Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Foresight dla Metropolii „Silesia”

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Foresight dla Metropolii „Silesia”"— Zapis prezentacji:

1 Foresight dla Metropolii „Silesia”
Foresight technologiczny rozwoju sektora usług publicznych w Górnośląskim Obszarze Metropolitalnym Foresight dla Metropolii „Silesia” - Scenariusze rozwojowe i modele finansowania OD MIASTA DO METROPOLII – DROGI ROZWOJU EUROPY Katowice, r. mgr inż. Jan Bondaruk Główny Instytut Górnictwa Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

2 Wprowadzenie Lider i koordynator: Główny Instytut Górnictwa
Partnerzy: Politechnika Śląska w Gliwicach Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Projekt realizowany w ramach: poddziałania Projekty badawcze z wykorzystaniem metody foresight Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Okres realizacji Projektu: kwiecień 2009 – wrzesień 2011

3 Schemat logiczny projektu
ZADANIE II ZADANIE IV ZADANIE I Specjalistyczne analizy eksperckie, Powołanie paneli tematycznych Diagnoza stanu i uwarunkowań wdrażania nowoczesnych technologii w obszarze usług metropolitalnych Spotkania panelowe, Identyfikacja projektów pilotażowych wraz z określeniem zakresu prac B+R ZADANIE III Scenariusze technologicznego rozwoju usług metropolitalnych Rekomendacje strategiczne Spotkania panelowe, Propozycja systemu wdrażania foresightu Spotkania panelowe, tworzenie scenariuszy rozwoju usług metropolitalnych w perspektywie czasowej foresight Scenariusz rozwoju GOM. Priorytetowe metropolitalne usługi publiczne jako dziedziny wdrożeń technologicznych Raport cząstkowy (Sformułowanie wstępnej wizji przestrzeni publicznej GOM), Raport zbiorczy z Etapu I Raport cząstkowy (Identyfikacja potencjału technologicznego), Raport zbiorczy z Etapu II, Mapa innowacji technologicznych, Lista kluczowych czynników warunkujących aplikacje nowoczesnych technologii Raport cząstkowy (Zweryfikowane tezy dla scenariuszy), Raport cząstkowy z etapu III (Scenariusze rozwoju), Raport zbiorczy z Etapu III (Scenariusze zbiorcze wraz z mapami drogowymi) Rekomendacje, Raport końcowy i monografia

4 Metodyka realizacji projektu
ZADANIE 1 Wyznaczenie priorytetowych obszarów aplikacyjnych wdrożeń technologicznych w usługach publicznych Warsztaty i analizy eksperckie Wyznaczenie obszarów aplikacji technologicznych, tj. obszarów zainteresowań PT Diagnoza stanu i uwarunkowań wdrażania nowoczesnych technologii w obszarze usług metropolitalnych ZADANIE 2 Badania ankietowe - identyfikacja potencjału technologicznego na obszarze GOM Prace w panelach tematycznych (analizy STEEP, SWOT, krzyżowa analiza wpływów) Analiza potrzeb przedsiębiorczości (lista kluczowych czynników, mapy innowacji) ZADANIE 3 Opracowanie scenariuszy technologicznego rozwoju usług metropolitalnych Prace panelowe oraz badania ankietowe Delphi (2 tury) Wizje rozwoju technologicznego, wariantowe scenariusze uwarunkowań oraz scenariusze rozwoju technologicznego usług metropolitalnych w obszarach tematycznych ZADANIE 4 Opracowanie rekomendacji strategicznych Raporty cząstkowe, spotkania warsztatowe Opracowanie Raportu końcowego i monografii

