Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Polska 2030 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe, młodzież, wieś Michał Boni, Warszawa 27 maja 2010 r.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Polska 2030 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe, młodzież, wieś Michał Boni, Warszawa 27 maja 2010 r."— Zapis prezentacji:

1 Polska 2030 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe, młodzież, wieś Michał Boni, Warszawa 27 maja 2010 r.

2 Polska 2030 Model długookresowego rozwoju Polska 2030 Sprawne państwo Potencjał demograficzny Polityka wzrostu gospodarczego Solidne fundamenty rozwoju Polski Zrównoważony rozwój regionalny Większa spójność społeczna Społeczny wymiar rozwoju Rozwój kapitału społecznego Dobra jakość życia Aspiracje – roszczenia, perspektywa generacyjna, solidarność pokoleń? Nowoczesna infrastruktura Mikropolityki rozwoju Sprawny rynek pracy Rozwój kapitału intelektualnego Bezpieczna energia, czyste środowisko Oś polaryzacji Oś dyfuzji 2 Generacja 2.0 – pokolenie aspiracji: pokonanie luki edukacyjnej i luki technologicznej

3 Polska 2030 Polaryzacyjno-dyfuzyjny model rozwoju DYFUZJA LOKOMOTYWY ROZWOJU: DŹWIGNIE SUKCESU: - metropolitalne centra rozwoju (uczelnie, usługi, przemysł, kultura spędzania czasu wolnego), - nowoczesna infrastruktura (odrobić zapóźnienia cywilizacyjne), - wysoka stopa inwestycji, - rozwój kapitału intelektualnego, - wysoka aktywność zawodowa i równowaga praca-życie, - premiowanie pracy (workfare state), - przyjazne i sprawne państwo, - zaufanie społeczne. KONKURENCYJNOŚĆ (nowe przewagi) BIEGUNY ROZWOJU POLARYZACJA OBSZARY O NIŻSZYM POTENCJALE: DŹWIGNIE ZMIAN I DYFUZJI: - lokalne centra rozwoju (szkoła, e-biblioteka, boisko, droga, centrum wolontariatu), - dostępność transportowa i teleinformatyczna, - udział w inwestycjach, - dostępność każdej ścieżki edukacyjnej, - realokacja zasobów pracy do nowych sektorów gospodarczych, - ograniczenie nawyku życia z transferów (od welfare do workfare), - przyjazna administracja każdego szczebla, - tożsamość i siła więzi lokalnych, wzrost zaufania i zdolności do współpracy. BUDOWANIE POTENCJAŁU DYFUZJI WYRÓWNYWANIE SZANS I POTENCJAŁÓW DYFUZJA 3 RÓWNOWAGA

4 Polska 2030 Główne wyzwanie Polska krajem rozwiniętym do 2030 r. ok % śr. PKB/capita w UE27 (razem z NMS) do 2045 r. ok % śr. PKB/capita USA (z Chinami i Indiami) Wyzwanie: istotnie zwiększyć tempo konwergencji realnej z 2% do 3% rocznie -> dynamika PKB do 5% możliwe tylko gdy wkład TFP oraz inwestycji we wzrost PKB zwiększą się łącznie o 1pkt rocznie, a wkład pracy nie będzie ujemny; liczba pracujących i średnia liczba godzin pracy w roku nie może spaść przed 2030, inwestycje muszą wzrosnąć o 5% PKB (średnio w okresie), produktywność musi przyspieszyć; bardzo trudne. 4

5 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe: Polska (1) zaległości w budowie i modernizacji sieci infrastrukturalnej: drogi, koleje, lotniska (dostępność transportowa w modelu komplementarnym – cel: co najwyżej 60 minut do każdego ośrodka wojewódzkiego), dostęp do szerokopasmowego internetu, jakość sieci energetycznej, czystość energii; ważne dla polityki regionalnej zorientowanej na dyfuzję (w modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnym). 5 ODROBIĆ DYSTANS INFRASTRUKTURALNY

