Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

FIZJOLOGICZNE PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA SPORTOWCÓW dr Tomasz Boraczyński Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego Wilkasy 13.10.2007.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "FIZJOLOGICZNE PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA SPORTOWCÓW dr Tomasz Boraczyński Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego Wilkasy 13.10.2007."— Zapis prezentacji:

1 FIZJOLOGICZNE PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA SPORTOWCÓW dr Tomasz Boraczyński Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego Wilkasy

2 Tomasz Boraczyński praca doktorska(1985) wykonana w Zakładzie Fizjologii Instytutu Sportu w Warszawie wieloletni pracownik Zakładu Fizjologii AWF Warszawa i Instytutu Sportu w Warszawie, adiunkt na Wydziale Wychowania Fizycznego OSW im. Józefa Rusieckiego trener I klasy lekkiej atletyki kierownik Centralnego Laboratorium Badawczego w OSW

3 Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego 10 lat tradycji ponad 6000 studentów studia magisterskie wychowania fizycznego studia magisterskie fizjoterapii nowoczesna baza dydaktyczna i sportowa Jednym z nadrzędnych celów Szkoły jest krzewienie idei zdrowego, racjonalnego treningu sportowego oraz wspomaganie sportowców w dążeniu do mistrzostwa

4 Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego Olsztyn, ul. Bydgoska 33 Tel. (89)

5 Dieta sportowców wyczynowych powinna zapewniać odpowiednią podaż składników pokarmowych, niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania ustroju w warunkach wzmożonych obciążeń treningowych

6 Zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze sportowców uzależnione jest od :

7 uprawianej dyscypliny objętości wysiłku intensywności wysiłku wieku płci diety stanu zdrowia

8 ENERGIA Prawidłowe żywienie sportowców wymaga uwzględnienia zwiększonego zapotrzebowania na energię. Podczas wysiłków o maksymalnej intensywności zapotrzebowanie organizmu na energię może wzrosnąć do poziomu 1000 kcal/godzinę. Potrzeby energetyczne mogą osiągać poziom 7-8 tys. kcal/dobę.

9 BIAŁKO W wyniku wytężonej pracy mięśniowej dochodzi do nasilonego katabolizmu białek strukturalnych, enzymatycznych i transportowych, co wymaga zwiększonej podaży białka w diecie nawet do 1,8 g/kg masy ciała. Zwiększone spożycie białka zalecane jest zwłaszcza w dyscyplinach siłowych.

10 W okresie rozwojowym zwiększone zapotrzebowanie na białko wynika ze zwiększonych potrzeb budulcowych i wzmożonej przemiany materii. Niedostateczna podaż białka może prowadzić do ujemnego bilansu azotowego, przyspieszającego m.in. objawy zmęczenia.

11 Na wielkość zapotrzebowania na białko wpływa: rodzaj, objętość i intensywność treningu, wiek, płeć i inne.

12 Źródło białka w diecie mleko i produkty mleczne drób ryby jaja pieczywo kasze makarony ziemniaki

13 Spożycie białka powinno wzrastać proporcjonalnie do wzrostu ogólnej wartości energetycznej diety i utrzymywać się na poziomie nie wyższym niż 12-15%.

14 TŁUSZCZE W większości konkurencji sportowych zawartość tłuszczu w diecie nie powinna przekraczać 30% wartości energetycznej pożywienia. W dyscyplinach siłowych zawartość tłuszczu w diecie nie powinna przekraczać 35% zapotrzebowania energetycznego.

15 Spalanie tłuszczów w organizmie zachodzi tylko w obecności tlenu. Brak tlenu powoduje zaburzenia przemiany tłuszczów, co niekorzystnie wpływa na zdolność wysiłkową.

16 WĘGLOWODANY Powinny dostarczać % energii. Mogą być wykorzystane w warunkach anaerobowych i aerobowych.

17 Węglowodany są niezbędne do prawidłowych przemian tłuszczów i białek.

18 Podstawowe źródła węglowodanów: ryż kasze pieczywo makarony ziemniaki owoce miód

19 Skrobia powinna stanowić do 65 % wszystkich węglowodanów dziennej racji pokarmowej Cukier (sacharoza + glukoza) do 35 %

20 Niskie spożycie węglowodanów powoduje, że szybciej zużywane są zapasy glikogenu w mięśniach i wątrobie, co w konsekwencji prowadzi do zwiększonego spalania białek.

