Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Jeśli chcemy dokonać zwrotu i realizować założenia zrównoważonego rozwoju, to konieczna jest zmiana światopoglądu i sposobu myślenia. Jest ona możliwa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Jeśli chcemy dokonać zwrotu i realizować założenia zrównoważonego rozwoju, to konieczna jest zmiana światopoglądu i sposobu myślenia. Jest ona możliwa."— Zapis prezentacji:

1

2 Jeśli chcemy dokonać zwrotu i realizować założenia zrównoważonego rozwoju, to konieczna jest zmiana światopoglądu i sposobu myślenia. Jest ona możliwa poprzez systematyczne uczenie młodego pokolenia myślenia holistycznego, globalnego i ekologicznego. Stefan Kozłowski Niniejsza prezentacja powstała w ramach projektu Lokomotywa zrównoważonego rozwoju – partnerstwo na rzecz ekorozwoju w gminie dofinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

3 Cele i zadania edukacji ekologicznej (1) Podstawowym celem edukacji ekologicznej jest stworzenie mentalnych i kulturowych podstaw włączania jak najszerszych kręgów, środowisk i grup społecznych (społeczeństwa) do realizacji zrównoważonego rozwoju. Obecnie edukacja ekologiczna wykracza daleko poza aspekty biologiczne, obejmując również kwestie społeczne, gospodarcze, wzajemnych oddziaływań w systemie: człowiek-gospodarka-przyroda Celem edukacji ekologicznej społeczeństwa jest zapewnienie: właściwego postrzegania środowiska i miejsca w nim człowieka, jego działalności gospodarczej oraz aktywności społecznej, rozumienia procesów zachodzących w środowisku i ich zmian pod wpływem człowieka (antropopresja), znajomości systemu zarządzania środowiskiem, a szczególnie poznania narzędzi zarządzania i mechanizmów ich funkcjonowania, umiejętności zdobywania informacji o stanie środowiska.

4 Cele i zadania edukacji ekologicznej (2) Cel: wykształcenie szerokiej świadomości ekologicznej, jako podstawowego układu odniesienia dla dokonywanych wyborów konsumenckich. Proekologiczne zachowania konsumenckie będą miały charakter trwały, jeśli będą motywowane szeroko uzasadnionymi przekonaniami, co do ich słuszności i wpływu konsumentów, poprzez te wybory, na proekologiczną transformację systemu społeczno-gospodarczego w kierunku zgodnym z zasadami i celami ekorozwoju. Centralne miejsce edukacji ekologicznej w modelu funkcjonowania proekologicznego systemu produkcji i konsumpcji zajmuje świadomość ekologiczna, która warunkuje istnienie proekologicznych postaw, zachowań i wyborów konsumenckich.

5

6 Edukacja formalna Edukacja nieformalna Przedszkola Szkoły podstawowe i gimnazja Szkoły średnie i wyższe Pozarządowe organizacje ekologiczne Telewizje (krajowe i regionalne) Radio i prasa Rodzaje edukacji ekologicznej

7 Dokumenty strategiczne edukacji ekologicznej Narodowa Strategia Edukacji Ekologicznej "Przez Edukację do Zrównoważonego Rozwoju" wraz z Programem Wykonawczym (2001 r.) Strategia Edukacji dla Zrównoważonego Rozwoju, opracowana przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ i przyjęta na spotkaniu przedstawicieli Ministerstw ds. Środowiska i Edukacji w 2005 r. Cele edukacji ekologicznej: Kształtowanie pełnej świadomości i budzenie zainteresowania społeczeństwa wzajemnie powiązanymi kwestiami ekonomicznymi, społecznymi, politycznymi i ekologicznymi. Umożliwienie każdemu człowiekowi zdobywania wiedzy i umiejętności niezbędnych dla poprawy stanu środowiska. Tworzenie nowych wzorców zachowań, kształtowanie postaw, wartości i przekonań jednostek, grup i społeczeństw, uwzględniających troskę o jakość środowiska.

8 Warunki edukacji ekologicznej Warunki realizacji celów edukacji ekologicznej: Uznania, że edukacja ekologiczna jest jednym z podstawowych warunków realizacji Polityki Ekologicznej Państwa. Wprowadzenia elementów edukacji ekologicznej do wszystkich sfer życia społecznego, respektując i wykorzystując wartości kulturowe, etyczne i religijne. Zapewnienia dostępu społeczeństwa do informacji o stanie środowiska przyrodniczego i edukacji ekologicznej. Uznania, że edukacja ekologiczna jest podstawowym warunkiem zmiany konsumpcyjnego modelu społeczeństwa.

