Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

PLAN PREZENTACJI Opis przyjętego modelu oceny Wnioski wynikające z diagnozy Ogólne wnioski wynikające z analizy SPA 2020 o Cel główny SPA 2020 o Wyróżnienie.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "PLAN PREZENTACJI Opis przyjętego modelu oceny Wnioski wynikające z diagnozy Ogólne wnioski wynikające z analizy SPA 2020 o Cel główny SPA 2020 o Wyróżnienie."— Zapis prezentacji:

1

2 PLAN PREZENTACJI Opis przyjętego modelu oceny Wnioski wynikające z diagnozy Ogólne wnioski wynikające z analizy SPA 2020 o Cel główny SPA 2020 o Wyróżnienie wrażliwych sektorów i obszarów Wnioski – specyfika działań adaptacyjnych w ujęciu regionalnym Wnioski i ocena poszczególnych kierunków działań SPA 2020 wnioski – ocena wdrażania SPA 2020

3 SPA 2020 BYĆ REALIZOWANY PRZEZ DZIAŁANIA: 1) LEGISLACYJNE, 2) ORGANIZACYJNE, 3) INFORMACYJNE ORAZ 4) BADANIA NAUKOWE I TWORZENIE PROGRAMÓW BADAWCZYCH. Wymienione działania są działaniami miękkimi. SPA 2020 nie ma zatem charakteru dokumentu który wyznaczałby w przyszłości konkretne działania inwestycyjne do realizacji. Ma jednak charakter który działania te może determinować. PRZYJĘTY MODEL OCENY Model pierwszy wzorowany na procedurze OOŚ konkretnych przedsięwzięć. Ocenie poddaje się osobno każde przedsięwzięcie, którego ramy realizacji wyznacza prognozowany dokument. Analiza alternatywnych rozwiązań jest oparta głównie na alternatywach lokalizacyjnych lub technologicznych. Model ten sprawdza się w przypadku dokumentów wytyczających ramy realizacji konkretnych określonych przedsięwzięć (mających określony charakter i lokalizację). Model drugi oparty na brytyjskich doświadczeniach z oceną polityk (policy appraisal). Najważniejszą rolę odgrywa identyfikacja celów samego dokumentu, skutków ich realizacji i ocena czy kwestie środowiskowe zostały w nich należycie ujęte – nie zaś bezpośrednich oddziaływań poszczególnych inwestycji na środowisko. Ten model sprawdza się w ocenie polityk, strategii rozwoju, ustaw – czyli dokumentów, które nie wyznaczają ram realizacji poszczególnych przedsięwzięć.

4 OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA KLIMATU W POLSCE Uwzględnić cechę klimatu jaką jest ZMIENNOŚĆ. Odnieść się do zmian klimatu w przeszłości i ich wielkości. Wyjaśnić dlaczego w analizie klimatu wykorzystano stosunkowo krótki przedział czasowy i dlaczego całkowicie pominięto znane i udokumentowane w literaturze ekstrema pogodowe sprzed 1951 r., WNIOSKI – DIAGNOZA Średnia temperatura powietrza na półkuli północnej podczas ostatnich lat

5 WNIOSKI – ZAPISY OGÓLNE Celem głównym SPA jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju oraz efektywnego funkcjonowania gospodarki i społeczeństwa w warunkach zmian klimatu. Cel główny SPA2020 ma byś osiągnięty przez działania: 1) legislacyjne, 2) organizacyjne, 3) informacyjne oraz 4) badania naukowe i tworzenie programów badawczych. W tym ostatnim SPA sugeruje się rozszerzenie listy programów i finansowania badań wskazując na sektory: energetyki, budownictwa, geologii, transportu, rolnictwa i gospodarki leśnej, gospodarki wodnej i morskiej. Niezbędne w tym zakresie jest rozszerzenie listy programów i finansowania badań również w zakresie gospodarki przestrzennej oraz kształtowania i ochrony środowiska. Nieuwzględnianie tych dyscyplin, zważywszy na ich fundamentalne znaczenie dla realizacji działań adaptacyjnych, jest wyraźnym brakiem. Analiza poszczególnych kierunków działań wskazuje, że w niektórych wypadkach dotyczą one dzialań adaptacyjnych wsparcia procesu inwestycyjnego konkretnych przedsięwzięć. W szczególności dotyczy to celu 1 SPA 2020.

6 WYRÓŻNIENIE WRAŻLIWYCH SEKTORÓW I OBSZARÓW Do wrażliwych sektorów zaliczono gospodarkę wodną, różnorodność biologiczną, leśnictwo, energetykę, transport, rolnictwo, gospodarkę przestrzenną, budownictwo, zdrowie. Wśród obszarów strefę wybrzeża, obszary górskie, obszary zurbanizowane i obszary Natura 2000 W obecnym kształcie używane w tekście SPA 2020 sformułowania sektory nie odnoszą się ściśle do sektorów gospodarki w sensie definicji geografii ekonomicznej lub makroekonomii, a raczej pewnych sfer działalności człowieka. Niejasne użycie tego terminu oraz przemieszanie z opisem wyróżnionych obszarów wprowadza wrażenie pewnej nieścisłości. W efekcie można stwierdzić (być może mylnie), że SPA 2020 nieprawidłowo identyfikuje obszary wrażliwe na zmiany klimatu. Mimo iż opisuje przewidywane problemy związane z gospodarką wodną, nie wyróżnia wśród obszarów wrażliwych dolin rzecznych i innych obszarów podmokłych Nie jest także jasne wyróżnienie obszarów Natura 2000, a pominięcie innych obszarów chronionych w rozumieniu Ustawy o ochronie przyrody, np. rangi parków narodowych. Sugeruje się rozróżnienie (przynajmniej porządkowo) sektorów od obszarów wrażliwych w celu uniknięcia panującego chaosu. Należy też wprowadzić jako obszary wrażliwe doliny rzeczne i tereny podmokłe, na co wskazuje się w innych dokumentach strategicznych.

