Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Inżynieria Środowiska Wewnętrznego Jakość powietrza wewnętrznego dr inż. Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji Politechnika Warszawska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Inżynieria Środowiska Wewnętrznego Jakość powietrza wewnętrznego dr inż. Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji Politechnika Warszawska."— Zapis prezentacji:

1

2 Inżynieria Środowiska Wewnętrznego Jakość powietrza wewnętrznego dr inż. Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji Politechnika Warszawska

3 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Dlaczego ważne Dlaczego ważne źródło tlenu (w przeciwieństwie do pożywienia lub wody brak odczujemy już po kilku minutach) zapotrzebowanie ok. 6 kg / dobę (więcej niż pożywienia i wody) 6 kg -> 7.2 m 3 ale 20 m 3 /h non-stop (mało efektywnie wykorzystane)

4 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Skład Skład

5 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Właściwości fizyczne powietrza wilgotnego Właściwości fizyczne powietrza wilgotnego temperatura wilgotność (wilgotność względna, zawartość pary wodnej, temperatura punktu rosy temperatura termometru mokrego) entalpia ruch powietrza ciśnienie jonizacja

6 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Właściwości psychrometryczne Właściwości psychrometryczne 30 m 3 temp. = 20°C wilg. = 50% x = 7,3 g/kg t R = 9,0°C t m = 13,8°C i = 38 kJ/kg p H2O =1168 Pa = 1,20 kg/m 3

7 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Właściwości psychrometryczne c.d. Właściwości psychrometryczne c.d. 30 m 3 temp. = 20°C wilg. = 100% 540 g temp. = -20°C wilg. = 100% 33 g x = 15,0 g/kg 15,0 30 1,20 = 540 g x = 0,8 g/kg 0,8 30 1,36 = 33 g

8 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Właściwości psychrometryczne c.d. Właściwości psychrometryczne c.d. temp. = 20°C wilg. = 100% temp. = -20°C wilg. = 100% 14 g H 2 O / kg powietrza

9 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Ruch powietrza Ruch powietrza granica odczuwania: 0.15 m/s dyskomfort: 0.5 m/s wiatr słaby: do 3.0 m/s (odczuwany od 1.0 m/s) wiatr umiarkowany: do 8.0 m/s wiatr silny: powyżej 8.0 m/s turbulencje

10 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Powietrze Ciśnienie Ciśnienie tzw. normalne 1013 hPa ( Pa) zmiany na poziomie hPa brak wpływu meteotropowego hipoksja wysokościowa (zmiana ciśnienia parcjalnego tlenu) nadciśnienie stosuje się do zabezpieczenia pomieszczeń czystych (ok Pa) 1 Pa = 0.1 mm słupa wody = 0.1 kg siły na 1m 2

11 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia chemiczne Zanieczyszczenia chemiczne CO 2, CO, SO 2, NO X, O 3, C 6 H 6, VOC,... Zanieczyszczenia pyłowe Zanieczyszczenia pyłowe pył szybkoopadający, pył zawieszony, pyły respirabilne, Zanieczyszczenia mikrobiologiczne Zanieczyszczenia mikrobiologiczne bakterie, wirusy, promieniowce, grzyby, roztocza, pleśnie

12 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy 352 substancje chemiczne, pyły, hałas, promieniowanie: nadfioletowe, laserowe, podczerwone, pole magnetyczne, drgania, mikroklimat gorący i zimny Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (Monitor Polski 19/1996) Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (Monitor Polski 19/1996) Pomieszczenia kategorii A (pom. mieszkalne; sale chorych; pom. dla dzieci, młodzieży w budynkach oświaty; pom. do przechowywanie żywności), pomieszczenia kategorii B (pozostałe) 35 substancji chemicznych w powietrzu, 17 substancji chemicznych i ich mieszanin w materiałach budowlanych, naturalne izotopy promieniotwórcze w materiałach budowlanych Powietrze zewnętrzne - Dz. U. 87/2002 Powietrze zewnętrzne - Dz. U. 87/2002

