Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Czy ruch może zapobiegać zawałowi serca? Władysław Sinkiewicz Wykład Inauguracyjny Świnoujście 2011 II KATEDRA KARDIOLOGII Zakład Klinicznych Podstaw Fizjoterapii.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Czy ruch może zapobiegać zawałowi serca? Władysław Sinkiewicz Wykład Inauguracyjny Świnoujście 2011 II KATEDRA KARDIOLOGII Zakład Klinicznych Podstaw Fizjoterapii."— Zapis prezentacji:

1 Czy ruch może zapobiegać zawałowi serca? Władysław Sinkiewicz Wykład Inauguracyjny Świnoujście 2011 II KATEDRA KARDIOLOGII Zakład Klinicznych Podstaw Fizjoterapii Collegium Medicum w Bydgoszczy UMK w Toruniu

2 ,,Ruch jest w stanie zastąpić prawie każdy lek, ale wszystkie leki razem wzięte nie zastąpią ruchu dr Wojciech Oczko medyk Stefana Batorego

3 KONCEPCJA PÓL ZDROWIA (wg M. Lallondea)

4

5 NATPOL 2011 Próba reprezentatywna (n=2417) dla mieszkańców Polski w wieku lat Losowanie trzystopniowe proporcjonalne z uwagi na miejsce zamieszkania, wiek i płeć Próba skupiona w 523 wiązkach terytorialnych Realizacja badań: 240 pielęgniarek, marzec – lipiec 2011 r.

6 Porównanie rozpowszechnienia czynników ryzyka w 2002 r. i 2011 r. Obliczenia są ważone do struktury populacji Polski z 2010 r. Zakres wieku lat

7 Zmiana rozpowszechnienia nadciśnienia tętniczego w latach

8 Zmiana rozpowszechnienia hipercholesterolemii w latach

9 Zmiana rozpowszechnienia nałogu palenia papierosów w latach

10 Zmiana rozpowszechnienia otyłości w latach

11 Zmiana rozpowszechnienia cukrzycy w latach

12 Przewidywana zmiana liczby chorych w latach 2011 – 2035 w Polsce po uwzględnieniu prognozy demograficznej GUS oraz kierunków zmian w rozpowszechnieniu czynników ryzyka w latach Zakres wieku lat

13 Prognozowana zmiana liczby chorych z nadciśnieniem tętniczym w Polsce w latach

14 Prognozowana zmiana liczby chorych z hipercholesterolemią w Polsce w latach

15 Prognozowana zmiana liczby osób palących w Polsce w latach

16 Prognozowana zmiana liczby osób otyłych w Polsce w latach

17 Prognozowana zmiana liczby chorych na cukrzycę w Polsce w latach

18 Standaryzowane współczynniki zgonów z powodu chorób układu krążenia w wieku lat w Polsce, krajach UE i całej Europie oraz USA ( ) POLSKA EUROPA UNIA EUROPEJSKA USA Współczynnik / 100 tys.

19 P. Bandosz, M. O' Flaherty, W. Drygas, J. Koziarek, B. Wyrzykowski, M. Rutkowski, K. Bennett, T. Zdrojewski, S. Capewell. Br. Med. J., , artykuł przyjęty do druku Dlaczego żyjemy dłużej? Analiza przyczyn redukcji zgonów z powodu choroby wieńcowej w Polsce po roku 1990

20 liczba zgonów mniej zgonów w roku 2005 czynniki ryzyka 54% terapia 37% niewyjaśnione przez model 10% rok P. Bandosz et al. Br. Med. J., 2011 Czynniki które zdecydowały o redukcji umieralności z powodu choroby wieńcowej w Polsce:

21 -4% - BMI -2% - cukrzyca 39% - zmiana śred. stężenia cholesterolu 10% - aktywność fizyczna 11% - palenie papierosów 0% - zmiana śred. ciśnienia tętniczego liczba zgonów rok -4% - BMI -2% - cukrzyca 10% - aktywność fizyczna 11% - palenie papierosów 0% - zmiana śred. ciśnienia tętniczego liczba zgonów Czynniki które zdecydowały o redukcji umieralności z powodu choroby wieńcowej w Polsce: P. Bandosz et al. Br. Med. J., 2011

22 Miażdżyca – przewlekły proces

23 Zgony (%) *Choroby sercowo naczyniowe, choroba wieńcowa, udar mózgu 1. The World Health Report Geneva: WHO; % 5% 12% 14% 19% 24% Miażdżyca * Nowotwory Choroby zakaźne Choroby płuc Wypadki AIDS Miażdżyca główna przyczyna zgonów na świecie

24 OZW (ostry zespół wieńcowy) – rodzący się zawał: 80 tys. rocznie Udary mózgowe: 80 tys. rocznie Konsekwencje miażdżycy w Polsce