6 Polska Ludność w mln. Studenci w tys. 1Warszawski3,2291 2Katowicki2,8141 3Krakowski2,1185 4Gdański1,292 5Wrocławski1,2142 6Łódzki1,1123 7Poznański1,1142 8Bydgoski0,877 9Szczeciński0,762 10Lubelski0,786 11Rzeszowski0,652 12Białostocki0,550 Razem16,01443 Obszary miejskie 0,2-0,5 mln osób Źródło: Sieć regionów metropolitarnych RP wg Unii Metropolii Polskich, Paweł Adamowicz, Prezes Unii Metropolii Polskich, Obszary/ regiony metropolitarne w sieci dróg i kolei ten-transport

7 Polska 2030 Typy funkcjonalne gmin w Polsce 7 Źródło: PAN Typy funkcjonalne gmin (2007): 1)gminy miejskie 2)obszary urbanizowane 3)wielofunkcyjne obszary przejściowe 4)obszary wybitnie rolnicze 5)obszary z przewagą funkcji rolniczej 6)obszary o funkcjach turystycznych i rekreacyjnych 7)obszary o funkcjach leśnych 8)obszary o funkcjach mieszanych

8 Polska 2030 Procent gospodarstw domowych z dostępem do Internetu w przekroju wojewódzkim 8 Źródło: Diagnoza społeczna 2009 – za Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

9 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe: Polska (2) wzmocnić narzędzia polityki rodzinnej (opieka nad dziećmi, godzenie pracy i funkcji rodzinnych, utrzymanie stymulacji podatkowych, lepsze i większe adresowanie pomocy dla rodzin wielodzietnych) – cel: wzrost wskaźnika dzietności z 1.3 do 1.6/1.7; stworzyć warunki dla wzrostu zatrudnienia: w 2030 r. stopa zatrudnienia 15-64/67 na poziomie 75%; rozwinąć model rynku pracy oparty o zasadę flexicurity; stworzyć narzędzia polityki rozwoju zasobów ludzkich w oparciu o harmonizację przebiegu życia i przebiegu kariery zawodowej (work-life balance, godzenie ról zawodowych i rodzinnych, dopasowanie systemu LLL i profilaktyki zdrowotnej do wydłużonej aktywności zawodowej); uruchomić rezerwy w zatrudnieniu: kobiety, młodzi do 25 roku życia, niepełnosprawni, mieszkańcy wsi, starsi – powyżej 55 lat; przesunąć (po 2020 r.?) wiek emerytalny (i zrównać wiek K/M) – 67 lat (praca K o 5 lat dłuższa – emerytura o 30/40% wyższa; wzmocnić efektywność systemu emerytalnego (i upowszechnić system dwufilarowy: solidarności pokoleń i kapitałowy) oraz zachęcić do dodatkowego oszczędzania w III filarze; zmodernizować system KRUS (dopasowanie do różnych typów aktywności zawodowej) i powiązać z dochodami i udziałem w systemie podatkowym. 9 ODPOWIEDZIEĆ NA ZAGROŻENIA DEMOGRAFICZNE

10 Polska 2030 Potencjał demograficzny Ruch naturalny i migracje, Polska Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Wg projekcji GUS w perspektywie roku 2030 liczba osób w wieku pow. 65 lat zwiększy się do około 10 mln (2006: 7 mln), przy zmniejszającej się liczbie osób w wieku produkcyjnym. Zmiany demograficzne to nie tylko zagrożenie – są one w dużej mierze wynikiem rozwoju cywilizacyjnego. Potencjał polskich seniorów jako źródło impulsów rozwojowych? 10 Charakterystyka rynku pracy (bez zmian wskaźnika zatrudnienia) 2030 (ze zmianami wskaźnika zatrudnienia) Liczba pracujących (w mln) 14,312,716,4 Liczba utrzymywanych (w mln) 23,9 20,1 W tym osoby ,69,08,9 Pozostali18,314,911,3 Liczba utrzymywanych na jednego pracującego 1,71,91,2 Źródło: ZUS, KRUS, obliczenia własne Na początku XXI wieku Polska jest wciąż krajem relatywnie młodym w sensie demograficznym. Aktualne tendencje – wydłużanie się przeciętnej długości życia oraz niska dzietność – wskazują jednak, że w najbliższych dekadach należy oczekiwać niekorzystnych zmian w strukturze wiekowej ludności.