13 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza NDS - najwyższe dopuszczalne stężenie NDS - najwyższe dopuszczalne stężenie średnie ważone stężenie, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i 42-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń NDSCh - najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe NDSCh - najwyższe dopuszczalne stężenie chwilowe wartość średnia, która nie powinna spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń, jeżeli utrzymuje się w środowisku pracy nie dłużej niż 30 minut w czasie zmiany roboczej NDSP - najwyższe dopuszczalne stężenie progowe NDSP - najwyższe dopuszczalne stężenie progowe stężenie, które ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia pracownika nie może być w środowisku pracy przekroczone w żadnym momencie

14 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek węgla Dwutlenek węgla bezbarwny, bezwonny, niepalny, cięższy od powietrza, dobrze rozpuszczalny w wodzie rośliny – wysokie stężenie CO 2 wywołuje ich wzrost budynki – wyługowanie wapnia, 1000 ppm – stężenie CO 2 groźne dla konstrukcji żelbetowych niedobór CO 2 we krwi (hipokapnia, hipokarbia) powoduje spłycenie oddychania, a nawet chwilowy bezdech nadmiar CO 2 (hiperkapnia, hiperkarbia) wywołuje pogłębienie i przyspieszenie oddychania, a następnie porażenie ośrodka oddechowego, utratę przytomności i bezdech

15 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek węgla - wartości stężeń Dwutlenek węgla - wartości stężeń

16 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek węgla - źródła Dwutlenek węgla - źródła metabolizm produkt spalania paliw emisja CO 2 emisja CO2=((0,00276*pow_DuBois*Aktywność/(0,23*RQ+0,77))*RQ)*3,6*10^3

17 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenek węgla Tlenek węgla lekki, bezbarwny, bezwonny, trujący, duszący, łatwo się rozprzestrzenia silnie trujący dla ludzi i zwierząt nieszkodliwy dla wegetacji roślin nieszkodliwy dla budowli CO ma znacznie większe powinowactwo do hemoglobiny niż tlen (ok. 300 razy), z tego względu przy zatruciu tym gazem powstaje karboksyhemoglobina, co w efekcie prowadzi do niedotlenienia tkanek

18 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenek węgla - zatrucia, zaczadzenia Tlenek węgla - zatrucia, zaczadzenia główne objawy zatrucia: duszność, bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, oszołomienie, osłabienie, przyspieszenie czynności serca i oddychania przy ciężkim zatruciu występują: utrata przytomności, śpiączka, drgawki, a w końcu porażenie ośrodka oddechowego (depresja oddechowa) zatrucia przewlekłe: bóle i zawroty głowy, znużenie, zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym objawiające się: pogorszeniem pamięci i zdolności koncentracji, bezsenność, znużenie powikłaniem zatruć CO są zmiany zwyrodnieniowe w ośrodkowym układzie oddechowym, nerwobóle, zapalenie płuc leczenie polega głównie na tlenoterapii, w razie konieczności zastosowaniu sztucznej wentylacji, podawaniu tioniny i cytochromu C

19 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenek węgla - wartości stężeń Tlenek węgla - wartości stężeń

20 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenek węgla - wartości stężeń Tlenek węgla - wartości stężeń

21 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenek węgla - źródła Tlenek węgla - źródła nieprawidłowe (niecałkowite) spalanie w aparatach grzewczych palenie papierosów

22 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki Dwutlenek siarki bezbarwny gaz o ostrym, charakterystycznym zapachu, cięższy od powietrza dobrze rozpuszcza się w wodzie, tworząc kwas siarkawy

