Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

OCHRONA PRZED POWODZIĄ W DOLINIE RZEKI BUG NA ODCINKU GRANICZNYM Z REPUBLIKĄ BIAŁORUSI Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Lublinie dr Stanisław.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "OCHRONA PRZED POWODZIĄ W DOLINIE RZEKI BUG NA ODCINKU GRANICZNYM Z REPUBLIKĄ BIAŁORUSI Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Lublinie dr Stanisław."— Zapis prezentacji:

1 OCHRONA PRZED POWODZIĄ W DOLINIE RZEKI BUG NA ODCINKU GRANICZNYM Z REPUBLIKĄ BIAŁORUSI Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Lublinie dr Stanisław Jakimiuk - Dyrektor dr inż. Andrzej Pichla – Z-ca Dyrektora Okuninka 17 – 18 września 2012 r.

2 Mapa nr 1 Hydrograficzno – administracyjna województwa lubelskiego – zlewnia Z-IV rzeki Bug

3 POJĘCIE POWODZI Czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, powstałe na skutek wezbrania wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach, oraz od strony morza, powodujące zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej (art. 9 pkt. 1 ppk. 10 – ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo Wodne – Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz z późn. zm.) Powódź jest zjawiskiem naturalnym, losowym, spowodowanym gwałtownym topnieniem śniegów i intensywnymi oraz nawalnymi deszczami, zlodzeniem rzek, krótkotrwałymi burzami, silnymi wiatrami na wybrzeżu od morza w kierunku lądu. Nie ma możliwości ścisłego określenia czasu, miejsca i wielkości rozmiarów jej wystąpienia.

4 Mapa nr 2 - dolina rzeki Bug

5 10249,28965,019214,2km 2 Powierzchnia zlewni w granicach Województwa Lubelskiego i Obwodu Brzeskiego , ,2 km 2 Powierzchnia zlewni w przekrojach granicznych km 387,5 (granica polsko – ukraińska) km 224,2 (granica polsko – białoruska) ,0km 2 Powierzchnia zlewni w przekroju ujściowym1. Ilość jedn. BiałoruśPolska Ilość jedn. ogółem Jedn.WyszczególnienieL.p. Wielkości zlewni na odcinku granicznym rzeki Bug. Tabela nr 1

6 Zasoby wód śródlądowych to podstawowy czynnik warunkujący rozwój gospodarczy oraz ważny element systemu ekologicznego. Polska w porównaniu z innymi krajami europejskimi, jest krajem o małych zasobach wodnych i dużych wahaniach rocznego odpływu. Powoduje to występowanie zagrożenia powodziowego oraz pojawienie się okresów suszy hydrologicznej jako wyniku głębokiego niedoboru wody gruntowej. Ocieplanie się klimatu i prawdopodobnie związane z tym zjawiskiem częste występowanie anomalii pogodowych powoduje zwiększenie częstotliwości pojawienia się zjawisk ekstremalnych. Oznacza to, że susze mogą być bardziej rozległe i głębsze, a wezbrania rzek coraz gwałtowniejsze i grożące powodziami.

7 Fot. nr 1 Koryto rzeki Bug w km , gm. Terespol.

8 RODZAJE WEZBRAŃ POWODZIOWYCH NA RZECE BUG Wezbrania opadowe; spowodowane intensywnymi opadami, Wezbrania roztopowe; spowodowane gwałtownym topnieniem śniegu, Wezbrania zatorowe; spowodowane śryżem podczas zamarzania rzek (kryształki lodu zatrzymujące się na mieliznach i krzakach) i tajania pokrywy lodowej (kra lodowa zatrzymuje się w przewężeniach koryta rzeki Bug).

9 Fot. nr 2 Koryto rzeki Bug w km , gm. Terespol.

10 PRZYCZYNY WEZBRAŃ POWODZIOWYCH I PODTOPIEŃ W DORZECZU RZEKI BUG Zwiększony dopływ wody do koryta rzeki Bug wskutek intensywnych opadów deszczu lub tajania śniegu (często zjawiska te występują łącznie). Utrudniony odpływ wody wskutek powstawania w przewężeniach rzeki Bug zatoru lodowego, (odkładanie się rumowiska rzecznego), zarośnięcia jego koryta i doliny: roślinnością, drzewami i krzakami. Często wymienione przyczyny występują łącznie np. jednocześnie topi się pokrywa śnieżna, pada deszcz, a spływająca rzeką kra (pokruszona wskutek odwilży pokrywa lodowa) zatrzymuje się na mieliznach i przewężeniach w korycie rzeki Bug tworząc zatory lodowe.

