Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dieta wegetariańskiego biegacza Kuba Sobiecki, dietetyk, Instytut HAPPYMORE, Magazyn Vege.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dieta wegetariańskiego biegacza Kuba Sobiecki, dietetyk, Instytut HAPPYMORE, Magazyn Vege."— Zapis prezentacji:

1 Dieta wegetariańskiego biegacza Kuba Sobiecki, dietetyk, Instytut HAPPYMORE, Magazyn Vege

2 Co na to nauka? Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Dobrze zaplanowana dieta wegańska oraz inne rodzaje diet wegetariańskich są odpowiednie dla osób na wszystkich etapach życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa oraz dorastania, również dla sportowców. Dobrze zaplanowana dieta wegańska oraz inne rodzaje diet wegetariańskich są odpowiednie dla osób na wszystkich etapach życia, włącznie z okresem ciąży i laktacji, niemowlęctwa, dzieciństwa oraz dorastania, również dla sportowców. Craig i wsp., 2009

3 Sportowiec wegetarianin - czyli o co się martwimy Głównie o to, co u każdego wegetarianina : Głównie o to, co u każdego wegetarianina : Białko (?) Białko (?) Energia Energia Żelazo Żelazo Wapń Wapń Cynk Cynk Witamina D Witamina D Witamina B12 Witamina B12 Rodriguez i wsp., 2009

4 Białko (?)

5 Białko roślinne vs zwierzęce Rada Żywności i Żywienia USA: Rada Żywności i Żywienia USA: Diety wegańskie, które zawierają dopełniające się białka roślinne, mogą zapewnić taką samą jakość białka, jak w przypadku białka zwierzęcego. Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Komplementarne białka nie muszą być spożywane w trakcie jednego posiłku, a różne rodzaje aminokwasów, dostarczone z pożywieniem w ciągu całego dnia, zapewniają odpowiedni bilans azotowy u ludzi zdrowych. Celowe łączenie różnych produktów zawierających komplementarne białka nie jest konieczne. Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, 2005; Craig i wsp., 2009

6 Białko (?) Spożycie białka wegan i wegetarian w krajach zachodnich zazwyczaj pokrywa i przekracza zapotrzebowanie organizmu na ten składnik odżywczy Spożycie białka wegan i wegetarian w krajach zachodnich zazwyczaj pokrywa i przekracza zapotrzebowanie organizmu na ten składnik odżywczy Brak niezbitych dowodów, że wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie (sic!) Brak niezbitych dowodów, że wysiłek fizyczny zwiększa zapotrzebowanie (sic!) W praktyce zaleca się zwiększenie ilości w dietach sportowców W praktyce zaleca się zwiększenie ilości w dietach sportowców Craig i wsp., 2009; Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, 2002; Rodriguez i wsp., 2009

7 Białko (?) Zapotrzebowanie na białko: Zapotrzebowanie na białko: 0,8 g/kg masy ciała (98. centyl zdrowej, dorosłej populacji) 0,8 g/kg masy ciała (98. centyl zdrowej, dorosłej populacji) 0,6 g/kg masy ciała (50. centyl zdrowej, dorosłej populacji) 0,6 g/kg masy ciała (50. centyl zdrowej, dorosłej populacji) Zalecenia dla: Zalecenia dla: sportowców uprawiających sporty wytrzymałościowe: 1,2-1,4 g/ kg masy ciała sportowców uprawiających sporty wytrzymałościowe: 1,2-1,4 g/ kg masy ciała wegetarianie +10%: 1,3-1,5 g/ kg masy ciała wegetarianie +10%: 1,3-1,5 g/ kg masy ciała Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, 2002; Rodriguez i wsp., 2009