23 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki - działanie Dwutlenek siarki - działanie silnie drażni drogi oddechowe, rozpuszczając się w wydzielinach błon śluzowych tworzy kwas siarkawy, który działa na nie żrąco bardzo wysokie stężenie w powietrzu powoduje duszność, zapalenia oskrzeli, sinicę i zaburzenia świadomości. odpowiada za powstawanie kwaśnych deszczy. powoduje uszkodzenia roślin, korozję metali, rozpuszcza tynki oraz elementy wykonane z wapienia. efektem zanieczyszczenia SO 2 w miastach i ośrodkach przemysłowych jest smog kwaśny (londyński), SO 2 należy do silnie toksycznych składników smogu, szczególną szkodliwość na zdrowie człowieka przypisuje się jednoczesnemu skażeniu powietrza SO 2 i siarczanami, jak też mieszaniną SO 2, cząstek stałych i innych substancji powstających przy spalaniu kopalin kumuluje się w ściankach tchawicy i oskrzelach oraz w wątrobie, śledzionie, mózgu i węzłach chłonnych duże stężenie SO 2 może prowadzić również do zmian w rogówce oka

24 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki - działanie c.d. Dwutlenek siarki - działanie c.d.

25 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki - wartości stężeń Dwutlenek siarki - wartości stężeń

26 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki - wartości stężeń Dwutlenek siarki - wartości stężeń

27 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Dwutlenek siarki - źródła Dwutlenek siarki - źródła produkt spalania węgla, powstaje przede wszystkim w wyniku spalania węgla kamiennego. wyraźna różnica stężenia w ciągu roku, w sezonie grzewczym jego stężenie jest ok razy wyższe niż w okresie letnim. pochodzi głównie ze źródeł stacjonarnych: z zakładów przemysłowych, elektrociepłowni i palenisk domowych

28 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenki azotu Tlenki azotu podtlenek N 2 O (gaz bezbarwny, nietrujący, podtrzymuje spalanie) tlenek NO (gaz o cząsteczkach paramagnetycznych, bardzo reaktywny) trójtlenek dwuazotu N 2 O 3 (niebieska ciecz poniżej temperatury -10 ο C, nietrwały powyżej tej temperatury) dwutlenek NO 2 (czerwonobrunatny gaz o gryzącym zapachu, silnie trujący) czterotlenek dwuazotu N 2 O 4 (bezbarwny gaz, produkt dimeryzacji dwutlenku) pięciotlenek dwuazotu N 2 O 5 (ciała stałe, krystaliczne, bezwodnik kwasu azotowego)

29 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenki azotu - działanie Tlenki azotu - działanie działanie toksyczne obniża odporność organizmu na infekcje bakteryjne działa drażniąco na oczy i drogi oddechowe, jest przyczyną zaburzeń w oddychaniu powoduje choroby alergiczne (m.in. astmę) prekursory powstających w glebie związków rakotwórczych i mutagennych w połączeniu z gazowymi węglowodorami tworzą w określonych warunkach atmosferycznych zjawisko smogu fotochemicznego (tzw. letniego), po utlenieniu w obecności pary wodnej, mają również udział w tworzeniu kwaśnych deszczów i ich niszczącym działaniu

30 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenki azotu - wartości stężeń Tlenki azotu - wartości stężeń

31 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Tlenki azotu - źródła Tlenki azotu - źródła głównymi naturalnymi źródłami związków azotu są wyładowania atmosferyczne i biologiczne wiązanie w naturalnych ekosystemach. antropogeniczna emisja tlenków azotu pochodzi prawie wyłącznie ze spalania surowców energetycznych, głównie węgla i pochodnych ropy naftowej powstają wskutek utleniania w wysokich temperaturach diazotu (N 2 ) zawartego w powietrzu i azotu występującego w paliwie ostatnio zwraca się uwagę na emisję tlenków azotu ze źródeł rolniczych znaczne ich ilości tworzą się również w procesach wysokotemperaturowych wykorzystujących tlen (np. w procesach wytwarzania stali) i w trakcie produkcji związków chemicznych zawierających azot (np. nawozów azotowych)

32 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego Zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego sklejki, meble, wykładziny podłogowe, tapety, izolacja, plastiki środki czystości, dezynfekujące, odplamiacze, pestycydy farby, lakiery, kleje, benzyny, oleje, rozpuszczalniki dym papierosowy instalacja wentylacyjna i klimatyzacyjna kosmetyki, tusze, atramenty, tonery, farby drukarskie