11 Polska 2030 Przemiany intymności młodego pokolenia Zamiast randki jest wyhaczanie na imprezach, Friends with benefits, Kultura grona – zachowania intymne, charakterystyczne dla pary zakochanych, którzy nadmiernie koncentrują się na sobie, nie są mile widziane przez dużą grupę przyjaciół kontaktujących się on- line na specjalnych platformach internetowych, chodzących razem na mecze koszykówki czy wałęsających się wspólnie po galeriach handlowych. W ten sposób związywanie pary i budowanie związku seksualnego, na którym opiera się rodzina w naszym kręgu kulturowym, jest dzisiaj daleko bardziej utrudnione niż w latach 60-tych, a nawet 80-tych XX wieku, a przynajmniej mocniej rozciągnięte w czasie i zachodzące na późniejszych etapach życia jednostki. 11 Źródło: za prof. Tomasz Szlendak

12 Polska 2030 Przemiany rodziny: wiek i liczba dzieci 12 Średni wiek matek w chwili rodzenia dzieci w Polsce w latach Źródło: Rządowa Rada Ludnościowa Sytuacja Demograficzna Polski. Raport na podstawie danych GUS Procent kobiet rodzących pierwsze dziecko w danym wieku w 2008 r. Procent kobiet rodzących trzecie dziecko w danym wieku w 2008 r. Procent kobiet rodzących czwarte i więcej dzieci w danym wieku w 2008 r.

13 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe: Polska (3) kapitał intelektualny: to suma i synergia kapitału ludzkiego, kapitału społecznego, kapitału relacyjnego (relacje ze światem), kapitału strukturalnego (instytucje); fundamenty: rozwój wczesnej edukacji (przedszkola – 90% uczestnictwa), jakość edukacji (i dostępność każdej ścieżki edukacyjnej) w spersonalizowanym nauczaniu (jakość nauczycieli), funkcje egalitarne i elitarne (wyławianie talentów) systemu edukacji; utrzymanie wysokiego wskaźnika (ponad 50%) skolaryzacji na poziomie wyższym, poprawa jakości kształcenia w szkołach wyższych (efektywność mierzona pozycją absolwentów na rynku pracy); rozwój edukacji w obszarach nauk ścisłych, technicznych i przyrodniczych z komponentami Artes Liberales (rozwój potencjału kreatywności); wpleść w system edukacji – rozwój zdolności do współpracy (kapitał społeczny); poprawa warunków transferu: edukacja – rynek pracy (osłabienie syndromu 25-latka – skala stresu przy starcie zawodowym); rozwój nauki, nakładów na B+R, sieci współpracy między sektorem biznesu i nauki: zmiana struktury nakładów na B+R (2/3 sektor prywatny); warunki dla innowacyjności i kreatywności w gospodarce (kultura czynnikiem rozwoju – rozwój przemysłów kulturowych); Polska Cyfrowa – rozwój (dostęp, rozrost usług, rozwój kompetencji cyfrowych, nowe treści). 13 ZBUDOWAĆ NOWE PRZEWAGI KONKURENCYJNE W OPARCIU O ROZWÓJ KAPITAŁU INTELEKTUALNEGO

