Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Cukrzyca i jej wpływ na zdrowie kobiety prof. dr hab. Ewa Wender- Ożegowska Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Cukrzyca i jej wpływ na zdrowie kobiety prof. dr hab. Ewa Wender- Ożegowska Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych."— Zapis prezentacji:

1 Cukrzyca i jej wpływ na zdrowie kobiety prof. dr hab. Ewa Wender- Ożegowska Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych

2 Zagadnienia niezbędne do zapamiętania i omówienia Cukrzyca typu 1 a dojrzewanieCukrzyca typu 1 a dojrzewanie Cukrzyca typu 1 a miesiączkowanieCukrzyca typu 1 a miesiączkowanie Otyłość, zaburzenia miesiączkowania a cukrzyca typu 2Otyłość, zaburzenia miesiączkowania a cukrzyca typu 2 Nastolatka z cukrzycą: współistnienie innych chorób, słabe wyniki w szkole, trudności w uczeniu się, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania, zachowania ryzykowne, depresjaNastolatka z cukrzycą: współistnienie innych chorób, słabe wyniki w szkole, trudności w uczeniu się, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania, zachowania ryzykowne, depresja Ciąża u kobiety z cukrzycąCiąża u kobiety z cukrzycą Antykoncepcja u kobiety z cukrzycą- VI rokAntykoncepcja u kobiety z cukrzycą- VI rok Choroby kobiece związane z cukrzycą i otyłością- VI rokChoroby kobiece związane z cukrzycą i otyłością- VI rok Hormonalna terapia zastępcza- VI rokHormonalna terapia zastępcza- VI rok

3 Cukrzyca typu 1 a dojrzewanieCukrzyca typu 1 a dojrzewanie Cukrzyca typu 1 a miesiączkowanieCukrzyca typu 1 a miesiączkowanie

4 Wpływ cukrzycy na czynność układu dokrewnego Cukrzyca modyfikuje czynność układu dokrewnego z dwóch głównych powodów: Niedoskonałe postępowanie terapeutyczne w DM typu 1, Niedoskonałe postępowanie terapeutyczne w DM typu 1, Działanie samej insuliny, która może wpływać na sekrecję transport Działanie samej insuliny, która może wpływać na sekrecję transport metabolizm i wydalanie różnych hormonów. CUKRZYCA TYPU 1 HIPOINSULINEMIA HIPERGLIKEMIA

5 Cukrzyca Złe wyrównanie metaboliczne Złe wyrównanie metaboliczne Podwyższony poziom katecholamin, dopaminy Podwyższony poziom katecholamin, dopaminy Obniżone stężenie LH, FSH, estradiolu CUKRZYCA TYPU 1 = HIPOGONADYZM

6 Opóźnienie pojawienia się pierwszej miesiączki Opóźnienie pojawienia się pierwszej miesiączki Wtórny brak miesiączki Wtórny brak miesiączki Cykle miesiączkowe o typie zbyt rzadkich miesiączek (oligomenorrhea) Cykle miesiączkowe o typie zbyt rzadkich miesiączek (oligomenorrhea) Najczęstsze zaburzenia cyklu miesiączkowego u dziewczynek z cukrzycą u dziewczynek z cukrzycą

7 Pojawienie się pierwszej miesiączki w grupach zdrowych pacjentek i z cukrzycą

8 REGULACJA HORMONALNA SKOKU POKWITANIOWEGO Względna insulinooporność IGFBP-1 Insuliny Inne tkanki (WĄTROBA) IGF-I Hormony tarczycy IGF-I CHRZĄSTKA STAWOWA WZROST CHRZĄSTKI Regulacja przez: Glikokortykosteroidy GH GnRh GH IGF-I WZROST MASY CIAŁA

9 Zmienne stężenie glukozy w płynach ustrojowych modyfikuje znacząco czynność dokrewną podwzgórza i przysadki. Niedoborowi insuliny w cukrzycy towarzyszy podwyższony poziom IGF BP-1, Niedoborowi insuliny w cukrzycy towarzyszy podwyższony poziom IGF BP-1, co z jednej strony indukuje nasilenie insulinooporności i pogorszenie wyrównania cukrzycy, ale może prowadzić do zmniejszenia aktywności IGF-I i mimo w konsekwencji wysokiego stężenia hGH (oporność na hGH) u dziewczynek, może prowadzić do niskorosłości (zespół Mauriaca) Holl RW, Eur J Pediatr Dec;157(12): W warunkach prawidłowych hiperglikemia hamuje sekrecję hormonu wzrostu. W warunkach prawidłowych hiperglikemia hamuje sekrecję hormonu wzrostu. Frisch H. Leipzig 1996, Wpływ na zmianę syntezy TRh Wpływ na zmianę syntezy TRh

