Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Feliks Matusiak Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Feliks Matusiak Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum."— Zapis prezentacji:

1 Feliks Matusiak Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

2 Czy ADHD istnieje ??? Der Spiegel 06/2012 – Schwermut ohne Scham Jörg Blech - Melancholia bez wstydu Szok! ADHD nie istnieje? ADHD prawdopodobnie nie istnieje ADHD, Eisenberg i niedouczeni dziennikarze Czy ADHD to jednak ściema? Wywiad ze specjalistami ADHD nie istnieje

3 ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Zaburzenie hiperkinetyczne George Still nienormalny defekt kontroli moralnej

4 Trwałe wzorce zachowań układających się w triadę objawów: Problemy z utrzymaniem uwagi Problemy z kontrolowaniem impulsywności Nadmierna ruchliwość

5 Problemy z utrzymaniem uwagi 1. Krótki czas skupiania uwagi 2. Trudności w koncentracji 3. Nieumiejętność modulowania uwagi w zależności od zewnętrznych okoliczności 4. Trudności w wybieraniu bodźców najistotniejszych w danej sytuacji 5. Łatwe rozpraszanie się

6 Problemy z kontrolowaniem impulsywności 1. Wykonywanie czynności bez przewidywania efektu i następstw w stosunku do siebie i innych 2. Rozpoczynanie zadań bez całkowitego zrozumienia instrukcji 3. Trudności z działaniami długoterminowymi i złożonymi 4. Trudności z uczeniem się wykorzystując wcześniejsze doświadczenia bądź ogólne zasady 5. Bardziej gadatliwe, przerywają innym, nie czekają na swoją kolej 6. Krótszy okres odwlekania działania i czekania na pochwałę

7 Nadmierna ruchliwość 1. Dzieci mniejsze – trudności w pozostaniu w jednym miejscu, bieganie, skakanie, wspinanie się na meble 2. Adolescenci – wiercenie, kręcenie się na krześle, niepokój manipulacyjny

8 Kryteria rozpoznania ICD 10 6 z 9 zaburzeń uwagi, 3 z 5 nadruchliwości i 1 z 4 impulsywności Utrzymują się przynajmniej 6 miesięcy Nasilone w stopniu prowadzącym do nieprzystosowania i niezgodnym ze stopniem rozwoju dziecka Rozpoczynają się przed 7 rż. dziecka Spełnione w więcej niż 1 sytuacji Kryteria wykluczenia: całościowe zaburzenia rozwoju, epizody maniakalne, epizody depresyjne, zaburzenia lękowe

9 Kryteria rozpoznania DSM V Zaburzenia uwagi 6 z 9, nadruchliwość/impulsywność 6 z 9 Utrzymują się przynajmniej 6 miesięcy Nasilone w stopniu prowadzącym do nieprzystosowania i niezgodnym ze stopniem rozwoju dziecka Rozpoczynają się przed 12 rż. dziecka Spełnione w więcej niż 1 sytuacji Kryteria wykluczenia: objawy pojawiają się w przebiegu schizofrenii lub innych zaburzeń psychotycznych; inne zaburzenia psychiczne lepiej wyjaśniają obecne objawy

10 Podtypy (DSM V): 1. Przewaga zaburzeń uwagi 2. Przewaga nadruchliwości/impulsywności 3. Mieszany

11 Epidemiologia: Duże rozbieżności w wynikach badań epidemiologicznych – zależy co badacz uzna za ADHD 5,3% dzieci i młodzieży 4,4% dorosłych 1% dzieci w wieku szkolnym i młodzieży

12 Epidemiologia: Szczyt 6-9 rż. – rozpoznania gdy dziecko ma trudności w adaptacji do szkoły 70% w okresie adolescencji 30 – 50% u dorosłych Kwestia płci

13 Etiologia: Genetyka: 70 – 90 % Środowisko: 25 %

14 Wpływ czynników szkodliwych w okresie prenatalnym: Palenie papierosów i spożywanie alkoholu przez matkę w okresie ciąży Urazy okołoporodowe Bardzo mała masa urodzeniowa (poniżej 1000g) Ekspozycja na ołów i pestycydy

15 Badania neuroobrazowe CSN: Anatomiczne (CT, MRI): 1. Mniejsza objętość całego mózgu 2. Mniejsza objętość tylnej części robaka móżdżku, 3. Zmniejszona objętość ciała modzelowatego zawierającego włókna kojarzeniowe 4. Zmiany w obszarze jąder podstawy