9 Zadania samorządów lokalnych w edukacji ekologicznej Na lokalne jednostki samorządu terytorialnego (gminy i powiaty) Strategia nakłada następujące zadania: Współdziałanie jednostek samorządowych, przy opracowywaniu i realizacji lokalnych programów edukacji ekologicznej, wynikających z Narodowej Strategii Edukacji Ekologicznej oraz lokalnej Agendy 21, z organizacjami, instytucjami, Kościołami i Związkami Wyznaniowymi, zakładami pracy, przedstawicielami społeczności lokalnych Utrzymywanie współpracy ze szkołami, zapewniając im warunki do prowadzenia edukacji ekologicznej. Zapewnienie społeczeństwu dostępu do niezbędnych informacji przydatnych w procesie podejmowania decyzji dotyczących zarządzania środowiskiem.

10 Lokalny program edukacji ekologicznej Programy edukacji ekologicznej opracowywane są najczęściej w ramach gminnych Programów Ochrony Środowiska, do których opracowania zobowiązała wszystkie jednostki samorządu terytorialnego ustawa Prawo Ochrony Środowiska. Lokalny program edukacji ekologicznej powinien obejmować praktycznie wszystkie podmioty i instytucje lokalne, w szczególności: sołectwa Szkoły i przedszkola, Domy Kultury i Biblioteki Publiczne zakłady pracy i przedsiębiorstwa (firmy) indywidualne gospodarstwa domowe i rolne. CENTRA EDUKACJI EKOLOGICZNEJ przykład:

11

12 Rodzaje organizacji ekologicznych Pozarządowe ruchy obrony: praw człowieka praw zwierząt praw konsumentów środowiska naturalnego Typ organizacjiPrzykład organizacjiGłówne cechy Organizacje sieciowe Polski Klub Ekologiczny, Liga Ochrony Przyrody hierarchiczny sposób podejmowania decyzji centralizacja i unifikacja Sieci (Porozumienia) organizacji Federacja Zielonych, Polska Zielona Sieć relatywnie wysoki stopień niezależności działań poszczególnych organizacji; współpraca jedynie w zakresie porozumienia Organizacje wspierające Instytut na rzecz Ekorozwoju, Centrum Prawa Ekologicznego, Biuro Wspierania Lobbingu Ekologicznego Organizacje eksperckie: merytoryczne i organizacyjne wspieranie ruchu ekologicznego Koalicje"Teraz Wisła", "Dzika Polska"Organizacje powołane w celu rozwiązywania konkretnych problemów ekologicznych

13 Formy działań organizacji ekologicznych Rodzaje działań organizacji ekologicznych: kampanie informacyjne i lobbingowe bojkoty konsultacje ekspertyzy szkolenia konferencje lobbing legislacyjny i konsumencki Sposoby działań: kształtowanie świadomości ekologicznej osób zaangażowanych w działania społeczne. przybliżanie społeczeństwu istoty i znaczenia problemów ekologicznych. wpływ na osoby i instytucje odpowiedzialne za podejmowanie decyzji dotyczących zarządzania środowiskiem. propagowanie humanistycznego i kulturowego wzorca ekologii.

14 Obszary działań organizacji ekologicznych Obszary działań POE: pozyskiwanie kompleksowej informacji o stanie środowiska i oddziaływaniu na niego poszczególnych rodzajów działalności i przedsięwzięć gospodarczych (dostęp do informacji środowiskowej); uczestniczenie w procesie podejmowania decyzji, mających wpływ na stan środowiska i otoczenia społeczno-przyrodniczego, na poziomie strategiczno-programowym (międzysektorowe ciała konsultacyjne i opiniodawczo-doradcze), jak i poszczególnych przedsięwzięć gospodarczych – procedury Ocen Oddziaływania na środowisko, także Strategiczne OOS (partycypacja społeczna), współpraca z administracją publiczną (w szczególności z samorządami) i firmami (organizacjami gospodarczymi) na rzecz przedsięwzięć zrównoważonego rozwoju (kooperacja międzysektorowa).