10 ZABURZENIE WZRASTANIA U DZIEWCZYNEK Z CUKRZYCĄ !!!! Hipoglikemia jest również czynnikiem indukującym zwiększenie obecności IGFBP-1 Fichna P. Pediatr Prakt, 1994,2,113 REGULACJA HORMONALNA SKOKU POKWITANIOWEGO - CUKRZYCA Hormony tarczycy Regulacja przez: Glikokortykosteroidy Względna insulinooporność IGFBP-1 Brak wzrostu syntezy insuliny IGF-I GH GH GnRh

11 Cukrzyca typu 1 a pojawienie się pierwszej miesiączki= menarche 1. Opóźnienie menarche Insuliny IGFBP-1 IGF-I Hamuje steroidogenezę zachodzącą za pośrednictwem IGF-I oraz proliferację zluteinizowanych komórek ziarnistych IGF-I stymuluje Steroidogenezę w jajniku, aktywność aromatazy Syntezę receptorów dla LH, wydzielanie inhibiny, Synergistycznie z FSH pobudza syntezę białek i hormonów steroidowych, Nasila indukowaną przez LH syntezę progesteronu i pobudza proliferację zluteinizowanych komórek ziarnistych, Może uczestniczyć w syntezie estrogenów i progesteronu, 2. Brak uzyskania krytycznej masy ciała i odsetka tkanki tłuszczowej 3. Mimo względnie dobrego wyrównania metabolicznego zaburzenia te prowadzą często u dziewczynek z cukrzycą do opóźnienia pierwszej miesiączki lub do nieregularnych, zbyt rzadkich miesiączek

12 Duży, w krótkim czasie spadek masy ciała (wzrost glikemii, wzrost glikozurii, poliuria,kwasica), Gwałtowny spadek poziomu własnej insuliny, Dla podtrzymania miesiączkowania w 16 roku życia niezbędny jest 10 percentyl (czyli 22%) tkanki tłuszczowej w stosunku do wzrostu, Dla wystąpienia menarche np. w 13 roku życia 10 percentyl odpowiada 17% tkanki tłuszczowej, Ubytek 10-15% prawidłowej masy ciała w stosunku do wzrostu, oznacza utratę ok. ½ tkanki tłuszczowej oragnizmu, może być przyczyną zaburzeń miesiączkowania, Falsetti L, Gynecol Endocrinol Mar;6(1): Pojawienie się cukrzycy u dziewcząt będących już po menarche

13 Pojawienie się cukrzycy a miesiączkowanie IGFBP-1Leptyna IGF-I CRH Endorfiny Kortyzol GnRH Glikemia Glukozuria Chudnięcie Brak miesiączki Niekontrolowane zwiększanie dawek insuliny egzogennej Oporności na insulinę Insulinemia Masy ciała

14 Nawet kilkutygodniowe zaburzenia regulacji glikemii mogą indukować: Zaburzenia funkcji neurosekrecyjnej podwzgórza w zakresie wydzielania GnRh Zaburzenia funkcji neurosekrecyjnej podwzgórza w zakresie wydzielania GnRh Mogą powodować upośledzoną funkcję samych gonad Mogą powodować upośledzoną funkcję samych gonad W konsekwencji prowadzą często do opóźnienia pojawienia się u dziewczynek pierwszej miesiączki W konsekwencji prowadzą często do opóźnienia pojawienia się u dziewczynek pierwszej miesiączki Zaburzeń cykliczności miesiączkowania o typie zbyt rzadkich, zbyt częstych miesiączek lub wtórnego braku miesiączki Zaburzeń cykliczności miesiączkowania o typie zbyt rzadkich, zbyt częstych miesiączek lub wtórnego braku miesiączki

