Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Omówienie biznesowych modeli PPP i możliwości współpracy pomiędzy partnerem prywatnym i podmiotem publicznym Investment Support www.inves.pl Targi PPP,

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Omówienie biznesowych modeli PPP i możliwości współpracy pomiędzy partnerem prywatnym i podmiotem publicznym Investment Support www.inves.pl Targi PPP,"— Zapis prezentacji:

1 Omówienie biznesowych modeli PPP i możliwości współpracy pomiędzy partnerem prywatnym i podmiotem publicznym Investment Support Targi PPP, Płock 9 maja 2012 r.

2 Co to jest PPP oraz podsumowanie najważniejszych pojęć PPP to współpraca podmiotu publicznego i partnera prywatnego, która charakteryzuje się długoletnim okresem umowy (nawet dwadzieścia, trzydzieści lat), wspólną realizacją przedsięwzięcia przez strony oraz podziałem elementów ryzyka pomiędzy stronami. Umowa o PPP stanowi szczególną formę umowy o zamówienie publiczne. Po ostatniej nowelizacji (lipiec 2010 r.) praktycznie mamy do czynienia z umową o zamówienie publiczne (jeśli w tym trybie został wybrany partner prywatny) albo z umową koncesji (jeśli jest to koncesja bądź w takim trybie został wybrany partner prywatny). Długoletni okres umowy – ze względu na to, że partner prywatny musi osiągnąć godziwy zysk z przedsięwzięcia (w innym przypadku będzie wolał zainwestować np. w obligacje, niż realizować przedsięwzięcie w formule PPP; Wspólna realizacja przedsięwzięcia – zamiast zlecania wykonania prac poprzez przeprowadzenie analiz, w jakim zakresie zaangażowanie się partnera prywatnego w realizację danego przedsięwzięcia będzie opłacalne, a w jakim część obowiązków będzie musiał ponieść podmiot publicznych; Podział ryzyka pomiędzy stronami umowy o PPP – oznacza rozdzielenie odpowiedzialności za mogące wystąpić negatywne wydarzenia w zależności od tego, która ze stron sobie z tym najlepiej poradzi. 2

3 Kluczowe kwestie w modelach PPP Najważniejsze pojęcia definicyjne; Działania stron (finansowanie, zarządzania, eksploatacja, i inne); Wnoszenie i rozliczanie wkładów własnych; Finansowanie realizacji przedsięwzięcia; Kwestia podziału ryzyka; Przeprowadzenie procedury wyboru oraz negocjacje z inwestorami. 3

4 4 Przedmiot PPP a zadanie publiczne Przedmiotem PPP jest wspólna realizacja przedsięwzięcia oparta na podziale zadań i ryzyk pomiędzy podmiotem publicznym a partnerem prywatnym (art. 1 ust. 2); Przedsięwzięcie (definicja w art. 2 pkt 4): a) Budowa lub remont obiektu budowlanego, b) Świadczenie usług, c) Wykonanie dzieła, w szczególności wyposażenie składnika majątkowego w urządzenia podwyższające jego wartość lub użyteczność, lub d) Inne świadczenie połączone z utrzymaniem lub zarządzaniem składnikiem majątkowym, który jest wykorzystywany do realizacji przedsięwzięcia publiczno-prywatnego lub jest z nim związany.

5 5 Przedmiot koncesji a zadanie publiczne Przedmiotem koncesji są (art. 2 pkt 5-7): a) Dostawy; b) Usługi; c) Roboty budowlane W rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych.

6 Przedmiot PPP/koncesji a przedmiot umowy o PPP/koncesji Przedmiot PPP –przedsięwzięcie (zaprojektowanie+budowa+zarządzanie); Przedmiot koncesji – są to roboty budowlane lub usługi; Przedmiot umowy o PPP – realizacja przedsięwzięcia; Przedmiot umowy o koncesji – wykonywanie koncesji; Koncesja – prawo do realizacji Przedmiotu koncesji. 6

7 Podział zadań w PPP Jest to jedna z głównych różnic pomiędzy PPP a zamówieniem publicznym; Podział zadań oznacza zaangażowanie partnera prywatnego w większą liczbę działań niż tylko przeprowadzenie robót budowlanych, świadczenie usługi lub dostawy (np. zaprojektowanie, budowę, eksploatację i zarządzanie) i jednoczesne podzielenie odpowiedzialności za wykonanie zadań pomiędzy podmiot publiczny i partnera prywatnego. Podstawowym zadaniem podmiotu publicznego będzie wniesienie wkładu własnego. 7

