Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Zasady prawidłowego żywienia Dr Zbigniew Jan Pierożek.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Zasady prawidłowego żywienia Dr Zbigniew Jan Pierożek."— Zapis prezentacji:

1 Zasady prawidłowego żywienia Dr Zbigniew Jan Pierożek

2 Prawidłowe żywienie TO PRZEDE WSZYSTKIM: Jakość - różnorodność produktów Ilość Regularność (3 - 5 x dziennie)

3 Dobowe zapotrzebowanie wg. WHO/FAO 2003 węglowodany % białka % tłuszcze % nasycone < 10 % wielonienasycone % jednonienasycone cholesterol < 300 mg

4 Dobowe zapotrzebowanie wg. WHO/FAO 2003 węglowodany % białka % tłuszcze % nasycone < 10 % wielonienasycone % jednonienasycone cholesterol < 300 mg

5 Dobowe zapotrzebowanie w kuracji odchudzającej węglowodany % białka % tłuszcze % nasycone < 7 % wielonienasycone < 10 % jednonienasycone cholesterol < 200 mg

6 Wielonienasycone kwasy tłuszczowe Omega - 6 oleje roślinne zmniejsza stężenie LDL cholesterolu 8% energii Omega - 3 oleje rybne zmniejsza stężenie VLDL (TG) działa przeciwzakrzepowo 2% energii

7 Dieta niskotłuszczowa 1g tłuszczu - 9 kcal (białko, węglowodany - 4 kcal) koszt magazynowania - 4% (węglowodanów 23%) zmniejsza się insulinooporność zmniejsza się stężenie LDL cholesterolu

8 GI - glikemiczny indeks Pole pod krzywą(2h)narastania glikemii po spożyciu 50g węglowodanów z danego pokarmu / standardu x 100 Wysoki indeks - biały chleb, ziemniaki Niski indeks - warzywa zielone, soja, soczewica, groch, fasole, owoce, chleb żytni pełnoziarnisty, dziki ryż Słodzone płyny są gorsze od pokarmów stałych!!!!!

9 Leczenie dietetyczne Dieta niskotłuszczowa czy niskowęglowodanowa? Deficyt kaloryczny ważniejszy od proporcji składników dla redukcji masy ciała.

10 Klasyfikacja diet odchudzających Typ diety kcal / dobę Głodówka VLCD bardzo nisko kal Cambridge, Slim Fast, Modifast Nisko kaloryczna > 800 Zbilansowana Niskotłuszczowa / wysoko węglow. Niskotłuszczowa / wysoko białkowa Posiłki kontrolowane Lekko obniżona kal.

11 Rodzaje wadliwych diet odchudzających Jednoskładnikowe: mleczna, ryżowa, kapuściana Tłuszczowa tzw. optymalna Kwaśniewskiego (tłuszcze zwierzęce, nadmiar cholesterolu, retinolu, żelaza, niedobór wit.C, potasu, wapnia, magnezu) Kliniki Mayo (zakaz owoców i prod. zbożowych) Diamondów, Haya (zakaz łączenia) Montignaca (liczenie indeksu glikemicznego, zakaz łączenia węglowod. z tłuszczami) Kopenhaska (rygorystyczna, dużo kawy, jajek) Głodówki (niedobory, obniżenie przemiany)

12 Porównanie składu diet (% energii) TłuszczBiałkoWęglowod Ornish DASH (Dietary Approch. to Stop Hypertension) The Zone South Beach Atkins

13 Dieta: Niskotłuszczowa (<20% energii, tłuszcze nienasycone) Niskowęglowodanowa (niski IG) Wysokobiałkowa ( do 30% energii) zasycenie, termogenezę, TG, tłuszcz trzewny, oszczędza FFM Wapń : ułatwia lipolizę Woda : 2 l płynów nie słodzonych, woda mineralna niegazowana, średniej mineralizacji, mało sodu, wapń do magnezu 2:1 Jurajska, Cisowianka, zmineraliz.: Muszynianka, Staropolanka Warzywa, owoce, błonnik, soja, produkty pełnoziarniste

14 Kaloryczność 100 g produktów o różnej zawartości tłuszczów : Mleko 3.2 % 64 ser biały tłusty 177 parówki 342 Owoce: awokado 161 banany 96 jabłka 47 Mleko 0.5 % 40 ser biały chudy 100 szynka z indyka 84 Warzywa: pomidory 15 ogórki 14 sałata 14