33 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Benzen Benzen silnie toksyczny pary tej substancji powodują podrażnienie błon śluzowych i oczu, a w większych stężeniach również skóry główne objawy zatrucia są związane z działaniem na układ nerwowy, początkowo pobudza psychicznie, potem powoduje oszołomienie, drgawki, niemiarowość akcji serca oraz śpiączkę następstwem zatrucia są: znużenie, bóle i zawroty głowy, oszołomienie, z pewną euforią przypominającą odurzenie alkoholowe, zupełna utrata sił i duszności, a w ciężkich wypadkach utrata przytomności. silnie rakotwórczy

34 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Formaldehyd Formaldehyd podrażnienie śluzówek objawy ogólne nasilanie alergii wrażliwość na inne substancje chemiczne wpływ na układ nerwowy: depresja, zaburzenia pamięci, zaburzenia snu

35 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza VOC - lotne związki organiczne VOC - lotne związki organiczne węglowodory aromatyczne: benzen, toluen, ksyleny, styren, etylobenzen węglowodory alifatyczne: heksan, heptan, octan, dekan, cykloheksan węglowodory chlorowane: chloroform, trichloroetylen, tetrachloroetylen terpeny: limonen, pinen alkohole: etanol, propanol, heksanol aldehydy: formaldehyd, acetaldehyd, akroleina, benzaldehyd estry i ketony: aceton, octan etylu inne związki: naftalen (policykliczny wodorowęglan aromatyczny)

36 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza VOC - działanie VOC - działanie podrażnienie śluzówek uszkodzenie skóry objawy ogólne właściwości onkogenne: białaczki, rak wątroby uszkodzenie układu hematologicznego uszkodzenie wątroby zaburzenia rytmu serca

37 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza VOC - detekcja VOC - detekcja analizy laboratoryjne: chromatografia w fazie gazowej lub ciekłej, metody kolorymetryczne komórki elektrochemiczne (aparaty przenośne): Interscan 1000, Formaldemeter tuby reaktywne (wskaźnikowe): Dräger, Gastec

38 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza VOC - detekcja VOC - detekcja Przykłady powszechnie stosowanych składników środków zapachowych benoaldehyd zapach: ostry, słodki, migdałowy, wiśniowy podrażnia układ oddechowy, depresje, uszkadza wątrobę, podrażnia skórę octan benzylu zapach: słodki, owocowy, świeżości podrażnia skórę, oczy, układ oddechowy, obniża ciśnienie krwi, przyspiesza puls

39 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe Zanieczyszczenia pyłowe całkowity pył zawieszony TSP (ang. total suspended particulates) – całkowita zawartość pyłu w powietrzu, pył drobny PM10 (ang. particulate matter) – frakcja pyłu zawieszonego, której cząstki mają średnicę mniejszą od 10 m, pył bardzo drobny PM2,5 – frakcja pyłu zawieszonego, o rozdrobnieniu koloidalnym, której cząstki mają średnice mniejsze od 2,5 m

40 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - rozmiary ziaren Zanieczyszczenia pyłowe - rozmiary ziaren

41 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - rozmiary ziaren Zanieczyszczenia pyłowe - rozmiary ziaren

42 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - klasyfikacja pyłów ze względu na oddziaływanie na zdrowie Zanieczyszczenia pyłowe - klasyfikacja pyłów ze względu na oddziaływanie na zdrowie pyły o działaniu pylicotwórczym pyły o działaniu alergizującym pyły o działaniu drażniącym pyły o działaniu toksycznym pyły o działaniu rakotwórczym pyły radioaktywne

43 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - pylice wywołane pyłami nieorganicznymi Zanieczyszczenia pyłowe - pylice wywołane pyłami nieorganicznymi azbestoza krzemica beryloza pylica talkowa, węglowa, aluminiowa, cynowa, barytowa, żelazowa, spawaczy, tzw. mieszana (spowodowana działaniem dymu spawalniczego zawierającego tlenki żelaza, kadmu, magnezu, tytanu, krzemionki)