11 Fot. nr 3 Koryto rzeki Bug w km , gm. Terespol.

12 CELE OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ W DOLINIE RZEKI BUG Ochrona życia ludzi, Minimalizacja szkód ekonomicznych, społecznych i ekologicznych wywołanych przez powódź, Optymalna strategia ochrony powodziowej zakłada osiągnięcie jej celów przy minimalnych kosztach.

13 Fot. nr 4 Ujście rzeki Krzny do rzeki Bug.

14 TECHNICZNA INFRASTRUKTURA PRZECIWPOWODZIOWA ISTNIEJĄCA I PLANOWANA DO BUDOWY W DOLINIE RZEKI BUG Wzrastająca w ostatnich latach częstotliwość występowania powodzi, ich duży zasięg i skutki gospodarcze wskazują i uzasadniają konieczność podejmowania coraz kosztowniejszych działań mających na celu zmniejszenie występujących zagrożeń powo- dziowych i ograniczenia szkód materialnych i niematerialnych. Dla ochrony dolin przed powodziami budowane są urządzenia techniczne, do których zalicza się:

15 Fot. nr 5 Koryto rzeki Bug w km , gm. Hanna.

16 Budowa nowych i modernizacja istniejących obwałowań przeciwpowodziowych i budowli wałowych. Najczęściej stosowany środek ochrony przeciw-powodziowej miast, wsi oraz przestrzeni rolniczej położonych w chronionych dolinach rzecznych, mający na celu bezpieczne przeprowadzenie przepływu wezbrań powodziowych.

17 Fot. nr 6 Zalane budynki mieszkalne w m. Pawluki podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

18 Regulacja i udrożnienie koryt rzecznych. Środek ochrony przeciwpowodziowej, który ma za zadanie powiększenie przekroju poprzecznego koryta rzeki, likwidację przeszkód na drodze przepływu wody (zmniejszenie szorstkości i zwiększenie zdolności przepustowej koryta) w celu zmniejszenia zagrożenia przeciwpowodziowego

19 Fot. nr 7 Zalane budynki w m. Dołhobrody, gm Hanna podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

20 Budowa zbiorników retencyjnych i obiektów małej retencji. Zbiorniki retencyjne buduje się dla celów zaspokojenia potrzeb gospodarczych, ochrony przeciwpowodziowej, przyrodniczych i rekreacyjnych. Mają one za zadanie spłaszczanie fal powodziowych i opóźnienie wezbrań powodziowych w korycie rzeki poniżej tych urządzeń. Obiekty te budowane na ciekach powodują zmianę przepływu naturalnego na przepływ sterowany. Dzięki temu w korycie rzeki można stworzyć odpowiednie warunki dla rozwoju flory i fauny w okresie niskich stanów wody. Budowa zbiorników suchych i polderów. Zbiorniki suche i poldery mają za zadanie opóźnienie spływu fali powodziowej poprzez jej spłaszczenie w okresie wezbrania powodziowego.

21 Fot. nr 8 Zalane tereny w m. Mościce Dolne, gm. Sławatycze podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

22 Dla skutecznego łagodzenia powodzi należy powiązać w/w infrastrukturę techniczną z ochroną przeciwpowodziową ekologiczną, która ma na celu: Przywracanie retencji naturalnej poprzez renaturalizację części odciętych dolin rzecznych i korytowych. Opóźnienie spływu fal powodziowych, wykorzystanie retencji gruntowej i przywracanie odciętych dolin rzecznych. Koncepcja ochrony przeciwpowodziowej na terenie Obwou Brzskiego i Województwa Lubelskiego przedstwia rozwiązania projektowe obejmujące infrastrukturę techniczną i ochronę przeciwpowodziwą ekologiczną.

23 Fot. nr 9 Zalana droga Pawluki – Dołhobrody, gmina Hanna.

24 SKUTKI POWODZI Pomimo ogromnego postępu technicznego i trwających od dziesiątek lat prac mających poprawić bezpieczeństwo powodziowe, współczesne powodzie biją rekordy zarówno pod względem wysokości poziomu wody jak i wielkości strat materialnych. Doświadczenia ostatnich lat pokazały, że obwałowania i zbiorniki retencyjne ograniczają skutki małych i średnich wezbrań powodziowych, okazują się jednak zawodne podczas katastrofalnych powodzi.