7 WYRÓŻNIENIE WRAŻLIWYCH SEKTORÓW I OBSZARÓW

8 WNIOSKI – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM W dokumencie SPA 2020 wyróżniono działania, które będą najbardziej istotne w poszczególnych województwach. ochrona przeciwpowodziowa (13) zwiększenie wykorzystania wód opadowych dla potrzeb gospodarczych (5) rekultywacja terenów zdegradowanych (5). badania nad możliwością upraw roślin ciepłolubnych (4) ochrona i stabilizacja brzegów morskich (3). Zaproponowany sposób prezentacji danych jest czytelny, jednak bez omówienia poszczególnych wydzieleń, braku podania metodyki i możliwości odnalezienia źródła informacji, wiele z nich budzi wątpliwości i kontrowersje. Działania z tabeli nie pokrywają się w pełni z działaniami samego SPA 2020

9 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Ochrona przeciwpowodziowa – działania w tym zakresie nie będą istotne w woj. łódzkim i śląskim, jest to co najmniej dyskusyjne ze względu na fakt, że w pierwszym z województw w samej Łodzi regularnie pojawiają się powodzie opadowe, a w drugie obejmuje silnie zagrożone powodzią tereny górskie oraz zurbanizowane z silnie zmienionym systemem wodnym zależnym m.in. od sprawności urządzeń hydrotechnicznych. Zapobieganie podtopieniom – wątpliwość wynika z wydzielenia konkretnych województw, co powodowane jest brakiem udokumentowanych przesłanek i być może nieporozumieniem odnośnie definicji podtopienia. Publikacja: Województwo śląskie walczy z wielką wodą. W całym regionie zalanych zostało łącznie 2668 różnych budynków. Woda uszkodziła lub zalała drogi w 118 miejscach. Uszkodzone zostały również wały przeciwpowodziowe w Katowicach na rzece Rawie oraz w Będzinie i Tychach.

10 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Badania nad możliwością upraw roślin ciepłolubnych – brak dolnośląskiego? zaproponowana regionalizacja jest niespójna z prezentowaną mapą średniej temperatury powietrza nad obszarem Polski w lecie (s. 9 SPA 2020), przeczy także danym o długości okresu wegetacyjnego w Polsce, który jest najdłuższy w jej części południowo-zachodniej (gł. na obszarze między Opolem i Wrocławiem), a nie w wyróżnionych województwach (kujawsko-pomorskie, lubelskie, lubuskie, wielkopolskie).

11 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Program zabezpieczenia w wodę dobrej jakości w okresach suszy i niedoborów wody – wyróżnione województwa pokrywają się z obszarami o najniższych sumach rocznych opadów i występowania susz atmosferycznych, hydrologicznych i glebowych. Wątpliwości budzi nie uwzględnienie woj. Łódzkiego, będącego w czołówce pod względem jednostkowego zużycia wody i borykającego się z jej jakością oraz deficytem, np. w rejonie wielkiego leja depresji wokół kopalni Bełchatów. Ochrona gleb przed suszą i erozją – nie uwzględniono Wielkopolski, której obszary rolnicze borykają się niedoborem wody w okresach letnich (głównie przez niewłaściwe zmiany systemu wodnego w przeszłości, których skutki interpretuje się niesłusznie jako stepowienie). Nie wyróżniono także Dolnego Śląska, gdzie występują obszary lessowe silnie narażone na erozję.

12 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Ochrona przed osuwiskami – zagrożenie osuwiskami jest największe w Karpatach fliszowych, nad brzegami dużych rzek oraz na wybrzeżu morskim typu klifowego. W SPA 2020 w grupie województw zagrożonych znalazło się dolnośląskie, mimo iż inwentaryzowane tutaj osuwiska są niemal w większości nieaktywne, a inne ruchy masowe (np. spływy gruzowo-błotne w Karkonoszach) zachodzą na obszarach niezamieszkanych i chronionych. Przygotowanie nowej oferty turystycznej – dyskusyjne kryterium a brak metodyki oceny całkowicie uniemożliwia interpretację. Rozwój systemu odprowadzania wód opadowych w miastach – działania przypisano województwom najsilniej zurbanizowanym. Przykładowo brak … woj. opolskiego. Zwiększenie wykorzystania wód opadowych dla potrzeb gospodarczych – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację, nie jest jasne dlaczego dokonywano wyboru. Zwiększanie obszarów zieleni i (obszarów) wodnych w miastach – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację.

13 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Poprawa stanu sanitarnego powietrza – uwzględniono województwa najsilniej uprzemysłowione przykładowo brak jednak województw opolskiego i łódzkiego. Zabezpieczenie urządzeń energetyki wiatrowej przed zagrożeniami klimatycznymi – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację, nie jest jasne dlaczego dokonywano wyboru, pominięto województwa, gdzie sektor energetyki wiatrowej jest rozwijany, np. dolnośląskie i łódzkie. Ochrona i stabilizacja brzegów morskich i obszarów portowych – kryteria wyboru i potrzeba realizacji działań są zrozumiałe. Rekultywacja terenów zdegradowanych – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację, trudno zinterpretować fakt, że nie wskazano tutaj województwa śląskiego, które jako najsilniej uprzemysłowione i obejmujące tereny pogórnicze wymaga takich działań. Rewitalizacja obszarów miejskich i poprzemysłowych– brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację. Brak wskazania np. obszarów przemysłowych woj. opolskiego.

14 PRZYKŁADY – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Tworzenie systemów wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami powodziowymi –brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację, nie wyróżniono jedynie województw łódzkiego, podlaskiego i śląskiego. Fakt ten jest niezrozumiały. Zarządzanie ryzykiem w Polsce wymaga objęcia działaniami całego kraju, podobnie jak działania z zakresu gospodarki wodnej wymagają działań w obrębie całych zlewni. Ograniczenie i kontrola zabudowy terenów szczególnie zagrożonych katastrofami naturalnymi – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację, nie jest jasne dlaczego dokonywano wyboru, proponowane działanie powinno być implementowane w całej Polsce. Zabezpieczenie zwierząt hodowlanych przed występowaniem stresu cieplnego – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację. Przykładowo brak woj. dolnośląskiego – jednego z najcieplejszych w kraju. Dostosowanie produkcji ryb do wzrostu temperatury w zbiornikach hodowlanych – brak metodyki oceny uniemożliwia interpretację. Przykładowo brak lubuskiego i kujawsko pomorskiego.