44 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - choroby wywołane pyłem organicznym Zanieczyszczenia pyłowe - choroby wywołane pyłem organicznym alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych (np. Płuco rolnika, Płuco hodowców ptaków, Gorączka zbożowa, Gorączka słodowa, Choroba stolarzy, Choroba serowarów, Korkowica) zespół toksyczny wywołany pyłem organicznym (objawy w postaci grypopodobnego zespołu, często bez objawów ze strony układu oddechowego; spowodowana przez bakterie i grzyby zawarte w pyle organicznym, a także endotoksyny, mikotoksyny, glukany) astma oskrzelowa biosynoza (pył bawełny, lnu, konopii)

45 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia pyłowe - wartości dopuszczalne Zanieczyszczenia pyłowe - wartości dopuszczalne Stanowiska pracy (Dz. U. 79/1998): NDS podane dla 17 rodzajów pyłu Powietrze wewnętrzne – Wytyczne Swedish Indoor Climate Institute Klasa komfortu AQ1: 0,06 g/m 3 Klasa komfortu AQ2: 0,15 g/m 3 Powietrze zewnętrzne (Dz. U. 87/2002): pył zawieszony PM10 Teren kraju - ludzie, Ochrona uzdrowiskowa, Parki narodowe 50 g/m 3 (24 godziny), 40 g/m 3 (średnia roczna)

46 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne Zanieczyszczenia mikrobiologiczne bakterie wirusy promieniowce grzyby i ich zarodniki roztocza...

47 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - grzyby pleśniowe Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - grzyby pleśniowe infekcje powierzchniowe infekcje głębokie (narządowe) bezpośrednio: alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek, astma oskrzelowa, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych pośrednio: toksyny

48 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych

49 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych patulina: rakotwórcza, cytotoksyczna cytrynina i ochratoksyna: nefrotoksyczna aflatoksyna: silnie rakotwórcza (głównie dla wątroby), teratogenna, neuro-, kardio-, nefrotoksyczna termorgeny: neurotoksyczne kladosporyna i emodyna: cytotoksyczna, kancerogenna, hepatotoksyczna

50 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - mykotoksyny grzybów pleśniowych

51 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - klasyfikacja zanieczyszczeń mikrobiologicznych w powietrzu wewnętrznym w domach oraz w pomieszczeniach nieprodukcyjnych Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - klasyfikacja zanieczyszczeń mikrobiologicznych w powietrzu wewnętrznym w domach oraz w pomieszczeniach nieprodukcyjnych

52 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - problemy przy klasyfikacji Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - problemy przy klasyfikacji różnorodność mikroorganizmów występujących w środowiskach wewnętrznych i ich różnorodne oddziaływanie alergogenne, ustrojowa podatność na alergię osoby narażonej na działanie grzybów jest ważniejsza niż wartość stężenia zarodników w powietrzu, na które jest narażona, występowanie określonych drobnoustrojów wewnątrz budynku będące wyznacznikiem błędów konstrukcyjnych, a nie stanowiące o zagrożeniu dla zdrowia ludzi, niedocenianie zagrożenia dla zdrowia użytkowników pojawiającego się wraz z niektórymi drobnoustrojami

53 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - pomiary Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - pomiary swobodne opadanie cząstek drobnoustrojów obecnych w powietrzu na płytki agarowe zasysanie powietrza przez głowicę, w której znajduje się płytka z podłożem metoda chemiczna - określanie ilości ergosterolu Ergosterol jest głównym składnikiem chemicznym błon cytoplazmatycznych, głównie mitochondrialnej w komórkach grzybów strzępkowych i drożdży. Nie występuje wcale w komórkach roślinnych i bakteryjnych. Związek ten tworzony jest przez grzyby bardzo wcześnie, już w pierwszych godzinach ich wzrostu, jest też obecny w zarodnikach. Istnieje wiele metod jego detekcji w środowisku – HPLC, GLC, TLC, UV-spektrofotometria, fluorodensytometria i inne (1). Oznaczanie ergosterolu trwa tylko 2 godziny, a zatem znacznie krócej niż kilkudniowa metoda hodowlana. Jest on wskaźnikiem zarówno form aktywnym jak i nieaktywny Źródło: Gutarowska B., Ergosterol jako wskaźnik zanieczyszczenia grzybami strzępkowymi surowców roślinnych, praca doktorska PŁ, 1999, Politechnika Łódzka

