Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Termodynamika systemów ekonomicznych Teresa Lenkowska & Romuald Kotowski.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Termodynamika systemów ekonomicznych Teresa Lenkowska & Romuald Kotowski."— Zapis prezentacji:

1 Termodynamika systemów ekonomicznych Teresa Lenkowska & Romuald Kotowski

2 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 2 Syllabus Klasyfikacja rynków Systemy ekonomiczne w stanach równowagi – Termodynamika równowagowa a systemy ekonomiczne Systemy ekonomiczne w stanach nierównowagi – Maszyna cieplna – Liniowe fenomenologiczne równania termodynamiki

3 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 3 Klasyfikacja rynków Kryteria podziału [1] 1.Przedmiot obrotu Rynek dóbr i usług konsumpcyjnych Rynek czynników produkcji (ziemia, praca, kapitał) 2.Zasięg geograficzny Rynek lokalny Rynek regionalny Rynek krajowy Rynek międzynarodowy Rynek światowy 3.Sytuacja rynkowa Rynek sprzedawcy (nadwyżka popytu nad podażą) Rynek nabywcy (nadwyżka podaży nad popytem)

4 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 4 Klasyfikacja rynków c.d. 4.Stopień jednorodności przedmiotu transakcji Rynek homogeniczny (np. rynek ropy, pszenicy…) Rynek heterogeniczny (np. rynek pracy: różne zawody, również niekonkurujące ze sobą ) 5.Stopień wyrównania cen Rynek doskonały oRozproszenie popytu i podaży oBrak barier wejścia na rynek oPrzejrzystość oJednorodność dóbr i usług Rynek niedoskonały (monopolistyczny) 4 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych

5 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 5 Cechy alternatywnych struktur rynkowych Cechy rynku Modele rynku Rynek doskonały Rynek niedoskonały Konkurencja monopolistyczna OligopolMonopol Liczba firmbardzo dużadużokilkajedna Swoboda wejścia na ryneknieograniczona ograniczona bardzo ograniczona lub zerowa Cechy produktówjednorodnośćzróżnicowanieniezróżnicowanienieporównywalne Wpływ na cenęniezależna od firmyniedużyznaczącybardzo duży Przykłady rynków kapusta, marchew, ziemniaki restauratorzy, architekci cementownie, cukrownie elektrociepłownie, PKP, komunikacja miejska

6 Kierunki badań w ekonofizyce Fluktuacje cen na różnych rynkach Powiązania rynków i ich wzajemne oddziaływanie (sieci, automaty komórkowe…) Rynki niejednorodne

7 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 7 Równowaga rynków Entropia i temperatura Równowaga oznacza brak przepływu zasobów E i agentów N w systemie połączonych rynków E = E 1 +E 2 = const E 1 = E 2 Założenia: jednakowe prawdopodobieństwo stanów odpowiadających różnej dystrybucji dóbr między agentów waga statystyczna stanów w systemach połączonych n t (E 1,E 2,N 1,N 2 ) = n 1 (E 1,N 1 ) n 2 (E 2,N 2 )

8 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 8 Równowaga rynków Entropia i temperatura Warunek maximum Najbardziej prawdopodobny jest stan o maksymalnej entropii Równowaga równość temperatur

9 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 9 Równowaga rynków Termostat Rozkład Boltzmanna uniwersalna funkcja dystrybucji dochodów zależna od temperatury systemu P(E i ) – prawdopodobieństwo stanu o dochodzie E i średni dochód agentów

10 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 10 Równowaga rynków Termostat Prawdopodobieństwo stanu układu oddziaływującego z termostatem δNδNδNδN μ potencjał migracyjny

11 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 11 Równowaga rynków Model spinowy Dystrybucja dochodów w systemie odbywa się według zasady: L agentów ma dochód A N-L agentów ma dochód zero, N - parzyste Liczba stanów, E=L A Warunek równowagi

12 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 12 Oddziaływanie rynków Wolny rynek bogaty T>0 Rynek spinowy biedny T<0 E Entropia połączonych systemów rośnie wolny rynek przejmie część dochodu biednego, ograniczonego rynku!