16 Badania neuroobrazowe CSN: Czynnościowe (fMRI, PET): 1. Różny poziom metabolizmu glukozy w płatach ciemieniowych 2. Mniejsza aktywność w zakresie prawego i lewego zakrętu skroniowego górnego, jadrach podstawy i tylnej części zakrętu obręczy podczas zadań angażujących uwagę

17 Badania neuropsychologiczne: 1. Zaburzenia procesów uwagi 2. Zwiększona zależność uwagi od obecności 3. Zaburzenie procesów organizacji bodźca zgłasza w zakresie chronologii wydarzeń 4. Zaburzenia kontroli impulsów 5. Trudności z wyhamowaniem reakcji 6. Zaburzenia procesów werbalnych 7. Błędy w czytaniu wynikające z zaburzeń uwagi 8. Zaburzenia internalizacji mowy 9. Trudności z opamiętywaniem 10. Trudność w rozpoznawaniu i kontroli emocji

18 Etiologia – podsumowanie: Problemy w zakresie kontroli i hamowania własnych zachowań, związane z odmiennym dojrzewaniem pewnych struktur mózgu spowodowane czynnikami genetycznymi

19 Znaczenie kontekstu rodzinnego: Rodzina i wychowanie nie są przyczyną ADHD ale mogą nasilać występujące u dziecka problemy Chaotyczność nasila objawy– spójność, jasność oddziaływań wychowawczych działa protekcyjnie

20 Przebieg: Dzieci – hiperaktywność - częstsze urazy i wypadki – poważniejsze, częściej dotyczące głowy lub kilku regionów ciała jednocześnie Adolescenci –problemy z uwagą - trudności z nauką, problemy w kontaktach społecznych z rówieśnikami i nauczycielami – niska samoocena, wycofanie

21 Zaburzenia towarzyszące: Zaburzenia zachowania oraz zaburzenia opozycyjno – buntownicze Wzrost ryzyka zachowań agresywnych i aspołecznych, uzależnień U dorosłych częstsze wypadki samochodowe, bardziej negatywne oceny własnych dzieci gdy zostają rodzicami, trudności z pracą, trudności w relacjach

22 Rozpoznanie: 1. Informacje zebrane od rodziców na temat rozwoju dziecka i jego obecnego zachowania 2. Informacje uzyskane od nauczyciela na temat zachowania dziecka w szkole lub w przedszkolu 3. Badanie pediatryczne 4. Badanie neurologiczne i EEG 5. Obserwację zachowania dziecka 6. Rozmowę z dzieckiem 7. Ocenę nasilenia problemu nadpobudliwości psychoruchowej i zaburzeń koncentracji uwagi oraz zachowań problemowych przy pomocy skali kwestionariuszy diagnostycznych 8. Ocenę aktywności ruchowej dziecka 9. Badanie psychologiczne 10. Ocenę ilorazu inteligencji

23 Diagnostyka różnicowa: Problemy psychiatryczne Choroby somatyczne Choroby neurologiczne Niepożądane działania leków Inne

24 Leczenie: Psychoedukacja Oddziaływania psychoterapeutyczne Farmakoterapia

25 Farmakoterapia: Rozważana gdy inne proponowane oddziaływania terapeutyczne są nieskuteczne, utrzymują się nasilone objawy, wpływające źle na funkcjonowanie dziecka w środowisku domowym, szkolnym, rówieśniczym, co wpływa na rozwój intelektualny, emocjonalny i społeczny i jest przyczyną jego cierpienia

26 Leki psychostymulujące: Skuteczność – 75% - największa w młodszym wieku szkolnym Mechanizm działania - zwiększone uwalnianie dopaminy, hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny i amin katecholowych Działania niepożądane: utrata apetytu, bezsenność, bóle brzucha, bóle głowy – bardzo duże dawki lub zatrucia – reakcje psychotyczne, halucynoza, nadciśnienie

27 Metylofenidat (Concerta): Preparaty o przedłużonym działaniu OROS (do 12h) 1 x dziennie (18mg) O pośrednim działaniu (6-8h) (10mg) 1-2 x dziennie O krótkim działaniu (2-3h) (5mg) 2-3 x dziennie Przy braku skuteczności dawki minimalne zwiększamy w odstępach tygodniowych do 60mg / dobę

