestnicy rynku energii określają swoje przewidywania co do przyszłych cen. Główne metody bazują na prognozowaniu cen lub krzywej forward. Predykcja cen pozwala zabezpieczyć swoje wyniki finansowe i staje się jednym z narzędzi wsparcia w podejmowaniu decyzji odnośnie zajmowanej pozycji na rynku. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

35 Imię Nazwisko Autora Podejście systemowe - zarządzanie ryzykiem Ryzyko można oswoić poprzez: Identyfikację ryzyk Szacowanie wielkości potencjalnych ryzyk Akceptację rozsądnych poziomów ryzyka Ograniczenie poziomów ryzyka do akceptowalnych wielkości poprzez zastosowanie limitów transakcyjnych i instrumentów pochodnych. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

36 Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Limity transakcyjne Limit straty na pozycji otwartej metodą M-t-M Dopuszczalny poziom PaR Mandat handlowy Fundamenty kontroli ryzyka handlowego

37 Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 37 HANDEL ZARZĄD Mandaty ryzyka (kontrola pozycji otwartej) ZARZĄDZANIE PORTFELEM Limity straty po M-t-M – rekomendacje zamykania pozycji Limity transakcyjne - pełnomocnictwa Zbyt wysoki poziom PaR – rekomendacje zamykania pozycji Otwarta pozycja Baza wyniku Organizacja procesu zarządzania ryzykiem Uzgodnienie akceptowanego poziomu ryzyka Raport z wyników na portfelu Analiza ryzyka – wyznaczenie PaR Wycena otwartej pozycji (mark-to-market)

38 Imię Nazwisko Autora Organizacja handlu w Tauron Polska Energia S.A Pion Wiceprezesa Zarządu – Dyrektora ds. Handlowych Departament Sprzedaży i Marketingu Departament Zarządzania Portfelem Departament Obrotu Energią Pełnomocnik ds. Integracji Handlu Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

39 Imię Nazwisko Autora Podsumowanie Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Funkcja zarządzania ryzykiem musi być niezależna (organizacyjnie), w szczególności od działalności handlowej Zarządzanie ryzykiem nie służy do generowania zysków, lecz ograniczania strat. Żaden system zarządzania ryzykiem nie zapewnia całkowitej eliminacji strat. Proces zarządzania ryzykiem powinien być zaprojektowany w ten sposób, aby wykluczyć możliwość poniesienia takich strat, które mogą zagrozić egzystencji przedsiębiorstwa.

40 Imię Nazwisko Autora Podsumowanie Skutkiem wdrożenia funkcji zarządzania ryzykiem mogą być konflikty w sferze zarządzania. Jednak większym problemem niż wewnętrzne konflikty, może być złe zarządzanie ryzykiem w skali całej instytucji. Należy wypracować świadomość narażenia na ryzyko (tzw. risk awareness) w całym przedsiębiorstwie. Sukces zarządzania ryzykiem uzależniony jest od określenia istotnych powiązań pomiędzy jednostką za odpowiedzialną za ten proces, a innymi komórkami przedsiębiorstwa. Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski

41 Imię Nazwisko Autora Kto nie ryzykuje, ten nic nie ma… Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski Każda działalność, szczególnie handlowa niesie za sobą ryzyka (nie ryzykuje ten, kto nie działa)

42 Imię Nazwisko Autora Dziękuję za uwagę Tauron Polska Energia S.A., ul. Lwowska 23, Katowice tel , fax Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski


Pobierz ppt "Imię Nazwisko Autora Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. 2009-03-26 Zarządzanie ryzykiem w obszarze handlu hurtowego. Piotr Zawistowski 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google