15 WNIOSKI – SPECYFIKA DZIAŁAŃ ADAPTACYJNYCH W UJĘCIU REGIONALNYM Takie potraktowanie tematu stwarza poważne utrudnienia w przewidywaniu regionalnych skutków oddziaływań na środowisko lub prowadzi do błędów tej oceny. Bez zmian w strukturze tabeli można stwierdzić, że działania adaptacyjne są istotne przede wszystkim do rozwiązania problemów województw mazowieckiego: (15 działań szczególnie istotnych), zachodniopomorskiego (12), małopolskiego (11), dolnośląskiego (10) i podkarpackiego (10). Najmniej pilnych działań wymagają według zaproponowanej tabeli województwa podlaskie (3) i łódzkie (6). Zaproponowany podział może zablokować prowadzenie koniecznych działań adaptacyjnych w poszczególnych województwach!

16 WNIOSKI I OCENA POSZCZEGÓLNYCH CELÓW I KIERUNKÓW DZIAŁAŃ SPA2020 KIERUNKI DZIAŁAŃ Kierunek działań 1.1- dostosowanie sektora gospodarki wodnej do zmian klimatu Kierunek działań 1.2 – adaptacja strefy przybrzeżnej do zmian klimatu Kierunek działań 1.3 – dostosowanie sektora energetycznego do zmian klimatu Kierunek działań 1.5 – adaptacja do zamian klimatu w gospodarce przestrzennej i budownictwie Kierunek działań 3.1 – wypracowywanie standardów konstrukcyjnych uwzględniających zmiany klimatu Kierunek działań 3.2 –zarządzanie szlakami komunikacyjnymi w warunkach zmian klimatu Kierunek działań 6.1 – zwiększenie świadomości odnośnie do ryzyk związanych ze zjawiskami ekstremalnymi i metodami ograniczania ich wpływu Kierunek działań 6.2 – ochrona grup szczególnie narażonych przed skutkami niekorzystnych zjawisk klimatycznych

17 Kierunek działań 1.1- dostosowanie sektora gospodarki wodnej do zmian klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Zreformowanie struktur gospodarki wodnej z uwzględnieniem adaptacji do zmian klimatu. działania absolutnie priorytetowe, głównie z uwagi na ochronę przeciwpowidziową i zapobieganie suszy (wdrażane już w Polsce poprzez Ramową Dyrektywę Wodną, zmiany w ustawie Prawo wodne, restrukturyzacja systemu zarządzania gospodarką wodną), niestety efekty tych działań nie są wystarczające, szczególnie w aspekcie zbyt małych nakładów finansowych. kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego państwa Opracowanie nowych metod oceny ryzyka zagrożeń dla obszarów powodziowych i podtapianych. Nie jest potrzebne opracowanie metod nowych lecz wybór istniejących metod, odpowiadających potrzebom i zróżnicowanym warunkom obszaru Polski, a także ich ujednolicenie, dopasowanie do realiów i upowszechnienie, W dalszym ciągu brakuje profesjonalnie przygotowaych planów ochrony przeciwpowodziowej (krajowego i regionalnych) – metody oceny są jednak znane Budowa, modernizacja i utrzymanie osłony przeciwpowodziowej, zwiększanie możliwości retencyjnych i renaturyzacja cieków wodnych. działanie jest pod każdym względem niezbędne, aby sprostać zadaniom stawianym gospodarce wodnej. Musi ono być dostosowane do nowoczesnych standardów i wykorzystywać najnowsze rozwiązania projektowe/konstrukcyjne/planistyczne pod względem skuteczności i zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko., należy liczyć się z dużymi kosztami inwestycji z zakresu gospodarki wodnej, jako priorytetowymi dla gospodarki kraju i jakości życia ludzi. Praktyka pokazuje, że działanie to napotkać będzie na wiele trudności. Priorytetem prowadzonych działań i inwestycji nie może być jedynie cena wykonania Przywracanie i utrzymanie dobrego stanu wód, ekosystemów wodnych i od wody zależnych. Wskazanie działanie jest zgodne z kierunkami polityki Unii Europejskiej i Polski i przedstawia ogólny trend mający za zadanie polepszyć zarówno warunki siedliskowe i bioróżnorodność, jak i zdrowie ludzi oraz możliwości wypoczynku przez kontakt z przyrodą. Nie jest jasne jaką rolę będzie pełnić SPA 2020 w realizacji tego działania Kierunek działań 1.2 – adaptacja strefy przybrzeżnej do zmian klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Uwzględnianie aktualnego i potencjalnego wzrostu poziomu morza i zagrożenia powodziowego w planach inwestycyjnych w strefie nadmorskiej i wodach przybrzeżnych. niezbędne w prawidłowym planowaniu przestrzennym strefy nadmorskiej, zarówno pod względem zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i tworzonej infrastrukturze, jak i ochrony przyrody, nie należy wyróżniać jedynie wzrostu poziomu morza (które w perspektywie roku 2020 jest raczej niewielkie), ale wskazać na ogół zjawisk i procesów związanych ze zmianami klimatycznymi (erozja brzegów, powodzie sztormowe, zmiany zlodzenia etc.) Kontynuacja i rozwój stałego monitoringu stanu brzegów morskich i strefy wód przybrzeżnych. niezbędne do postępu wiedzy, przewidywania procesów przyrodniczych oraz planowania, wyniki monitoringu powinny opracowane i przedstawiane społeczeństwu, a surowe dane udostępnianie nieodpłatnie (po spełnieniu określonych wymogów aplikantów) do dalszych badań.