8 Davis i wsp., 2003

9 Zwiększanie spożycia białka w praktyce Jest dużo łatwiejsze niż się wydaje! Jest dużo łatwiejsze niż się wydaje! Przeciętna osoba - 65 kg (przykład): Przeciętna osoba - 65 kg (przykład): Zapotrzebowanie na energię ~ 2000 kcal Zapotrzebowanie na energię ~ 2000 kcal Zapotrzebowanie na białko ~ 52 g Zapotrzebowanie na białko ~ 52 g Spożycie białka ~ 65 g Spożycie białka ~ 65 g Energia z białka: 13% Energia z białka: 13%

10 Zwiększanie spożycia białka w praktyce Ta sama osoba, trenująca sport wytrzymałościowy: Ta sama osoba, trenująca sport wytrzymałościowy: Zapotrzebowanie na energię: ~ 2800 kcal Zapotrzebowanie na energię: ~ 2800 kcal Zapotrzebowanie na białko ~ 1,4 g x 65 = 91 g Zapotrzebowanie na białko ~ 1,4 g x 65 = 91 g Energia z białka: 13% Energia z białka: 13% Oznacza to, że w przypadku tej osoby spożycie białka uległoby automatycznemu zwiększeniu wraz ze wzrostem spożycia energii. Oznacza to, że w przypadku tej osoby spożycie białka uległoby automatycznemu zwiększeniu wraz ze wzrostem spożycia energii.

11 Białko (?) Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Amerykańskie Stowarzyszenie Dietetyczne: Diety wegetariańskie zaspokajające potrzeby energetyczne i zawierające różnorodne roślinne produkty białkowe, takie jak produkty sojowe, inne rośliny strączkowe, zboża, orzechy i pestki, mogą zapewniać adekwatną ilość białka bez potrzeby stosowania żywności specjalnego przeznaczenia i suplementów. Craig i wsp., 2009

12

13 Energia Dieta wegeteriańska, a w szczególności wegańska, ma niższą gęstość energetyczną (skoncentrowanie energii w jednostce masy produktu) Dieta wegeteriańska, a w szczególności wegańska, ma niższą gęstość energetyczną (skoncentrowanie energii w jednostce masy produktu) W przypadku bardzo intensywnych treningów, może to przyczyniać się do problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię W przypadku bardzo intensywnych treningów, może to przyczyniać się do problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię Rodriguez i wsp., 2009

14 Energia Najlepszym sposobem kontroli odpowiedniego spożycia energii jest utrzymywanie stałej masy ciała Najlepszym sposobem kontroli odpowiedniego spożycia energii jest utrzymywanie stałej masy ciała W przypadku problemów należy: W przypadku problemów należy: Zwiększyć częstotliwość posiłków Zwiększyć częstotliwość posiłków Stosować bardziej intensywne formy obróbki żywności (np. kotlety z roślin strączkowych zamiast całych roślin strączkowych) Stosować bardziej intensywne formy obróbki żywności (np. kotlety z roślin strączkowych zamiast całych roślin strączkowych) Rozważyć zwiększenie spożycia tłuszczu Rozważyć zwiększenie spożycia tłuszczu Rodriguez i wsp., 2009

15 Żelazo Dlaczego takie ważne? Dlaczego takie ważne? Niezbędne do tworzenia białek transportujących tlen Niezbędne do tworzenia białek transportujących tlen Niedobory mogą powodować obniżenie sprawności mięśni, również w przypadku braku anemii Niedobory mogą powodować obniżenie sprawności mięśni, również w przypadku braku anemii Sportowcy - grupa szczególnie narażona na niedobory Sportowcy - grupa szczególnie narażona na niedobory Głównie z powodu niewystarczającego spożycia energii, a co za tym idzie składników odżywczych Głównie z powodu niewystarczającego spożycia energii, a co za tym idzie składników odżywczych Rodriguez i wsp., 2009