15 Obiad (kcal) Zupa pomidorowa (250 ml) z ryżem 1 łyż. śmietany 18% Kurczak (150 g) Kotlet panierowany Ziemniaki (100 g) Frytki Kapusta (100 g) Biała zasmażana Kompot z jabłek (200 ml)

16 Obiad (kcal) Zupa pomidorowa (250 ml) z ryżem 93 1 łyż. śmietany 18% 41 Kurczak (150 g) Kotlet panierowany 371 Ziemniaki (100 g) Frytki 303 Kapusta (100 g) Biała zasmażana 70 Kompot z jabłek (200 ml) 102 ___________ 980 kcal

17 Obiad (kcal) Zupa pomidorowa (250 ml) z ryżem 93 czysta 28 1 łyż. śmietany 18% 41 Kurczak (150 g) Kotlet panierowany 371 gotowany w jarzynach 149 Ziemniaki (100 g) Frytki 303 gotowane 90 Kapusta (100 g) Biała zasmażana 70 kwaszona 11 Kompot z jabłek (200 ml) 102 Herbata 0 ___________ __________ 980 kcal 278 kcal

18 Wydatek energetyczny a wiek James, Ralph and Ferro-Luzzi, 1989 Kcals/d Wysiłek duży zawodowy średni siedzeniepalenie,kawa Przemiana podstawowa Termogeneza poposiłkowa 70 kg, 25 lat 70 kg, 70 lat

19 Zapotrzebowanie energii Całkowity wydatek energetyczny= BMR x współczynnik aktywności Mężczyźni BMR = 11.6 x masa kg kcal Kobiety BMR = 8.7 x masa kg kcal Poziom aktywności Współczynnik Siedzący 1.3 Średni aktywny 1.5 Regularna aktywność 1.7 ( Astrup, Clin.Endocrinol. Metab. 1999, 13, 109) [ Masa ciała (kg) x 22 ] [-1000 kcal / dz = -1 kg / tydzień]

20 Wskaźniki dziennego zapotrzebowania GDA - Guideline Daily Amounts (dieta zbilansowana, przeciętna) Energia 2000 kcal Białko 50 g Węglowodany 270 g Cukier 90 g Tłuszcz 70 g Tłuszcze nasycone 20 g Błonnik 25 g Sód (sól) 2.4 g ( 6 g)

21 WHO. Obesity: Preventing and Managing the Global Epidemic. WHO/NUT/NCD/98.1 Report of a WHO consultation on Obesity, Geneva, 1998 Definicja otyłości Otyłość to choroba przewlekła, bez tendencji do samoistnego ustępowania, w której zespół objawów uwarunkowany jest czynnikami: zewnętrznymi: nieprawidłowe żywienie i nadprodukcja żywności, mała aktywność fizyczna (urbanizacja, motoryzacja), stresy, zaburzenia psychoemocjonalne wewnętrznymi: genetyczne, metaboliczne, regulacyjne i degeneracyjne

22 Obliczanie BMI Masa ciała (kg) Wzrost 2 (m 2 ) = Body Mass Index (BMI) (wskaźnik masy ciała) % Nadwagi Zaawansowanie choroby , % Nadwaga , % Otyłość 40 ³ 40 80% ³ 80% Ciężka otyłość BMI (kg/m 2 )

23 Obwód talii jest dobrym markerem ilości tłuszczu trzewnego i ryzyka powikłań otyłości Kobiety 80 cm = wzrost ryzyka (1) >88 cm = problemy zdrowotne Mężczyźni 94 cm = wzrost ryzyka (1) >102 cm = problemy zdrowotne Lean MEJ, et al. Lancet;1998:351:853–6 cm

24 Definicja otyłości Otyłość jest chorobą przewlekłą, charakteryzującą się zwiększeniem tłuszczowej masy ciała (mężczyźni > 25 % kobiety > 30%) BMI (kg/m 2 ) > 30 otyłość brzuszna - obwód talii (mężczyźni > 94 cm kobiety > 80 cm)

25 Przyczyny otyłości Czynniki dziedziczne - u 70% osób otyłych przynajmniej jedno z rodziców było otyłe

26 Apetyt regulowany jest: -wielkością posiłków, -częstością, -składem, -smakiem -nadzorowany przez ośrodkowy układ nerwowy Czynniki fizjologiczne