15

16 Definicja zrównoważonej konsumpcji Zrównoważona konsumpcja to: optymalne, świadome i odpowiedzialne korzystanie z dostępnych zasobów naturalnych, dóbr i usług na poziomie jednostek, gospodarstw domowych, wspólnot i społeczności lokalnych, środowisk biznesowych, samorządów terytorialnych, rządów krajowych i struktur międzynarodowych, zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju. Ma ona na celu zaspokojenie potrzeb i podniesienie jakości życia dla wszystkich w wymiarze lokalnym i globalnym, przy jednoczesnym przestrzeganiu praw człowieka i praw pracowniczych, uwzględnianiu możliwości zaspokojenia potrzeb innych ludzi, w tym przyszłych pokoleń, oraz zachowania i odtworzenia dla nich kapitału przyrodniczego. Postawa zrównoważonej konsumpcji uwzględnia ograniczenie marnotrawstwa, produkcji odpadów i zanieczyszczeń oraz wybór wyrobów i usług, które w największym stopniu spełniają określone kryteria etyczne, społeczne i ekologiczne. Definicja przyjęta przez Grupę ds. Zrównoważonej Konsumpcji, działającą od 2009 r. w ramach Zespołu ds. Społecznej Odpowiedzialności Biznesu przy Ministrze Gospodarki i Premierze RP

17 Obszary równoważenia konsumpcji Stwierdza się potrzeby równoważenia: sposobów robienia zakupów, sposobów użytkowania produktów, stylu i trybu życia, w tym odżywiania się, sposobu prowadzenia gospodarstw domowych, sposobów komunikowania się i transportu, sposobu pozbywania się odpadów sposobów wytwarzania (produkcji), pakowania i dystrybucji produktów

18 Dokumenty strategiczne zrównoważonej konsumpcji i produkcji (1) Plan Działania z Johannesburga (2002) Strategia zmian wzorców konsumpcji i produkcji na sprzyjające realizacji zasad trwałego, zrównoważonego rozwoju (2003): Zasadniczym celem zmian w sferze konsumpcji powinno być takie oddziaływanie na społeczeństwo, które pozwoliłoby na uniknięcie, niekorzystnego dla środowiska, zjawiska "nadkonsumpcji" i przejście od razu do konsumpcji zrównoważonej. Wykształcenie w społeczeństwie wzorców trwałej, zrównoważonej konsumpcji wynikających ze świadomych decyzji jednostek i opartych na wewnętrznym przekonaniu, będzie procesem długim, gdyż poziom świadomości ekologicznej jest jeszcze relatywnie niski. Z tego powodu, bardzo istotna jest edukacja prowadząca do podnoszenia poziomu świadomości ekologicznej. Musi ona obejmować zarówno konsumentów jak i producentów".

19 Dokumenty strategiczne zrównoważonej konsumpcji i produkcji (2) Plan działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej KOM(2008) 397 Strategia działań na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji w UE opiera się na grupie wielu polityk i instrumentów: Zintegrowana Polityka Produktowa – Integrated Product Policy (IPP); Strategia tematyczna dotycząca zrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych – Thematic Strategy on the Sustainable Use of Natural Resources; Strategia tematyczna w sprawie zapobiegania powstawaniu odpadów i ich recyklingu – Thematic Strategy on Waste Prevention and Recycling; Plan działań na rzecz technologii środowiskowych – Environmental Technologies Action Plan (ETAP); Program Wsparcia Zgodności Środowiskowej dla MŚP – European Compliance Assistance Programme (ECAP) - Environment & SMEs; Program Wsparcia Zgodności Środowiskowej dla MŚP - Zielone zamówienia publiczne – Green Public Procurement (GPP); - Dyrektywa Eco-design w sprawie produktów zużywających energię – Eco-design of Energy Using Products Directive (EuP); - System Ekozarządzania i Audytu – Eco-Management and Audit Scheme (EMAS); - Oznakowanie ekologiczne Ecolabel – Ecolabel Scheme.

20 Dokumenty strategiczne zrównoważonej konsumpcji i produkcji (3) Polityka Ekologiczna Państwa w latach 2009 – 2012 z perspektywą do roku wytyczne: promowanie etykiet znakujących aspekt środowiskowy produktów w celu ułatwienia konsumentom zachowań proekologicznych; zapewnienie udziału pozarządowych organizacji ekologicznych we wszystkich gremiach podejmujących decyzje dotyczące ochrony środowiska; intensyfikacja edukacji ekologicznej promującej minimalizację powstawania odpadów (np. opakowań, toreb foliowych) i ich preselekcję w gospodarstwach domowych; edukacja rolników (np. w wielu gospodarstwach rolnych ma miejsce niechlubna praktyka wylewania zawartości szamb na pola i do lasów, jak również spalanie odpadków z tworzyw sztucznych w piecach domowych).

