Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

BIOGEOCHEMIA RTĘCI Alina Kabata-Pendias Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, Czartoryskich 8, 24-100 Puławy.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "BIOGEOCHEMIA RTĘCI Alina Kabata-Pendias Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, Czartoryskich 8, 24-100 Puławy."— Zapis prezentacji:

1 BIOGEOCHEMIA RTĘCI Alina Kabata-Pendias Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, Czartoryskich 8, Puławy

2 Historia Hg Znana w alchemii chińskiej od ponad 2000 lat p.n.e. (wg różnych źródeł – od ponad 4000 lat p.n.e.). Nazwa Merkury – nawiązuje do ruchliwości planety. Eksploatowana w Europie od IV wieku p.n.e. w Almaden [241 r. p.n.e] (Hiszpania). Już zakończona. Od ponad 100 lat jest uznana za pierwiastek zanieczyszczający środowisko przyrodnicze. Udokumentowane zatrucia ludzi, w 1959 (Minamata choroba)

3 Właściwości Hg Jedyny metal ciekły w temp. pokojowej (temp. topnienia -38,87° C). Łatwo lotny (Hg i związki). Tworzy silne związki z S. Przeważają właściwości chalkofilne. Łatwo tworzy związki metylowe, trwałe w środowisku wodnym. Duża mobilność i łatwa bioprzyswajalność.

4 Występowanie Hg (µg/kg s.m.) Skorupa ziemska Skorupa ziemska (CF- g/s)70 (1.42) Skały magmowe Skały magmowe: - magmowe zasadowe - magmowe kwaśne 4 – – 80 Skały osadowe Skały osadowe: - iłowce - piaskowce - wapienie 200 – – – 50 Gleby Gleby: - rolnicze (Polska) - wulkaniczne (Etna) 3 – 280 (śr. 60) 40 – 7450

5 Rtęć w glebach i nawozach ( mg/kg) Rodzaje gleb: - Piaszczyste - Pylaste - Gliniaste - Węglanowe - Organiczne – – – – 1.12 Nawozy: - NPK - P - Osady - Popiół śc. 1.1 w. 52

6 Formy Hg w glebach Formy Hg w glebach T-Hg Me-Hg Hg 2+ Około 1-3% T-Hg w powierzchniowej warstwie gleby występuje w formie Me-Hg. Pozostała część tworzy różne Hg 2+ kompleksy. Właściwości związków Hg, to: Hg o (CH 3 ) 2 Hgłatwa lotność: Hg o i (CH 3 ) 2 Hg HgCl 2 Hg(OH)ClHg(OH) 2łatwa rozpuszczalność: HgCl 2, Hg(OH)Cl, Hg(OH) 2 CH 3 Hg + CH 3 HgS -mała aktywność: CH 3 Hg + i CH 3 HgS - HgS Hg(CN) 2 Hg2+ związane z OMbrak aktywności: HgS, Hg(CN) 2 i Hg2+ związane z OM

7 Hg w glebach zanieczyszczonych (mg/kg) Lokalizacja: Lokalizacja: Kopalnie i złoża Ogrody i parki Stosowanie fungicydów Gleby użyźniane os. ściek. Przemysł Ch.-Al. Ch.-al. Kazachstan 0.2 – – – – – 5.7 <

8 Rtęć (T) w wodach (ng/l) Morza/oceany Bałtyk Pacyfik Nd M. Śródziemne (ca 50% w formie RMHg)Rzeki Odra USA Jeziora (Szwecja) 0.5 – – – – – 15

9 Rtęć Rtęć w powietrzu EU (pg/m 3 ) Hg – T Hg – gaz. Hg – fix Hg – metyl. Opady, EU Opady, Szwecja 1200 – – 50 1 – 20 5 – 80 (ng/l) < 2 (ng/l)

10 – bilans Hgª GEOS-Chem model – bilans Hgª GlobalnyEUE-Azja Źródła (Mg/r) Antropogeniczne Biomasa Recykling Lądy/wulkany Morza Opad suchy Opad mokry ª Pirrone & Mason, UNEP Rep. 2008

11 Hg - produkcja, zastosowanie Główny minerał - cynabar (HgS). Produkcja globalna – ca 1.8 kt w 2000 r., ca 5.4 kt w 1990 r. Liczby kontrowersyjne. Przemysł chloro-alkaliczny (Hg elektrolizer). Eksploatacja złota. Elektronika i instrumenty. Rolnictwo (pestycydy). Farmacja, np. thimerosal w szczepionach dla dzieci - kwas etylortęciotiosalicylowy, krople do oczu - HgCl 2 i Hg corrosivus).