5 Podział i zakres działań panelowych
PANEL GŁÓWNY (PG) - najwyższy organ merytoryczny Projektu, mający strategiczne znaczenie dla ostatecznych wyników Projektu. PANEL HORYZONTALNY (PH) - organ merytoryczny Projektu, mający strategiczne znaczenie dla Projektu ze względu na integrację dorobku Paneli Tematycznych. PANELE TEMATYCZNE (PT): PT1 – Transport, PT2 – Metropolitalne Usługi Zdrowotne, PT3 – Kultura, PT4 – Metropolitalne systemy zarządzania środowiskiem Podstawowe komórki merytoryczne Projektu, podejmujące prace analityczne i syntetyczne przy formułowaniu scenariuszy kierunków rozwoju usług publicznych i związanych z tym technologii. Do głównych zadań Paneli Tematycznych należało: ocena stanu wiedzy, przeanalizowanie metodami foresight poszczególnych obszarów i makrotematów, przygotowanie tez do badania eksperckiego Delphi, wypracowanie wizji rozwoju usług w danym obszarze tematycznym,

6 Spotkania panelowe PT i PH
12 serii spotkań paneli tematycznych i horyzontalnego wraz z pracą indywidualną ekspertów (ok. 300 osób)

7 Główne czynniki rozwoju usług metropolitalnych
7. Wspólna (metropolitalna) polityka przestrzenna (I) 15. Atrakcyjność przestrzeni publicznej (II) 2. Jakość skomunikowania zewnętrznego (lotnicze, drogowe, kolejowe) (III) 8. Społeczna nośność i instytucjonalizacja idei metropolii (IV) 13. Spójność systemu promocji metropolii i jej usług (V) 9. Jakość asymilacji zewnętrznych środków finansowych na rozwój miast metropolii (VI) 14. Skłonność miast do przełamywania izolacjonizmu (partykularyzmu) komunalnego (VII) 3. Skłonność miast do kooperatywnego rozwoju (odchodzenia od hiperkonkurencji) (VIII)

8 Zidentyfikowane technologie – zestawienie

9 Założenia scenariusza rozwoju
Warunkiem skutecznego zarządzania rozwojem usług metropolitalnych jest ustanowienie formuły prawnej i delimitacja Metropolii. Wysoka jakość i dostępność usług publicznych w przestrzeni metropolitalnej to koordynacja funkcjonowania i rozwoju nie tylko w skali poszczególnych miast ale także całej Metropolii. Plan zagospodarowania przestrzennego Metropolii, Metropolitalny wymiar e-administracji, Metropolitalny wymiar e-przestrzeni, Metropolitalny wymiar statystyki publicznej

10 Generalne założenia scenariusza
Atrybuty metropolitalności, to: Zintegrowany multimodalny system transportu publicznego, koordynowany przez jeden podmiot metropolitalny Metropolitalny system gospodarki odpadami Metropolitalny wymiar bezpieczeństwa publicznego jako wydzielone, wybrane zadania służb Spójny system zaopatrzenia Metropolii w energię, uwzględniający OZE Wybrane placówki świadczące specjalistyczne usługi zdrowotne - zarządzane z poziomu Metropolii Koordynacja z poziomu metropolitalnego lub mecenat wybranych działań w sferze kultury

11 Scenariusze uwarunkowań zewnętrznych
GOM w scenariuszu „skok cywilizacyjny”: Akceptacja społeczności metropolii dla budowania silnej pozycji konkurencyjnej Wspólna polityka przestrzenna miast Dobre wykorzystanie środków własnych metropolii i środków zewnętrznych Znaczący wzrost atrakcyjności przestrzeni publicznej Wzrost kapitału społecznego Aktywna współpraca miast na rzecz rozwoju metropolitalnych usług publicznych Rosnąca jakość skomunikowania zewnętrznego Instytucjonalizacja metropolii Promocja metropolii i jej usług Rozpoznawalna marka metropolii np. w dziedzinie kultury i medycyny GOM w scenariuszu „twarde dostosowania”: Dobra koniunktura zewnętrzna oraz rozwiązania systemowe i legislacyjne wymuszające proces przekształceń Metropolitalna polityka przestrzenna wdrażana (pomimo wewnętrznych oporów) Niewystarczający wzrost kapitału społecznego Niski poziom społecznej nośności idei metropolii Izolacjonistyczne nastawienie miast i przejawy hiperkonkurencji zamiast komplementarności Rozwój zewnętrznych systemów transportowych Lepsza jakość asymilacji zewnętrznych środków finansowych na rozwój Niski poziom procesu instytucjonalizacji Metropolii Metropolitalne organy decyzyjne ograniczające swoje działania do obowiązującego minimum prawnego