8 Podział ryzyk w PPP Brak definicji ryzyka w ustawie o PPP; Według Słownika języka polskiego jest to prawdopodobieństwo powstania szkody obciążające osobę poszkodowaną niezależnie od jej winy, jeśli umowa lub przepis prawny nie zobowiązały innej osoby do wyrównania szkody; Podział ryzyka ma wpływ na zaliczanie zobowiązań zaciągniętych przez podmiot publiczny w związku z umową o PPP do wskaźników zadłużenia (Eurostat). 8

9 Wkład własny w PPP (1) Zgodnie z art. 2 pkt. 5 Ustawy o PPP, wkładem własnym będzie świadczenie w postaci poniesienia części wydatków na realizację przedsięwzięcia, w tym sfinansowanie dopłat do usług świadczonych przez partnera prywatnego w ramach przedsięwzięcia lub wniesieniu składnika majątkowego. Wkład własny podmiotu publicznego nie może pokrywać w całości kosztów realizacji przedsięwzięcia. 9

10 Wkład własny PPP (2) Wkładem własnym mogą być: - Dopłaty do czynszu najmu; - Przeprowadzenie inwestycji; - Przedsiębiorstwo (lub jego zorganizowana część); - Infrastruktura lub urządzenia (np. obiekt sportowy, sieć wodociągowa); - Określone prawa majątkowe. 10

11 Wkład własny PPP (3) Wniesienie wkładu własnego może odbyć się w formie, np.: - Sprzedaży - Użyczenia - Użytkowania - Najmu albo dzierżawy - Darowizny - Zamiany - Leasingu, i innych. 11

12 Finansowanie realizacji przedsięwzięcia i wynagrodzenie partnera prywatnego (1) Zasadą jest, że partner prywatny powinien w całości lub w części ponieść wydatki na realizację przedsięwzięcia lub zapewnić ich poniesienie przez osobę trzecią. Wynagrodzenie partnera prywatnego zależy od wykorzystania i dostępności przedmiotu PPP. Jeśli wynagrodzenie pochodzi z pożytków przedsięwzięcia, albo przede wszystkim z pożytków wraz z zapłatą sumy pieniężnej – wówczas partner prywatny jest wybierany w oparciu o ustawę o koncesji na roboty budowlane lub usługi. Jeśli wynagrodzenie pochodzi z zapłaty sumy pieniężnej albo przede wszystkim z zapłaty sumy pieniężnej i z pożytków – wówczas partner prywatny jest wybierany w oparciu o ustawę – Prawo zamówień publicznych. 12

13 Finansowanie realizacji przedsięwzięcia i wynagrodzenie partnera prywatnego (1) Przykładami pożytków są opłaty ponoszone przez użytkowników infrastruktury (np. opłata za przejazd koleją, za korzystanie z basenu, za udział w imprezie na stadionie sportowym, czynsz najmu). Zapłata sumy pieniężnej może przyjąć postać: - Wydatku na pokrycie części kosztów realizacji przedsięwzięcia; - Dopłaty do ceny; - Wykupu określonych usług Zapłata sumy pieniężnej a zapłata zgodnie z ustawą – Prawo zamówień publicznych (świadczenie pieniężne, kwota brutto, rodzaj waluty, w jakiej jest płacona). 13

14 Wynagrodzenie w koncesji na roboty budowlane lub usługi W przypadku koncesji na roboty budowlane wynagrodzenie stanowi: - Prawo do eksploatacji obiektu budowlanego, w tym pobieranie pożytków; albo - Prawo do eksploatacji obiektu budowlanego wraz z płatnością koncesjodawcy. Płatność koncesjodawcy na rzecz koncesjonariusza nie może prowadzić do odzyskania całości związanych z wykonywaniem koncesji nakładów poniesionych przez koncesjonariusza. Koncesjonariusz ponosi w zasadniczej części ryzyko ekonomiczne wykonywania koncesji. 14

