Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Akt 5 listopada 1916 r. Cesarze Niemiec i Austro-Węgier postanowili: z ziem odebranych panowaniu rosyjskiemu utworzyć samodzielne państwo forma państwa:

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Akt 5 listopada 1916 r. Cesarze Niemiec i Austro-Węgier postanowili: z ziem odebranych panowaniu rosyjskiemu utworzyć samodzielne państwo forma państwa:"— Zapis prezentacji:

1 Akt 5 listopada 1916 r. Cesarze Niemiec i Austro-Węgier postanowili: z ziem odebranych panowaniu rosyjskiemu utworzyć samodzielne państwo forma państwa: dziedziczna monarchia ustrój konstytucyjny określenie granic odłożono na później nowe królestwo w łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami znajdzie rękojmię potrzebną do swobodnego sił swoich rozwoju

2 Tymczasowa Rada Stanu – skład i kompetencje Skład: 25 członków (15 z okupacji niemieckiej, 10 z austriackiej) mianowanych przez generał-gubernatorów, 5 miejsc dla stronnictw politycznych. Na czele marszałek koronny (Wacław Niemojewski z Kaliskiego Kompetencje: – opiniowanie projektów aktów prawnych przedłożonych przez władze okupacyjne – przygotowanie polskiej administracji i przygotowanie projektów rozporządzeń dotyczących jej tworzenia – składanie z własnej inicjatywy wniosków i projektów w sprawach krajowych – współdziałanie w tworzeniu sił zbrojnych – uchwały dotyczące usuwania szkód wojennych i ożywienia gospodarki

3 Rada Stanu 110 członków 1/2 wybierały rady miejskie większych miast i sejmiki powiatowe; 12 wirylistów (duchowni, rektorzy UW i PW, I Prezes SN); reszta – z mianowania Rady Regencyjnej Uprawnienia: – Organ reprezentacyjny – Namiastka parlamentu – uchwalanie najpilniejszych ustaw, w tym prawa o przyszłym Sejmie wraz z projektem ordynacji wyborczej

4 Sądownictwo królewsko-polskie przepisy tymczasowe o urządzeniu sądownictwa z dnia 18 lipca 1917 r. Sądy pokoju Sądy okręgowe (15: Warszawa, Płock, Włocławek, Kalisz, Siedlce, Mława, Łomża, Łowicz, Łódź Częstochowa, Sosnowiec, Lublin, Kielce, Radom, Piotrków Sądy apelacyjne (2: Warszawa, Lublin) Sąd Najwyższy w Warszawie

5 Początki państwowości polskiej – okres przejściowy: listopad 1918 – grudzień 1922 Okres sprawowania władzy przez Tymczasowego Naczelnika Państwa Okres obowiązywania tzw. Małej Konstytucji

6 Dekret z 22 listopada 1918 r. o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej – Republikański ustrój państwa – Pełnia władzy w rękach Tymczasowego Naczelnika Państwa do czasu zwołania Sejmu Ustawodawczego – Na czele rządu prezydent ministrów

7 Tymczasowy Naczelnik Państwa – Powoływał rząd (ministrów i prezydenta ministrów) – Pociągał ich do odpowiedzialności (przed nim samym) – Uprawnienia ustawodawcze (dekrety) – Zatwierdzanie i promulgacja w Dzienniku Ustaw aktów uchwalanych przez Radę Ministrów

8 Mała Konstytucja (uchwała SU z dnia 20 lutego 1919 r. ) Czasowe obowiązywanie – do wydania właściwej konstytucji Zasady ustroju państwa: – Brak podziału władz – Sejm ustawodawczy jako organ władzy suwerennej i ustawodawczej, tj.: Wyłączne prawo stanowienia ustaw Wyłączne prawo stanowienia o finansach państwa Kadencja określona zadaniem, a nie terminem (brak określenia terminu) Marszałek sejmu- prawo ogłaszania ustaw (z kontrasygnatą prezydenta ministrów i właściwego ministra)

9 Naczelnik Państwa: Przedstawiciel państwa Najwyższy wykonawca uchwał Sejmu w sprawach cywilnych i wojskowych Odpowiedzialność parlamentarna (przed Sejmem Ustawodawczym) Powoływał rząd (w porozumieniu z SU) Brak uprawnień ustawodawczych (także inicjatywy ustawodawczej) Wymóg kontrasygnaty dla aktów Naczelnika Państwa

10 Podstawowe zasady Konstytucji marcowej: Zasada ciągłości państwa polskiego Republikańska forma rządów Suwerenność narodu Trójpodział władz: – Sejm i Senat jako organy narodu w zakresie władzy ustawodawczej – Wł. wykonawcza: prezydent RP z odpowiedzialnymi ministrami – Wł. sądownicza: niezawisłe sądy

11 Prezydent RP: – Wybierany przez Zgromadzenie Narodowe bezwzględna większością głosów – Zastępował go marszałek Sejmu – Brak odpowiedzialności parlamentarnej i cywilnej – Odpowiedzialność konstytucyjna przed Trybunałem Stanu – Wymóg kontrasygnaty premiera i właściwego ministra dla aktów prezydenta – Powoływał prezesa RM, a na jego wniosek ministrów – Brak veta ustawodawczego i własnych uprawnień ustawodawczych (dekrety) – Ograniczone prawo rozwiązywania izb

