Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

WSTĘP DO NAUKI O KOMUNIKOWANIU WPROWADZENIE mgr Olga Kurek

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "WSTĘP DO NAUKI O KOMUNIKOWANIU WPROWADZENIE mgr Olga Kurek"— Zapis prezentacji:

1 WSTĘP DO NAUKI O KOMUNIKOWANIU WPROWADZENIE mgr Olga Kurek

2 TEMATYKA ZAJĘĆ 1. Semiotyczne aspekty komunikowania. Poj ę cie znaku, klasyfikacja znaku, funkcje znaku. 2. Poj ę cie komunikowania. Klasyfikacja procesów komunikowania, poziomy komunikowania, kanały. porozumiewania si ę. 3. Komunikacja werbalna i niewerbalna. 4. Kanadyjska szkoła komunikologiczna I – Marshall McLuhan.

3 TEMATYKA ZAJĘĆ CD. 1. Przedstawiciele determinizmu technologicznego - Neil Postman. 2. Kanadyjska szkoła komunikologiczna II – Derrick de Kerckhove. 3. Techniczne aspekty komunikowania masowego. 4. Etyczne aspekty komunikowania masowego.

4 KRYTERIA ZALICZENIA Obecność – 15p. Aktywność – 35p. Kolokwium zaliczeniowe na ostatnich zajęciach – 50p. (40p. z tematyki zajęć+10 punktów z tematyki DL-a) 91 p p. – bdb (5,0) 81 p. – 90 p. - +db (4,5) 71 p p. – db (4,0) 61 p. – 70 p. - +dst (3,5) 51 p. – 60 p. – dst (3,0) 0 p. – 50 p. – ndst (2,0)

5 DISTANCE LEARNING 1. 3 odrębne posty na AKADEMICKIM FORUM DYSKUSYJNYM, z odpowiedziami na 3 wybrane pytania z testów na płytce DL-a 2. Udział w dyskusji na CZACIE AKADEMICKIM 3. Kolokwium zaliczeniowe połączone z testem kończącym ćwiczenia

6 SEMIOTYCZNE ASPEKTY KOMUNIKOWANIA – zajęcia nr 1

7 Semiotyka - ogólna teoria znaków Semantyka - związki między znakami, a rzeczywistością, tym, do czego odnoszą się znaki Pragmatyka - relacje zachodzące między znakiem a jego użytkownikami (nadawcami i odbiorcami) Syntaktyka - relacje zachodzące między samymi znakami

8 Pojęcie znaku Znak - każdy, dowolny, postrzegany zmysłowo bodziec fizyczny (dźwięk, barwa, dotyk, zapach), obiekt materialny (obraz, przedmiot, osoba), zjawisko lub zdarzenie itp., które w świadomości używającego go człowieka odnosi się do czegoś innego niż ono samo. Np. dym może być znakiem w komunikacji Indian.

9

10 Ćwiczenie: Wymyśl 5 przykładów znaków

11 Rodzaje znaków Ikoniczne zwane te ż naturalnymi - które przypominaj ą to, co oznaczaj ą, nale żą do nich np. piktogramy. Znaki ikoniczne nie musz ą by ć obrazami, mog ą te ż mie ć form ę d ź wi ę kow ą, np. słowa d ź wi ę kona ś ladowcze.

12 Petrogram jako znak ikoniczny

13 Rodzaje znaków Arbitralne zwane te ż konwencjonalnymi - które w niczym nie przypominaj ą tego, co oznaczaj ą, np. wi ę kszo ść słów w j ę zyku polskim, symbole liczb w matematyce, itp. Aby wiedzie ć co one znacz ą trzeba zna ć konwencj ę, czyli sposób w jaki przypisuje si ę im znaczenie.

14 Znaki arbitralne

15 : Ze względu na kanał informacyjny przekazu od nadawcy do odbiorcy, znaki dzielą się na znaki wzrokowe - nuty, znaki drogowe znaki słuchowe - hymn, hejnał znaki dotykowe - pocałunek, u ś cisk dłoni znaki powonieniowe - ró ż ne zapachy znaki smakowe - smaki potraw, win

16 Znaczenie w najogólniejszym uj ę ciu to poj ę cie, które ł ą czy to, co rejestrujemy naszymi zmysłami z jakim ś symbolem. Znak, zdanie, gest, czy d ź wi ę k nie maj ą znaczenia, je ś li nie odnosz ą si ę do czego ś, co jest nam znane. Ć wiczenie: Prosz ę narysowa ć ro ś lin ę Oznaka = Symptom to znak naturalny, w którym mi ę dzy znacz ą cym i znaczonym zachodzi zwi ą zek przyczynowo-skutkowy. Pozwala wnioskowa ć o wyst ą pieniu tego, co jest znaczone (np. dym jako oznaka po ż aru, gor ą czka jako oznaka choroby).

17 Jaka jest etymologia wyrazu komunikowanie?

18 Etymologia terminu komunikowanie Poj ę cie komunikowanie pochodzi od łac. czasownika communico, communicare, co oznacza uczyni ć wspólnym, poł ą czy ć, udzieli ć komu ś wiadomo ś ci, naradza ć si ę i rzeczownika communio, oznaczaj ą cego wspólno ść, poczucie ł ą czno ś ci. Do XVI wieku poj ę cie to oznaczało uczestnictwo, dzielenie si ę. W XVI wieku nadano termu terminowi drugie znaczenie – transmisja, przekaz, co wi ą zało si ę z rozwojem poczty i dróg

19 Komunikowanie - przekazywanie tre ś ci mi ę dzy uczestnikami procesu - NADAWC Ą i ODBIORC Ą ; odbywa si ę za pomoc ą ZNAKÓW. Mi ę dzy nadawc ą a odbiorc ą musi istnie ć wspólnota KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNEJ, czyli powinni oni posiada ć umiej ę tno ść KODOWANIA i DEKODOWANIA przekazów w sposób zrozumiały i podobnie interpretowany przez drug ą stron ę ; musz ą posługiwa ć si ę tym samym KODEM, gdy ż w przeciwnym wypadku nie dojdzie do przekazania tre ś ci.