15 Wynagrodzenie a tryb wyboru partnera prywatnego (1) Zgodnie z art. 4 ustawy o PPP: Jeżeli wynagrodzeniem partnera prywatnego jest prawo do pobierania pożytków z przedmiotu partnerstwa publiczno- prywatnego, albo przede wszystkim to prawo wraz z zapłatą sumy pieniężnej, do wyboru partnera prywatnego i do umowy o PPP dokonuje się stosując przepisy ustawy o koncesjach na roboty budowlane lub usługi w zakresie nieuregulowanym w ustawie o PPP. W przypadkach innych niż określone w ust. 1, wyboru partnera prywatnego i podpisania umowy dokonuje się stosując przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych w zakresie nieuregulowanym w ustawie o PPP. 15

16 Wynagrodzenie a tryb wyboru partnera prywatnego (2) Zgodnie z art. 4 ustawy o PPP: W przypadkach, w których nie ma zastosowania ustawa o koncesji na roboty budowlane lub usługi ani ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, wyboru partnera prywatnego dokonuje się w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej i wolnej konkurencji oraz przestrzeganie zasad równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności, przy odpowiednim uwzględnieniu przepisów niniejszej ustawy, a w przypadku wniesienia przez partnera publicznego wkładu własnego będącego nieruchomością, także przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. 16

17 Spółka PPP – uwagi podstawowe Podstawy zawarcia umowy spółki PPP; Czym się różni umowa o PPP od umowy spółki? Czas trwania spółki PPP; UWAGA: spółka PPP nie jest spółką celowa powołaną przez partnera/-ów prywatnych w celu ubiegania się o zawarcie umowy o PPP. 17

18 Klasyczne modele PPP (1) BOT (build-operate-transfer) – partner prywatny buduje infrastrukturę, zarządza nią i przekazuje podmiotowi publicznemu; DBFO (desing-build-finance-operate) – partner prywatny projektuje i buduje infrastrukturę oraz zapewnia jej finansowanie, przez okres umowy zarządza nią, a po zakończeniu umowy przedmiot PPP wraca do podmiotu publicznego; BOO (build-own-operate) – partner prywatny buduje, posiada i zarządza daną infrasturkturą; BTL (build-trasfer-lease) – partner prywatny po wybudowaniu infrastruktury przekazuje ją podmiotowi publicznemu, a sam zrządza nią na warunkach umowy dzierżawy; 18

19 Klasyczne modele PPP (2) Kontrakty na zarządzanie – umowy na kompleksowe utrzymanie, zarządzanie i eksploatację infrastruktury; Umowy o świadczenie usług – partnerzy prywatni zobowiązują się do świadczenia usług w zakresie większego przedsięwzięcia. Podział na PPP kontraktualne i instytucjonalne. 19

20 20 Wybór modelu realizacji Decyzja o tym, w jakiej formule realizujemy przedsięwzięcie ma wymiar polityczny. Na to wskazują fiaska większości ogłoszonych dotąd postępowań. Decyzja ta powinna wynikać z przeprowadzonych działań przygotowawczych – z analiz i konsultacji z rynkiem. W większości ogłoszonych dotąd postępowań zabrakło dobrego przygotowania. Dzięki przejściu ścieżki dojścia podmiot publiczny zyskuje argumentację na obronę – jeśli kiedykolwiek będzie musiał ich bronić – swoich racji. Każdy projekt będzie oceniany – przez społeczność, użytkowników, kontrolerów, inne podmioty publiczne, potencjalnych przyszłych partnerów prywatnych. Warto dobrze i w sposób partnerski przygotowywać projekty.

21 Model tradycyjny 21

22 Model koncesyjny 22

23 Modele finansowania w PPP 23 Model ogólny koncesji na roboty budowlane Koncesjodawca Koncesjonariusz (Wykonawca) Użytkownicy (Usługobiorcy) Prawo do korzystania Przekazanie zwrotne obiektu Przekazanie gruntu Płatności PożytkiUsługi

24 Modele finansowania w PPP 24 Model I Koncesjodawca Koncesjonariusz (Wykonawca) Prawo do korzystania (obiekt) Roboty budowlane Płatności Koncesjodawca Koncesjonariusz (Wykonawca) Prawo do korzystania (gruntu) Przekazanie obiektu po zakończeniu mowy Płatności Model II