21 WITAMINY Zapotrzebowanie na witaminy zależy od: charakteru i intensywności wysiłku typu stosowanej diety niedoborów w organizmie wieku płci

22 Witaminy z grupy B Biorą udział w metabolizmie białek, węglowodanów i tłuszczów Biorą udział w przemianach energetycznych Zapotrzebowanie zwiększa się wraz ze wzrostem podaży energii.

23 Witamina B1 odgrywa istotną rolą w przemianach węglowodanów. pełni istotna rolę w przewodzeniu impulsów nerwowych. wpływa korzystnie na układ mięśniowy i pracę serca. głównym źródłem w pożywieniu są: pełnoziarniste przetwory zbożowe, grube kasze i makarony, niełuskany ryż, groch, fasola, orzechy i mięso (głównie wołowe i wieprzowe). Wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie nawet o % (norma 2,0 – 9,3 mg/dobę)

24 Witamina B2 wchodzi w skład enzymów kontrolujących ogólną przemianę węglowodanów, aminokwasów i kwasów tłuszczowych. niski poziom może upośledzać procesy energetyczne, hamować tlenowy rozpad węglowodanów i tłuszczów oraz nasilać wytwarzanie kwasu mlekowego głównym źródłem w pożywieniu są: wątroba, drożdże, zielone warzywa, jaja, ryby, gruboziarniste przetwory zbożowe, mleko i produkty mleczne. zapotrzebowanie wzrasta o około 100% (norma 3,4 – 4,7 mg/dobę)

25 Witamina B5 Bierze udział w wytwarzaniu energii zapobiega zmęczeniu występuje przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego, ale także jej źródłem mogą być pełne ziarno zbóż, zielone warzywa, orzechy czy drożdże. zapotrzebowanie wynosi 50 mg/dobę

26 Witamina B6 bierze udział w syntezie i rozpadzie glikogenu spożycie witaminy B6 powinno być uzależnione od ilości białka w diecie źródłem wit B6 w pożywieniu są: drożdże piwne, kiełki pszenicy, ciemny ryż, wątroba, soja, orzechy zapotrzebowanie wzrasta do 15–30 mg/dobę

27 Witamina B12 bierze udział przemianach węglowodanów, tłuszczów i syntezie białek utrzymuje sprawność układu nerwowego uspokaja, poprawia koncentracje i pamięć źródłami naturalnymi są: wątroba, wołowina, wieprzowina, jaja, mleko i sery zapotrzebowanie g/dobę

28 Witamina C niedobory powodują osłabienie organizmu i zmniejszenie zdolności wysiłkowej oraz zwiekszenie podatność na zmęczenie i infekcje zapotrzebowanie w sporcie wyczynowym wzrasta nawet o 300%

29 Witamina A działa najkorzystniej gdy przyjmowana jest razem z witaminami B, witaminą D, E, wapniem, fosforem i cynkiem dla optymalnego wchłaniania witaminy A nie należy podejmować treningu przez około 4 godz. po jej przyjęciu zapotrzebowanie wynosi 2-6 mg/dobę

30 Witamina D niezbędna w gospodarce wapniowo- fosforanowej niezbędna do odbudowy kośćca wzmaga wchłanianie Ca norma do 15 g/dobę

31 Witamina PP (Niacyna) bierze udział w metabolizmie kwasów tłuszczowych nadmierne spożycie może wpływać hamująco na rozpad kwasów tłuszczowych i zwiększone zużycie glikogenu w mięśniach źródłem w pożywieniu są: mięso, ryby, kasze i przetwory z pełnoziarnistych zbóż. zapotrzebowanie wzrasta do 33–50 mg/dobę

32 Witamina E zmniejsza zmęczenie łagodzi kurcze łydek może działać moczopędnie przez co obniża ciśnienie krwi bogatym źródłem witaminy E w pożywieniu są oleje roślinne i produkowane na ich bazie margaryny miękkie, kiełki pszenicy, nasiona słonecznika, soja, orzechy włoskie. zapotrzebowanie wynosi mg/dobę

33 Skutki niedoborów witamin : wydłużony czas odnowy rezerw energetycznych w mięśniach spowolnienie odbudowy białkowych składników tkanek pogorszenie samopoczucia pogorszenie zdolności ruchowej

34 Składniki mineralne Prawidłowe żywienie powinno równoważyć ich utratę z organizm co ma kluczowe znaczenie dla zachowania zdrowia zawodnika oraz poprawy jego osiągnięć sportowych. Należy zwrócić uwagę na takie składniki jak sód, potas, wapń, magnez, żelazo i cynk.