18 Kierunek działań 1.3 – dostosowanie sektora energetycznego do zmian klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Przygotowanie systemu energetycznego do zmienionych warunków z uwzględnieniem szczytu zimowego i letniego zapotrzebowania na energię. jedno z najważniejszych wyzwań dla gospodarki Polski (modernizacja, w tym przygotowanie różnego rodzaju struktur do wprowadzenia energetyki jądrowej), niejasny i nie rozwinięty jest postulat o spalaniu odpadów, co budzi wątpliwości w kontekście ochrony przed zanieczyszczeniami atmosfery kontrowersyjne wskazanie na energię słoneczną jako głównego źródła OZE w Polsce 1.3.1Rozwijanie alternatywnych możliwości produkcji energii na poziomie lokalnym, szczególnie na potrzeby ogrzewania i klimatyzacji na terenach o mniejszej gęstości zaludnienia. OZE generują także negatywne oddziaływania. Częste o skali nieprzystającej do faktycznych problemów środowiskowych. tereny mniej zaludnione nie sprzyjają lokalizacji infrastruktury dla produkcji energii – z reguły są to obszary cenne przyrodniczo lub wykorzystywane rolniczo, z istotnym niedostatkiem urządzeń i linii do przesyłania energii. Lokalna produkcja energii zapewne nie będzie ukierunkowana na konkretne odbiorniki (ogrzewanie, klimatyzacja) jak przewiduje się w analizowanym działaniu, zważywszy na jej włączenie do sieci przesyłowej Zapewnienie awaryjnych źródeł energii oraz przesyłu w przypadkach, w których zastosowanie podstawowych źródeł nie będzie możliwe. W jaki sposób ma zostać osiągnięte to działanie? W praktyce będzie to trudne z uwagi na ograniczoną możliwość magazynowania energii, może wiązać się z rozwojem hydroenergetyki (potencjał jednak jest ograniczony). zasilanie awaryjne może być zapewnione przez dywersyfikację źródeł energii i ich dostawców, ale tylko w przypadku odpowiedniej wydolności i sprawności systemu przesyłowego, 1.3.3Zabezpieczenie awaryjnych źródeł chłodzenia elektrowniach zawodowych. pobór wody na cele chłodnicze oddziałuje na parametry fizykochemiczne wód rzecznych lub zbiorników do których wody te są oddawane i przyrodę ożywioną tych recypientów. Problem wody chłodniczej jest istotny w okresach niżówek (gł. latem) i dotyczy zazwyczaj dużych producentów energii. Będzie on szczególnie istotny w przypadku energetyki jądrowej Projektowanie sieci przesyłowych, w tym m.in. podziemnych oraz naziemnych z uwzględnieniem ekstremalnych sytuacji pogodowych, w celu ograniczenia ryzyka m.in. zalegania na nich lodu i śniegu, podtopień oraz zniszczeń w przypadkach silnego wiatru. działanie bardzo istotne w aspekcie niekorzystnych zjawisk meteorologicznych nawet bez uwzględniania zachodzących zmian klimatycznych.

19 Kierunek działań 1.5 – adaptacja do zamian klimatu w gospodarce przestrzennej i budownictwie LPSPAOcena Działanie priorytetowe Opracowanie zasad zabudowy terenów zalewowych i chronionych, obszarów zieleni w miastach, pasa nadbrzeża oraz budowy obiektów użytecznosci publicznej. zmiany powinny iść w kierunku lokalizowania inwestycji o wysokiej wartości na terenach niezagrożonych, w zakresie gospodarki przestrzennej i budownictwa działanie to ma charakter kluczowy Wprowadzenie ograniczeń w zakresie budownictwa powszechnego i dodatkowe wymagania w zakresie ochrony przed zalaniem budynków podpiwniczonych na obszarach zalewowych i w strefie nadmorskiej oraz na terenach zagrożonych ruchami masowymi. Wprowadzane zasad bezpiecznego inwestowania na klifach. ograniczeniom w zakresie budownictwa powszechnego powinna towarzyszyć także poprawa efektywności energetycznej i materiałowej budownictwa, aby minimalizować skutki ich negatywnego oddziaływania, stniejąca substancja mieszkaiowa powinna także podlegać modernizacji. Czy działanie pociągnie za sobą zmiany legislacyjne? Czy jego realizacja może zmienić procedury w zakresie pozwoleń na realizację przedsięwzięć? Proces decyzyjny powinien uwzględniać potencjalne zmiany klimatyczne. Kwestie te powinny rozstrzygać decyzje lokalizacyjne w tym plany miejscowe. Może warto to kwestie rozpatrywać już na etapie KIP lub OOŚ? Wdrożenie działań zabezpieczających przed osuwiskami. działania zabezpieczające przed osuwiskami powinny dotyczyć kwesti lokalizacji inwestycji oraz zabiegów agrotechnicznych prowadzonych na terenach rolnych mogących wpłynąć na występowanie osuwisk., kierunek niniejszego działania jest istotny, powinien zostać jednak doprecyzowany, aby ułatwić jego implementację na różnych szczeblach administracji publicznej Przenoszenie cennych budowli zabytkowych i innych dóbr kultury i dziedzictwa narodowego z terenów trwale zagrożonych… załozono, że działanie w oczywisty sposób dotyczy głównie obiektów architektury drewnianej, wiejskiej! należy zwrócić uwagę na lokalne uwarunkowania, ponieważ zabytkowe budowle są niekiedy wykorzystywane przez zwierzęta jako siedlisko bytowania (np. nietoperze, pustułki, płomykówki, itp.) Wprowadzenie wymogu dostępu on-line do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i obowiązku doradztwa dla osób i firm pragnących inwestować w strefach zagrożonych. działanie jest zgodne z zasadą ostrożności oraz udziału obywateli, lepszy dostęp do informacji i zwiększenie świadomości inwestorów o potencjalnym zagrożeniu może pozytywnie wpłynąć na wybór lokalizacji, a co za tym idzie zminimalizować szkody powstające na skutek zmian klimatycznych.