25 Fot. nr 10 Zalane budynki w m. Pawluki, gm. Hanna podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

26 Budowle ochronne stwarzają ponadto fałszywe poczucie bezpieczeństwa w dolinach rzek, które mają być przez nie chronione. Tworzy to zachętę do wkraczania z zabudową i do inwestowania w chronionej dolinie, zwiększając potencjalne zagrożenie powodziowe, a w konsekwencji powodują coraz większe żądania podniesienia stopnia ochrony przeciwpowodziowej. Stwierdzono w wielu krajach, że zwiększone wydatki na budowle ochronne nie zmniejszają, lecz odwrotnie powodują zwiększenie wydatków na likwidację szkód powodziowych. Ochrona przeciwpowodziowa rozumiana głównie jako budowa coraz wyższych wałów i zbiorników jest klasycznym przykładem wydatków publicznych powodujących dalsze zwiększone wydatki publiczne na likwidację wzrastających szkód powodziowych.

27 Fot. nr 11 Zalane tereny w m. Mościce Dolne, gm. Sławatycze podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

28 PODSTAWA OCHRONY PRZED POWODZIĄ W DOLINACH RZEK NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Program Gospodarki Wodnej dla województwa lubelskiego (cz. II i III), Lublin 2004 r., zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubelskiego uchwałą XXXVI/531/05 z 4 września 2005 r. Program małej retencji dla województwa lubelskiego zatwierdzony przez Sejmik Województwa Lubelskiego uchwałą Nr XXXIX/577/05 z 3 października 2005 r. Program ochrony przeciwpowodziowej dla województwa lubelskiego, Lublin 2004 r. Program ochrony przed suszą w województwie lubelskim, Kraków 2009 r. Program Bezpieczeństwa Powodziowego Dorzecza Wisły Środkowej – w przygotowaniu.

29 Fot. nr 12 Zalane tereny w m. Mościce Dolne, gm. Sławatycze podczas wezbrań powodziowych w 2011 r.

30 W ramach współpracy transgranicznej rzeki Bug w zakresie ochrony przeciwpowodziowej w latach z udziałem ekspertów z Polski, Ukrainy i Białorusi wykonano 2 opracowania w ramach projektów z udziałem środków unijnych. 1. Transgraniczna strategia ochrony przed powodzią dorzecza rzeki Bug pod kierunkiem Europejskiego Centrum Integracji i Współpracy Samorządowej Dom Europy, Lublin 2004 r. która zawiera: Ogólny program podstawowych kierunków i zasad ochrony obiektów znajdujących się na terenach zalewowych, Wspólną strategię w zakresie kompleksowej ochrony dolin rzeki Bug przed wezbraniami powodziowymi na jego odcinku granicznym między Polską, Białorusią i Ukrainą na długości 363 km.

31 Fot. nr 13 Zalane budynki w m. Mościce Dolne, Sławatycze podczas wezbrań powodziowych w 2010 r.

32 2. Koncepcja projektowa technicznej i ekologicznej ochrony przeciwpowodziowej doliny transgranicznej rzeki Bug na terenie obwodu Brzeskiego i Województwa Lubelskiego pod kierunkiem Europejskiego Centrum Integracji i Współpracy Samorządowej Dom Europy, Lublin 2006 r. która przedstawia: Zabezpieczenie przeciwpowodziowe województwa lubelskiego i brzeskiego w zasięgu oddziaływania rzeki Bug oraz wymianę doświadczeń pomiędzy stroną polską i białoruską w sytuacjach kryzysowych, Założenia wspólnej strategii ochrony przeciwpowodziowej na granicznym odcinku rzeki Bug z uwzględnieniem jednolitych kryteriów tej ochrony takich jak: prawdopodobieństwo wystąpienia przepływów dla projektowania urządzeń przeciwpowodziowych, parametry techniczne zabezpieczeń przeciwpowodziowych, ustalenie rejonów wymagających czynnej ochrony przeciwpowodziowej, retencja sztuczna i naturalna oraz uwarunkowania przyrodnicze i gospodarcze.