15 Otyłość, zaburzenia miesiączkowania a cukrzyca typu 2Otyłość, zaburzenia miesiączkowania a cukrzyca typu 2

16

17 Zespół policystycznych jajników (PCOS) a cukrzyca PCOS obserwuje się u 1/3 kobiet z DM typu 1 oraz u 1/2 kobiet z DM typu 2PCOS obserwuje się u 1/3 kobiet z DM typu 1 oraz u 1/2 kobiet z DM typu 2 40% kobiet z PCOS rozwinie cukrzycę ciążową (GDM)40% kobiet z PCOS rozwinie cukrzycę ciążową (GDM) (Carlsen 2005, Tidsskr Nor Laegeforen. 2005; 6;125(19): )

18 ZESPÓŁ POLICYSTYCZNYCH JAJNIKÓW TO JEDNA Z NAJCZĘSTSZYCH ENDOKRYNOPATII OKRESU ROZRODCZEGO, stanowi ok % (Archer, Chang 2004) 70% kobiet z normonogonadotropinowymi cyklami anowulacyjnymi prezentuje w usg cechy PCO (Laven 2002) 50% kobiet z PCO prezentuje nadwagę lub otyłość (Norman 2004) 20% kobiet z otyłością prezentuje objawy PCO (Alvarez-Bianco F.2006) PCO manifestuje wysoką korelację z zespołem metabolicznym (Wild 2002) W 40 r.ż. 40% kobiet z PCO rozwinie IGT lub DM typ2 (Dunai 1995)

19 Nastolatka z cukrzycą: współistnienie innych chorób, słabe wyniki w szkole, trudności w uczeniu się, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania, zachowania ryzykowne, depresjaNastolatka z cukrzycą: współistnienie innych chorób, słabe wyniki w szkole, trudności w uczeniu się, zaburzenia emocjonalne, zaburzenia zachowania, zachowania ryzykowne, depresja

20 Wpływ rozpoznania na nastolatkę Nastolatki ze świeżo wykrytą cukrzycą częściej niż dzieci wskazywały na negatywny wpływ choroby na ich życie. Dziewczęta częściej niż chłopcy podawały obawy związane z chorobą. Nastolatki nie traktują przestrzegania codziennych wymogów życia z cukrzycą jako priorytetu, jeżeli wymagają one od nich zmian w dotychczasowym życiu. Opieka lekarska koncentrująca się jedynie na osiągnięciu prawidłowego wyrównania metabolicznego może skutkować stresem psychospołecznym i nieprzestrzeganiem zaleceń lekarza. Są jednak badania, dowodzące związku między prawidłowym wyrównaniem metabolicznym i wysoką jakością życia u chorych na cukrzycę. Silverstein J et al. Diabetes Care 2005;28:

21 Możliwe kierunki opieki ginekologicznej ocena stopnia rozwoju i realizacji potrzeb seksualnych nastolatki ocena stopnia rozwoju i realizacji potrzeb seksualnych nastolatki uświadomienie pacjentce związku aktywności seksualnej (nawet jednorazowego współżycia) z zajściem w ciążę i znaczeniem prawidłowego wyrównania metabolicznego dla zdrowia własnego i dziecka uświadomienie pacjentce związku aktywności seksualnej (nawet jednorazowego współżycia) z zajściem w ciążę i znaczeniem prawidłowego wyrównania metabolicznego dla zdrowia własnego i dziecka motywowanie do utrzymywania bieżącego wyrównania metabolicznego na optymalnym poziomie – zwłaszcza w przypadku nastolatek współżyjących motywowanie do utrzymywania bieżącego wyrównania metabolicznego na optymalnym poziomie – zwłaszcza w przypadku nastolatek współżyjących motywowanie pacjentki do planowania przyszłych ciąż motywowanie pacjentki do planowania przyszłych ciąż motywowanie pacjentki do podejmowania przemyślanych wyborów dotyczących rozpoczęcia współżycia motywowanie pacjentki do podejmowania przemyślanych wyborów dotyczących rozpoczęcia współżycia budowanie dobrej relacji z pacjentką, co może ułatwić pacjentce szybkie zgłoszenie się do ginekologa w przypadku niezaplanowanej ciąży budowanie dobrej relacji z pacjentką, co może ułatwić pacjentce szybkie zgłoszenie się do ginekologa w przypadku niezaplanowanej ciąży w razie potrzeby możliwe jest zaproponowanie pacjentce optymalnych metod kontroli płodności w razie potrzeby możliwe jest zaproponowanie pacjentce optymalnych metod kontroli płodności