20 Kierunek działań 3.1 – wypracowywanie standardów konstrukcyjnych uwzględniających zmiany klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Uwzględnienie w procesie projektowania i budowy infrastruktury transportowej zmienionych warunków klimatycznych. tworzona infrastruktura powinna być odporna na działania ekstremalnych zdarzeń pogodowych i w mniejszym stopniu na globalny wzrost temperatury,. wśród infrastruktury narażonej na procesy pogodowe (i w konsekwencji hydrologiczne) są mosty i drogi różnych kategorii, Czy działanie pociągnie za sobą zmiany legislacyjne? Czy jego realizacja może zmienić procedury w zakresie pozwoleń na realizację przedsięwzięć? Proces decyzyjny powinien uwzględniać potencjalne zmiany klimatyczne. Może warto to kwestie rozpatrywać na etapie KIP lub OOŚ? ` 3.1.2Utworzenie stałego monitoringu wrażliwych na zmiany klimatu elementów budownictwa i infrastruktury transportowej i systemu ostrzeżeń dla służb technicznych. monitoring prowadzony w SPA 2020 jest obowiązkiem instytucji odpowiedzialnych za transport w Polsce., dla poprawy stanu obecnego monitoring należy usprawnić, a jego wyniki upublicznić – bez tych warunków zakładane działanie może nie spełnić zakładanych oczekiwań. Kierunek działań 3.2 –zarządzanie szlakami komunikacyjnymi w warunkach zmian klimatu Działanie priorytetowe Opracowanie harmonogramów kolejności utrzymania przejezdności tras komunikacyjnych lub zmiany tras i stosowania zastępczych środków transportowych. działanie powinno dotyczyć bardziej zdarzeń ekstremalnych i być dostosowane do ich typu i skali … a nie zmian klimatycznych wskazane działanie dotyczące kolejności odśnieżania jest aktualnie realizowane na poziomie regionalnym i lokalnym,

21

22 Kierunek działań 6.1 – zwiększenie świadomości odnośnie do ryzyk związanych ze zjawiskami ekstremalnymi i metodami ograniczania ich wpływu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Edukacja i zwiększanie świadomości w zakresie: zmian klimatu i sposobów minimalizowania ich skutków oraz znaczenia i konieczności oszczędzania zasobów, szczególnie wody. Edukacja prowadzona w przewidywanym zakresie jest sprawą kluczową i najważniejszym wyzwaniem polityki regionalnej do 2020 r., efekty jej działania będą zapewne widoczne dopiero na przestrzeni pokoleń Wprowadzenie do programów kształcenia (…) problematyki zmian klimatu i metod adaptacji oraz rozszerzenie programów dokształcania personelu medycznego o problematykę chorób klimatozależnych, tropikalnych i przenoszonych wektorowo. zakładane działanie w istocie jest realizowane na wszystkich wymienionych szczeblach edukacji i jest realizowane w programach nauczania przyrody, geografii i biologii., ważne jest, aby przedmioty przyrodnicze nie były dyskryminowane w planie godzinowym zajęć szkolnych. słuszny jest postulat o dokształcaniu personelu medycznego lub wręcz tworzeniu większej ilości placówek przygotowanych do rozpoznania i leczenia chorób tropikalnych. Ma to duże znaczenie przy rosnącej liczbie podróży Polaków do krajów tropikalnych oraz migracjach cudzoziemców. Wczesne rozpoznanie przez wykształcony personel może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa obywateli 6.1.2Organizowanie szkoleń w zakresie: zmian klimatu oraz metod zapobiegania i ograniczania ich skutków dla mieszkańców: terenów zagrożonych powodziami, osuwiskami i silnymi wiatrami. proponowane szkolenia mogą pomóc w ochronie życia i zdrowia, nie rozwiązują jednak najistotniejszego problemu, jakim są dokonane błędy lokalizacyjne i problem wypłacania odszkodowań, głównie osobom zamieszkującym tereny zalewowe Organizowanie szkoleń dla rolników w zakresie zmian klimatu oraz metod zapobiegania i ograniczania ich skutków. Szkolenia przewidziane w tym kierunku powinny być połączone z zagadnieniami ekonomiki upraw i przedstawieniem korzyści płynących z polityki adaptacyjnej Włączenie lokalnych społeczności i administracji samorządowej do działań zapobiegających skutkom zmian klimatu. kierunek może być najskuteczniejszym sposobem na osiągnięcie celów adaptacyjnych w skali państwa.

23 Kierunek działań 6.2 – ochrona grup szczególnie narażonych przed skutkami niekorzystnych zjawisk klimatycznych LPSPAOcena Działanie priorytetowe Wypracowanie kompleksowych rozwiązań w zakresie pomocy Państwa udzielanej na pokrycie strat w przypadku wystąpienia klęsk żywiołowych, oraz rozwijanie systemu ubezpieczeń obejmujących ryzyko wynikające ze zmian klimatu. Działanie b. ważne i pożądane. Należy rozważyć wsparcie kosztów ubezpieczeń z budżetu Państwa na obszarach szczególnie zagrożonych. zamiar ten nie jest nowy i jak dotąd, mimo upływających dekad, nie został skutecznie rozwiązany. należy wprowadzić wskaźnik monitorujący realizację tego działania priorytetowego 6.2.1Wprowadzenie obowiązku ubezpieczeń majątkowych na obszarach zagrożonych. proponowane działanie może być jedynym wyjściem dla rozwiązania trudnej sytuacji mieszkańców obszarów zalewowych i osuwiskowych. rozwiązania w tym zakresie proponowane są w Białej Księdze Adaptacja do zmian klimatu: europejskie ramy działania. w przypadkach gdy ubezpieczenie tego typu jest możliwe, np. w odniesieniu do budynków położonych na terenach zalewowych, wymagane mogą być ubezpieczenia wspierane ze środków publicznych, ważne będą jednak także działania minimalizujące skutki zdarzeń ekstremalnych, w tym specyficzne rozwiązania budowlane (np. domy bez piwnic na podwyższonych fundamentach na obszarach zagrożonych zalaniem etc.). działanie wdrażać równocześnie z działaniem 6.2.2Wzmocnienie systemu opieki społecznej w celu skutecznego przeciwdziałania i zwalczania skutków zmian klimatu wśród najbardziej wrażliwych grup społecznych. niezbędne wydaje się prawidłowe planowanie i organizowanie służby zdrowia, a także jej współpraca z centrami zarządzania kryzysowego i innymi instytucjami wspierającymi osoby poszkodowane wskutek procesów meteorologicznych czy hydrologiczncyh.