12 Scenariusze uwarunkowań zewnętrznych
GOM w scenariuszu „trudna modernizacja”: Postępująca modernizacja kraju pomimo globalnego kryzysu i dezintegracji struktur międzynarodowych Rozwój miast Metropolii możliwy dzięki ogólnokrajowym reformom wspierającym przedsiębiorczość i innowacyjność Konkurencyjność Metropolii budowana głównie z pozycji poszczególnych miast. Brak wspólnej polityki przestrzennej - tendencja do pogarszania się jakości przestrzeni publicznej Stagnacja procesu instytucjonalizacji Metropolii Brak nacisku na wytwarzanie i pozyskiwanie wspólnych środków finansowych Metropolii - zewnętrzne fundusze pozyskiwane na rozwój poszczególnych miast a nie na realizację zadań metropolitalnych Podtrzymywana jakość zewnętrznych połączeń transportowych Oddolne inicjatywy na rzecz integracji usług publicznych i komplementarny rozwój miast w GOM GOM w scenariuszu „słabnący rozwój”: Zmarnowana szansa, pomimo niezłej koniunktury zewnętrznej, na systemowe zmiany wspierające metropolizację obszarów miejskich oraz na reformy, które pomogłyby zwiększyć innowacyjność polskiej gospodarki Brak znaczącego wzrostu kapitału społecznego i kreatywności ludzi Skutek: niedokończona modernizacja gospodarki w środkowej części województwa śląskiego, zarzucona idea wspólnej polityki rozwoju, w tym polityki przestrzennej Brak działań na rzecz instytucjonalizacji metropolii, brak prób integracji i promocji ponadmiejskich usług publicznych w perspektywie 2030 roku wizja usług metropolitalnych nie urzeczywistni się

13 Wykorzystana szansa! – jakościowa zmiana dla mieszkańców GOM
Scenariusz rozwoju usług metropolitalnych (SC) – kluczowe zagadnienia Wykorzystana szansa! – jakościowa zmiana dla mieszkańców GOM

14 Scenariusz rozwoju usług metropolitalnych (SC) – kluczowe zagadnienia
Do roku 2015: Powinny zostać stworzone ramy instytucjonalne, organizacyjne i formuła finansowania rozwoju Metropolii i jednoznaczna delimitacja obszaru. Wielkiemu przyśpieszeniu powinna ulec integracja usług publicznych na poziomie ponadlokalnym, przy aktywnym wsparciu rozwiązań legislacyjnych przez oddolną inicjatywę władz miast i przychylne nastawienie środowisk gospodarczych. Środki zewnętrzne na rozwój usług pozyskiwane powinny być z uwzględnieniem skali metropolitalnej. Pierwsze pozytywne skutki przyśpieszenia procesu metropolizacji powinny być widoczne we wszystkich obszarach usług. W większości obszarów usług pojawić się powinien metropolitalny poziom zarządzania. Wymiar metropolitalny powinny uzyskać m.in.: usługi administracyjne (w tym e-administracja) oraz administrowanie niektórymi specjalistycznymi usługami zdrowotnymi.