14 Polska 2030 Inwestycje w edukację 14 Polski system oświaty charakteryzuje anachroniczne podejście do roli nauczyciela – widzianego bardziej jako urzędnika zbiurokratyzowanego systemu niż jako pracownik wiedzy i współwychowawca przygotowujący młodych ludzi do uczenia się przez całe życie. Inwestycje w kapitał ludzki najmłodszych dają największy zwrot – są najbardziej opłacalne nie tylko dla samych dzieci, ale również dla społeczeństwa. W długim okresie przekładają się na wyższy poziom dobrobytu, lepsze zdrowie, niższe wskaźniki przestępczości. Inwestycje w edukacjęWyniki ucznia na tle swojej grupy wiekowej

15 Polska 2030 Pierwsza dekada przemian dokonywała się w dużej mierze siłami innowacyjnymi średniego pokolenia, Młode pokolenie ładowało akumulatory (realizacja aspiracji edukacyjnych, absorpcja konsumpcjonizmu, indywidualizacja strategii życiowych). Młode pokolenie (1) Źródło danych: Prezentacja Krystyny Szafraniec Czas na młodych. Socjologiczne charakterystyki pokolenia 15

16 Polska 2030 Czynnikiem najbardziej różnicującym orientacje i szanse życiowe młodzieży był i jest status rodziny pochodzenia oraz związane z nimi rodzinne kapitały; im wyższy status społeczny: – tym bardziej pozytywny stosunek do zmian systemowych, – tym lepsze samopoczucie w systemie, – tym większe poczucie własnych możliwości, – tym śmielsze plany wobec własnych dzieci i większe z myślą o nich inwestycje. Młode pokolenie (2) – czynnik różnicujący Źródło danych: Prezentacja Krystyny Szafraniec Czas na młodych. Socjologiczne charakterystyki pokolenia 16

17 Polska 2030 Różnice szans i możliwości życiowych młodego pokolenia Źródło danych: Prezentacja Krystyny Szafraniec Czas na młodych. Socjologiczne charakterystyki pokolenia 17

18 Polska 2030 Źródło: na podst. Mateju P. Smith M.L., Soukup P., Basl J., Determination of College Expectations in OECD Countries, Czech Sociological Review, vol 43. No. 6., (2007). Szkoła jest w niedostatecznym stopniu wykorzystywana jako miejsce wyrównywania szans rozwojowych. Polska należy do krajów, w których kariera edukacyjna dzieci jest najsilniej związana ze statusem społeczno-ekonomicznym rodziców (na podstawie wyników PISA) 18 Edukacja: wyrównywanie szans rozwojowych

19 Polska Rozwój talentów a funkcja egalitarna oświaty Orientacja na rozwój talentów nie stoi w sprzeczności z funkcją egalitarną oświaty Źródło: Raport Polska Wyzwania rozwojowe.

20 Polska 2030 Wyposażenie szkół (podstawowych, gimnazjów i średnich) w internet – 2008 r. (GUS) Komputery w szkołach– 2008 r. (GUS) 20 Komputeryzacja polskich szkół

21 Polska 2030 Spędzanie wolnego czasu a korzystanie z internetu 21 Użytkownicy Internetu: znacznie aktywniej uczestniczą w kulturze; częściej chodzą na spotkania towarzyskie; częściej uprawiają sporty lub inne formy aktywności fizycznej; wyraźnie mniej czasu poświęcają natomiast na oglądanie telewizji. Źródło: Według danych Diagnozy społecznej 2009 opr. D. Batorski – za Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2010.

22 Polska 2030 Zróżnicowania potencjalnego wykluczenia cyfrowego 22 Źródło: Dane CBOS grudzień 2009 – za Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2010.

23 Polska 2030 Zaufanie do innych ludzi a korzystanie z internetu 23 Użytkownicy Internetu wykazują także większe zaufanie do innych ludzi. W ostatnich dwóch latach nastąpił istotny wzrost zaufania do innych ludzi. Wzrost zaufania jest pozytywnie skorelowany z korzystaniem z Internetu. Źródło: Według danych Diagnozy społecznej opr. D. Batorski- za Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2010.