13 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 13 Równowaga rynków pracy Model spinowy N pracowników na rynku, L - liczba wolnych miejsc Stan równowagi wolnego rynku połowa pracowników nie ma dochodów A dochód pracownika ograniczony z góry stały ograniczony z dołu Bezrobocie występuje jeśli zarobki są ograniczone z góry i z dołu

14 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 14 Termodynamika cen Relacje między strumieniem dóbr, ceną, liczbą kontraktów i temperaturą rynku V(t) – wielkość dóbr, E(t) – ilość wydanych pieniędzy Stan stacjonarny V(t)=V=const, E(t)=E=const S(E,V)=S(E)+S(V) Ciśnienie cena marginalna

15 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 15 Termodynamika cen Model dyskretny Rynek pieniądz +towar prawdopodobne stany rynku - zbiór wszystkich kontraktów c ena marginalna wynika z podstawowych zasad termodynamiki

16 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 16 Rynek o stałej temperaturze Transformacja Legendrea (T,N)=const swobodny przepływ pieniędzy strumień dóbr V 1 V 2 równowaga rynku F = F min

17 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 17 Termodynamika nie-ekstensywna Entropia Tsallisa Entropia systemów złożonych nie jest funkcją addytywną dla q 1 q=1

18 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 18 Maszyna cieplna Pytanie: czy można wyciągnąć pieniądze z rynku wykorzystując termodynamikę? Energię z układu fizycznego można uzyskać tylko wtedy, gdy pojawia się gradient temperatury.

19 Maszyna cieplna P – ciśnienie ~ cena T – ilość dóbr Izotermy P=P(S,T 0 ) dla różnych T 0 Adiabaty P=P(S 0,T) dla różnych S 0

20 Maszyna cieplna Odpowiedź jest trywialna: oczywiście tak! Najprostszy przykład: kupować tanio gdy towaru dużo i sprzedawać drogo, gdy towaru mało. Gdy temperatury rynków są równe, to zysk wynosi V(P 2 -P 1 ) – transformacja różnicy ciśnień otrzymanej przez ogrzewanie w energię mechaniczną. Gdy takich operacji dużo – wielkość dóbr na rynku 1 spada a ceny rosną, a na rynku 2 ilość dóbr wzrasta, a ceny spadają.

21 Maszyna cieplna Załóżmy że możemy regulować temperaturę: Gdy chcemy ochłodzić rynek – kupujemy dobra Gdy chcemy ogrzać rynek – sprzedajemy dobra Zysk: V(P 2 -P 1 ), tu V – ilość dóbr kupionych w temperaturze T 1 i sprzedanych w temperaturze T 2, ale więc zysk z takiej operacji wynosi Sprzedając dodatkową porcję dóbr obniżymy cenę, a czas podczas którego zysk jest osiągany wynosi tylko połowę okrseu cyklu (zakładamy, że przełączanie zachodzi natychmiast).

22 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 22 Liniowe fenomenologiczne równania termodynamiki Każdy przepływ jest funkcją wszystkich bodźców w układzie przy czym kształt f jest tym bardziej skomplikowany im bardziej turbulentny jest przebieg procesu W liniowej termodynamice Onsagera procesów nieodwracalnych dla bardzo małych bodźców przyjmuje się, że ta zależność jest liniowa gdzie współczynniki fenomenologiczne Teoria ta sprawdza się w opisie przewodzenia energii, prądu elektrycznego, pędu, dyfuzji, … 22 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych

23 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 23 Postulat Onsagera (1931): Dla jednorodnie liniowo niezależnych bodźców i jednorodnie liniowo niezależnych przepływów macierz współczynników fenomenologicznych jest symetryczna (czwarta zasada termodynamiki?) - nowy fundamentalny postulat Przykład: siła wywierana na poruszający się ładunek elektryczny przez pole magnetyczne B Postulat Casimira-Onsagera: Jeżeli bodźce są parzystymi funkcjami argumentów, to należą do wielkości typu α, a jeśli nieparzystymi, to typu β. Dla wielkości typu α:, a dla wielkości typu β:. 23 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych

24 Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 24 Literatura [1] R. Milewski, E. Kwiatkowski, Podstawy ekonomii, PWN, 2005 [2] K. Gumiński, Termodynamika procesów nieodwracalnych, PWN, 1983 [3] K. Zalewski, Wykłady z mechaniki i termodynamiki dla chemików, PWN, 1982 [4] V. Sergeev, The thermodynamic approach to market, arXiv: v Lenkowska&Kotowski Termodynamika systemów ekonomicznych 24


Pobierz ppt "Termodynamika systemów ekonomicznych Teresa Lenkowska & Romuald Kotowski."

Podobne prezentacje


Reklamy Google