20 Model komunikacji interpersonalnej dwustronnej

21 Elementy procesu komunikowania

22 KONTEKST Kontekst - warunki, w jakich odbywa si ę proces komunikowania. Mo ż na mówi ć o aspektach kontekstu: fizyczny - wyznaczany jest przez otoczenie, zewn ę trzn ą atmosfer ę ; historyczny - dotyczy takiej sytuacji, w której uczestniczy odwołuj ą si ę do zaistniałych w przeszło ś ci epizodów; psychologiczny - odnosi si ę do sposobu, w jaki uczestnicy procesu postrzegaj ą si ę nawzajem; kulturowy - jest systemem wiedzy, która jest udziałem relatywnie szerokiej grupy ludzi, ł ą czy w sobie wierzenia, warto ś ci, symbole i zachowania uznawane przez t ą zbiorowo ść.

23 UCZESTNICY odgrywaj ą rol ę nadawców i odbiorców w procesach sformalizowanych role te s ą jednoznacznie okre ś lone i niewymienialne ka ż dy uczestnik jest produktem swojego indywidualnego do ś wiadczenia, uczu ć, idei i nastrojów. Z tego powodu komunikat wysyłany i odbierany nie mo ż e mie ć takiego samego znaczenia jednostka ma zawsze okre ś lony stosunek do pozostałych członków procesu co wpływa na percepcj ę my ś li i uczu ć komunikowanych.

24 Ćwiczenie: Przyjrzyj się obrazkowi przez 10 sekund

25

26 KOMUNIKAT inaczej przekaz jest kompleksow ą struktura, na któr ą składaj ą si ę znaczenia symbole (s ą to słowa, d ź wi ę ki, działania, dzi ę ki którym znaczenie jest oznajmiane innym jednostk ą ) kodowanie i dekodowanie forma i organizacja

27 KANAŁ KOMUNIKACYJNY droga przekazu za pomoc ą których przekaz pokonuje drog ę od nadawcy do odbiorcy. W komunikowaniu bezpo ś rednim u ż ywa si ę wszystkich pi ę ciu kanałów sensorycznych, za ś w po ś rednim tylko dwóch powietrze miedziany przewód sie ć komputerowa kabel telefoniczny fale radiowe kartka papieru magnetofon płyta CD itp.

28 Ćwiczenie: W jakich sytuacjach lepiej używać pisemnych kanałów komunikowania, a w jakich ustnych?

29 Ustnego kanału komunikacji u ż ywa si ę gdy: Potrzebna jest natychmiastowa odpowied ź Wiadomo ść jest relatywnie prosta i łatwa do zrozumienia Nie potrzebny jest zapis rozmowy Mo ż na si ę spotka ć z drug ą osob ą w sposób szybki i bezproblemowy Potrzebny jest udział w rozmowie innych osób, aby podj ąć decyzje lub rozwi ą za ć konflikt Istnieje potrzeba obserwacji zachowania, tonu głosu i gestykulacji drugiej osoby. Wiadomo ść posiada istotny czynnik emocjonalny.

30 Kanału pisemnego u ż ywa si ę gdy: Nie ma potrzeby uzyskania natychmiastowej odpowiedzi Wiadomo ść jest detaliczna, skomplikowana, lub wymaga zaplanowania Potrzebny jest udokumentowany zapis rozmowy Publiczno ść do której kierowana jest wiadomo ść, jest du ż a i podzielona geograficznie. Chcemy unikn ąć przekształcenia faktów, wynikaj ą cych z przekazywania faktów ustnie od osoby do osoby Bezpo ś redni kontakt z drug ą stron ą jest niekonieczny lub niewygodny Wiadomo ść nie posiada ż adnego czynnika emocjonalnego

31 SZUMY ź ródła zakłóce ń mog ą one mie ć charakter wewn ę trzny (uczucia i predyspozycje psychiczne uczestników procesu) zewn ę trzny (wi ąż e si ę z otoczeniem zewn ę trznym procesu, jak temperatura otoczenia, hałas) semantyczny (jest konsekwencja zamierzonego lub niezamierzonego złego u ż ycia przez nadawc ę znaczenia, które blokuje jego precyzyjne odkodowanie przez odbiorc ę ).

32 Ćwiczenie : Głuchy telefon

33 SPRZĘŻENIE ZWROTNE = FEEDBACK reakcja odbiorcy na komunikat po jego odkodowaniu powoduje, ż e proces komunikowania ma charakter transakcyjny w komunikowaniu bezpo ś rednim wyst ę puje sprz ęż enie natychmiastowe, natomiast w po ś rednim opó ź nione.

34 KLASYFIKACJA PROCESÓW KOMUNIKOWANIA – zajęcia nr 2

35 FUNKCJE KOMUNIKOWANIA wg. Denisa McQuaila informacyjna - zbieranie, przechowywanie, przetwarzanie, upowszechnianie informacji: danych, wiadomo ś ci, obrazów, faksów socjalizacyjna - dostarczanie wiedzy, która pozwala ludziom skutecznie działa ć jako członkom społecze ń stwa motywacyjna - dostarczanie bod ź ców do realizacji bliskich i dalekich celów społecze ń stwa, stymulowanie osobistych wzorów i aspiracji debaty i dyskusji - udost ę pnienie i wymiana informacji o faktach potrzebnych do zawarcia porozumienia lub wyja ś nienia ró ż nicy zda ń na temat spraw publicznych. edukacyjna - transmisja wiedzy słu żą ca rozwojowi intelektualnemu, kształtowanie osobowo ś ci

36 FUNKCJE KOMUNIKOWANIA wg. Denisa McQuaila – cd. kulturowa - upowszechnianie wytworów kultury i sztuki rozrywkowa - upowszechnianie znaków, symboli, d ź wi ę ków, obrazów, teatru, ta ń ca, komedii, literatury, sztuki, muzyki integracyjna - umo ż liwianie dost ę pu wszystkim ludziom, grupom i narodom do przekazów, które musz ą zna ć by zrozumie ć si ę nawzajem i rozumie ć swoje warunki ż ycia, pogl ą dy i aspiracje. kontrolna – tre ś ci komunikowania społecznego zawieraj ą informacje o sferze powinno ś ci obowi ą zkach ludzi, grup, organizacji i społecze ń stw wzgl ę dem siebie. Okre ś laj ą zarazem podmiot, normy i zakres kontroli społecznej. emotywna – mo ż liwo ść wyra ż ania emocji i uczu ć a tym samym zaspokajanie istotnych psychospołecznych potrzeb ludzkich.