54 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - koszty Zanieczyszczenia mikrobiologiczne - koszty koszty związane z wywołanymi nieprawidłową wilgotnością powietrza wewnętrznego chorobami astmatycznymi w Finlandii w roku 1996 szacowano na mln FIN (23,14 mln EUR) koszty remontów mieszkań i domów, wynikające ze zniszczeń wywołanych wilgocią, wyniosły w 1996 roku 46.5 mln FIN (7,8 mln EUR) Nguyen L.T.T., Pentikainen T., Rissanen P., Vahteristo M., Husman T., Nevalainen A., Moisture and mold in dwellings - estimation of healthcare costs in Finland in 1996, Proceedings of Healthy Buildings 2000, Vol. 1, , Helsinki, Finland, 2000

55 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć Wilgoć

56 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć Wilgoć

57 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć Wilgoć

58 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć a rozwój grzybów i pleśni Wilgoć a rozwój grzybów i pleśni pożywienie wilgoć temperatura Źródło: J.A. Clarke, C.M. Johnstone, N.J. Kelly, R.C. McLean, A.E. Nakhi, Development of a simulation tool for mould growth prediction in buildings, Building Simulation 97, Fifth International IBPSA Conference, Prague, 1997

59 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć - koszty Wilgoć - koszty koszty związane z wywołanymi nieprawidłową wilgotnością powietrza wewnętrznego chorobami astmatycznymi w Finlandii w roku 1996 szacowano na mln FIN (23,14 mln EUR) koszty remontów mieszkań i domów, wynikające ze zniszczeń wywołanych wilgocią, wyniosły w 1996 roku 46.5 mln FIN (7,8 mln EUR) Nguyen L.T.T., Pentikainen T., Rissanen P., Vahteristo M., Husman T., Nevalainen A., Moisture and mold in dwellings - estimation of healthcare costs in Finland in 1996, Proceedings of Healthy Buildings 2000, Vol. 1, , Helsinki, Finland, 2000

60 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza akumulacja wentylacja emisja Wilgoć a wentylacja Wilgoć a wentylacja

61 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć Wilgoć

62 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Zanieczyszczenia powietrza Wilgoć a wentylacja Wilgoć a wentylacja

63 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego olf - strumień wydzielanych zanieczyszczeń olf - strumień wydzielanych zanieczyszczeń relatywny strumień zanieczyszczeń emitowanych przez jedną osobę decypol - stężenie zanieczyszczeń decypol - stężenie zanieczyszczeń zanieczyszczenie powietrza od 1 standardowej osoby (0.7 kąpieli na dobę, bielizna zmieniana codziennie, 80% użycia dezodorantu) przy wentylacji 10 l/s czystym powietrzem

64 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Ocena stopnia zanieczyszczenia Ocena stopnia zanieczyszczenia

65 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Intensywność emisji zanieczyszczeń Intensywność emisji zanieczyszczeń Sedentary person, 1 met1 olf Active person, 4 met5 olf Active person, 6 met11 olf Smoker, when smoking25 olf Smoker average6 olf Material in offices0-0.5 olf/m 2 floor

66 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Intensywność emisji zanieczyszczeń Intensywność emisji zanieczyszczeń

67 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Odsetek niezadowolonych z jakości powietrza wewnętrznego Odsetek niezadowolonych z jakości powietrza wewnętrznego

68 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Komfort cieplny - powtórzenie Komfort cieplny - powtórzenie Źródło: J. Toftum, A.S. Jorgensen, P.O. Fanger, Upper limits of air humidity for preventing warm respiratory discomfort, Energy and Buildings, 28 (3), pp 15-23, 1998

69 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Łączna ocena powietrza wewnętrznego Znaczenie Znaczenie Wargocki Paweł, Productivity is affected by the air quality in offices, Healthy Buildings '2000 conference (August 6-10, 2000, Espoo, Finland)