27 Otyłość można traktować jako formę uzależnienia – utraty kontroli nad jedzeniem. Czynniki psychogenne

28 Prawie 3/4 Amerykanów powyżej 18 roku życia nie wykazuje żadnej aktywności ruchowej w wolnym czasie Kobiety prowadzące siedzący tryb życia są 7- krotnie bardziej predysponowane do przybierania na wadze, mężczyźni - 4-krotnie Styl życia

29 1. Zaburzenie osi przysadka-tarczyca 2. Zaburzenie neuroendokrynnej czynności podwzgórza: - leptyna - galanina - neuropeptyd Y - cholecystokinina - endogenne opioidy 3. Niedobór hormonu wzrostu Czynniki mogące mieć związek z wystąpieniem otyłości

30 4. Insulinooporność. 5. Hormony płciowe 6. Zmieniona aktywność lipazy lipoproteinowej tkanki tłuszczowej. 7. Zmieniona czynność receptorów i adreneregicznych w tkance tłuszczowej. 8. Czynniki psycho-socjologiczne: - zmniejszona aktywność fizyczna - zwiększony pobór pokarmu Czynniki mogące mieć związek z wystąpieniem otyłości (cd): z wystąpieniem otyłości (cd):

31 Względne ryzyko zagrożenia zdrowia wynikające z otyłości w krajach rozwiniętych Nieznacznie podwyższone (ryzyko względne 1 - 2) Rak (rak piersi u kobiet po menopauzie, rak macicy, rak okrężnicy) Bóle w okolicy lędźwiowo- krzyżowej Raport WHO, 1998 Średnio podwyższone (ryzyko względne 2 - 3) Choroba wieńcowa Nadciśnienie tętnicze Choroba zwyrodnieniowa stawów Dna moczanowa Znacznie podwyższone (ryzyko względne >3) Cukrzyca Kamica pęcherzyka żółciowego Zaburzenia lipidowe Oporność na insulinę Zespół bezdechu sennego

32 Otyłość Otyłość wisceralna (centralna, brzuszna,androidalna) Otyłość udowo - pośladkowa (obwodowa, gynoidalna)

33 Typ brzuszny otyłości zespół metaboliczny zwiększone ryzyko rozwoju: - cukrzycy typu 2 - miażdżycy naczyń, - choroby niedokrwiennej serca i zawału mięśnia sercowego - udarów mózgu - hormonalnie uwarunkowanych nowotworów sutka i endometrium

34 Zespół metaboliczny Kryteria według International Diabetes Federation (IDF) z 2005 KOBIETYMĘŻCZYŻNI 1. OBWÓD TALII* 80 CM 94 CM 2. TRIGLICERYDY150 mg/dl (1,7mmol/l) 3. CIŚNIENIE TĘTNICZE130/85 mmHg 4. CHOLESTEROL HDL<50 mg/dl(1,3mmol/l)<40 mg/dl (1,04mmol/l) GLUKOZA NA CZCZO 100 mg/dl (5,6 mmol/l) Jeżeli spełnione kryterium 1 i dwa z pozostałych Zespół metaboliczny * wg National Cholesterol Evaluation Treatment Panel (NCEP) III, z 2001 obwód talii u mężczyzn 102cm; u kobiet 88cm

35 Otyłość a choroba niedokrwienna serca objętości krwi krążącej obciążenia wstępnego m.s. masy m. s. ciśnienia rozkurczowego zapotrzebowania na tlen napływu krwi rezerwy wieńcowej Tkanka tłuszczowa

36 Otyłość a niewydolność krążenia przerost i roztrzeń komór (nagłe zgony) RR RR RR (t. płucna) RR (t. płucna) obciążenia obciążenia wstępnego m. s. objętości krwi krążącej objętości krwi krążącej oporu oporuobwodowego niewydolność oddechowa Tkanka tłuszczowa

37 FFA FFA hamują wychwyt i utylizację glukozy w m. szkieletowych TNF- TNF- zmniejsza wychwyt glukozy, autofosforylację receptora INS i IRS-1 oraz aktywność GLUT-4 Struktura włókien Struktura włókienmięśniowych Gęstość kapilarów Gęstość kapilarów w mięśniach szkieletowych w mięśniach szkieletowych Leptyny, rezystyny Leptyny, rezystyny Stan śródbłonka Stan śródbłonka Oporność na insulinę Hiperinsulinemia Cukrzyca typu 2 Otyłość a oporność na insulinę i cukrzyca typu 2 Tkanka tłuszczowa