24 WNIOSKI I OCENA POSZCZEGÓLNYCH CELÓW I KIERUNKÓW DZIAŁAŃ SPA2020 KIERUNKI DZIAŁAŃ Kierunek działań 1.4 – ochrona różnorodności biologicznej i gospodarka leśna w kontekście zmian klimatu Kierunek działań 1.6 – zapewnienie funkcjonowania skutecznego systemu ochrony zdrowia w warunkach zmian klimatu Kierunek działań stworzenie lokalnych systemów monitorowania i ostrzegania przed zagrożeniami Kierunek działań 2.2 – organizacyjne i techniczne dostosowanie działalności rolniczej i rybackiej do zmian klimatu Kierunek działań 4.1 – monitoring stanu środowiska i systemy wczesnego ostrzegania w kontekście zmian klimatu (miasta i obszary wiejskie) Kierunek działań 4.2 – miejska polityka przestrzenna uwzględniająca zmiany klimatu Kierunek działań 5.1- promowanie innowacji na poziomie działań organizacyjnych i zarządczych sprzyjających adaptacji do zmian klimatu Kierunek działań 5.2 – budowa systemu wsparcia polskich innowacyjnych technologii sprzyjających adaptacji do zmian klimatu

25 Kierunek działań 1.4 – ochrona różnorodności biologicznej i gospodarka leśna w kontekście zmian klimatu LPSPAOcena Dz. Prioryt. Przygotowanie strategii, planów ochrony, programów ochrony lub planów zadań ochronnych w zakresie ochrony przyrody z uwzględnieniem zmian warunków klimatycznych. wskazane działania mają charakter absolutnie priorytetowy., prawidłowo opracowane wytyczne odnośnie zadań ochronnych dla poszczególnych obszarów chronionych jest niezbędne dla realizacji ich ochrony Opracowanie programów adaptacji leśnictwa do zmian klimatycznych z uwzględnieniem uwarunkowań i potrzeb przemysłu, energetyki, rolnictwa, turystyki i rekreacji, rozwoju regionalnego, bioróżnorodności. przebudowie może ulec skład gatunkowy i w związku z tym konieczna jest analiza ewentualnych zmian i dostosowania zabiegów leśnych Zwiększanie lesistości zarówno w wyniku sztucznych zalesień, jak i sukcesji naturalnej, oraz racjonalizacja użytkowania gruntów, zmniejszenie fragmentacji kompleksów leśnych. zwiększanie lesistości nie powinno kolidować z różnorodnością biologiczną terenów zalesianych – nie powinny być zalesiane łąki i tereny cenne z punktu widzenia ochrony krajobrazu Wprowadzanie do gospodarki leśnej zasad leśnictwa ekosystemowego, ograniczenie sztucznej selekcji i jej ukierunkowanie na cechy przystosowawcze oraz dalsze ograniczanie zrębów zupełnych. uwzględnianie szerokiego spektrum usług ekosystemowych w gospodarce leśnej jest niezbędne w zakresie adaptacji do zmian klimatycznych, 1.4.4Wprowadzenie restrykcyjnych instrumentów ochrony przestrzeni rolniczej, leśnej i zasobów glebowych o dużej wartości produkcyjnej. działanie zasadne. Ważne jest aby wprowadzane instrumenty były respektowane i aby był zbudowany system ich egzekwowania Zróżnicowanie drzewostanu, zwłaszcza w trakcie przebudowy, pod względem: gęstości, składu gatunkowego (zwiększenie udziału gatunków liściastych), struktury wysokości, wieku, płatowości/ mozaikowatości dążenie tam gdzie to jest możliwe do zróżnicowania drzewostanu jest zasadne, lasy mieszane charakteryzuje większa zdolność adaptacji do zmian zachodzących w środowisku Intensyfikacja programu ochrony gleb przed erozja i kontynuowanie i rozszerzenie programu małej retencji i retencji glebowej zwłaszcza w lasach i użytkach zielonych. Działanie istotne, wpisuje się w realizowaną w Polce politykę, jest spójne z prowadzonymi w Polsce programami zwiększania małej retencji w lasach Monitoring, kontrola i przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu się gatunków obcych… Problem wymaga głębszej dyskusji, w warunkach istotnych zmian klimatycznych przebudowa składu gatunkowego być może będzie nie możliwa do powstrzymania, przeciwdziałanie gatunkom obcym musi być dostosowane do stanu aktualnej wiedzy Monitoring i okresowa ocena przyrodniczych obszarów chronionych, utworzenie systemu gromadzenia i przetwarzania danych. wskazane jest, aby wyniki z przeprowadzanych monitoringów były dostępne do analiz naukowcom bezpłatnie (przyśpieszy to wyciąganie wniosków a dzięki dyskusji naukowej może doprowadzić do lepszego przygotowania się do zmian klimatycznych a także przeciwdziałania im).

26 Kierunek działań 1.6 – zapewnienie funkcjonowania skutecznego systemu ochrony zdrowia w warunkach zmian klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Przygotowanie służby zdrowia do ograniczenia skutków stresu termicznego i nadzwyczajnych zdarzeń klimatycznych i stworzenie systemu profilaktyki zdrowotnej oraz ochrony wrażliwych grup ludności przed falami upałów. istotne jest uzupełnienie o działania związane z kształceniem personelu badawczego w zakresie diagnozowania objawów i chorób związanych ekstremalnymi warunkami atmosferycznymi (fale upałów/powodzie) a także w zakresie sposobów przenoszenia chorób zakaźnych Prowadzenie badań epidemiologicznych, klinicznych i klimatyczno-fizjologicznych w aspekcie zachorowań na choroby kliamtozależne. ważne z punktu widzenia pogłębiania wiedzy w tym zakresie i uwzględnienie wymiany informacji między badaczami oraz na forum międzynarodowym, według ekspertów z Wildlife Conservation Society zidentyfikowano 12 patogenów/chorób, które rozprzestrzeniają się na nowe rejony w wyniku zmian klimatycznych i niekorzystnie wpływają na zdrowie ludzi zwierząt, przynosząc konsekwencje dla globalnej gospodarki (np. ptasia grypa, ebola, żółta febra) Utworzenie systemu monitoringu i ostrzeganie przed zjawiskami klimatycznymi i pochodnymi groźnymi dla zdrowia w tym liczebności owadów wektorowych, jakości wody i żywności w okresie fal upałów. Gromadzenie informacji o chorobach klimatozależnych. bardzo istotne z punktu widzenia odpowiedniego przygotowania społeczeństwa, system wczesnego ostrzegania o falach upałów czy zjawiskach ekstremalnych wraz ze wskazówkami odnośnie postępowania zmniejszy ich negatywny wpływ na ludzi.