70 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Schorzenia związane z budownictwem Schorzenia związane z budownictwem zespół chorego budynku(Sick-Building Syndrome): zespół przewlekłego zmęczenia, zespół długu czasowego, zespół złego budownictwa, schorzenia zależne od budownictwa (Building-Related Disease lub Building-Associated Illnesses): legionelloza, gorączka Pontiac, gorączka nawilżaczy, alergiczne zapalenia płuc

71 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Sick-Building Syndrome (SBS) Sick-Building Syndrome (SBS) objawy: podrażnienie oczu, nosa, krtani, chrypka, suchość skóry i błon śluzowych, zaczerwienienie skóry, parestezje, objawy zmęczenia, nudności, bóle i zawroty głowy, częste nieżyty dróg oddechowych i napady kaszlu, objawy neurotoksyczne: obniżenie koncentracji uwagi, pamięci, obniżenie zdolności do pracy umysłowej ustępuje po usunięciu się spod wpływu czynników szkodliwych przyczyny dolegliwości: niewłaściwe parametry mikroklimatyczne, zanieczyszczenia chemiczne i pyłowe, zanieczyszczenia mikrobiologiczne, hałas, drgania mechaniczne, pole elekromagnetyczne, promieniowanie jonizujące i optyczne, elektryczność statyczna związana ze sprzętem i wyposażeniem pomieszczeń, oświetlenie

72 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Building-Related Disease (Building-Associated Illnesses) Building-Related Disease (Building-Associated Illnesses) przewlekłe nieswoiste choroby układu oddechowego (zapalenie krtani, oskrzeli, tchawicy) objawy: schorzenia o podłożu alergicznym: przewlekły kaszel, wzmożona produkcja śluzu, duszności, świszczący oddech (niezależnie od innych chorób gorączkowych), upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc przyczyna: pleśnie, związki chemiczne, fotopowielanie, urządzenia wentylacyjne astma oskrzelowa przyczyna: pleśnie, związki chemiczne, systemy wentylacyjne, nawilżacze, papier do kopiowania (zawierający formaldehyd i ftalany) brak możliwości rozpoznania, czy zanieczyszczenia powietrza wewnętrznego mają zasadnicze znaczenie etiologiczne, czy powodują jedynie zaostrzenie objawów u osób z atopią

73 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Building-Related Disease c.d. (Building-Associated Illnesses) Building-Related Disease c.d. (Building-Associated Illnesses) gorączka nawilżaczy przyczyna: bakterie, pleśnie (bioaerozol), związki chemiczne, urządzenia (zawierający formaldehyd i ftalany) objawy: schorzenie na tle alergicznym, gorączka utrzymująca się 4-12 h po ekspozycji, kaszel dreszcze, objawy grypopodobne zapalenie płuc z nadwrażliwości przyczyna: pył drzewny, bakterie (bioaerozol), związki chemiczne, urządzenia klimatyzacyjne objawy: Schorzenia na tle alergicznym, objawy zbliżone do odoskrzelowego zapalenia płuc: kaszel, dreszcze, gorączka, świsty, bóle mięśniowe. Rozwija się w wyniku długotrwałej ekspozycji na patogeny biologiczne; może mieć charakter ostry lub przewlekły

74 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Building-Related Disease c.d. (Building-Associated Illnesses) Building-Related Disease c.d. (Building-Associated Illnesses) legionelloza (Legionella pneumophila) przyczyna: instalacje ciepłej wody, nawilżacze, urządzenia medyczne (np. stacje dializ, turbiny dentystyczne) objawy: Choroba infekcyjna: zapalenie płuc, niekiedy o ciężkim przebiegu gorączka Pontiac przyczyna: Legionellacae objawy: Schorzenie na podłożu alergicznym, gorączka po ekspozycji na bioaerozol Fotodermatoza przyczyna: światło monochromatyczne objawy: rumień dłoni i twarzy kontaktowe zapalenie skóry przyczyna: papier do kopiowania (światłoczuły, bez kalki) objawy: pokrzywka, plamica

