Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym."— Zapis prezentacji:

1 Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym

2 Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów Procesy biotechnologiczne z zastosowaniem mikroorganizmów wyizolowanych bezpośrednio ze środowiska naturalnego na ogół przebiegają z wydajnością niewystarczającą, aby ich użycie na skalę przemysłową było opłacalne ekonomicznie Aby wykorzystać potencjał biotechnologiczny tych mikroorganizmów, przeprowadza się modyfikację ich genotypu prowadzącą do uzyskania szczepów produkcyjnych mogących znaleźć zastosowanie w przemyśle

3 Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów Modyfikację genotypu szczepu macierzystego, wyizolowanego z próbki środowiskowej i scharakteryzowanego taksonomicznie, prowadzi się na drodze: mutagenezy indukowanej in vivo fuzji protoplastów komórek szczepów pochodzących od genetycznie różniących się przodków

4 Mutageneza Mutageneza - proces prowadzący do powstania mutanta Mutant – mikroorganizm różniący się genotypem od komórek szczepu macierzystego zmiany genotypowe w komórkach mutanta muszą być trwałe dziedziczone przez komórki potomne ich obecność musi nadawać szczepowi mutanta właściwości fenotypowe różniące go od szczepu macierzystego Mutacja – trwała zmiana w sekwencji DNA, która jest przekazywana komórkom potomnym Zmiana premutacyjna – zmiana w sekwencji DNA, która może być usunięta w procesie replikacji

5 Mutageneza Mutageneza spontaniczna (samorzutna) – proces powstawania mutacji zachodzący niezależnie od określonych czynników zewnętrznych błędy popełniane w czasie replikacji DNA błędy powstające w wyniku samorzutnych modyfikacji chemicznych zasad DNA Częstość mutagenezy spontanicznej bakteriofag T4 – Escherichia coli – Drosophila melanogaster –

6 Typy mutacji Substytucja – zmiana jednej pary zasad na inną tranzycja – zmiana jednej puryny na inną purynę lub zmiana jednej pirymidyny na inną pirymidynę transwersja – zmiana pirymidyny na purynę lub puryny na pirymidynę 5 ACGTAACG 3 3 TGCATTGC 5 5 ACGTAACG 3 5 ACGTAACG 3 3 TGCATTGC 5 3 TGCACTGC 5 3 TGCACTGC 5 5 ACGTGACG 3 zmiana premutacyjna mutacja

7 Typy mutacji Delecja - usunięcie jednej lub większej liczby par zasad 5 CCGAAAAACGC 3 3 GGCTTTTTGCG 5 A 5 CCGAAAAACGC 3 5 CCGA AAACGC 3 3 GGCTTTTTGCG 5 3 GGCT TTTGCG 5 3 GGCTTTTGCG 5 5 CCGAAAACGC 3 zmiana premutacyjna mutacja

8 Typy mutacji Insercja – wstawienie jednej lub większej liczby par zasad 5 CCGAAAAACGC 3 3 GGCTTTTTGCG 5 5 CCGAAAAACGC 3 5 CCGAA AAACGC 3 3 GGCTTTTTGCG 5 3 GGCTT TTTGCG 5 T 3 GGCTTTTTTGCG 5 5 CCGAAAAAACGC 3 zmiana premutacyjna mutacja

9 Mutacje powstające na skutek modyfikacji zasad w DNA Deaminacja cytozyny – powoduje powstanie uracylu, nie zwiększa poziomu mutacji spontanicznych Metylacja cytozyny – powoduje powstanie 5- metylocytozyny, nie zwiększa poziomu mutacji spontanicznych Deaminacja 5-metylocytozyny – powoduje powstanie tyminy i po replikacji mutację GC AT

10 Skutki mutacji Mutacje punktowe zmiana pojedynczego aminokwasu w sekwencji białka brak zmian sekwencji aminokwasowej białka przedwczesna terminacja translacji Delecje lub insercje przesunięcie ramki odczytu wstawienie lub usunięcie pojedynczego aminokwasu w sekwencji białka

11 Mutageneza indukowana Mutageneza indukowana – proces powstawania mutacji na skutek działania zewnętrznych czynników fizycznych lub chemicznych Typy mutacji indukowanych mutacje punktowe (substytucje) delecje insercje Powstałe komórki mutantów różnią się genotypowo i fenotypowo od komórek szczepu macierzystego oraz wzajemnie od siebie

12 Czyniki chemiczne i fizyczne wykorzystywane w doskonaleniu mikroorganizmów na drodze mutagenezy Czynnik mutagennySposób działania Promieniowanie UVpowstanie dimerów pirymidynowych Promieniowanie Xpęknięcia jedno- i dwuniciowego DNA 5-bromouracylanalog tyminy, tworzy pary z adeniną i guaniną 2-aminopurynaanalog adeniny, tworzy pary z tyminą i cytozyną Hydroksyloaminahydroksylacja cytozyny, pochodna tworzy pary z adeniną N-metylo-N-nitro-N- nitrozoguanidyna synteza metyloguaniny podczas replikacji, powoduje tranzycje i inne typy mutacji Metanosulfonian metylowy Metanosulfonian etylowy alkilacja puryn i pirymidyn Oranż akrydynyinterkalacja pomiędzy zasady w DNA, powoduje błędy replikacji i mutacje typu insercja lub delecja Kwas azotowy (III)deaminacja adeniny, hipoksantyna tworzy pary z cytozyną deaminacja guaniny, ksantyna tworzy pary z cytozyną deaminacja cytozyny, uracyl tworzy pary z adeniną