37 KLASYFIKACJA PROCESÓW KOMUNIKOWANIA ZE WZGL Ę DU NA ZASI Ę G UCZESTNIKÓW PROCESU – POZIOMY KOMUNIKOWANIA

38 Ć wiczenie 1: Ułó ż poziomy komunikowania zaczynaj ą c od najni ż szego poziomu (najmniej uczestników komunikowania)

39 POZIOMY KOMUNIKOWANIA – PIRAMIDA McQUAILA

40 Ć wiczenie 2: Przyporz ą dkuj cechy i stwierdzenia do poszczególnych poziomów komunikowania

41 Komunikowanie intrapersonalne mowa wewn ę trzna lub mówienie do siebie nadawca jest jednocze ś nie odbiorc ą i, co najwa ż niejsze w tym wypadku, jest jedynym uczestnikiem sytuacji komunikatywnej frazeologizmy w rodzaju: bi ć si ę z my ś lami, łama ć sobie głow ę, etc., s ą w j ę zyku polskim metaforycznymi przykładami komunikowania intrapersonalnego S ą nimi równie ż wszelkie uwewn ę trznione formuły rozrachunkowe pami ę tnik, dziennik pisane do szuflady, rachunek sumienia.

42 Komunikowanie interpersonalne (bezpo ś rednie) oznacza uczestniczenie w wymianie informacji pomi ę dzy uczestnikami (niezale ż nie od ich liczebno ś ci po stronie nadawcy i odbiorcy), zarówno twarz ą w twarz, jak i za pomoc ą lub przy u ż yciu ś rodków technicznych w obecnej dobie coraz cz ęś ciej mamy do czynienia z komunikowaniem interpersonalnym wspomaganym przez ró ż nego rodzaju technologie telefon, faks, poczt ę elektroniczn ą, ale równie ż przez kartk ę papieru i ołówek(ten typ komunikowania nazywamy komunikowaniem interpersonalnym wspomaganym technologicznie) bezpo ś rednie i interaktywne jedno ść czasu i przestrzeni natychmiastowe sprz ęż enie zwrotne charakter dwustronny

43 Komunikowanie grupowe i wewn ą trzgrupowe typ komunikowania obejmuje wszelkie formy wymiany informacji pomi ę dzy grupami uczestników (zazwyczaj stosunkowo małymi, a w ka ż dym razie znacznie mniejszymi ni ż w komunikowaniu masowym) w kontakcie bezpo ś rednim lub na odległo ść, za pomoc ą technicznych ś rodków przekazu.

44 Komunikowanie organizacyjne/instytucjonalne polega ono na komunikowaniu si ę ludzi przynale żą cych do konkretnych instytucji komunikacja odbywa si ę mi ę dzy sformalizowanymi organizacjami zwi ą zane z powstaniem formalnych struktur władzy procesy komunikowania s ą sformalizowane, a władza i kontrola s ą jasno zdefiniowane, podobnie jak role nadawcy i odbiorcy. pierwszorz ę dnego znaczenia nabieraj ą tu zagadnienia interakcji oraz formowania norm i standardów

45 Komunikowanie masowe (po ś rednie) realizowane jest za po ś rednictwem mediów nadawca: instytucja nadawcza- wprowadza przekazy do publicznego obiegu przekaz : publiczny charakter, szybko ść, periodyczno ść, schematyczno ść, krótkotrwało ść odbiorca : liczna, zró ż nicowana społecznie i anonimowa publiczno ść, ró ż ni ich wiek, płe ć, wykształcenie, miejsce zamieszkania, sytuacja rodzinna, finansowa, zwyczaje, nawyki, itp. komunikowanie masowe obejmuje instytucje i techniki, za pomoc ą których wyspecjalizowane grupy posługuj ą si ę urz ą dzeniami technicznymi (pras ą, radiem, telewizj ą, etc.) w celu szerzenia tre ś ci w ś ród du ż ych, heterogenicznych i znacznie rozproszonych audytoriów.

46 KLASYFIKACJA PROCESÓW KOMUNIKOWANIA ZE WZGL Ę DU NA STOSOWANE ZNAKI I KODY

47 Komunikowanie werbalne - cyfrowe komunikacja z u ż yciem j ę zyka naturalnego czyli mowy jako ś rodka komunikacji jest to podstawowy sposób komunikacji mi ę dzyludzkiej w szcz ą tkowej postaci komunikacja werbalna wyst ę puje tak ż e u zwierz ą t, np. u szympansów aby komunikacja werbalna mogła mie ć miejsce, musi istnie ć mówi ą cy i słuchaj ą cy, posługuj ą cy si ę oni kodem (j ę zykiem), który musi by ć znany obu osobom

48 Komunikowanie werbalne – cyfrowe, cd. W komunikacji werbalnej du żą rol ę odgrywaj ą takie czynniki, jak: akcent i modulowanie wypowiadanych kwestii, co cz ę sto ma wi ę kszy wpływ na partnera interakcji ni ż tre ść wypowiedzi stopie ń płynno ś ci mowy zawarto ść (tre ść ) wypowiedzi - w tym przypadku zasób leksykalny ma zwi ą zek z kompetencjami kulturowymi jednostki - np. osoby o mniejszych kompetencjach kulturowych rzadziej posługuj ą si ę j ę zykiem literackim, a cz ęś ciej gwar ą ś rodowiskow ą lub regionaln ą.

49 Komunikacja niewerbalna

50 Komunikacja niewerbalna - definicja Mowa ciała, język ciała, komunikacja niewerbalna - zespół niewerbalnych komunikatów nadawanych i odbieranych przez ludzi na wszystkich niewerbalnych kanałach jednocześnie. Informują one o podstawowych stanach emocjonalnych, intencjach, oczekiwaniach wobec rozmówcy, pozycji społecznej, pochodzeniu, wykształceniu, samoocenie, cechach temperamentu itd.

51 Komunikacja niewerbalna – elementy W języku ciała możemy wyróżnić cztery typy ekspresji niewerbalnej: Mimikę twarzy – wyraz twarzy, Kinezjetykę – pozycja ciała, postawa, gesty i inne ruchy ciała, Proksemikę – przestrzenna odległość między ludźmi, którzy wchodzą ze sobą w interakcje. Parajęzyk – m.in. cechy głosu, wysokość i natężenie oraz tempo mówienia, wahania, błędy oraz inne zakłócenia płynności mowy.