75 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza Legionelloza ciężkie, szybko postępujące zapalenie płuc z wysoką gorączką (powyżej 40 o C, chociaż u 5% pacjentów stwierdzono normalną temperaturę), dreszcze, złe samopoczucie, suchy kaszl, niedotlenienie i biegunka wywołana pałeczkami Legionelli

76 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella dostają się do organizmu ludzi w wyniku wdychania aerozolu wodno-powietrznego o średnicy kropel wody 1,0-5,0 m systemy dystrybucji zimnej i ciepłej wody, zbiorniki wody, komory zraszania w centralach klimatyzacyjnych, wieżach chłodniczych, aparatura medyczna (urządzenia do wspomagania oddychania, przewody tłoczące wodę do turbin stomatologicznych, urządzenia do dializy)

77 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella warunki sprzyjające namnażaniu komórek Legionelli w instalacjach wodnych w budynkach Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella warunki sprzyjające namnażaniu komórek Legionelli w instalacjach wodnych w budynkach temperatura wody: o C, stojąca woda, tworzenie się kamienia kotłowego, występowanie osadów i biofilmu, obecność ameby (Legionella infekuje i rozwija się w obecności niektórych rodzajów wolnożyjącej ameby)

78 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella warunki sprzyjające namnażaniu komórek Legionelli w instalacjach wodnych w budynkach c.d. Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella warunki sprzyjające namnażaniu komórek Legionelli w instalacjach wodnych w budynkach c.d. pałeczki Legionella przeżywają w wodzie o temperaturze od 0 o C do 63 o C, przy czym najkorzystniejsza temperatura wzrostu to o C. chorobotwórczość tych bakterii przepuszczalnie jest znacznie mniejsza w warunkach wzrostu w temperaturze 24 o C niż w 37 o C. zdolność namnażania pałeczki te zachowują w temperaturze od 20 o C do 43 o C

79 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella stężenia Legionelloza - bakterie z rodzaju Legionella stężenia poważne ryzyko infekcji występuje dopiero przy zanieczyszczeniu wody sięgającym 10 6 komórek Legionella w 1 litrze dyskutowaną obecnie dawką mogącą powodować zakażenie osób zdrowych na drodze inhalacyjnej jest 10 3 do 10 4 komórek Legionella w 1 litrze wody

80 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - zachorowania Legionelloza - zachorowania próbki ciepłej wody użytkowej, próbki wody pobranej z instalacjach chłodniczych, natryski, turbiny dentystyczne, w Europie w latach odnotowano 2180 zachorowań na legionellozę

81 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Skutki złej jakości powietrza Legionelloza - zapobieganie Legionelloza - zapobieganie rutynowe czyszczenie i konserwacja baterii, urządzeń i systemów wodnych z zastosowaniem środków dezynfekujących rutynowe kontrolowanie stanu technicznego instalacji wodnych i natychmiastowe usuwanie usterek termiczne sterylizowanie narzędzi i zanieczyszczonych zbiorników ogrzewanie wody przez 15 min w temp. co najmniej 55°C chlorowanie wody wodociągowej oraz magazynowanej w zbiornikach (unikanie zastoju wody) zabezpieczanie źródeł wody, trzymanie wody w szczelnie zamkniętych pojemnikach, częste wymienianie i stosowanie sterylizowanej wody w szpitalach

82 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Nowe standardy wentylacyjne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki mieszkalne (WI_31- Indoor_Environment-TC156WG12) Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki mieszkalne (WI_31- Indoor_Environment-TC156WG12)

83 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Nowe standardy wentylacyjne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne

84 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Nowe standardy wentylacyjne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne

85 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Nowe standardy wentylacyjne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne

86 Jakość powietrza wewnętrznego Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji, PW Nowe standardy wentylacyjne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne Wentylacja usuwająca zanieczyszczenia od ludzi i budynku – budynki niemieszkalne


Pobierz ppt "Inżynieria Środowiska Wewnętrznego Jakość powietrza wewnętrznego dr inż. Maciej Mijakowski Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji Politechnika Warszawska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google