38 Aż 80-90% pacjentów z cukrzycą typu 2 to ludzie otyli ( masy ciała o 5 – 10% prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi i pozwala na obniżenie dawki leków doustnych i insuliny ) Cukrzyca typu 2

39 Otyłość a układ oddechowy Pojemność życiowej Hipoksemia i hiperkapnia Skurcz naczyń Nadciśnienie płucne Niewydolność prawokomorowa Zespół hipowentylacji Zespół bezdechu sennego Bradykardia Zaburzenia rytmu Nagły zgon Tkanka tłuszczowa

40 Otyłość a nowotwory U otyłych częściej występują nowotwory: - macicy - sutka - pęcherzyka żółciowego - prostaty - jelita grubego

41 Otyłość a nowotwory Mężczyźni zwiększone ryzyko raka jelita grubego i gruczołu krokowego Kobiety zwiększone ryzyko raka endometrium, szyjki macicy, jajników, piersi, pęcherzyka żółciowego u kobiet po menopauzie 11% raków piersi i 11% raków jelita grubego jest spowodowane otyłością

42 Związek ten był szczególnie silny u kobiet po menopauzie, które nigdy nie były leczone estrogenową terapią zastępczą. Względne ryzyko rozwoju raka sutka wynosiło 1,6 w przypadku przyrostu masy ciała 10 do 20 kg i 2,0 gdy przyrost niż 20 kg Wśród kobiet stosujących estrogeny, u których wystąpił przyrost masy ciała nie miały zwiększonego ryzyka rozwoju raka sutka. Huang Z et al. JAMA 1997; 278:1407 Przyrost masy ciała po 18 roku życia był związany z wystąpieniem raka sutka po menopauzie

43 U otyłych 6-krotnie częściej niż u szczupłych dochodzi do schorzeń pęcherzyka żółciowego

44 Otyłość a zaburzenia hormonalne Hormony tarczycy Hormon wzrostu Glikokortykosteroidy Hormony płciowe Insulina

45 U kobiet z nadwagą występują częściej zaburzenia miesiączkowania Otyłość a hormony płciowe Otyłość a hormony płciowe:

46 W okresie przekwitania kobieta osiąga maksymalną wagę ciała. Wraz z wygasaniem funkcji jajników, dochodzi do redystrybucji tkanki tłuszczowej ze wzrostem depozytu tłuszczu wisceralnego otyłość brzuszna. Otyłość a menopauza

47 Kobiety przejawiające dużą aktywność fizyczną po menopauzie wykazywały mniejszą skłonność do tycia. Otyłość a menopauza

48 Otyłość gynoidalna, połączona z ginekomastią, żeńskim typem owłosienia łonowego i słabym zarostem twarzy może być jednym z objawów feminizacji u mężczyzn Otyłość a hormony płciowe

49 Wraz z wiekiem zmniejsza się sekrecja hormonu wzrostu i IGF-1. Niedobór GH prowadzi do rozwoju otyłości. Otyłość a hormon wzrostu.

50 Kompleksowe leczenie otyłości 1. Lekarz 2. Psycholog 3. Dietetyk 4. Rehabilitant

51 Redukcja masy ciała Zmiana stylu życia Stosowanie diety Zwiększona aktywność fizyczna Farmakoterapia

52 Wskazania do farmakoterapii pacjenci z otyłością ( BMI > 30 kg/m2), lub pacjenci z nadwagą ( BMI > 27 kg/m2), u których istnieją dodatkowe czynniki ryzyka związane z otyłością (cukrzyca typu 2, dyslipidemia)

53 Aktywność fizyczna zwiększenie codziennej aktywności (chodzenie) 30 minut dziennie ćwiczeń fizycznych przyspieszenie chudnięcia ubytek tłuszczu i zabezpieczenie beztłuszczowej masy (mięśni i kości) obniżenie ciśnienia tętniczego poprawa przemiany węglowodanowej i lipidowej poprawa wydolności fizycznej i samopoczucia


Pobierz ppt "Zasady prawidłowego żywienia Dr Zbigniew Jan Pierożek."

Podobne prezentacje


Reklamy Google