52

53 Sygnały wzrokowe Kontakt wzrokowy jest jedną z najważniejszych elementów komunikacji niewerbalnej (czyli tzw. mowy ciała). Wzrokiem możemy wyrażać zaangażowanie, uwagę, szacunek, wspierać wysiłki lub karcąco pozbawiać człowieka entuzjazmu. Z badań psychologicznych wynika, że podczas rozmowy patrzymy na siebie przez procent czasu. Unikanie kontaktu wzrokowego jest sygnałem blokady komunikacyjnej i często łączy się z uczuciem nieżyczliwości, antypatii lub obojętności, natomiast uporczywe spoglądanie, może oznaczać wrogość i nienawiść.

54 Brwi całkowicie podniesione wyrażają niedowierzanie, podniesione do połowy - zdziwienie, stan normalny - bez komentarza, do połowy obniżone - zakłopotanie, całkowicie obniżone - złość.

55 Cztery strefy przestrzeni personalnej Strefa intymna (prywatna) rozciąga się od 15 centymetrów od powierzchni ciała odległości centymetrów. Dużą rolę odgrywają w niej bodźce zapachowe i dotyk. Mają w nią w stęp tylko ludzie, z którymi łączy nas szczególny związek emocjonalny. Naruszenie strefy intymnej odbierane jest jako swoisty akt inwazji przestrzennej i rodzi poczucie szczególnego dyskomfortu. Strefa osobista dzieli nas od ludzi podczas typowych kontaktów zawodowych z klientami, ale również tutaj realizowane są kontakty ze znajomymi i przyjaciółmi. Rozciąga się w przybliżeniu pomiędzy 45 a 120 centymetrami od naszego ciała. Daje poczucie normalności kontaktów, przy czym usytuowanie wokół nie ludzi jest uzależnione od ich parametrów społecznych: wiek, płeć, status, podobieństwa fizycznego i, stopnia znajomości. (0-45 cm) ( cm)

56 Cztery strefy przestrzeni personalnej Strefa społeczna występuje w odległości od 120 do 350 centymetrów, w których podejmuje się akty komunikacyjne z osobami nieznajomymi. Strefa publiczna, rozciąga się powyżej 3,5 metra przeznaczona jest do zwracania się do audytorium złożonego z większej liczby osób. (1,2 – 3,6 m) (3,6 – 6 m)

57 Gesty

58

59 Ćwiczenie 1: Co można odczytać z języka ciała postaci na zdjęciach?

60

61

62 Ćwiczenie 2: Jak rozpoznać czyjeś POZYTYWNE i NEGATYWNE nastawienie

63 Nastawienie pozytywne : postawa otwarta, zrelaksowana, ramiona proste, rozchylone, ciało pochylone lekko do przodu, ręce wzdłuż boków, głowa lekko uniesiona, uśmiech, patrzenie w oczy, kiwa aprobująco glową Nastawienie negatywne: ręce w kieszeniach, ramiona skrzyżowane, chwytanie się za brodę, ręce ukryte za plecami, ramiona przykurczone, barki lekko uniesione, postawa napięta, wzrok rozbiegany, dłonie zaciśnięte, cała sylwetka spięta, stanie bokiem, pociera często nos, głowę Zachowania niewerbalne w zależności od nastawienia rozmówcy:

64 Zachowania niewerbalne w zależności od nastawienia rozmówcy: Zachowania osoby lękliwej Często przymyka oczy Nerwowo rusza rękami Zasłania często usta Wierci się na krześle Zachowania osoby pewnej siebie Oczy ma naturalnie otwarte Trzyma prosto ramiona Siedzi pewnie, spokojnie Trzyma nogi spokojnie, wygodnie

65 Co to może oznaczać? Jeżeli ktoś …... b ę bni palcami w blat stołu......podpiera głow ę r ę k ą......gładzi si ę po brodzie......ma skrzy ż owane r ę ce na piersi i skrzy ż owane nogi......siedz ą c na krze ś le, przechyla si ę w tył, r ę ce zakłada z tyłu głowy ś ciskaj ą c twoj ą dło ń, obraca ni ą w taki sposób, ze jego znajduje si ę na górze......podpieraj ą c głow ę, trzyma dło ń na policzku......obgryza paznokcie...

66 Pamiętaj: Jeżeli ktoś …To może to oznaczać, że …... bębni palcami w blat stołu... Jest zniecierpliwiony...podpiera głowę ręką...Jest znudzony i niezainteresowany...gładzi się po brodzie...Ocenia sytuację, analizuje wypowiedź, propozycję...ma skrzyżowane ręce na piersi i skrzyżowane nogi... Czuje się zagrożony, nieufny...siedząc na krześle, przechyla się w tył, ręce zakłada z tyłu głowy... Ma recepty na wszystkie problemy, odpowiedzi na wszystkie pytania...ściskając twoją dłoń, obraca nią w taki sposób, ze jego znajduje się na górze... Próbuje cię zdominować, zdobyć nad tobą władzę...podpierając głowę, trzyma dłoń na policzku... Jest zainteresowany...obgryza paznokcie...Czuje się niepewnie, ma niską samoocenę

67 Prawo Alberta Mehrabiana Ogólne wrażenie 100% = 55% informacji jest przekazywanych językiem ciała + 38% informacji przekazuje ton głosu + 7% informacji pobieranych jest z wypowiadanych słów

68 Ć wiczenie 3: Filipi ń ski ambasador

69 Ć wiczenie 4: Nauka mowy niewerbalnej

70 Harold Innis, Marshall McLuhan Kanadyjska szkoła komunikologiczna I

71 W nauce o komunikowaniu Nurt empiryczny; Nurt krytyczny; determinizm technologiczny.

72 Pojęcie determinizmu oddzieli ć, ograniczy ć, okre ś li ć zdarzenia maj ą zawsze swoj ą przyczyn ę miejsca na przypadkowo ść czy działanie wolnej woli. Determinizm (łac. determinare oddzieli ć, ograniczy ć, okre ś li ć ) koncepcja filozoficzna, według której wszystkie zdarzenia maj ą zawsze swoj ą przyczyn ę, a zatem znaj ą c stan wszech ś wiata w danym momencie mo ż na teoretycznie przewidzie ć wszystkie przyszłe wydarzenia i nie ma tu miejsca na przypadkowo ść czy działanie wolnej woli.