22 Specyfika kontaktu pacjent-lekarz W miarę możności nastolatki powinna brać udział w wizycie u lekarza samodzielnie, co może zachęcić go do szczerego przedstawiania swoich obaw i problemów (kwestia polskich regulacji prawnych). Nadopiekuńczy rodzice mogą stanowić poważny problem w leczeniu nastolatki. Nastolatki wykazują tendencję do zachowań nie liczących się z faktem bycia osobą chorującą na cukrzycę, a straszenie odległymi powikłaniami raczej nie przyniesie pozytywnego rezultatu. Chwalenie za to, co robi dobrze i unikanie postaw osądzających w przypadku tego, co niewłaściwe, daje większą szansę na pozytywny odzew. Prowadzenie cukrzycy mogą dodatkowo utrudniać takie czynniki zewnętrzne jak szybki wzrost, zmiany hormonalne czy insulinooporność. Curtis J et al. Can Fam Phys 2002;48:

23 W przypadku dziewczynki chorującej na cukrzycę, przejście z opieki dziecięcej do dorosłej może być ułatwione przez wczesny, regularny i życzliwy kontakt z ginekologiem. Rozpoczęcie współżycia nie jest konieczne do wizyt u tego specjalisty – badanie ginekologiczne nie jest obowiązkowym elementem wizyty. Specyfika kontaktu pacjent-lekarz Z uwagi na specyfikę tej formy opieki lekarskiej, konieczna jest ścisła współpraca lekarza z rodzicami pacjentki.

24 Możliwe kierunki opieki ginekologicznej – zapobieganie ciąży u nieletniej z cukrzycą motywowanie do jak najdłuższej edukacji motywowanie do opóźnienia podjęcia decyzji o inicjacji seksualnej właściwa antykoncepcja rozważyć suplementację kwasem foliowym u współżyjących nastolatek

25 Ciąża u kobiety z cukrzycąCiąża u kobiety z cukrzycą

26 Występowanie wad rozwojowych w zależności od początku regulacji glikemii

27 Wpływ cukrzycy matczynej na los płodu po 12 tygodniu ciąży Makrosomia obumarcia wewnątrzmaciczne porody przedwczesne zaburzenia oddychania w okresie noworodkowym-hypoglikemia, hiperbilirubinemia, policytemia, hipocalcemia

28 Poziomy matczynej glikemii indukujące wymienione powikłania

29 Przeciwwskazania do ciąży w cukrzycy ciężka nefropatia manifestująca się klirensem kreatyniny poniżej 40 ml/min niekontrolowane, oporne na leczenie nadciśnienie ciężka, nie poddająca się leczeniu retinopatia proliferacyjna aktywna zaawansowana choroba niedokrwienna serca lub przebyty zawał autonomiczna neuropatia z zajęciem układu bodźco-przewodzącego serca lub przewodu pokarmowego (Standardy PTD 2013)

30 Możliwe kierunki opieki ginekologicznej – planowanie ciąży przestawienie pacjentki na intensywną czynnościową insulinoterapię z zastosowaniem insulin ludzkich/ analogów krótkodziałających/ pompy insulinowej przestawienie pacjentki na intensywną czynnościową insulinoterapię z zastosowaniem insulin ludzkich/ analogów krótkodziałających/ pompy insulinowej odstawienie statyn odstawienie statyn odstawienie ACE-I (najpóźniej w momencie dodatniej próby ciążowej)– zastąpienie ich metyldopą odstawienie ACE-I (najpóźniej w momencie dodatniej próby ciążowej)– zastąpienie ich metyldopą włączenie kwasu foliowego – 400 mcg/ doba włączenie kwasu foliowego – 400 mcg/ doba zaplanowanie z pacjentką wizyt co 1 – 2 miesiące zaplanowanie z pacjentką wizyt co 1 – 2 miesiące leczenie zmian na dnie oka – laseroterapia w przypadku retinopatii proliferacyjnej leczenie zmian na dnie oka – laseroterapia w przypadku retinopatii proliferacyjnej ocena parametrów funkcji nerek ocena parametrów funkcji nerek