27 Kierunek działań 2.2 – organizacyjne i techniczne dostosowanie działalności rolniczej i rybackiej do zmian klimatu Działanie priorytetowe Wsparcie inwestycyjne gospodarstw oraz doradztwo technologiczne uwzględniające aspekty dostosowania budownictwa wiejskiego i produkcji rolnej do zwiększonego ryzyka klimatycznego. działanie to sformułowano bardzo ogólnie, mogą mieścić się w nim zarówno działania związane z koniecznością większej dbałości o zapewnienie wody dla rolnictwa, jak i miejsc schronienia przed upałem dla zwierząt gospodarskich Doskonalenie systemu tworzenia i zarządzania rezerwami żywności, materiału siewnego i paszy na wypadek nieurodzaju. istotne dla zapewnienie bezpieczeństwa kraju, nieurodzaj, zniszczenie upraw i problemy związane z brakiem materiału siewnego są bardzo prawdopodobne w warunkach zagrożeń związanych ze zmianą klimatu, szczególnie w obliczu nasilania się ilości ekstremalnych zjawisk pogodowych. Kierunek działań stworzenie lokalnych systemów monitorowania i ostrzegania przed zagrożeniami LPSPAOcena Działanie priorytetowe Rozwój systemów monitoringu i wczesnego ostrzegania o możliwych skutkach zmian klimatycznych dla produkcji roślinnej i zwierzęcej. wczesne ostrzeganie powinno dotyczyć zjawisk ekstremalnych będących potencjalnym następstwem zmian klimatycznych odnosząc się do zdarzeń ekstremalnych wytworzona informacja musi docierać do odbiorców z niezbędnym wyprzedzeniem i skutecznie, a ci muszą potrafić ją wykorzystać – w tym celu niezbędne są działania edukacyjne

28 Kierunek działań 4.1 – monitoring stanu środowiska i systemy wczesnego ostrzegania w kontekście zmian klimatu (miasta i obszary wiejskie) LPSPAOcena Działanie priorytetowe Przygotowanie strategii zarządzania ryzykiem na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym z uwzględnieniem działań adaptacyjnych. możliwe Długofalowe oddziaływanie pośrednie poprzez lepsze zarządzanie elementami środowiska przyrodniczego i kulturowego wrażliwymi na zmiany klimatyczne, strategie zarządzania ryzykiem powinny zostać poddane ustawowej procedurze SOOS Wdrożenie lokalnych systemów monitoringu i ostrzegania przed nadzwyczajnymi zjawiskami klimatycznymi długofalowe oddziaływanie pośrednie poprzez poniesienie poziomu wiedzy na temat dynamiki obserwowanych zjawisk i ich skutków., zwiększenie dostępu do wiarygodnych danych o lokalnymi zasięgu i charakterystyce pozwoli podejmować optymalne decyzje dotyczące najlepszych sposobów adaptacji. Kierunek działań 4.2 – miejska polityka przestrzenna uwzględniająca zmiany klimatu Działanie priorytetowe Uwzględnienie w planach zagospodarowania w miastach konieczności zwiększenia obszarów zieleni i wodnych oraz korytarzy wentylacyjnych. uwzględnienie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego miast zwiększenia obszarów zieleni, obszarów wodnych oraz korytarzy wentylacyjnych jest dzialaniem koniecznym poprawa gospodarki wodno-ściekowej, jakości powietrza oraz jakości życia mieszkańców Opracowanie planów adaptacji dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców z uwzględnieniem zarządzania wodami opadowymi. niejasna jest jednak wartość progowa miast kwalifikujących się do opracowania niniejszych planów. Problemy w zakresie gospodarki wodnej, dotykają także mniejszych miast niż 100 tys. mieszkańców (np. miasta zlokalizowane na terenach górskich charakteryzujące się dużą zmiennością ilości wód opadowych koniecznych do odprowadzenia z terenu miasta) Rewitalizacja przyrodnicza, w tym przywracanie zdegradowanym terenom zieleni i zbiornikom wodnym ich pierwotnych funkcji, ze szczególnym uwzględnieniem małej retencji w miastach. rewitalizacja przyrodnicza zdefiniowana we wskazanym działaniu ma charakter renaturyzacyjny., przywrócenie pierwotnych funkcji terenom może mieć pozytywny wpływ na zwiększenie małej retencji i kształtowanie gospodarki wodno-ściekowej w miastach.

29 Kierunek działań 5.1- promowanie innowacji na poziomie działań organizacyjnych i zarządczych sprzyjających adaptacji do zmian klimatu LPSPAOcena Działanie priorytetowe Opracowanie procedur dot. współpracy służb i instytucji na potrzeby reagowania na wielowymiarowe zagrożenia zw. ze zmianami klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem aspektu koordynacji. Wdrożenie tego działania przyniesie pozytywny wpływ na środowisko, procedury opracowane odnośnie reagowania na zagrożenia związane ze zmianami klimatu będą wspierać także postępowania w przypadku zagrożeń nie związanych bezpośrednio ze zmianami klimatu Promocja innowacyjnych rozwiązań w zakresie adaptacji produkcji rolnej i rybackiej do zmian klimatu. działanie zasadne, jednak niezrozumiałe jest zawężenie promocji innowacji jedynie do produkcji rolnej i rybackiej. Kierunek działań 5.2 – budowa systemu wsparcia polskich innowacyjnych technologii sprzyjających adaptacji do zmian klimatu Działanie priorytetowe Przeprowadzenie analizy potencjału polskiej gospodarki do wytwarzania i wdrażania innowacyjnych technologii adaptacyjnych. wiedza pozyskana w ramach tego działania będzie stanowiła wyjściową w odniesieniu do przygotowania się polskiej gospodarki do rozwijania oraz wdrażania innowacyjnych technologii adaptacyjnych Konsolidacja /stworzenie nowych źródeł finansowania innowacyjnych technologii adaptacyjnych w tym badań i wdrożeń. działanie o kluczowym znaczeniu dla rozwoju innowacji, tworzenie systemu finansowania rozwoju technologii innowacyjnych będzie wpływało pozytywnie na środowisko. Zastanawiający wskaźnik rezultatu (50 wdrożeń?) 5.2.2Stworzenie platformy internetowej upowszechniającej informacje w zakresie polskich technologii adaptacyjnych. działanie to powinno uwzględniać interes polskiej gospodarki pod kątem praw patentowych do opracowanych technologii.