33 Fot. nr 14 Rzeka Bug w m. Orchówek, gm. Włodawa.

34 STAN INFRASTRUKTURY PRZECIWPOWODZIOWEJ RZEKI BUG Istniejąca infrastruktura przeciwpowodziowa jest w złym stanie technicznym. Istniejąca infrastruktura przeciwpowodziowa jest w złym stanie technicznym. Została wykonana w latach 20 – 30 tych ubiegłego stulecia i nie odpowiada warunkom technicznym jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 579). Korpusy tych wałów posiadają niewłaściwe zagęszczenie i uszczelnienie, za mały przekrój poprzeczny i słabe podłoże, na którym są posadowione. Zły stan techniczny infrastruktury przeciwpowodziowej potwierdziły katastrofalne powodzie w 1997, 2001 oraz w roku Korpusy tych wałów posiadają niewłaściwe zagęszczenie i uszczelnienie, za mały przekrój poprzeczny i słabe podłoże, na którym są posadowione. Zły stan techniczny infrastruktury przeciwpowodziowej potwierdziły katastrofalne powodzie w 1997, 2001 oraz w roku W tabeli nr 2, 3, 4, 5, 6 i 7 przedstawiono stan urządzeń ochrony przeciwpowodziowej i potrzeby ich budowy i modernizacji (rozbudowy) w dolinach cząstkowych rzeki Bug na dzień 31.XII.2010 r.

35 szt. Budowle w tym: - przepusty wałowe - pompownie 4. 38,80023,81162,611kmObwałowania przeciwpowodziowe haPowierzchnia chroniona2. 347szt.Ilość dolin chronionych1. Ilość jedn. BiałoruśPolska Ilość jedn. ogółemJedn.WyszczególnienieL.p. Istniejąca Infrastruktura przeciwpowodziowa dolin chronionych na odcinku granicznym rzeki Bug z republiką Białorusi Tabela nr 2

36 Fot. nr 15 Wał przeciwpowodziowy rzeki Bug Aleja Marzeń, gm. Terespol w km

37 Wykaz cząstkowych dolin rzeki Bug chronionych infrastrukturą przeciwpowodziową na odcinku granicznym w województwie Lubelskim. Tabela nr 3

38 Fot. nr 16 Wał przeciwpowodziowy rzeki Bug Aleja Marzeń, gm. Terespol w km

39 Wykaz cząstkowych dolin rzeki Bug chronionych infrastrukturą przeciwpowodziową na odcinku granicznym w Obwodzie Brzeskim. Tabela nr 4

40 Projektowana infrastruktura przeciwpowodziowa dolin chronionych na odcinku granicznym rzeki Bug szt. m Zabudowa erozyjna rz. Bug - ilość odcinków - długość odcinków , ,10 szt. km Udrożnienie koryta przepływu wód wielkich na rz. Bug - ilość odcinków - długość odcinków /81, /81,3 szt. ha/mln m3 Kontrolowane tereny zalewowe - ilość kompleksów - powierzchnia , , ,300 szt. ha mln m 3 Naturalne tereny zalewowe - ilość dolin - powierzchnia - pojemność , , ,400 szt. ha mln m 3 Poldery zalewowe - ilość - powierzchnia - pojemność szt. Budowle wałowe w tym: - przepusty wałowe - pompownie 6. 32,10067,46599,565kmBudowa nowych obwałowań 5. 9,30018,85028,150kmModernizacja obwałowań haPlanowana powierzchnia chroniona urządzeń p.pow. Q p = 1% po wykonaniu budowy i rozbudowy wałów haPowierzchnia zalewu Q = 1% szt.Ilość dolin chronionych 1. Ilość jedn. BiałoruśPolska Ilość jedn. ogółemJedn.Wyszczególnienie L.p. Tabela nr 5

41 Fot. nr 17 Wał przeciwpowodziowy rzeki Bug – Pompownia Terespol, gm. Terespol.

42 Projektowane urządzenia przeciwpowodziowe w Województwie Lubelskim w dolinach cząstkowych na odcinku granicznym rzeki Bug pomiędzy Polską a Białorusią Tabela nr 6

43 Tabela nr 6.1

44 Fot. nr 18 Wał przeciwpowodziowy rzeki Bug w m. Terespol, gm. Terespol.

45 Projektowane urządzenia przeciwpowodziowe w Obwodzie Brzeskim w dolinach cząstkowych na odcinku granicznym rzeki Bug pomiędzy Polską a Białorusią. Tabela nr 7