25 Drouet L. Cerebrovasc Dis 2002; 13(suppl 1): 1–6. TIA (przemijający epizod niedokrwienia) Choroba wieńcowa: Stabilna Niestabilna Udar niedokrwienny Zawał serca Miażdżyca tętnic obwodowych: Chromanie przestankowe Bóle spoczynkowe Martwica Amputacja Kliniczne manifestacje miażdżycy

26 Peeters et al. Eur Heart J 2002; 23: Oczekiwana długość życia 60 letniego mężczyzny Bez wywiadu miażdżycy20,0 lat Wywiad chorób układu sercowo-naczyniowego 12,3 lat Przebyty zawał serca10,8 lat Przebyty udar7,98 lat Miażdżyca skraca życie o 12 lat

27 z Aktualnie poznane czynniki ryzyka odpowiadają w 95% za rozwój choroby wieńcowej S. Yusuf (INTERHEART 2004)

28 Redukcja ryzyka zawału serca związana z profilaktyką n – , 52 kraje, różne grupy etniczne +Alkohol INTERHEART, S. Yusuf, Lancet ;364: Nie palenie Owoce/warzywa Aktywność fizyczna Alkohol Nie palenie + owoce/warzywa + Aktywność fizyczna Przedział ufności (99% CI ) 0-35 (0-31 – 0-39) 0-70 (0-62 – 0-79) 0-86 (0-76 – 0-97) 0-91 (0-82 – 1-02) 0-24 (0-21 – 0-25) 0-21 (0-17 – 0-25) 0-19 (0-15 – 0-24)

29 Cele profilaktyki chorób sercowo - naczyniowych 1. Osiągnięcie cech przez osoby dążące do utrzymania zdrowia: niepalenie tytoniu zdrowe nawyki żywieniowe aktywność fizyczna – 30 min umiarkowanej aktywności fizycznej dziennie wskaźnik masy ciała (BMI) < 25 kg/m 2 oraz unikanie otyłości centralnej ciśnienie tętnicze < 140/90 mm Hg cholesterol całkowity < 190 mg/dl frakcja LDL cholesterolu < 115 mg/dl stężenie glukozy we krwi < 110 mg/dl 2. Uzyskanie rygorystycznej kontroli czynników ryzyka u osób z chorobą układu sercowo- naczyniowego lub cukrzycą: ciśnienie krwi 140/90 mmHg, jeżeli to możliwe cholesterol całkowity < 175 mg/dl, opcjonalnie < 155 mg/dl, jeżeli to możliwe frakcja LDL cholesterolu < 100 mg/dl, opcjonalnie < 80 mg/dl, jeżeli to możliwe stężenie glukozy na czczo we krwi < 110 mg/dl, oraz HbA 1c < 6,5%, jeżeli to możliwe

30 Korzyści z ruchu dla serca

31 Spodobałby ci się mój lekarz. Jego credo to odpoczynek, odpoczynek i jeszcze raz odpoczynek !

32 Stary model życia…

33 EWOLUCJA

34 Nowy model życia…

35 Konsekwencje otyłości Nagła śmierć jest częstsza u osób otyłych, niż szczupłych. Nagła śmierć jest częstsza u osób otyłych, niż szczupłych.Hippocrates

36 BMI i względne ryzyko choroby wieńcowej w trakcie 14 lat obserwacji: Nurses Health Study nWzględne ryzyko zawału wzrasta od BMI > 23, ryzyko cukrzycy wzrasta od BMI > 22. nRyzyko wzrasta istotnie wraz z przyrostem masy ciała ponad 5 kg po 18 r.ż.

37 Aktywność fizyczna njakikolwiek wysiłek n65-70 %Max. HR nmin. 30 min wysiłku codziennie Eksperci z WHO określili minimalną tj. niezbędną, dzienną normę ruchu dorosłego człowieka na 10 tys. kroków. na 10 tys. kroków.

38 Skutkiem siedzącego trybu życia jest hipokinezja – niedobór ruchu, który wspólnie z innymi czynnikami wywołuje wiele chorób cywilizacyjnych: nadwagę, deformację kręgosłupa, płaskostopie i in. Proces ten nazywamy samobójstwem na raty lub Spiralą śmierci