28 Atomoksetyna: Selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny Działania niepożądane - najczęstsze: zaburzenia żołądkowo jelitowe, spadek apetytu, senność, drażliwość, tachykardia Ocena po 4 tyg. Od pełnej dawki. Lepszy gdy u pacjentów z ADHD współwystępują tiki Dawkowanie 0,6 – 1,2 mg/kg mc. Zwiększa się dawkę w odstępach tygodniowych

29 Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne: Skuteczność 50% Hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny 1-4 mg/kg mc. / dobę Od 2 mg/kg mc. / dobę wzrost ryzyka wystąpienia działań niepożądanych Działania niepożądane – kardiotoksyczność – kontrola EKG, tętna i ciśnienia

30 Klonidyna: Agonista presynaptycznego receptora alfa2- adrenergicznego Wpływ na zachowanie z małą poprawą funkcjonowania poznawczego Zalecona dawka dobowa 3-8 μg/kg mc. Działania niepożądane – ryzyko spadku ciśnienia, senność, suchość błon śluzowych, pobudzenie, bóle głowy, zawroty głowy, obniżenie nastroju

31 Literatura: Wolańczyk T., Kołakowski A., Skotnicka M. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci. Prawie wszystko, co chcielibyście wiedzieć, Wydawnictwo BiFolium, Lublin, 1999 Wolańczyk T., Komender J. Zaburzenie hiperkinetyczne. Zespół nadpobudliwości psychoruchowej w Psychiatria Dzieci i Młodzieży. red. Namysłowska I., PZWL, Warszawa, 2012

32 Co to takiego ? Całościowe zaburzenie rozwoju mieszczące się w spektrum autyzmu Charakteryzuje się jakościowymi zaburzeniami w zakresie interakcji społecznych. Wzorce zachowania są ograniczone i stereotypowe, podobnie jak zainteresowania i aktywność Rozwój intelektualny jest w granicach normy, często powyżej przeciętnej Rozwój mowy ekspresyjnej i jej rozumienie jest prawidłowe.

33 Istnieje czy nie ??? Zamieszanie w systemach klasyfikacyjnych Europa ICD 10 – obecne USA do 2012 roku DSM IV TR – obecne USA od 2013 roku DSM V - nieobecne

34 Kryteria diagnostyczne DSM IV TR: Jakościowe uszkodzenie w zakresie społecznej interakcji, mogące się manifestować poprzez (2 z 4): 1. Widoczne uszkodzenia w zakresie posługiwania się złożonymi zachowaniami niewerbalnymi takimi jak wymiana spojrzeń, ekspresja mimiczna, pozycje ciała oraz gesty w celu regulacji społecznych interakcji; 2. Niepowodzenia w nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami, stosownych do poziomu rozwoju; 3. Brak spontanicznego dążenia do dzielenia z innymi przyjemności, zainteresowań lub osiągnięć; 4. Brak odwzajemniania społecznego lub emocjonalnego.

35 Ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce zachowania, zainteresowań i aktywności mogące mieć następujący charakter (1 z 4) : 1. Pochłaniające zajmowanie się jednym lub większą ilością stereotypowych i ograniczonych wzorców zainteresowań będące nienormalnymi zarówno pod względem intensywności jak i zogniskowania uwagi; 2. Ewidentnie sztywne trzymanie się specyficznych, niefunkcjonalnych rutyn i rytuałów; 3. Stereotypowe i powtarzające się manieryzmy ruchowe (np. trzepotanie lub wykręcanie rąk lub palców, bądź złożone ruchy całego ciała); 4. Uporczywe zajmowanie się częściami obiektów

36 Zaburzenie powoduje klinicznie istotne zaburzenia w życiu społecznym, zawodowym lub innym ważnym obszarze funkcjonowania. Nie ma znaczącego klinicznie ogólnego opóźnienia w rozwoju języku. Nie ma znaczącego klinicznie opóźnienia w rozwoju poznawczym lub w rozwoju odpowiednich do wieku umiejętności Objawy nie spełniają kryteriów dla innego całościowego zaburzenia rozwoju lub schizofrenii.