15 Scenariusz rozwoju usług metropolitalnych (SC) – kluczowe zagadnienia
Do roku 2015: Zaawansowane powinny być prace nad metropolitalnym planem zagospodarowania przestrzennego, a do czasu jego uchwalenia polityka rozwoju i polityka przestrzenna Metropolii kształtowana powinna być w oparciu o strategię rozwoju GZM z 2010 roku i nowo opracowane studium zagospodarowania przestrzennego GOM. Zbudowane powinny zostać organizacyjne zręby metropolitalnego systemu gospodarki odpadami, zaawansowane powinny być prace nad utworzeniem brakujących kluczowych obiektów infrastrukturalnych. Postępującej integracji Metropolii towarzyszyć powinny coraz lepsze działania promocyjne, aby można było mówić o wdrożonym systemie promocji oraz kształtowania wizerunku Metropolii w kraju i zagranicą. Powinna zostać zapewniona bardzo dobra zewnętrzna dostępność GOM jako rezultat modernizacji infrastruktury liniowej i rozwoju silnych ośrodków logistyczno-transportowych.

16 Skuteczna metropolizacja  poprawa jakości życia mieszkańców
Scenariusz rozwoju usług metropolitalnych (SC) – kluczowe zagadnienia Marką metropolii są ogólnodostępne przestrzenie publiczne o wysokich walorach, kształtowane na poziomie metropolii, a nie poszczególnych miast; Dla poszczególnych rodzajów usług różne miasta mogą być centrami  poziom specjalizacji miast jest miarą metropolizacji; W przypadku, gdy nie nastąpi szybka zmiana nastawienia władz i mieszkańców oraz szybka instytucjonalizacja metropolii, zmarnowana zostanie szansa na dokonanie skoku cywilizacyjnego w sferze usług publicznych. Skuteczna metropolizacja  poprawa jakości życia mieszkańców

17 Scenariusz rozwoju usług metropolitalnych – kluczowe zagadnienia

18 Systemy finansowania rozwoju GOM
wariant 1 wariant 2 wariant 3 budżet GOM budżet GOM budżet GOM udział w PIT udział w podatku centralnym dotacje z budżetu państwa PTU udział w CIT dotacje z budżetów samorządowych udział w podatku lokalnym podatek katastralny

19 Systemy finansowania rozwoju GOM
Wariant 4 budżet GOM składka członkowska samoopodatkowanie podatek metropolitalny transfery wyrównawcze MOCNE STRONY SŁABE STRONY + gwarancja częściowej samodzielności obszaru metropolitalnego + stabilność fiskalna dzięki dużej dywersyfikacji źródeł dochodów + neutralność dla dochodów państwa i samorządu - konieczność przeprowadzenia licznych zmian legislacyjnych

20 Składka członkowska symboliczny wymiar składki członkowskiej uszczuplenie dochodów budżetowych powiatów grodzkich deficytowe finansowanie części zadań publicznych kryteria wymiaru składki członkowskiej stała i równa dla wszystkich zobiektywizowane kryterium społeczne i/lub ekonomiczne przypadek Zagłębia Ruhry 87% ogółu dochodów obszaru metropolitalnego pochodzi ze składek i darowizn

21 Podatek metropolitalny
Dodatek metropolitalny do podatku od towarów i usług Transakcja kupna-sprzedaży na terenie GOM  wartość netto transakcji  PLN  stawka PTU  23%  dodatek metropolitalny do PTU  +2% stawki PTU  +0,46 pp. PRZED PO PTU = 23% PTU = 23,46% 1000 1000 4,60 budżet państwa 230 budżet państwa 230 GOM wartość brutto transakcji  PLN wartość brutto transakcji  1 234,60 PLN  o 0,37%

22 System zasilania finansowego GOM
Wariant 5 budżet Metropolii funkcjonuje w oparciu o środki finansowe generowane w części powiatowej miast tworzących GOM budżet powiatu grodzkiego = budżet części gminnej + budżet części powiatowej Wariant 4 udział we wpływach z PIT i CIT subwencja ogólna dotacje celowe wpływy z opłat dochody z majątku spadki, zapisy, darowizny odsetki … … … składka członkowska budżet GOM samoopodatkowanie SY SH SD SG SJ SK SM SPI SL SI SO SW ST SZ