30 WNIOSKI – OCENA WDRAŻANIA SPA2020 BRAK PRECYZYJNEGO SYSTEMU MONITORINGU SKUTKÓW REALIZACJI SPA2020. System monitoringu poszczególnych zadań nie został w zasadzie zaproponowany. Założono, iż działania adaptacyjne zostały wskazane w innych rządowych dokumentach strategicznych, więc ich realizacja będzie przedmiotem monitoringu w ramach tychże strategii. W SPA2020 w większości przypadków zaproponowano wskaźniki typu proces-based indicators. Tylko 3 dotyczące: poziomu lesistości, liczby nowych technologii oraz zużycia wody mają charakter wskaźników rezultatu [outcome-based indicators]. Warto stosować podejście mieszane i prezentować możliwie komplementarny obraz postępu. Wydaje, że możliwe byłoby rozszerzenie listy o np.: ilość/długość infrastruktury przeciwpowodziowej, powierzchnię gleb objętych ochroną ilościową i jakościową, ilość terenów zrewitalizowanych, etc. Należy wskazać jakie wskaźniki innych Strategii będą monitorować skutki wdrażania SPA2020. Należy też wskazać czy wdrożenie SPA2020 wpłynie na zmianę wskaźników celów innych Strategii (ŚSRK 2020, 9 Strategii Zintegrowanych, PEP 2030) spójnych ze SPA2020.

31 WNIOSKI – OCENA WDRAŻANIA SPA2020 ROZWINIĘCIE LISTY INTERESARIUSZY udział organizacji pozarządowych, jako podmiotu wspierającego działania edukacyjne, profesjonalne doradztwo, zmiany postaw społecznych, udział uczelni i jednostek badawczych, których zadaniem powinno być ciągłe monitorowanie zmian klimatu i ich skutków oraz ekspercka ocena wyników dotychczasowych działań adaptacyjnych i mitygujących. UTWORZENIE JEDNOLITEJ PLATFORMY INTERNETOWEJ Plan zakłada szczególny nacisk na komunikację i kooperację w ramach funkcjonujących platform współpracy i wymiany informacji. Czy funkcjonujące systemy są na pewno wydajne i gwarantujące sukces? Celowe jest utworzenie jednolitej platformy internetowej, gromadzącej wiedzę naukową, informację prawną, dobre praktyki adaptacyjne dla wszystkich wrażliwych sektorów która będzie służyć wymianie wiedzy pomiędzy światem nauki i światem polityki.

32 WNIOSKI – OCENA WDRAŻANIA SPA2020 RAMY FINANSOWE Biała księga Adaptacji do zmian klimatu podkreśla konieczność zapewnienia niezbędnych środków finansowych na realizację planów adaptacyjnych, wskazując za konieczne przeprowadzenie analizy dotyczącej podjęcia kosztów działań adaptacyjnych i zaniechania tych działań. Ocena wpływu przyjętych ram finansowych w projekcie SPA 2020 nie była obowiązkowym elementem procedury OOŚ wynikającym z Ustawy OOŚ jednak niedoszacowanie kosztów bezczynności oraz kosztów adaptacji do zmian klimatu może być istotną przyczyną niepowodzenia we wdrażaniu SPA 2020 a zatem i wystąpienia kosztów środowiskowych. Brak jasnej metodyki przyjętej na potrzeby SPA2020 pozwalającej na szacowanie strat w wyniku nie wdrożenia zidentyfikowanych działań adaptacyjnych. Należy bezwzględnie uzupełnić rozdział 6 – Ramy finansowe. Należy podać źródła danych lub podstawy wyliczenia strat finansowych i nakładów na działania adaptacyjne.

33 WNIOSKI – OCENA WDRAŻANIA SPA2020 ŁĄCZNE KWOTY WSZYSTKICH DZIAŁAŃ W PODZIALE NA SEKTORY. Rolnictwo 43,5% (35,25 mld zł) Gospodarka wodna 15,3% (12,39 mld zł) Różnorodność biologiczna 0,3% (0,24 mld zł) Leśnictwo 4,6% (3,73 mld zł) Energetyka 3,4% (2,75 mld zł) Strefa wybrzeża 5,9% (4,8 mld zł) Budownictwo i transport 13,5% (10,9 mld zł) Gospodarka przestrzenna 13,2% (10,7 mld zł) Zdrowie 0,3% (0,24 mld zł) Brak metodyki w opisie ram finansowych uniemożliwia prawidłowa interpretacje. Wydaje się jednak, że w niektórych wypadkach (np. budownictwo wodne, energetyka) przewidziane kwoty są nieadekwatne do potrzeb. Należy precyzyjnie wyjaśnić co kryje się pod poszczególnymi sektorami.

34 Dziękujemy za uwagę zespół autorski ekovert Łukasz Szkudlarek inżynieria dla środowiska Średzka 39/lok Wrocław web:


Pobierz ppt "PLAN PREZENTACJI Opis przyjętego modelu oceny Wnioski wynikające z diagnozy Ogólne wnioski wynikające z analizy SPA 2020 o Cel główny SPA 2020 o Wyróżnienie."

Podobne prezentacje


Reklamy Google