37 ICD 10: Zaburzenie o niezweryfikowanej wartości nozologicznej Charakteryzujące się tego samego rodzaju jakościowymi nieprawidłowościami we wzajemnych interakcjach społecznych co autyzm, a także ograniczonym, stereotypowym, powtarzającym się repertuarem zainteresowań i aktywności. Różni się od autyzmu przede wszystkim tym, że nie występuje tu opóźnienie ani upośledzenie ogólnego rozwoju języka i funkcji poznawczych. Większość dzieci charakteryzuje normalna inteligencja ogólna, ale często są wyraźne niezdarne

38 DSM V: Zaburzenia ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorder) Zaburzenia komunikacji społecznej (Social Communication Disorder)

39 Epidemiologia Około (w zależności od zastosowanych kryteriów diagnostycznych) 16 – 40 / Oczekiwanie, że wskaźniki będą rosły Chłopcy 4 x częściej niż dziewczynki

40 Etiologia: Podobna do autyzmu Teorie biologiczne: poszukiwanie biochemicznych i genetycznych uwarunkowań Niejasna – wieloczynnikowe interakcje. Wpływy środowiska mogą odgrywać istotną rolę w aktywacji genów oraz przebiegu samego zaburzenia.

41 Teoria umysłu – mentalizacja – zdolność do przyporządkowywania stanów psychicznych drugiej osobie. Trudności komunikacyjne prezentowane przez osoby z zespołem Aspergera mogą być opisywane w języku teorii umysłu.

42 Obraz Kliniczny Zaburzenia interakcji społecznych Rozwój zwykle prawidłowy do 3 roku życia (społeczne interakcje, mowa, zainteresowania, aktywność) Po 3 roku życia ujawnia się defekt w umiejętności nawiązywania relacji społecznych. Specyficzny charakter mowy

43 Trudności w uwzględnianiu refleksyjności innych osób Odczucie oczywistości własnego punktu widzenia Trudności w dostrzeganiu uczuć i pragnień innych osób Trudności w tworzeniu umysłowych reprezentacji osób, przedmiotów, zdarzeń

44 Odmienne wzorce ekspresji własnych uczuć i emocji Trudność kontaktu wzrokowego Formalne rozmowy na konkretne tematy vs. nieformalne spotkania, żarty, metafory Świadomość własnych deficytów – różna

45 Potrzeba kontaktów z innymi – różna Ekscentryczne zainteresowania – wymiar kolekcjonowania czy porządkowania przedmiotów lub informacji – opór przed niepewnością, wieloznacznością – koncentracja na mniej istotnych szczegółach

46 Okres dorastania - trudności z odnalezieniem się w grupie rówieśniczej – ryzyko zachowań agresywnych, opozycyjno – buntowniczych; ryzyko odrzucenia i społecznego wycofania - reakcje depresyjne, natręctwa Trudności w przebiegu procesu separacji i indywiduacji

47 Zaburzenia integracji sensorycznej: Zbyt wysoka lub zbyt niska wrażliwość na niektóre bodźce zmysłowe jak światło, dźwięk, dotyk, temperatura otoczenia Efekt - nieadekwatna i niezrozumiała dla otoczenia reakcja

48 Zaburzenia motoryczne – dyspraksja Niezdarność fizyczna, manualna. Dzieci stawiają sztywne, niezręczne kroki, ucierpieć może również zdolność szybkiego pisania oraz umiejętność rysowania Trudności z wykształceniem automatyzmów ruchowych

49 Rokowanie: Uzależnione od sprawności intelektualnej: 1. Umożliwia zdobycie wykształcenia i znalezienie satysfakcjonującej pracy w której fragment objawowości może być atutem 2. Umożliwia częściowe kompensowanie deficytów w zakresie rozczytywania subtelności kontaktów międzyludzkich

50 Leczenie: Dostosowane do indywidualnych trudności Treningi umiejętności komunikacyjnych Terapia poznawczo – behawioralna Psychoedukacja

51 Farmakoterapia: Brak leczenia specyficznego. Leczenie objawów towarzyszących Zespoły natręctw, tiki, zaburzenia psychotyczne, stany lękowe, zachowania impulsywne – agresja

52 Literatura: Jaklewicz H., Całościowe Zaburzenia rozwojowe w Psychiatria Dzieci i Młodzieży. red. Namysłowska I., PZWL, Warszawa, 2012 APA, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, APP, Arlington,2013 WHO, International Classification of Diseases, Tenth Revision, Clinical Modification (ICD-10-CM), National Center for Health Statistics, CDC, 2010.

53 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Feliks Matusiak Klinika Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum."

Podobne prezentacje


Reklamy Google