21 Krajowe Centrum Referencyjne ds. Zrównoważonej Produkcji i Konsumpcji ttp://scp.eionet.europa.eu/ Krajowe Centra Referencyjne ds. Zrównoważonej Produkcji i Konsumpcji (ang. National Reference Centres on Sustainable Consumption and Production) Krajowe Punkty Kontaktowe (National Focal Points, NFP) Europejskie Centra Tematyczne (European Topic Centres, ETC)

22

23 Efektywność edukacji ekologicznej - założenia Zwiększenie efektywności edukacji ekologicznej i jej skuteczności w obszarze równoważenia wzorców konsumpcji i produkcji wymaga: akcentowania możliwości wpływania na poprawę stanu i jakości środowiska poprzez konkretne postawy, wybory i zachowania konsumenckie w codziennym życiu, w trakcie zakupów i prowadzenia gospodarstwa domowego – unaocznianie związków między codziennymi, praktycznymi zachowaniami a rodzajem i stopniem oddziaływania na środowisko (np. zakup opakowań z folią PCV i trudności w odzysku tego opakowania) podejmowania aktywnych działań na szczeblu lokalnym, adresowanych do lokalnych społeczności, uwzględniających specyfikę społeczną (w tym wiek, wykształcenie), gospodarczą (stopień zamożności) i jakość środowiska, w którym te społeczności żyją integrowania i koordynowania działań edukacyjnych podejmowanych przez organizacje pozarządowe, jednostki samorządowe i przedsiębiorstwa (prowadzone np. w ramach projektów społecznej odpowiedzialności biznesu CSR) współdziałania i partnerstwa między podmiotami sektora publicznego, pozarządowego i biznesu, jak również włączenia do tego placówek oświatowych i edukacyjnych oraz mediów.

24 Zadania jednostek samorządowych Zadania samorządu obejmują: opracowanie lokalnego programu edukacji ekologicznej uwzględniającego problematykę równoważenia wzorców konsumpcji i włączenie go do programów współpracy z organizacjami pozarządowymi, prowadzenie lokalnych kampanii informacyjno-promocyjnych we współpracy z organizacjami społecznymi, mediami i firmami w zakresie ekologizacji codziennej konsumpcji i stylu życia, organizowanie lokalnych proekologicznych imprez i festynów, rozpowszechnianie informacji o stronach internetowych i organizacjach działających w obszarze edukacji ekologicznej na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji, certyfikacja urzędu gminy wg. normy ISO lub systemu EMAS. prowadzenie "Zielonego biura" w urzędzie gminy segregacja odpadów na potrzeby recyklingu w urzędzie gminy i jednostkach komunalnych wprowadzanie zielonych zamówień publicznych.

25 Zadania organizacji pozarządowych Zadania pozarządowych organizacji ekologicznych i konsumenckich: udzielanie konsumentom aktualnych i rzetelnych informacji na temat ekologicznych aspektów konsumpcji monitorowanie dynamiki ekologizacji lokalnej konsumpcji i produkcji analiza możliwości wprowadzenia rozwiązań ekoinnowacyjnych i udoskonaleń w lokalnej polityce i gospodarce komunalnej i funkcjonowaniu gminy. organizacja społecznych inicjatyw na rzecz odzysku surowców i recyklingu materiałowego i organicznego, zdobywanie i doskonalenie wiedzy przez członków organizacji w zakresie zrównoważonej konsumpcji, wprowadzania dokumentów strategicznych (na poziomie globalnym, UE, krajowym, regionalnym) realizacja projektów edukacyjnych adresowanych do społeczności lokalnej rozpoznawanie rynku usług eksperckich i możliwości mobilizowania funduszy na lokalne przedsięwzięcia odmaterializowania produkcji, organizowanie kampanii na rzecz określonych celów odmaterializowania konsumpcji, zwłaszcza racjonalizacji i oszczędnego użytkowania energii cieplnej i elektrycznej, wody i użytkowania surowców na terenie gminy.

26

27 Partnerstwo dla zrównoważonej konsumpcji Celem partnerskiej koordynacji działań – zapobieżenie sytuacjom: sytuacji, w której istnieje podaż produktów zrównoważonych, dostarczanych przez odpowiedzialne społecznie i ekologicznie przedsiębiorstwa, lecz występuje brak popytu ze strony konsumentów; sytuacji, w której konsumenci poszukują produktów zrównoważonych, lecz oferta rynkowa nie zaspokaja tych potrzeb na poziomie pragnień (alienacja konsumencka); sytuacji, w której istnieją publiczne (rządowe lub samorządowe) programy promujące zrównoważoną konsumpcję i produkcję, lecz brak jest odzewu ze strony sektora przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych (co w przypadku tych ostatnich jest wszakże mało prawdopodobne, z uwagi na najwyższy stopień obywatelskiej aktywności w tym sektorze); sytuacji, w której sektor pozarządowy (organizacje ekologiczne i konsumenckie) domaga się tworzenia warunków polityczno-prawnych do podejmowania działań na rzecz równoważenia konsumpcji, lecz występuje brak zrozumienia i bierność ze strony administracji publicznej.