24 Polska 2030 Lokalizacja szkoły podstawowej a szkolne osiągnięcia Źródło: Roman Dolata, Pokolenie testów 24

25 Polska 2030 Lokalizacja gimnazjum szkolne osiągnięcia (Egzamin Gimnazjalny Matematyczno-Przyrodniczy) Źródło: Roman Dolata, Pokolenie testów 25

26 Polska 2030 Poziom i dynamika zróżnicowania gimnazjów 26

27 Polska 2030 Edukacja: zróżnicowanie miasto – wieś Przeciętne wyniki egzaminu gimnazjalnego (część matematyczno-przyrodnicza) w gminach w latach (przeciętny wynik ucznia w Polsce = 100) Odsetek dzieci w wieku 3-5 lat uczęszczających do przedszkola w 2008 r. Źródło: opracowanie własne na podstawie GUS Źródło: opracowanie własne na podstawie CKE 27

28 Polska 2030 To niestety dane sprzed kilku lat (2003), ale dobre ilustrują boom edukacyjny na wschodzie Polski – liczba absolwentów liceów ogólnokształcących w stosunku do wszystkich 18-latków (%), według podregionów 28 Edukacja: zróżnicowanie regionalne Źródło: oprac. Mikołaj Herbst

29 Polska 2030 Przyrost odsetka ludności z wyższym wykształceniem według podregionów ( : spisy powszechne). Tu także widać jak wschód inwestuje w edukację (w pkt. proc.) 29 Edukacja: zróżnicowanie regionalne Źródło: oprac. Mikołaj Herbst

30 Polska 2030 Drogi edukacyjne młodzieży wiejskiej Młodzież wiejska częściej wybiera kierunki studiów, których dostępność i szansa na ukończenie są większe. Kierunki o szczególnie wysokim odsetku studentów pochodzących ze wsi to: teologia oraz kierunki nauczycielskie. Nierówności w udziale młodzieży wiejskiej są konsekwencją świadomych wyborów młodego pokolenia na wsi, które przekonane jest o swoich gorszych kompetencjach i szansach edukacyjnych (Sytuacja ludzi młodych na rynku pracy na obszarach wiejskich w Polsce, 2007). Źródło: na podstawie danych Wasielewski

31 Polska 2030 Wieś jest coraz mniej zależna od rolnictwa. Około 50% gospodarstw domowych na wsi to gospodarstwa bezrolne. Spada udział pracujących w rolnictwie, a obszary wiejskie są znacznie lepiej zintegrowane z krajowym rynkiem pracy. 31 Młodzi ludzie co raz częściej wybierają pracę poza rolnictwem. Według BAEL w latach udział rolników wśród młodych (15-34 lata) osób mieszkających na wsi spadł z 19% do 13%. Rósł w tym czasie udział młodzieży pracującej poza rolnictwem – z 34% do 39% oraz podejmującej naukę - z 25% do 29%. Wieś - miasto Źródło: BAEL, GUS

32 Polska 2030 Zamieszkanie na wsi a zatrudnienie w rolnictwie 32 Źródło: Zawalińska Polska jest mniej wiejska niż Finlandia, ale znacznie bardziej rolnicza. Większość polskich regionów to regiony pośrednio lub przeważająco rolnicze podczas gdy regiony fińskie to głównie regiony nierolnicze lub pośrednio rolnicze.