35 Potas i sód Biorą udział w utrzymaniu prawidłowej pobudliwości komórek mięśniowych Źródłem potasu są pomidory, ziemniaki, banany, szpinak, fasola Zwiększone spożycie po treningu wpływa na szybszy proces regeneracji (pierwiastek alkalizujący) zapotrzebowanie na sód 625 mg/dobę zapotrzebowanie na potas 9 – 13 g/dobę

36 Wapń Bierze udział w procesie skurczu i rozkurzu mięśni odpowiada za przewodnictwo bodźców nerwowych dieta wysokobiałkowa zwiększa wydalanie wapnia zapotrzebowanie 2,0 – 4,5 g/dobę

37 Magnez wpływa na zwiększoną syntezę białek mięśniowych reguluje metabolizm węglowodanów i tłuszczów źródłem magnezu są produkty zbożowe,, ziemniaki, zielone warzywa liściaste, orzechy, groch, fasola, mleko i przetwory mleczne zapotrzebowanie 500mg/dobę

38 Cynk źródłem tego składnika jest chude, czerwone, mięso, ryby i owoce morza (szczególnie śledzie i ostrygi), ponadto groch, bób i fasola Przyswajanie zwiększają: białko zwierzęce, aminokwasy oraz kwas cytrynowy zapotrzebowanie 13 – 16 mg/dobę

39 Żelazo niedobór żelaza może w wyraźny sposób zmniejszać wydolność organizmu, zwłaszcza podczas wysiłków wytrzymałościowych głównym źródłem tego składnika jest tzw. żelazo hemowe występujące w produktach mięsnych i podrobach zapotrzebowanie 40 – 48 mg/dobę

40 Gospodarka wodna ustroju Wzmożony wysiłek fizyczny powoduje zwiększenie zużycia wody w organizmie Zawodnicy mogą tracić podczas treningu i zawodów od 2 do 8 L.

41 Znaczny ubytek wody i elektrolitów, prowadzić może do: upośledzenia prawidłowego procesu regeneracji zmniejszenia efektywności pracy zaburzeń zdrowotnych udaru cieplnego

42 Ubytek znacznej ilości wody w organizmie może przyczyniać się do zakłóceń przemian metabolicznych oraz mechanizmów termoregulacyjnych oraz może powodować silne zachwianie gospodarki elektrolitowej ustroju.

43 Najważniejsza rolę w utrzymaniu odpowiedniej równowagi między przestrzeniami zewnątrz i wewnątrzkomórkowymi odgrywają jony sodu i potasu. Ustrój traci z potem przede wszystkim jony sodu i chloru Po zakończonym wysiłku należy uzupełnić deficyt wody oraz elektrolitów.

44 Objawy związane z odwodnieniem pragnienie bóle i zawroty głowy dreszcze nudności i wymioty obniżenie zdolności do wysiłku rozdrażnienie osłabienie kurcze mięśniowe złe samopoczucie

45 Żywienie w okresie treningu Dieta sportowca powinna być: małoobjętościowa wysokoenergetyczna wysokowitaminowa o małej zawartości tłuszczu lekkostrawna

46 Żywienie w okresie zawodów podtrzymanie poziomu cukru na optymalnym poziomie podawanie 4-8 procentowego roztworu glukozy na 30 minut przed startem podawanie napojów zawierających węglowodany, sole mineralne i witamin) podawanie pożywienia nie wymagającego gryzienia, żucia (podczas pracy nie wydzielają się soki trawienne) W czasie trwania treningu lub zawodów nie zaleca się przyjmowania napojów gazowanych

47 Żywienie po zawodach natychmiastowe uzupełnienie węglowodanów (mieszanki i odżywki węglowodanowe) podawanie zwiększonej ilości produktów bogatych w białko uzupełnienie utraconych związków mineralnych i witamin podawanie witaminy C, B1, B12

48 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "FIZJOLOGICZNE PODSTAWY RACJONALNEGO ŻYWIENIA SPORTOWCÓW dr Tomasz Boraczyński Olsztyńska Szkoła Wyższa im. Józefa Rusieckiego Wilkasy 13.10.2007."

Podobne prezentacje


Reklamy Google