16 Wegetarianizm a żelazo Zawartość żelaza hemowego w produktach pochodzenia zwierzęcego Zawartość żelaza hemowego w produktach pochodzenia zwierzęcego < 40% całości żelaza. < 40% całości żelaza. Na diecie tradycyjnej ok. 85% żelaza jest spożywane w formie niehemowej. Na diecie tradycyjnej ok. 85% żelaza jest spożywane w formie niehemowej. Częstotliwość występowania niedokrwistości jest taka sama wśród wegetarian jak u niewegetarian; wegetarianie mają niższe poziomy ferrytyny. Częstotliwość występowania niedokrwistości jest taka sama wśród wegetarian jak u niewegetarian; wegetarianie mają niższe poziomy ferrytyny. Zalecenia dotyczące spożycia żelaza dla wegetarian są 1.8 x większe niż dla ogółu populacji. Zalecenia dotyczące spożycia żelaza dla wegetarian są 1.8 x większe niż dla ogółu populacji. Ball i wsp., 1994; Food and Nutrition Board, Institute of Medicine, 2002

17 Wegetarianizm a żelazo Teoretycznie wegetariańscy sportowcy są bardziej narażeni na niedobory Teoretycznie wegetariańscy sportowcy są bardziej narażeni na niedobory Kobiety (menstruacja => większe straty żelaza, wyższe zapotrzebowanie), długodystansowcy, nastolatki i wegetarianie powinni okresowo badać stężęnie ferrytyny Kobiety (menstruacja => większe straty żelaza, wyższe zapotrzebowanie), długodystansowcy, nastolatki i wegetarianie powinni okresowo badać stężęnie ferrytyny Rodriguez i wsp., 2009

18 Wegetarianizm a żelazo Jak zapobiegać niedoborom? Jak zapobiegać niedoborom? Spożywać pełne, niskoprzetworzone produkty roślinne, ze szczególnym uwzględnieniem roślin strączkowych i warzyw zielonolistnych Spożywać pełne, niskoprzetworzone produkty roślinne, ze szczególnym uwzględnieniem roślin strączkowych i warzyw zielonolistnych Nie przekraczać 3-4 porcji produktów mlecznych dziennie (porcja = szklanka mleka/kubek jogurtu) Nie przekraczać 3-4 porcji produktów mlecznych dziennie (porcja = szklanka mleka/kubek jogurtu) Jeść owoce i warzywa (witamina C) w tych samych posiłkach co rośliny strączkowe, orzechy, pestki i produkty zbożowe (żelazo) Jeść owoce i warzywa (witamina C) w tych samych posiłkach co rośliny strączkowe, orzechy, pestki i produkty zbożowe (żelazo) Nie pić kawy i herbaty w trakcie posiłków Nie pić kawy i herbaty w trakcie posiłków

19 Wapń Wymaga najbardziej świadomego wyboru produktów ze wszystkich pierwiastków, aby pokryć na niego zapotrzebowanie Wymaga najbardziej świadomego wyboru produktów ze wszystkich pierwiastków, aby pokryć na niego zapotrzebowanie Celuj w mg dziennie Celuj w mg dziennie Dieta wegańska wymaga w tym celu stosowania produktów fortyfikowanych w wapń - mlek roślinnych i tofu Dieta wegańska wymaga w tym celu stosowania produktów fortyfikowanych w wapń - mlek roślinnych i tofu Weaver i wsp., 1999

20 Źródła wapnia poza mlekiem Produkty o zawartości mg wapnia (równowartość 1/3-1/2 szklanki mleka): 1/2 szklanki mleka roślinnego fortyfikowanego wapniem szklanka ugotowanych brokułów 2 szklanki surowej lub szklanka ugotowanej kapusty 2 szklanki ugotowanej brukselki mała główka sałaty rzymskiej 2/3 szklanki ugotowanej białej fasoli ¼ szklanki migdałów 10 suszonych fig 2 pomarańcze 60g tofu fortyfikowanego