73 Przedstawiciele determinizmu technologicznego – kanadyjska szkoła komunikologiczna z Uniwersytetu w Toronto 1. Harold Adams Innis 2. Marshall McLuhan 3. Derrick de Kerckhove

74 Założenia 1) ś rodki masowego przekazu wpływaj ą na rozwój cywilizacyjny społecze ń stw, przez swoj ą form ę i cechy; 2) skupia si ę na kanale komunikacji, nie za ś na tre ś ci; 3) charakter kultury społecze ń stwa konkretnej epoki zale ż y od dominuj ą cej technologii przekazywania informacji.

75 W jaki sposób technologia przekazywania informacji może wpływać na: organizacje społeczne człowieka? jego perspektyw ę postrzegania rzeczywisto ś ci?

76 Harold INNIS Empire and Communication (1950) The Bias of Communication (1951)

77 Harold INNIS 2 Podstawowe zało ż enie: klasa rz ą dz ą ca, wykorzystuj ą c dost ę pne w jej epoce ś rodki komunikowania, dokonuje rozdziału wiedzy oraz ś rodków produkcji;

78 Harold INNIS 3 Komunikowanie u Innisa to: ś rodki materialne słu żą ce przekazowi oraz wiedza, gromadzona dla kolejnych pokole ń komunikowanie to proces rozci ą gni ę ty w czasie. Społecze ń stwo nie istnieje bez procesu komunikowania.

79 Harold INNIS 4 Media to zasoby, które umo ż liwiaj ą komunikowanie: 1. ś rodki materialne; 2. techniki czy technologie komunikowania; 3. a tak ż e powi ą zania tych elementów.

80 EPOKI CYWILIZACJI LUDZKIEJ WG H. INNISA CzasEpokaDominujące medium 3000 – 700 r. p.n.e.Cywilizacja MezopotamiiGliniana tabliczka, piórko, pismo klinowe 700 – r. p.n.e. – 410 r. n.e.Imperium grecko- romańskie Papirus, pędzelek, trzcinka, pismo hieroglificzne, hieratyczne, alfabet 410 r. n.e. – X w.Od końca imperium do późnego średniowiecza Pergamin, papier, atrament X – XVI w.Od późnego średniowiecza do epoki renesansu Papier, atrament, pędzelek, druk XVI – XIX w.Od reformacji do rewolucji francuskiej Prasy mechaniczne, papier XIX i XX w.Epoka współczesnaTaśma celuloidowa, radiofonia

81 Harold INNIS 5 Według Innisa, kolejne epoki charakteryzował okre ś lony ustrój społeczno-polityczny dlatego, ż e w danej epoce dominowało okre ś lone medium. Jako przykład mo ż na poda ć społecze ń stwo z okresu cywilizacji Mezopotamii, czyli lata 3000 do 700 przed nasz ą er ą.

82 Harold INNIS 6 BIAS – przewaga mowy nad pismem lub pisma nad mow ą Bias – ang. tendencja, skłonno ść, inklinacja. W ka ż dej epoce historycznej mowa i pismo konkurowały ze sob ą o dominacj ę w ś ród sposobów porozumiewania si ę. W zwi ą zku z przewag ą jednej z form, ludzko ść ma do czynienia: - z władz ą czasu – kiedy dominuje mowa; - z władz ą przestrzeni – kiedy dominuje pismo.

83 Ćwiczenie 1. Jakie cechy charakterystyczne posiada społeczno ść oparta na komunikowaniu oralnym, czyli na mowie – nieznaj ą ca pisma? 2. Kiedy za ś w społeczno ś ci tej pojawi si ę pismo?

84 Cechy społeczeństwa opartego na komunikowaniu oralnym: społeczno ść zamkni ę ta, lokalna; niewielka liczebnie wspólnota; skupiona na niewielkim obszarze; władza jest scentralizowana; czas nie ma postaci linearnej, a cykliczn ą – przeszło ść i przyszło ść zasadniczo nie maj ą znaczenia – liczy si ę tu i teraz; podstaw ą ż ycia społecznego s ą bezpo ś rednie interakcje; społeczno ść jest homogeniczna – pod wzgl ę dem kultury, w tym obyczajów, religii, j ę zyka; podstaw ą funkcjonowania tradycji jest mit – który tłumaczy pochodzenie wspólnoty, uzasadnia jej jedno ść oraz niezmienno ść rz ą dz ą cych ni ą reguł.

85 Cechy społeczeństwa opartego na komunikowaniu pisemnym: je ś li rozwinie si ę w prostsze formy – jak papirusowe – w Imperium greko-roma ń skim, rozwój społecze ń stwa mo ż e pój ść w zupełnie odmienn ą stron ę : je ś li mo ż na porówna ć przeszło ść z tera ź niejszo ś ci ą, mo ż e pojawi ć si ę element krytyki, zmiany, indywidualizmu takie społecze ń stwo otwiera si ę, d ąż y do ekspansji, bo mo ż e – dzi ę ki przekazom - funkcjonowa ć na wi ę kszym terytorium; monopol władzy trac ą kapłani, zyskuj ą władcy polityczni. komunikowanie zamiast by ć wykorzystywane w celach religijnych – jest stosowane w administracji, wojsku, nauce. jest upraszczane – aby łatwiej było si ę go uczy ć. St ą d pocz ą tkowe pismo klinowe zostaje w ko ń cu zast ą pione alfabetem. społecze ń stwa nie chc ą tylko interpretowa ć ś wiata – chc ą go zmienia ć, skoro widz ą, ż e i tak ulega zmianom.

86 Podsumowanie poglądów INNISA: Media to zasoby materialne i niematerialne wykorzystywane w komunikacji przez człowieka; Media wpływaj ą na kształt epoki, w której dominuj ą, cho ć by przez to, kto mo ż e si ę nimi posługiwa ć (a to cz ę sto zale ż y od ich formy i cech); Dwie podstawowe formy komunikowania to mowa i pismo; Historia komunikowania to historia mediów w ś cisłej korelacji z histori ą ludzko ś ci.