39 BRAK AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ CZŁOWIEKA – SPIRALA ŚMIERCI 15.ZAWAŁ 14.NIEWYDOLNOŚĆ UKŁADU RUCHU 13. NIEWYDOLNOŚĆ UKŁADY KRĄŻĘNIA 12. NIEWYDOLNOŚĆ NEREK, WĄTROBY I IN. 11. POWIĘKSZAJĄCA SIĘ NADWAGA 10.OBNIŻONA SPRAWNOŚĆ I WYDOLNOŚĆ ORG. 9. NARASTAJĄCY NIEDOBÓR RUCHU HIPOKINEZJA HIPOKINEZJA 8.UTRUDNIONE FUNKCJONOWANIE NAJWAŻNIEJSZYCH NARZĄDÓW 7.CZĘSTE KORZYSTANIE Z UŻYWEK NIKOTYNA, ALKOHOL NIKOTYNA, ALKOHOL 6. NIEWŁAŚCIWY – PASYWNY WYPOCZYNEK 5.ZAMIESZKIWANIE W NIEKORZYSTNYM EKOLOGICZNIE ŚRODOWISKU EKOLOGICZNIE ŚRODOWISKU 4. ZNACZNA NADWAGA 3.NIERACJONALNE ODŻYWIANIE 2. DŁUGOTRWAŁY NIEDOBÓR RUCHU 1. ZDROWY SPRAWNY CZŁOWIEK

40 Aktywność fizyczna Aktywność fizyczna związana z wydatkiem energetycznym powyżej 1000 kcal tygodniowo wiąże się z około 30% redukcją umieralności ogólnej, zaś ryzyko zawału serca zmniejsza się w granicach % Siedzący tryb życia połączony z niewielką aktywnością fizyczną wiąże się z 2-krotnie większym ryzykiem zachorowania na chorobę niedokrwienną serca

41 W ten sposób można zapobiec w Polsce z przyczyn sercowo-naczyniowych: n zgonom osób rocznie n428 zgonom osób dziennie

42 Wysiłek fizyczny a gospodarka lipidowa, węglowodanowa i nadciśnienie tętnicze Regularny trening fizyczny prowadzi do: wzrostu stężenia HDL cholesterolu o ok.. 2 mg/dl spadku stężenia LDL cholesterolu o ok mg/dl spadku stężenia trójglicerydów poprawy metabolizmu węglowodanów, poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów tkankowych na insulinę redukcji ciśnienia skurczowego o 6-10 mmHg, rozkurczowego o 2- 5 mmHg

43 Wpływ aktywności fizycznej na psychikę Umiarkowany wysiłek powoduje wytwarzanie endorfin – neuroprzekaźników (zwanych hormonem szczęścia), które powodują doskonały nastrój, wprowadzają w stan euforii, stymulują również pozytywną energię

44 Rodzaje wysiłku fizycznego

45 Ćwiczenia aerobowe (tlenowe) - ćwiczenia na bieżni, taniec, jogging, jazda na rowerze, pływanie, koszykówka, spacer, chodzenie po górach, nawet sprzątanie i praca w ogródku Ćwiczenia przyśpieszają oddech, zwiększają częstotliwość serca, przyśpieszają krążenie krwi, dzięki czemu do mięśni dopływa więcej tlenu..

46 Ćwiczenia siłowe (oporowe) - polegają na wolnych kontrolowanych ruchach, napinaniu mięśni np. popularne pompki, brzuszki i przysiady, gdy masa ciała używana jest jako siła oporowa - zwiększa się siła, wielkość i wytrzymałości mięśni. - prowadzą do redukcji tkanki tłuszczowej, poprawy wyglądu ciała. W wyniku obciążania kości następuje przyrost ich masy mineralnej, co zapobiega osteoporozie.

47 Ćwiczenia giętkości - ćwiczenia rozciągające (stretching), czyli serie skoordynowanych ruchów, które mają na celu rozciągnięcie, rozluźnienie mięśni i tkanki łącznej; także joga, taniec - prowadzą do zwiększania zakresu ruchu w stawach - mają duże znaczenie dla zachowania zakresu oraz łatwości wykonywania ruchów - poprawiają postawę, zapobiegają urazom, są też ważne w procesie rehabilitacji, gdyż prowadzą do rozluźnienia mięśni

48 Ćwiczenia izotoniczne - przysiady, pompki, podciąganie, podnoszenie lekkich hantli - polegają na rytmicznym wydłużaniu i kurczeniu się mięśni przy ich stałym naprężeniu (w obrębie aktywnej części ciała).

49 Zalecenia aktywności ruchowej w prewencji pierwotnej chorób układu krążenia Częstotliwość treningu Minimum 3 razy w tygodniu Intensywność ćwiczeńUmiarkowana (60-75% maks. tętna) Czas jednostki treningowej20-60 min średnio 30/40 min Rodzaj zalecanego treninguDynamiczny, aerobowy Trening oporowyJako uzupełnienie % objętości ćwiczeń Wydatek energetyczny w czasie ćwiczeń Minimum Kcal/trening Powyżej kcal/tydzień Optymalnie powyżej Kcal/tydzień