33 Polska Źródło danych: Citizenship and Education in Twenty-eight Countries; The International Association for the Evaluation of Educational Achievement 1999/2000 Oczekiwane na rynku pracy w USA umiejętności pracowników ze względu na typ zadań w okresie

34 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe: Polska (4) niezbędna dla polskiej polityki regionalnej – polityka spójności w wymiarze europejskim (źródło finansowania); potrzeba budowy potencjału rozwojowego we wszystkich dziedzinach – regionów defaworyzowanych; polityka infrastrukturalna – wkomponować w cele dyfuzji w polityce regionalnej; adresowanie polityki regionalnej: obszar Polski wschodniej, zagrożenie dla rozwoju województwa zachodniopomorskiego, oraz powiaty w różnych regionach kraju; polityka na rzecz rozwoju obszarów wiejskich: – zmniejszenie zatrudnienia w rolnictwie z 14% do 8/9% w 2020 r., – wyrównywanie szans cywilizacyjnych (edukacja, Orliki, Świetliki, e-biblioteki itp.), – lepszy transport (wzrost roli małych, rewitalizowanych ośrodków miejskich – mały przemysł, usługi), – rozwój sieci internetowej jako warunek przekroczenia bariery dystansu rozwojowego; rozwój aglomeracji wraz z suburbiami (5 głównych aglomeracji – 30/35% PKB); 34 PRZY ISTNIEJĄCEJ POLARYZACJI, WZMOCNIĆ POTENCJAŁ ROZWOJOWY REGIONÓW W CELU DYFUZJI

35 Polska 2030 Obszary strategicznej interwencji polityki regionalnej na rzecz restrukturyzacji obszarów o najniższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego 35 Źródło: Krajowa strategia rozwoju regionalnego : Regiony, miasta, obszary wiejskie, MRR 2009

36 Polska 2030 Obszary wiejskie o najgorszych wskaźnikach sytuacji społeczno-gospodarczej 36 Źródło: Krajowa strategia rozwoju regionalnego :Regiony, miasta, obszary wiejskie, MRR 2009

37 Polska 2030 Rozwój a zagrożenie ubóstwem Wskaźnik zagrożenia ubóstwem w polskich województwach w 2005 r. 20% gmin o najniższych dochodach własnych w przeliczeniu na mieszkańca w 2006 r. Wskaźnik zagrożenia ubóstwem według miejsca zamieszkania Źródło: Warunki życia ludności Polski w latach , GUS 2007 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS Źródło: Sytuacja gospodarstw domowych w latach , GUS

38 Polska 2030 Co wiemy? Migracje z Polski a kwestie regionalne Społeczno-demograficzny profil migranta z Polski w okresie przed- i poakcesyjnym, w % Źródło: BAEL. 38

39 Polska 2030 Migracje z Polski a kwestie regionalne 39 Struktura osiedleńcza a migracje poakcesyjne Źródło: BAEL.

40 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe: Polska (5) jasne cele modernizacyjne polskiej gospodarki (modernizacja energetyki oraz rozwój usług związanych z high-tech); wpisanie się w cele UE (szczególnie rola zmian w energetyce w powiązaniu z polityką klimatyczną) oraz udział w inicjatywach flagowych; zadanie: harmonizacja rozwoju – stabilności finansowej (perspektywa 2010 – czy raczej 2014/2015); kapitał na rozwój (różne źródła: budżety publiczne, środki UE, PPP, rynek kapitałowy, rynek obligacji, inne?); oddalenie się perspektywy euro (wejście do strefy ?); reformy lat kluczowe dla fundamentów rozwojowych Polski 2030; znaczenie: sprawnego, przyjaznego dla obywatela i przedsiębiorcy państwa w procesie modernizacji (dodatkowy lewar rozwojowy); specyficznie polskie czynniki wspomagające rozwój: – siła młodej generacji (drugi powojenny wyż demograficzny i jego aspiracje): pierwsze polskie pokolenie bez luki edukacyjnej i technologicznej wobec świata, – siła (nie do końca przewidywalna) zmian generowanych przez nowe technologie i cyfryzację. 40 ROZWÓJ, WZROST GOSPODARCZY – A HARMONIA Z CELAMI STABILNOŚCI FINANSOWEJ


Pobierz ppt "Polska 2030 Polska 2030 Wyzwania rozwojowe, młodzież, wieś Michał Boni, Warszawa 27 maja 2010 r."

Podobne prezentacje


Reklamy Google