87 MARSHALL McLUHAN Dzieła McLuhana, które wywarły najwi ę kszy wpływ na my ś lenie mediach: Gutenberg Galaxy: The Making of Typographic Man (1962) Understanding Media (1964) War and Peace in the Global Village (1969) – współautor Q. Fiore.

88 MARSHALL McLUHAN 2 media jako ś rodki b ę d ą ce przedłu ż eniem zmysłów człowieka; forma medium jest dla nas istotniejsza ni ż to co ono przekazuje; W jaki sposób druk zmienił postrzeganie ś wiata przez ludzi?

89 MARSHALL McLUHAN 3 EPOKAKORELUJĄCE MEDIA OralnaMowa Piśmiennictwa Pismo rożnego rodzaju (klinowe, hieroglificzne, hieratyczne, alfabetyczne) oraz zasoby materialne służące pisaniu (jak tabliczki, papier, piórka, itd…) Typografii (druku)Druk ElektronicznaTelegraf, radio, telewizja

90 ŚRODKI ZIMNE I GORĄCE Czym si ę ró ż ni ą : - bior ą c pod uwag ę zaanga ż owanie zmysłów? - bior ą c pod uwag ę zaanga ż owanie odbiorcy?

91 Ś rodki gor ą ce to takie, które oddziałuj ą NA JEDEN ZMYSŁ Z WYSOK Ą WYRAZISTO Ś CI Ą. Owa wysoka wyrazisto ść polega na przekazywaniu du ż ej liczny konkretnych danych. Media gor ą ce wymagaj ą te ż niskiego uczestnictwa czy tez współdziałania odbiorcy – otrzymuje on, dzi ę ki tej du ż ej ilo ś ci kompletny obraz sytuacji, pomimo zaanga ż owania zwykle jednego zmysłu. Przykłady mediów gor ą cych to: radio, kino, fotografia, druk, mowa, wykład akademicki. Formy gor ą ce wył ą czaj ą odbiorc ę.

92 Ś rodki zimne – w odró ż nieniu od gor ą cych to te, które wymagaj ą od odbiorcy du ż ego zaanga ż owania, uzupełniania tre ś ci wyobra ź ni ą – gdy ż dane rozproszone na kilka zmysłów s ą nieprecyzyjne. Przykłady to np. telewizja, telefon, elektryczno ść, ć wiczenia.

93 Elektryczność i globalna wioska 1) Dzi ę ki elektryczno ś ci, mo ż liwe było wynalezienie nowych technik przekazu informacji. 2) Elektryczno ść jest przedłu ż eniem naszego systemu nerwowego. 3) Dzi ę ki niej ludzie maj ą ze sob ą bliski kontakt, st ą d ś wiat stał si ę globaln ą wiosk ą.

94 Medium is a Message Zawarto ś ci ą medium jest zawsze inne medium – zawarto ś ci telewizji jest np. wzrok. Tre ś ci ą pisma jest mowa, druk – jest zawarto ś ci ą przekazu telegraficznego. Samo medium – bez wzgl ę du na tre ść jak ą przekazuje – niesie ze sob ą okre ś lone konsekwencje społeczne i indywidualne.

95 Zarzuty 1) nie odró ż nia kanału komunikacji od kodu i przekazu; 2) nie w ka ż dym społecze ń stwie pismo spełnia tak ą sam ą rol ę ; 3) przekaz jest tym, czym widzi go odbiorca – np. w Afryce radio było demonem, a nie ś rodkiem komunikacji; 4) skoro medium to przedłu ż enie zmysłów, bardzo łatwo mo ż naby uzna ć np. widelec za przedłu ż enie smaku. Skoro wszystko jest medium, to definicja ta nie ma warto ś ci; 5) podział mediów na zimne i gor ą ce.

96 PŁEĆ, A KOMUNIKOWNIE Dialekty rodzajowe Teoria zagłuszanej grupy Teoria punktu widzenia PŁE Ć, A KOMUNIKOWANIE

97 Czym są gender studies? Co to jest gender?

98 Czym są gender studies? ZAŁO Ż ENIAKRYTYKA 1. dyscyplina naukowa, której przedmiotem jest gender - społeczno-kulturowa to ż samo ść płciowa 2. pocz ą tki: lata 70. XX w, wyrosły na tzw. drugiej fali feminizmu. 3.genders studies badaj ą m.in. kulturowe i społeczne procesy konstruowania norm m ę sko ś ci i kobieco ś ci, oraz społecznych konsekwencji ich obowi ą zywania 4. paradygmat: teoria społecze ń stwa patriarchalnego, zgodnie z któr ą kobiety s ą ofiarami instytucjonalnie utrwalonej m ę skiej dominacji w społecze ń stwie i kulturze, co jest powodem dyskryminacji kobiet 1. zarzuca si ę studiom gender pomijanie lub minimalizowanie znaczenia czynników biologicznych - spór dotyczy granicy pomi ę dzy biologicznymi i kulturowymi czynnikami to ż samo ś ci płci. 2. zarzuca si ę studiom gender rozmywanie jednoznacznych kategorii płci i prowadzenie refleksji na zbyt ogólnym poziomie, co uniemo ż liwia precyzyjne wskazanie na problemów kobiet i m ęż czyzn 3. brak obiektywizmu naukowego

99 (…)komunikacja między kobietami i mężczyznami przypomina komunikację międzykulturową(…) Deborah Tannen

100 Specyfika wypowiedzi kobiet i mężczyzn M ęż czy ź niKobiety WYPOWIEDZI M ĘŻ CZYZN CECHUJE: wokalizacja pauz ("hmmm", "eee"itd.), u ż ywanie czasowników akcji ("uderzył z słup z maksymalnie dozwolon ą pr ę dko ś ci ą "), podawanie własnych ustosunkowa ń, opinii ("najlepiej zrobi ć tak...."), popełnianie bł ę dów gramatycznych, WYPOWIEDZI KOBIET CECHUJE: odwoływanie si ę do swych stanów emocjonalnych ("byłam tak zaskoczona..."), zgłaszanie niepewno ś ci ("przypuszczam...", "wydaje mi si ę..."), stosowanie bardziej zło ż onych zda ń, stosowanie pyta ń dodanych ("Ładna pogoda, prawda?", "Powiniene ś j ą przeprosi ć, nie s ą dzisz?").