50 Docelowe treningowe tętno dla osób bez wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego Podział wieku (lata) Częstość skurczu serca (HR) 60%HR (sk min -1 )75%HR (sk min -1 ) Średni wydatek energetyczny w wybranych dyscyplinach sportowych Marsz 5 km/h Tenis stołowy Piłka siatkowa Gimnastyka 5 kcal/min300 kcal/h Tenis ziemny Badminton Taniec 7 kcal/min420 kcal/h Piłka koszykowa9 kcal/min540 kcal/h Piłka nożna Pływanie 40m/min Narciarstwo biegowe Jazda na rowerze 20 km/h 10 kcal/min600 kcal/h Bieg 10 km/h> 11 kcal/min> 660 kcal/h

51 Średni wydatek energetyczny czynności życiowych AktywnośćKcalgodz. Sen80 Siedzenie100 Prowadzenie pojazdu 120 Łowienie ryb130 Stanie140 Prace domowe180 AktywnośćKcal/godz. Jazda rowerem210 Spacer210 Praca w ogrodzie 220 Golf250 Pływanie300 Jogging585

52 Co wynika z badań obserwacyjnych i analiz?

53 Aktywność fizyczna a śmiertelność u osób z niewydolnością serca Metaanaliza 9 badań (n=801) pacjentów z niewydolnością serca Programy ćwiczeń do poziomu 50-80% pułapu tlenowego (jazda na rowerze spacer, inne ćwiczenia aerobowe) Wszystkie programy zakładały nadzorowane ćwiczenia od minut/dzień kilka dni w tygodniu Obserwacja – ok. 2 lata Bez zmian w dawkowaniu farmakoterapii Ćwiczenia wpłynęły na redukcję śmiertelności o 35% i redukcję łączonego punktu końcowego – zgonu i hospitalizacji o 28% ExTraMATCH Collaborative. BMJ 2004;4:

54 Raportowane zachowanie osób w wieku lat a częstość hospitalizacji HospitalizacjeOperacje naczyniowe ogółem Chor. wieńc. Chor. serc.- nacz. Zawał serca CABG Codzienne jedzenie warzyw Rutynowe uprawianie ćwiczeń fizycznych Uprawienie ćwiczeń fizycznych w celu redukcji masy ciała Utrata masy ciała Palenie papierosów Badanie korelacji zachowań zdrowotnych z częstością hospitalizacji Frolkis, et al. JACC 2004; 43(5): 213A

55 Wpływ wysiłku fizycznego na umieralność ogólną Analiza wyników 44 badań przeprowadzonych w okresie ostatnich 34 lat Wniosek: Aktywność fizyczna związana z wydatkiem energetycznym > 1000 kcal/tydz. wiąże się z 30 % redukcją umieralności ogólnej Med. Sci Sports Exerc, 2001, 33, 354

56 0 Nie palący 3 Spacer 3 km dziennie lub podobna aktywność 5 Porcji warzyw i owoców dziennie 140 Ciśnienie skurczowe niższe niż 140 mmHg 5 Całkowite stężenie cholesterolu <5mmol/l 3 LDL cholesterol <3 mmol/l 0 unikanie nadwagi i cukrzycy Charakterystyka osób zdrowych

57 Aktywność fizyczna Korzystny wpływ na zdrowie ma prawie każde zwiększenie aktywności fizycznej. Małe wysiłki się sumują, a warunki do ich wykonywania istnieją nawet w miejscu pracy (np. można korzystać ze schodów zamiast windy). Intensywność wysiłku można określić poprzez docelową częstotliwość rytmu serca (60-75% wartości maksymalnej) lub odczuwane zmęczenie (umiarkowane zmęczenie wg skali Borga). 30 minut umiarkowanego wysiłku fizycznego przez większość dni w tygodniu zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe i poprawia sprawność fizyczną. Dodatkowe korzyści to dobre samopoczucie, zmniejszenie masy ciała i lepsza samoocena. Europejskie wytyczne zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym w praktyce klinicznej. Podsumowanie

58 Frank B. Hu, The Mediterranean Diet and Mortality, NEJM, 2003; 348(26):

59 Spożywanie umiarkowanych dawek wina (>240g/tydzień), osób w średnim wieku (46-68 r. ż. ) było związane z lepszymi funkcjami poznawczymi: test pamięciowy, AH4, Mill-Hill, płynność fonetyczna i semantyczna. Wpływ był silniejszy u kobiet i był niezależny od innych czynników. Britton A, Singh-Manoux A, Marmot M. Am J Epidemiol 2004;160: Wino wyostrza Twój umysł!

60


Pobierz ppt "Czy ruch może zapobiegać zawałowi serca? Władysław Sinkiewicz Wykład Inauguracyjny Świnoujście 2011 II KATEDRA KARDIOLOGII Zakład Klinicznych Podstaw Fizjoterapii."

Podobne prezentacje


Reklamy Google