13 Dawka mutagenu zbyt duża dawka czynnika mutagennego prowadzić może do śmierci wszystkich komórek szczepu macierzystego poddanych jego działaniu duże dawki czynnika mutagennego prowadzą do uszkodzenia DNA w wielu miejscach genomu mutacje pożądane mogą być maskowane przez mutacje niekorzystne optymalna dawka mutagenu powoduje efekt letalny u max 90% komórek poddawanych mutagenezie Wielkość dawki czynnika mutagennego zależy od: właściwości szczepu poddawanego mutagenezie warunków hodowli wieku hodowli Mutageneza indukowana

14 Promieniowanie UV ( nm) Zalety Wysoka częstotliwość powstawania mutacji w stosunku do efektu letalnego Dostępność i łatwość użycia źródła promieniowania Łatwość dozowania dawek moc lampy odległość od zawiesiny komórek czas działania Łatwość odtwarzania warunków mutagenezy Możliwość wywołania mutacji w rosnących komórkach wegetatywnych i sporach

15 Mutageneza indukowana Promieniowanie UV Sposób postępowania przygotować zawiesinę komórek w soli fizjologicznej lub pożywce wzrostowej (10 5 – 10 6 komórek /ml); wysokość warstwy zawiesiny nie powinna przekraczać kilku mm lampę UV umieścić kilkadziesiąt cm nad zawiesiną komórek prowadzić mutagenezę przez kilka minut wysiać zawiesinę w postaci murawy na szalki Petriego z podłożem wzrostowym inkubować w ciemności

16 Mutanty opornościowe bezpośredni posiew na podłoże zawierające czynnik toksyczny metoda replik Mutanty kataboliczne bezpośredni posiew na podłoże z dodatkiem wskaźnika Mutanty auksotroficzne bezpośredni posiew na podłoże zawierające śladowe ilości składników, których komórki nie potrafią syntetyzować metoda pośrednia – metoda replik Mutageneza indukowana – selekcja mutantów

17 Selekcja mutantów auksotroficznych - metoda replik 1, 3 – podłoże kompleksowe; 2 – podłoże minimalne

18 Ulepszanie szczepów na drodze rekombinacji genetycznej Hybrydyzacja naturalna – przekazanie informacji genetycznej z komórek dawcy do komórek biorcy w wyniku fizycznego kontaktu obu komórek polega na wymianie homologicznych fragmentów DNA między chromosomami dawcy i biorcy w wyniku rozdzielenia materiału genetycznego w komórkach potomnych otrzymuje się hybrydy o zmienionym genotypie Naturalna hybrydyzacja zachodzi bardzo rzadko !!! Podstawowa przeszkoda: ściana komórkowa ujemny potencjał po zewnętrznej stronie błony cytoplazmatycznej

19 Ulepszanie szczepów na drodze rekombinacji genetycznej Hybrydyzacja na drodze fuzji protoplastów (1972 r.) Protoplasty – komórki pozbawione całkowicie ściany komórkowej Sferoplasty – komórki pozbawione częściowo ściany komórkowej

20 Zalety hybrydyzacji na drodze fuzji protoplastów Duża częstotliwość kariogamii i rekombinacji (10-20% komórek, które uległy fuzji) Rekombinacja pomiędzy szczepami o tym samym typie płciowym Rekombinacja międzygatunkowa Możliwość wymiany dużych fragmentów DNA Każda z hybrydyzujących komórek może pełnić rolę dawcy i biorcy Możliwość fuzji protoplastów z liposomami zawierającymi obcy materiał genetyczny

21 Fuzja protoplastów Najczęściej stosowana metoda do dalszego ulepszania szczepów pochodzących z różnych linii mutacyjnych zwiększenie wydajności produkcji zmiana wymagań pokarmowych ograniczenie wytwarzania produktów ubocznych zwiększenie szybkości wzrostu zmiana przyswajalności różnych substratów zwiększenie oporności na substancje toksyczne zwiększenie oporności na bakteriofagi

22 Fuzja protoplastów Przygotowanie protoplastów Enzymatyczna hydroliza ściany komórkowej bakterie G+ i promieniowce - lizozym grzyby – sok żołądkowy ślimaka Helix pomatia Wymaga środowiska hipertonicznego siarczan magnezu sacharoza sorbitol pH 5,0 – 7,0 bufor fosforanowy bufor fosforanowo-cytrynianowy

23 Fuzja protoplastów Czynniki zwiększające efektywność fuzji protoplastów 30% glikol polietylenowy o MW 1000 – 6000 Da jony wapnia odczyn alkaliczny (pH 9,0) impulsy elektryczne

24 Fuzja protoplastów Plazmogamia – powstanie układu heterokariotycznego Kariogamia i rekombinacja DNA Segregacja nowych genotypów na skutek samorzutnej lub indukowanej haploidyzacji Regeneracja ściany komórkowej poprzez inkubację hybrydowych protoplastów w odpowiednio dobranych pożywkach Selekcja rekombinantów

25 Fuzja protoplastów – selekcja rekombinantów Hodowla na odpowiednio dobranych podłożach selekcyjnych Najczęściej stosowane markery selekcyjne markery auksotroficzne markery morfologiczne markery oporności na antybiotyki


Pobierz ppt "Doskonalenie cech produkcyjnych mikroorganizmów o znaczeniu przemysłowym."

Podobne prezentacje


Reklamy Google