101 charakter partnerski, oparty na wzajemnym powa ż aniu wra ż liwo ść na krytyk ę kooperatywne rozwi ą zywanie konfliktów komunikowa nie emocji

102 dla m ęż czyzn najwa ż niejsze s ą przede wszystkim fakty, liczby i rezultaty, zatem krytyk ę przyjmuj ą z dystansem m ęż czy ź ni nie potrafi ą przegrywa ć, prze ż ywaj ą c pora ż k ę, kieruj ą swoj ą agresj ę na zewn ą trz, przeciwko innym komunikowanie jako formowanie statusu społecznego komunikowanie nastawione na rywalizacj ę i przekazywanie informacji

103 dialekty rodzajowe – Deborah Tannen

104 dziewczynki i chłopcy wychowuj ą si ę w tym samym ś rodowisku, ale mimo to rosn ą w odmiennych ś wiatach słów zabawy dzieci ę ce zdecydowanie si ę ró ż ni ą chłopcy maj ą skłonno ść do zabaw grupowych o hierarchicznej strukturze dziewczynki natomiast bawi ą si ę w małych grupach lub w parach TEZY odmienna struktura zabaw przekłada si ę na ró ż nice w komunikacji dla kobiet j ę zyk rozmowy jest głównie j ę zykiem porozumiewania si ę, sposobem nawi ą zywania kontaktów i tworzenia wi ę zi dla m ęż czyzn rozmowa jest przede wszystkim sposobem na zachowanie niezale ż no ś ci oraz zdobycie i utrzymanie pozycji w hierarchicznym porz ą dku EFEKTY

105 Teoria zagłuszanej grupy – Cheris Kramare J Ę ZYK JEST DZIEŁEM M ĘŻ CZYZN Kobiety nie mog ą mówi ć to co chc ą, gdzie chc ą i kiedy chc ą, poniewa ż słowa i normy którymi si ę posługuj ą zostały sformułowane przez m ęż czyzn Kobiety nie dysponuj ą powszechnie honorowanym słownictwem, poprze które mogłyby wyra ż a ć swoje do ś wiadczenia, odmienne od m ę skich WYPOWIEDZI KOBIET S Ą OSTATECZNIE ZAGŁUSZANE I ELIMINOWANE Z DEBATY PUBLICZNEJ EFEKT

106 Teoria punktu widzenia – S. Harding, J. T. Wood Punkt widzenia to miejsce, perspektywa, widok, pozycja z której patrzymy na otaczaj ą cy nas ś wiat, wpływaj ą c na nasz ś wiatopogl ą d Ka ż da grupa społeczna kształtuje ludzkie do ś wiadczenia, wiedz ę oraz sposób komunikowania si ę Aby dowiedzie ć si ę w jaki sposób działa ś wiat, nale ż y patrze ć z punktu widzenia grup zmarginalizowanych Aby dowiedzie ć si ę w jaki sposób działa ś wiat, nale ż y patrze ć z punktu widzenia grup zmarginalizowanych (np. kobiet, homoseksualistów, kolorowych, biednych, itp.)

107 Komunikowanie masowe – zagrożenie manipulowania informacjami

108 MANIPULACJA A PERSWAZJA – jakie s ą ró ż nice?

109 MANIPULOWANIE INFORMACJAMI Słowo manipulacja - Słowo manipulacja - pochodzi od łaci ń skiego manus pellere co oznacza trzyma ć dło ń w czyjej ś dłoni, mie ć kogo ś w r ę ce - oznacza kształtowanie pogl ą dów, postaw, zachowa ń lub emocji bez wiedzy i woli człowieka oznacza kształtowanie pogl ą dów, postaw, zachowa ń lub emocji bez wiedzy i woli człowieka MANIPULACJA MO Ż E POLEGA Ć NA PODAWANIU INFORMACJI: * nieprawdziwych * nieprawdziwych * niewa ż nych lub mało wa ż nych z pomini ę ciem istotnych * niewa ż nych lub mało wa ż nych z pomini ę ciem istotnych * wa ż nych jako niewa ż nych lub mało wa ż nych * wa ż nych jako niewa ż nych lub mało wa ż nych * spreparowanych ( po odpowiedniej selekcji) * spreparowanych ( po odpowiedniej selekcji) * wieloznacznych ( aby utrudni ć rozumienie) * wieloznacznych ( aby utrudni ć rozumienie) * w nadmiarze ( szum informacyjny) * w nadmiarze ( szum informacyjny)

110 PERSWAZJA Perswazja (z łaci ń skiego peruasio - namówi ć, nakłoni ć, przekona ć ), metoda polegaj ą ca na tłumaczeniu, przekonywaniu ludzi do zaakceptowania pewnych pogl ą dów, co do których nie maj ą oni jasnego zdania. Perswazja posiada wyd ź wi ę k pozytywny, manipulacja za ś w kategoriach etycznych oceniana jest zdecydowanie negatywnie.

111 Czym jest manipulacja medialna? Jaki jest jej cel?

112 Manipulacja medialna …to ukryte wpływanie na decyzje i poglądy społeczeństwa za pośrednictwem środków masowego przekazu, czyli prasy, radia, TV, portali internetowych.

113 Sk ą d ludzie czerpi ą informacje o ś wiecie? Dlaczego media s ą nazywane czwart ą władz ą ? Czym jest tzw. faktoid, fakt medialny?

114 Media …s ą zwierciadłem rzeczywisto ś ci czwart ą władz ą …s ą czwart ą władz ą, watchdog psem stró ż uj ą cym demokracji = watchdog kreuj ą opini ę publiczn ą …wyra ż aj ą, ale i kreuj ą opini ę publiczn ą - na podstawie przekazów medialnych opinia publiczna tworzy sobie obraz rzeczywisto ś ci społecznej, politycznej i ekonomicznej

115 Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią? Przemilczanie niewygodnych informacji 1. Przemilczanie niewygodnych informacji, blokowanie, opóźnianie – trudno udowodnić stacji czy gazecie, że celowo coś przemilczała. Choć żadnej informacji nie da się ukryć do końca – jest szansa, że część odbiorców się o niej nie dowie – bo ogląda tylko jedną stację / czyta tylko jedną gazetę… Np. dziwne zachowanie prezydenta Kwaśniewskiego podczas wizyty na rocznicowych uroczystościach żałobnych w Charkowie i Katyniu w 1999 r.