25 Modele finansowania w PPP 25 Model - PPP kontraktualne

26 Modele finansowania w PPP 26 Model - PPP instytucjonalne - spółka PPP

27 Modele finansowania w PPP 27 Przykładowy model PPP w trybie koncesji

28 Modele finansowania w PPP 28 Przykładowy model PPP w trybie Pzp (w oparciu o opłaty za dostępność)

29 Przygotowanie koncepcji projektu Koncepcja i opis obiektu; Sposób finansowania przygotowania i realizacji obiektu; Zakres i skala potencjalnego rynku dla obiektu; Zbadanie potencjalnego rynku usług generowanych przez obiekt (badanie ankietowe); Analiza optymalnego zakresu przyszłych funkcji obiektu; Analiza przepływów finansowych od momentu eksploatacji obiektu; Montaż finansowy dla projektu realizacji obiektu; Analiza kosztów.

30 Zakres analiz Koncepcja Projektu Analiza otoczenia rynkowego, badania ankietowe Wielowariantowe analizy prawno – organizacyjne Analiza finansowa (opłacalności) Przedsięwzięcia Analiza ekonomiczna Projektu Analiza wrażliwości Analiza ryzyka Pozostałe (np. wpływ na budżet Miasta) Konsultacje rynkowe Rekomendacja struktury prawno-finasowej i trybu wyboru partnera Wybór partnera prywatnego (ogłoszenie, dopuszczenie do udziału w postępowaniu, negocjacje, zaproszenie do składania ostatecznych ofert, ocena ofert i wybór najkorzystniejszej oferty, umowa) 30

31 Pozostałe analizy 31 Analiza możliwości zaangażowania się finansowego podmiotu publicznego w przedsięwzięcie Cel przeprowadzania analizy Badanie jakie są możliwości optymalnego wykorzystania zasobów majątkowych podmiotu publicznego; Zbadanie wpływu realizacji przedsięwzięcia na deficyt budżetu; Wnioski z analizy powinny doprowadzić do zwiększenia efektywności finansów podmiotu publicznego z tytułu zaangażowania w projekt.

32 Przygotowanie do negocjacji z partnerem prywatnym 32

33 Zaproszenie do negocjacji Do negocjacji zapraszane są zainteresowane podmioty, które złożyły prawidłowe wnioski o zawarcie umowy o PPP/koncesji (art. 14 ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi); Sposób prowadzenia negocjacji zależy od podmiotu publicznego i jest możliwy do swobodnego zarządzania ze względu na brak zapisów w ustawie; Negocjacje mogą dotyczyć wszystkich aspektów koncesji (organizacyjnych, technicznych, finansowych, itd.); Przed zaproszeniem do składania ofert podmiot publiczny może dokonać zmiany wymagań określonych w ogłoszeniu. 33

34 Zarządzanie procesem negocjacyjnym Przygotowanie stanowiska negocjacyjnego; Przygotowanie zarządzenia o powołaniu komisji negocjacyjnej, regulaminu działania komisji negocjacyjnej, oraz zasad przygotowanie protokołów z negocjacji i dokumentów komisji; Przygotowanie harmonogramu negocjacji i aspektów poruszanych na każdym spotkaniu negocjacyjnym w ramach danej rundy. 34

35 Stanowisko negocjacyjne Dokument, który powinien zostać przyjęty przez Komisję Negocjacyjną i stanowić wytyczne do prowadzenia negocjacji; Stanowisko negocjacyjne zawiera: - Określenie preferowanych warunków realizacji przedsięwzięcia; - Określenie warunków brzegowych od strony organizacyjnej, finansowej, technicznej, formalnoprawnej; - Określenie potencjalnych kwestii spornych przewidywanych podczas negocjacji i sposobów ich rozwiązania; - Przygotowanie pytań od kandydatów i propozycji odpowiedzi; - Wskazanie konsekwencji przyjęcia różnych ścieżek postępowania; - Analiza SWOT dla wstępnych propozycji kandydatów; - Harmonogram przeprowadzenia negocjacji z uwzględnieniem rund i liczby spotkań, a także spraw poruszanych w trakcie danej rundy. 35