12 Hg - zastosowanie, 2005 r. (%) Au, Ag eksploatacja Przemysł chloro-alk Hg w elektroliz.: EU-W Polska Produkcja VCM Baterie Amalgamat-dent. Aparatura pom. i kotrol. Światło t 350 t i 6 4

13 HgT - zmiany emisji w EU Rok(Mg/r) prognoza wg BAU-Climate¹ wg MFTR² Business As Usual, ² Maximum Feasible Technical Reduction

14 HgT - emisja z lądowych ekosystemów regionów klimatycznych RegionEmisja (Mg/r) Polarny (>70°) Umiarkowany (30-17°) Obszary leśne Obszary pustynne Tropikalny (0-30°) Obszary leśne Obszary pustynne

15 Hg - emisja ze źródeł naturalnych w 2008 r. ŹródłaEmisja (Mg/r) Oceany Jeziora Lasy Tundra/prerie Pustynie Przestrzeń rolnicza Wulkany etc Razem5207

16 Hg emisja ze źródeł antropogenicznych lata Hg - emisja ze źródeł antropogenicznych lata Źródło (Mg/r) Emisja (Mg/r) Spalanie węgli i ropy Produkcja: Fe-metali nie Fe-metali sody kaustycznej cementu rtęci Eksploatacja złota Inne Razem2503

17 Hg - toksyczność (efekty) Karcenogenność etc. Zaburzenia immunologiczne. Zmiany wieńcowe. Uszkodzenia CSNª. Zmiany DNA. Obniżenie reprodukcji. Zaburzenia rozwoju dziecka. __________ ª centralny system nerwowy

18 Hg w żywności ŹródłoZawartość (µg/kg) Ziarno zbóż Kukurydza Sałata (szklarnia) Pomidory (szklarnia) Szpinak Marchew Ziemniaki Jabłka <0.1 – –

19 Hg - w rybach RybyZawartość (µg/kg) Makrela: Atlantyk Pacyfik Zatoka Meks. Łosoś Śledź Dorsz Tuńczyk (kons.) Halibut Rekin

20 Wpływ odżywian i a na poziom Hg w rybach (µg/kg) Grupy ryb z rzeki Amazonki Fitofagi Zoo-fito-fagi Detrytusofagi Planktonofagi Zoo/ichtio/fagi

21 Rtęć: żywe srebro – argentum vivum Popularna i poszukiwana w starożytności. Bardzo różnorodne zastosowanie. Znaczenie religijne w alchemii hinduskiej. Sziwa był bóstwem rtęci. Powszechnie stosowana w starożytnej medycynie (także w mumifikacji). Wielkie zastosowanie w kopalnictwie rud Ag i Au (Meksyk, Peru). Duże znaczenie w różnych technologiach. Przyczyna śmierci i utraty zdrowia – przy dużej ekspozycji.

22 DZIĘKUJĘ bardzo serdecznie za cierpliwe wysłuchanie referatu Szanownym i drogim Państwu życzę wiele optymizmu i szczęścia

23 Podstawowe źródła przedstawionych materiałów: Friend J. N Człowiek i pierwiastki chemiczne. PWN. Kabata-Pendias A Trace elements in soils and plants. CRC Press. Kabata-Pendias A., Mukherjee A. B Trace elements from soil to human. Springer Pirrone N., Mason R Mercury fate and transport in the global atmosphere: measurement, models and policy implications. UNEP


Pobierz ppt "BIOGEOCHEMIA RTĘCI Alina Kabata-Pendias Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy, Czartoryskich 8, 24-100 Puławy."

Podobne prezentacje


Reklamy Google