23 Finansowanie zadań metropolitalnych z przychodów zwrotnych
ustawowa gwarancja dostępu do rynków finansowych możliwość korzystania z przychodów zwrotnych minimalizacja ryzyka utraty płynności charakterystyka długu metropolitalnego promowanie emisji długu na finansowanie wydatków inwestycyjnych prawne oraz ekonomiczne granice zadłużania limit długu metropolitalnego limit kosztów obsługi długu metropolitalnego zasady emisji długu denominowanego w walucie krajowej i/lub euro procedura ratingu

24 Programowanie budżetowe
NEW PUBLIC MANAGEMENT zarządzanie menadżerskie w sektorze publicznym standardy i mierniki działalności kontrola wyników działalności konkurencja w sektorze publicznym wzrost racjonalności i efektywności w gospodarowaniu środkami publicznymi program budgeting performance budgeting zero-base budgeting budżetowanie zadaniowe w GOM

25 Wnioski System zasilania finansowego obszaru metropolitalnego musi zapewniać stabilne i wydajne źródła dochodów do finansowania metropolitalnych usług publicznych  wybór wariantu 4 lub wariantu 5. Akt normatywny regulujący zasady funkcjonowania obszaru metropolitalnego powinien bezwzględnie zawierać zapis gwarantujący strukturze metropolitalnej dostęp do rynków finansowych i możliwość korzystania z przychodów zwrotnych. Procedura planowania i wykonanie budżetu obszaru metropolitalnego powinny być realizowane w oparciu o zasady tzw. nowego zarządzania publicznego, co w efekcie umożliwi zwiększenie racjonalności i efektywności w gospodarowaniu środkami publicznymi.

26 Rezultaty Zasadniczym rezultatem projektu jest określenie kluczowych obszarów rozwoju technologicznego regionu w sferze usług publicznych prowadzących do wzrostu konkurencyjności i innowacyjności Górnośląskiego Obszaru Metropolitalnego, a w konsekwencji …..całego regionu. Zainicjowanie wielopłaszczyznowego dialogu różnych grup i kluczowych aktorów życia społeczno – gospodarczego oraz wypracowanie jednolitej wizji funkcjonowania GOM w perspektywie roku 2030 Uzyskane wyniki projektu bezpośrednio wpłyną na proces tworzenia dynamicznie rozwijającego się wielkomiejskiego ośrodka, zdolnego do skutecznej konkurencji z innymi ośrodkami metropolitalnymi w kraju i w Europie.

27 Zastosowanie praktyczne
lepsze formułowanie i wdrażanie polityk europejskich i krajowych, stworzenie władzom regionalnym i lokalnym warunków do prawidłowego definiowania celów rozwojowych z uwzględnieniem uwarunkowań i czynników kluczowych, wzbogacenie języka debaty publicznej odnośnie kształtowania polityki regionalnej, dostarczenie przedsiębiorstwom oraz organizacjom wspierających rozwój przedsiębiorczości informacji niezbędnych do prawidłowego określenia strategii działania w obszarze metropolitalnym, pełniejsze wykorzystanie potencjału naukowo-badawczego regionu oraz mechanizmów transferu technologii i innowacji, określenie ram i warunków prawnych sprzyjających kształtowaniu się obszarów metropolitalnych w kraju.

28 Ankieta on-line www.foresightgom.pl
Ogólnodostępna ankieta – zamieszczona na stronie internetowej projektu, aktywna do końca trwania projektu. Wyniki częściowe: dla prawie 35% ankietowanych wiąże Metropolię Śląsko – Zagłębiowską z działaniami na rzecz utworzenia metropolii na europejskim poziomie, kolejne 42% - z GZM lub dobrowolnym związkiem 14 miast. Natomiast prawie 20% w ogóle nie zna tego terminu. Stan na dzień:

29 Dziękuję za uwagę www.foresightgom.pl Jan Bondaruk jbondaruk@gig.eu


Pobierz ppt "Foresight dla Metropolii „Silesia”"

Podobne prezentacje


Reklamy Google