46 Tabela nr 7.1

47 Fot. nr 19 Zmodernizowana pompownia w Terespolu, gm. Terespol.

48 987,688Ogółem 770,295Województwo Lubelskie2. 217,393Obwód Brzeski1. Wartość przedsięwzięcia w mln złNazwa województwaLp. Zbiorcze zestawienie kosztów przedsięwzięcia z podziałem na Województwo Lubelskie i Obwód Brzeski. Tabela nr 8

49 770,295 Razem 73,365 Dolina Włodawska VI. 138,242 Dolina Dołhobrodzka V. 97,367 Dolina Sławatycka IV. 62,534 Dolina Kodeńska III. 296,979 Dolina Terespolska II. 101,808 Dolina Janowska I. Wartość (mln zł)Nazwa zadaniaNr zadania Podział przedsięwzięcia na zadania inwestycyjne w Województwie Lubelskim Tabela nr 9

50 217,393 Razem 73,066 Dolina Priborowska XI. 49,223 Dolina Domaczowska X. 94,876 Dolina Brzeska IX. 0,228 Dolina Rudawiecka VIII. - Dolina Nowosielska VII. Wartość (mln zł)Nazwa zadaniaNr zadania Podział przedsięwzięcia na zadania inwestycyjne w Obwodzie Brzeskim Tabela nr 10

51 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie rzeki Bug na odcinku granicznym z Republiką Białorusi.

52 Mapa nr 3 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Nowosielskiej i Janowskiej.

53 Mapa nr 4 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Rudawieckiej.

54 Mapa nr 5 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Terespolskiej.

55 Mapa nr 6 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Terespolskiej.

56 Mapa nr 7 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinach Terespolskiej i Brzeskiej.

57 Mapa nr 8 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Brzeskiej.

58 Mapa nr 9 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Sławatyckiej.

59 Mapa nr 10 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Dołhobrodzkiej.

60 Mapa nr 11 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinach Sławatyckiej, Dołhobrodzkiej i Domaczowskiej.

61 Mapa nr 11 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinach Dołhobrodzkiej i Priborowskiej.

62 Mapa nr 12 Koncepcja projektowa urządzeń przeciwpowodziowych w dolinie Włodawskiej.

63 1.Przyśpieszenie realizacji planowanego programu modernizacji (rozbudowy) urządzeń przeciwpowodziowych rzeki Bug w Województwie Lubelskim na długości 18,850 km oraz budowy nowych wałów na długości 67,465 km. 2.Rozpoczęcie przywracania swobodnego spływu wód i lodów w korycie rzeki Bug i innych rzek w jej dorzeczu przy zachowaniu lub odtworzeniu dna i brzegów rzek wraz z odbudową lub remontem istniejących budowli regulacyjnych oraz umocnień skarp (art. 22 ustawy Prawo wodne z 18 lipca 2001 r. – Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz z późn. zm.) dla zahamowania wypłycania się międzywala. 3.Etapowa likwidacja zadrzewień i zakrzaczeń w międzywalu rzeki Bug, i innych rzek w dorzeczu rzeki Bug wraz z usunięciem rumowiska rzecznego dla eliminacji sztucznego spiętrzenia wody powodziowej (zmniejszanie przekroju przepływu wód wielkich wskutek wypłycania międzywala). PODSUMOWANIE

64 1.Zabezpieczenie środków na inwestycje dotyczące budowy obiektów małej retencji zgodnie z Aktualizacją Programu Małej Retencji Województwa Lubelskiego i Uchwałą nr XXXIX/577/05 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 3 października 2005 r. w celu opóźnienia odpływu wód ze zlewni cząstkowych rzek do rzeki Bug. 2.Powiązanie budowy technicznych środków ochrony przeciwpowodziowej (wały, poldery, zbiorniki, pompownie) z ochroną ekologiczną (przywracanie naturalnych rozlewisk rzecznych, wykorzystanie zdolności retencyjnych terenów podmokłych i zalewowych) dla bardziej skutecznego łagodzenia wezbrań powodziowych. 3.Współpraca ze specjalistami z Białorusi w zakresie rozbudowy (modernizacji) i budowy urządzeń przeciwpowodziowych oraz zarządzania i sterowania falą powodziową.

65 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Pobierz ppt "OCHRONA PRZED POWODZIĄ W DOLINIE RZEKI BUG NA ODCINKU GRANICZNYM Z REPUBLIKĄ BIAŁORUSI Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Lublinie dr Stanisław."

Podobne prezentacje


Reklamy Google