28 Wkład organizacji sektorowych w partnerstwo (1) Podstawowym wkładem organizacji poszczególnych sektorów w partnerstwo jest: o sektor biznesu – zapewnienie efektywności ekonomicznej partnerstwa, o sektor publiczny (samorządowy) – zapewnienie zgodności działań partnerstwa z lokalną polityką, strategią i programem rozwoju, o sektor pozarządowy – zgodność celów i działań partnerstwa z wartościami, zasadami i celami zrównoważonego rozwoju.

29 Wkład organizacji sektorowych w partnerstwo (2) sektor biznesu – tworzenie modelu produkcji i świadczenia usług spełniającego wysokie i progresywne wymogi ochrony środowiska (system zarządzania środowiskowego) – oferowanie produktów ekologicznych; sektor publiczny (samorządowy) – promowanie i stymulowanie rozwoju firm posiadających wdrożony i progresywnie doskonalony system zarządzania środowiskowego – ekologizacja kryteriów zamówień publicznych; sektor pozarządowy – podejmowanie zintegrowanych działań z zakresu edukacji ekologicznej, promowania proekologicznego modelu konsumpcji i produktów proekologicznych.

30 Wkład organizacji sektorowych w partnerstwo (3) Aspekt systemu społeczno- gospodarczego Funkcja sektora biznesuFunkcja sektora pozarządowego Funkcja sektora samorządowego Marketing i sprzedaż Konwencjonalne kanały sprzedaży Niekonwencjonalne kanały sprzedaży: budowa struktur marketingu bezpośredniego oraz e-marketingu produktów ekoefektywnych tworzenie zespołów agentów (przedstawicieli handlowych) eko- marketingu dla celów praktyki handlowej Preferencje dla ofert proekologicznych w procedurze zamówień publicznych. Edukacja ekologiczna społeczeństwa w zakresie proekologicznego (zrównoważonego) modelu konsumpcji Reklama produktów ekoinnowacyjnych/ ekoefektywnych rozwój świadomości ekologicznej poprzez bezpośredni kontakt ze społecznością (społeczeństwem) i systematyczny dialog edukacyjny stymulowanie proekologicznych postaw, wyborów, zachowań i praktyk konsumenckich informowanie o proekologicznych formach inwestowania oszczędności Organizacja imprez i akcji edukacyjnych, materiały informacyjne

31 Wkład organizacji sektorowych w partnerstwo (3) cd. Aspekt systemu społeczno- gospodarczego Funkcja sektora biznesuFunkcja sektora pozarządowego Funkcja sektora samorządowego Techniki i technologie produkcji i dystrybucji Wprowadzenie rozwiązań ekoinnowacyjnych (ekoefektywnych) w sferze produkcji i dystrybucji produktów; system zarządzania środowiskowego i jego permanentne doskonalenie Inspirowanie i informowanie w zakresie proekologicznych rozwiązań systemowych, planistycznych, lokalizacyjnych, organizacyjnych Promocja lokalna i regionalna firm cechujących się ekoinnowacyjnością (ekoefektywnością), posiadających wdrożony system zarządzania środowiskowego (odpowiedzialności ekologicznej), systematycznie udoskonalany i wykraczający poza przyjęte standardy Produkty/usługiDostarczanie produktów (usług) ekoinnowacyjnych, o zminimalizowanym stopniu negatywnego oddziaływania na środowisko w całym cyklu ich życia Promocja produktów ekoinnowacyjnych; przygotowanie edukacji konsumenckiej i marketingu w zakresie promowania tych produktów Promocja lokalnych eko- produktów. Preferencje dla ich zakupów i dystrybuc

32 Dziękujemy za uwagę! Zapraszamy do zadawania pytań autorowi wykładu! Niniejsza prezentacja powstała w ramach projektu Lokomotywa zrównoważonego rozwoju – partnerstwo na rzecz ekorozwoju w gminie dofinansowanego ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.


Pobierz ppt "Jeśli chcemy dokonać zwrotu i realizować założenia zrównoważonego rozwoju, to konieczna jest zmiana światopoglądu i sposobu myślenia. Jest ona możliwa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google