12 Autonomia Śląska- ustawa konstytucyjna – statut organiczny woj. śląskiego z dnia 15 lipca 1920 r. Sejm Śląski (Śląski Sejm Wojewódzki) – Stanowił własne ustawy, ogłaszane we własnym DzU – Prawo samodzielnego regulowania wszystkich dziedzin administracji, z wyjątkiem spraw wojskowych i zagranicznych Rada Wojewódzka Wojewoda

13 Nowela sierpniowa, 2 sierpnia 1926 r. – Sankcje za naruszanie przez parlamentarzystów zakazu pobierania korzyści od rządu (utrata korzyści i mandatu, orzekana przez SN) – Określenie ścisłych terminów uchwalania budżetu – Prawo rozwiązania Sejmu i Senatu przez Prezydenta RP na wniosek RM (tylko 1 raz z tego samego powodu) – Prezydent uzyskał prawo wydawania rozporządzeń z mocą ustawy ( w syt. nagłej konieczności z wyłączeniem pewnych dziedzin; ustawa mogła upoważnić go także w innym zakresie ) – Zakaz głosowania wniosku o votum nieufności dla rzadu na posiedzeniu, na którym go zgłoszono

14 Podstawowe zasady Konstytucji kwietniowej: Solidarystyczna koncepcja państwa Zasada jednolitej i niepodzielnej władzy prezydenta Zasada elitaryzmu Zasada ciągłości państwa Odrzucenie zasady suwerenności narodu Odrzucenie zasady podziału władz

15 Pozycja Prezydenta RP wg Konstytucji kwietniowej: Zwierzchnictwo nad pozostałymi władzami i organami w państwie Wybierany na 7 lat przez: – Zgromadzenie Elektorów (50 wybranych przez Sejm, 25 przez Senat, 5 wirylistów) – W razie wskazania kandydata przez ustępującego prezydenta: głosowanie powszechne Zastępował go marszałek Senatu Brak odpowiedzialności parlamentarnej i konstytucyjnej

16 Uprawnienia Prezydenta RP wg Konstytucji kwietniowej Zwykłe (wymóg kontrasygnaty) Prerogatywy (brak wymogu kontrasygnaty), dyskrecjonalna władza prezydenta: – Wskazanie następcy i zarządzenie głosowania powszechnego – Wyznaczenie następcy na czas wojny – Rozwiązanie Sejmu i Senatu przed upływem kadencji – Pociąganie członków rządu do odpowiedzialności przed TS – Prawo łaski – Powoływanie: Sędziów Trybunału Stanu 1/3 senatorów – Mianowanie i odwoływanie: Premiera I prezesa SN Prezesa NIK Naczelnego Wodza i Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Szefa i urzędników Kancelarii Cywilnej Prezydenta

17 Sejm i Senat Zmiana i ograniczenie kompetencji (na rzecz prezydenta) Ograniczenie pozycji Sejmu (m.in. marszałek Senatu zastępuje Prezydenta RP) Zmniejszenie liczebności obu izb Kadencja 5 lat Zmiana ordynacji wyborczej: – Sejm: Czynne prawo wyborcze od 24 roku życia Bierne prawo wyborcze od 30 roku życia – Senat: czynne prawo powyżej 30 roku życia; bierne prawo wyborcze powyżej 40 roku życia; dla osób spełniających wymogi wykształcenia, zasług lub zaufania 1/3 senatorów z mianowania

18 Sądownictwo II RP Okres do unifikacji ( ) Sądownictwo zunifikowane (rozporządzenie Prezydenta RP z 6 II 1928r., weszło w życie 1 I 1929 r.)

19 Sądownictwo II RP Sądy powszechne Sądy szczególne – Prawa publicznego Trybunał Stanu Trybunał Kompetencyjny Najwyższy Trybunał Administracyjny Inne – Inne: S. wojskowe S. wyznaniowe S. pracy

20 Sądownictwo powszechne (prawo o usp z 1928 r.) S. grodzkie (i nigdy niepowołane s. pokoju jako ich organy) S. okręgowe (w pewnych sprawach z udziałem przysięgłych) S. apelacyjne Sąd Najwyższy

21 Prokuratura (regulacja w prawie o usp 1928) Prokuratury przy sądach: – SN – S. apelacyjnych – S. okręgowych – brak przy s. grodzkich

22 Adwokatura Do 1932: przepisy pozaborcze, tylko na terenie b. Kongresówki tzw. Statut Tymczasowy Palestry (1920) 1932 unifikacja (dalsze zmiany 1938) Wolny zawód, nadzór ministra sprawiedliwości i SN Organy samorządu: – Izby adwokackie w obszarze apelacji i ich rady – Naczelna Rada Adwokacka

23 Notariat Do 1933 r. przepisy pozaborcze i różnice statusu: – Województwa południowe – Funkcjonariusz publiczny, samorząd – Województwa zachodnie – urzędnik państwowy i łączenie z zawodem adwokata, brak samorządu – Województwa centralne i wschodnie urzędnik państwowy niskiego szczebla, brak samorządu 1933 – unifikacja- funkcjonariusz publiczny mianowany przez MS, samorząd: – Izby notarialne w obrębie apelacji i ich rady – Brak samorządu na szczeblu centralnym


Pobierz ppt "Akt 5 listopada 1916 r. Cesarze Niemiec i Austro-Węgier postanowili: z ziem odebranych panowaniu rosyjskiemu utworzyć samodzielne państwo forma państwa:"

Podobne prezentacje


Reklamy Google