36 Konsultacje z bankami przed przystąpieniem do wyboru partnera prywatnego (1) Zebrane przez IS doświadczenia w zakresie pozyskiwania finansowania przedsięwzięć PPP: Powszechne wśród podmiotów publicznych utożsamianie zdolności finansowej podmiotów dopuszczonych do postępowania na wybór partnera z gotowością zaangażowania własnych środków lub udzielenia gwarancji i poręczeń na sfinansowanie całości nakładów własnych. Powszechne wśród podmiotów prywatnych oczekiwanie zabezpieczenia przez podmioty publiczne całości lub części kredytów zaciąganych na finansowanie inwestycji (poręczenia i gwarancje lub instrumenty pozabudżetowe takie, jak np. forfaiting, umowa wsparcia, zobowiązanie do podwyższenia kapitału, opłata za dostępność pokrywająca spłaty kredytu, itp.) np. uzasadniane obniżenia kosztów finansowych. 36

37 Konsultacje z bankami przed przystąpieniem do wyboru partnera prywatnego (2) W związku kryzysem na rynkach finansowych banki z zagranicznym kapitałem wykazują awersję do zaangażowania w projekty o podwyższonym ryzyku, do jakich zaliczają projekty PPP. Dotyczy to także finansowania zagranicznych partnerów przez banki pochodzące z tych samych krajów. Banki krajowe z reguły wyrażają zainteresowanie finansowaniem przedsięwzięć PPP, stawiając jednak wobec nich wymagania identyczne jak dla typowych komercyjnych projektów inwestycyjnych, tzn. oczekiwanie zabezpieczenia kredytu w postaci hipoteki na nieruchomości oraz poręczeń i gwarancji ze strony podmiotu publicznego. Brak wypracowanych modeli finansowania przystosowanych do specyfiki przedsięwzięć PPP. Banki postrzegają projekty PPP jako niekomercyjne, niedochodowe, co uniemożliwia pozyskanie kredytu na zasadach project finance. 37

38 Konsultacje z bankami przed przystąpieniem do wyboru partnera prywatnego (3) Potencjalni partnerzy prywatni wykazują dużą awersję do przejęcia ryzyka popytu na usługi o charakterze publicznym, a na skutek kryzysu na rynku finansowym i nieruchomościowym wyrażają także niechęć do przejmowania ryzyka popytu na usług komercyjnych. Preferują ograniczenie ryzyka wyłącznie do ryzyka budowy i ryzyka dostępności (utrzymania) oraz finansowanie przedsięwzięcia głównie w oparciu o opłaty za dostępność. 38

39 Konsultacje z bankami przed przystąpieniem do wyboru partnera prywatnego (4) Aby zwiększyć szansę na skuteczne przeprowadzenie procedury wyboru partnera na zaprojektowanie, wybudowanie i sfinansowanie przedsięwzięcia w PPP wskazane jest, aby na etapie analiz przedrealizacyjnych podmiot publiczny skonsultował z instytucjami finansowymi możliwość i warunki zapewnienia finansowania dla projektu planowanego do realizacji na określonych oczekiwanych zasadach. W szczególności dotyczy to projektów PPP realizowanych w trybie Pzp, opartych o opłaty za dostępność. Celem konsultacji jest: weryfikacja założeń analizy przedrealizacyjnej, w zakresie parametrów finansowania, weryfikacja poprawności planowanego trybu wyboru partnera, dostosowanie treści ogłoszenia oraz opisu potrzeb i wymagań do realiów rynkowych, tak aby nie był to strzał w próżnię promocja projektu wśród instytucji finansowych. 39

40 Przyczyny niepowodzenia postępowań prowadzonych na zasadach partnerstwa Brak analiz ekonomiczno-finansowych i ryzyka Brak market testingu Nierealistyczne oczekiwania Błędnie zastosowany tryb wyboru partnera prywatnego Błędy w ogłoszeniu Niewłaściwie sformułowane kryteria Brak elastyczności w negocjacjach Niedostateczna znajomość przepisów przez partnerów prywatnych Brak zdolności finansowej podmiotu publicznego Kryzys finansowy 40

41 KONTAKT Agata Kozłowska Prezes INVESTMENT SUPPORT ul. Szpitalna 6 lok. 6/ Warszawa Tel Fax


Pobierz ppt "Omówienie biznesowych modeli PPP i możliwości współpracy pomiędzy partnerem prywatnym i podmiotem publicznym Investment Support www.inves.pl Targi PPP,"

Podobne prezentacje


Reklamy Google