116 Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią?. Modyfikacja okolicznościami zdarzeń 2. Modyfikacja okolicznościami zdarzeń / modyfikacja znaczenia wydarzeń prezentowanych Każde wydarzenie zmieni swój wydźwięk w zależności od tego, w jakim świetle zostanie przedstawione. Saudyjski książę Al-Walid - Middle East Online – 2005 Rupert Murdoch - Fox News. muzułmańskie zamieszki na przedmieściach Paryża po telefonie księcia - zamieszki publiczne. Podniosłem słuchawkę i zadzwoniłem do Murdocha. Powiedziałem mu, że to nie zamieszki muzułmańskie tylko zamieszki biedoty. W ciągu pół godziny, zmieniono tytuł informacji

117 umniejszaniem znaczenia wydarzeń wyolbrzymianiem 3. Często mamy też do czynienia z umniejszaniem znaczenia wydarzeń lub – odwrotnie – jego wyolbrzymianiem. Np. poświęcanie zbyt wiele czasu w mediach na analizy niecodziennych akcji posła Palikota – niezależnie od ich oceny – gdyż media mu niesprzyjające przedstawiają je w świetle negatywnym, media sprzyjające – pozytywnym. Ale czy one naprawdę mają aż takie znaczenie? czerwony śledź Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią?

118 agenda setting 4. Nierówna reprezentacja – wybiórczość – agenda setting To od dziennikarza/wydawcy/redaktora naczelnego zależy, które informacje pojawiają się jako pierwsze, które jako ostatnie, a które między tzw. michałkami, czyli informacjami spełniającymi funkcję rozrywkowych ciekawostek. Jeśli jest sympatykiem PO, jako pierwszą może zamieścić informację o błędach PiS albo o sukcesach Platformy…

119 Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią?. Świadome insynuacje 5. Świadome insynuacje / podawanie informacji niesprawdzonych, ale sensacyjnych Np.. sprawa Belki …czego celem jest przyciągnięcie większej liczby odbiorców albo podanie informacji zgodnej z poglądami dziennikarza / linią redakcyjną, nawet jeśli jest ona niepewna. Sprostowanie nie załatwia sprawy – raz nagłośnioną informację bardzo trudno jest zmodyfikować, sprostowanie nie dotrze także do wszystkich odbiorców.

120 Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią? Manipulacja tytułami i lidami 6. Manipulacja tytułami i lidami Można w nich zawrzeć treści mylące, sugerujące określony odbiór treści artykułu. Tytuł może także wyolbrzymiać znaczenie treści artykułu, aby przyciągnąć uwagę. Np. Księża pobili policjantów albo Księża za kratkami Kurczak zachowuje się gorzej niż świnia Koszmarna praca w ZUS-ie Wszystkie kobiety Leppera Chcą ubrać urzędniczki w mundurki

121 Narzędzia manipulacji w mediach czyli jak oni to robią? Manipulacje obrazem / filmem 7. Manipulacje obrazem / filmem Usuwanie z kadru elementów / postaci Fotomontaż - wklejanie elementów / postaci Kolaż Cieniowanie / rozjaśnianie Podpis niezgodny z obrazem

122 W przeszłości… retusz… …kolaż …cięcie i sklejanie negatywów w ciemni …zdrapywanie fragmentów negatywu Pierwszy przypadek – około 1860 r. w USA – kiedy głow ę prezydenta Lincolna doklejono do ciała Johna Caldwella Calhouna – 7. wiceprezydenta USA

123 Prezydent Lincoln

124 1865 r.

125 1936 r. – Mao Zedong usuwał byłych przyjaciół

126 Stalin również… Nikolai Yezhov, komisarz NKWD, rozstrzelany w 1940 r. / zdj ę cie z 1920 r.

127 Zniknięcie komisarza

128 Adolf Hitler zażądał usunięcia Josepha Goebellsa…

129 …a Benito Mussolini - stajennego

130 Wczesny komputer? czy cz ęść sterowni łodzi podwodnej? …czy cz ęść sterowni łodzi podwodnej?

131 National Geographic też manipuluje?

132 O.J. Simpson niedługo po aresztowaniu w związku z morderstwem….

133 Śmierć turystów w zamachu w Egipcie/1997

134 Reutersgate 2006 Ulepszony dym po atakach izraelskich na Bejrut / Liban Adnan Hajj / Reuters Przed… …i po.

135 Reutersgate 2006 To zdj ę cie zrobione przez fotoreportera francuskiej agencji prasowej o zasi ę gu globalnym, Agence France Presse, 18 czerwca 2006 r. w Bejrucie, stolicy Libanu AFP PHOTO/RAMZI HAIDAR

136 Reutersgate 2006 …ta fotografia rzekomo przedstawia skutki nalotu Izraelczyków z 24 Czerwca 2006 r…. (Adnan Hajj/Reuters)

137 Reutersgate 2006 …to za ś … rzekomo skutek nalotów z 5 sierpnia tego samego roku… (Adnan Hajj/Reuters)

138 Reutersgate 2006

139 Izrael

140 Iran 9 czerwca 2008, Pokaz siły – wystrzelenie ira ń skich rakiet

141 Oryginał

142 Brian Walski 2003, fotoreporter Los Angeles Times oskar ż ony o fotomonta ż zdj ęć brytyjskiego ż ołnierza, stacjonuj ą cego nieopodal z irackiej Basry; oszustwo odkryte przez członka zespołu redakcyjnego, który na zdj ę ciu szukał swoich irackich przyjaciół

143 Brian Walski To był koniec kariery Walskiego…

144 Kampania wyborcza 2004 w USA – Kampania wyborcza 2004 w USA – senator John Kerry na zdjęciu z Jane Fondą, protestującą przeciwko wojnie w Wietnamie

145 Książę William

146 Rachida Dati pozbyła się brylantu…

147 Oprah… Odchudzona Oprah Winphrey – głow ę dziennikarki doklejono do ciała innej osoby

148 Schudła też prezenterka stacji CBS News

149 …i Kate Winslet

150 Faith Hill

151 I pozbawiony wałeczków prezydent Francji…

152

153 Ale też mniej zabawne…


Pobierz ppt "WSTĘP DO NAUKI O KOMUNIKOWANIU WPROWADZENIE mgr Olga Kurek"

Podobne prezentacje


Reklamy Google