31 Antykoncepcja w cukrzycy

32 Planowanie ciąży w grupie wszystkich kobiet z cukrzycą ma znaczenie nie tylko dla ich życia, ale również a może przede wszystkim dla ich potomstwa Planowanie ciąży w grupie wszystkich kobiet z cukrzycą ma znaczenie nie tylko dla ich życia, ale również a może przede wszystkim dla ich potomstwa Antykoncepcja redukuje ilość niepożądanych ciąż Antykoncepcja redukuje ilość niepożądanych ciąż Redukuje ilość poronień samoistnych Redukuje ilość poronień samoistnych Pozwala planować ciążę w odpowiednim pod wzgl. kontroli glikemii momencie (redukcja wad rozwojowych) Pozwala planować ciążę w odpowiednim pod wzgl. kontroli glikemii momencie (redukcja wad rozwojowych) Chroni pacjentkę przed nasileniem nefropatii oraz retinopatii Chroni pacjentkę przed nasileniem nefropatii oraz retinopatii

33 Antykoncepcja hormonalna Enovid Nowoczesne TA TA bardzo niskodawkowe Porównanie pomiędzy nowoczesnymi TA a Enovidem (1960) - estrogeny

34 Antykoncepcja hormonalna Porównanie pomiędzy nowoczesnymi TA a Enovidem (1960) - progestrogeny

35 Ryzyko powikłań zakrzepowych u kobiet z DM stosujących DTA Częstość występowania powikłań zakrzepowych zależy głównie od okresu stosowania OC, natomiast nie zależy od dawki estrogenów i generacji gestagenów Zakrzepica w wywiadzie jest najsilniejszym predyktorem wystąpienia zakrzepicy w czasie stosowania OC. Liczba epizodów VTE/ kobiet/ rok

36 Antykoncepcja hormonalna a cukrzyca Stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej u kobiet z cukrzycą powinno być ograniczone do pacjentek niepalących, młodszych niż 35 lat oraz bez towarzyszących powikłań takich jak nadciśnienie, nefropatia, neuropatia czy retinopatia cukrzycowa. Zastosowany preparat powinien do minimum ograniczyć zaburzenia glikemii oraz zaburzenia lipidowe

37 Antykoncepcja a cukrzyca – postępowanie Ocena kontroli glikemii (co 3-4 mies.) Wyeliminowanie innych czynników ryzyka powikłań naczyniowych Kontrola ciśnienia tętniczego, masy ciała (po 1. mies., a następnie co 3-4 mies.) Kontrola ciśnienia tętniczego, masy ciała (po 1. mies., a następnie co 3-4 mies.) Ocena lipidów (raz w roku, lub częściej przy jakichkolwiek nieprawidłowościach) Wykluczenie palenia papierosów Częstsze kontrolne badania + weryfikacja korzyści względem ryzyka

38 Antykoncepcja hormonalna a cukrzyca Stosowanie dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej u kobiet z cukrzycą powinno być ograniczone do pacjentek niepalących, młodszych niż 35 lat oraz bez towarzyszących powikłań takich jak nadciśnienie, nefropatia, neuropatia czy retinopatia cukrzycowa. Zastosowany preparat powinien do minimum ograniczyć zaburzenia glikemii oraz zaburzenia lipidowe

39 Jakie mamy obawy przed stosowaniem środków domacicznych u kobiet z DM?

40 IUD u kobiety chorującej na cukrzycę Nie wykazano różnic w częstości występowania powikłań wynikających z zastosowania IUD pomiędzy grupą kontrolną a pacjentkami z cukrzycą (1.Skouby, Fertil Steril, 1984, 42; 4: Kimmerle, Diabetes Care, 1993, 16: Kjos, Obstet Gynecol, 1994, 84: Carolina R. Contraception 2012

41 Hormonalna terapia zastępczaHormonalna terapia zastępcza

42 Wskazania do Hormonalnej Terapii Zastępczej Leczenie objawów klimakterycznych:Leczenie objawów klimakterycznych: 1.Wybuchów gorąca 2.Bezsenności 3.Zaburzeń emocjonalnych Profilaktyka osteoporozyProfilaktyka osteoporozy Leczenie nieprawidłowych krwawieńLeczenie nieprawidłowych krwawień Leczenie zaburzeń układu moczowo- płciowegoLeczenie zaburzeń układu moczowo- płciowego

43 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Cukrzyca i jej wpływ na zdrowie kobiety prof. dr hab. Ewa Wender- Ożegowska Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google