21 Witamina D Badania z ostatnich lat wykazują, że w okresie jesienno-zimowym powinni suplementować ją wszyscy Badania z ostatnich lat wykazują, że w okresie jesienno-zimowym powinni suplementować ją wszyscy W mięśniach znajdują się jej receptory W mięśniach znajdują się jej receptory Badania sugerują, że odpowiedni stan odżywienia witaminą D może pozytywnie wpływać na wyniki sportowe Badania sugerują, że odpowiedni stan odżywienia witaminą D może pozytywnie wpływać na wyniki sportowe Zalecana dawka od października do marca: ~ 1000 IU/ IU Zalecana dawka od października do marca: ~ 1000 IU/ IU Charzewska i wsp., 2010; Gilsanz i wsp., 2010; Ward i wsp., 2010; Holick i wsp., 2011

22 Witamina B12 NIE istnieją żadne znaczące roślinne źródła tej witaminy NIE istnieją żadne znaczące roślinne źródła tej witaminy POWINNI ją suplementować wszyscy weganie i wegetarianie o niskim spożyciu produktów pochodzenia zwierzęcego POWINNI ją suplementować wszyscy weganie i wegetarianie o niskim spożyciu produktów pochodzenia zwierzęcego Skutki uboczne braku suplementacji: Skutki uboczne braku suplementacji: Anemia Anemia Uszkodzenia układu nerwowego (część z nich nieodwracalna) Uszkodzenia układu nerwowego (część z nich nieodwracalna) Messina i wsp., 2011

23 Woda Odpowiednie nawodnienie jest niezbędne do optymalnej pracy organizmu w trakcie wysiłku Odpowiednie nawodnienie jest niezbędne do optymalnej pracy organizmu w trakcie wysiłku Dobry wskaźnik - kolor moczu: przedział przezroczysty - lekko żółty jest najkorzystniejszy Dobry wskaźnik - kolor moczu: przedział przezroczysty - lekko żółty jest najkorzystniejszy Messina i wsp., 2011

24 Woda - instrukcja obsługi ml na 1-2h przed wysiłkiem ml na 1-2h przed wysiłkiem ml/20 minut wysiłku (szczególnie > 1h) ml/20 minut wysiłku (szczególnie > 1h) Następnie ml za każde 0,5 kg stracone podczas wysiłku Następnie ml za każde 0,5 kg stracone podczas wysiłku Messina i wsp., 2011

25 Węglowodany i glikogen Zalecenia dla sportowców: 6-10 g węglowodanów/kg masy ciała Zalecenia dla sportowców: 6-10 g węglowodanów/kg masy ciała Znaczna część sportowców ma kłopoty z osiągnięciem tego poziomu (wyparcie węglowodanów przez białko i tłuszcz) Znaczna część sportowców ma kłopoty z osiągnięciem tego poziomu (wyparcie węglowodanów przez białko i tłuszcz) Kompozycja diety wegetariańskiej sprzyja wysokiemu spożyciu węglowodanów i zazwyczaj nie wymaga pod tym względem specjalnych starań Kompozycja diety wegetariańskiej sprzyja wysokiemu spożyciu węglowodanów i zazwyczaj nie wymaga pod tym względem specjalnych starań Rodriguez i wsp., 2009; Fogelholm, 2003

26 Węglowodany i glikogen Węglowodany dla maratończyków na 2 dni przed startem: Węglowodany dla maratończyków na 2 dni przed startem: g/kg masy ciała => zalecana dieta bardzo wysokowęglowodanowa, niskotłuszczowa g/kg masy ciała => zalecana dieta bardzo wysokowęglowodanowa, niskotłuszczowa Burke, 2007

27 Posiłki przed i po biegu Posiłek przed treningiem/startem powinien być wysokowęglowodanowy i powinien być spożyty na tyle wcześnie, aby uzyskać uczucie komfortu w momencie rozpoczęcia wysiłku Posiłek przed treningiem/startem powinien być wysokowęglowodanowy i powinien być spożyty na tyle wcześnie, aby uzyskać uczucie komfortu w momencie rozpoczęcia wysiłku W przypadku biegaczy długodystansowych, moment oraz kompozycja posiłku po biegu nie ma krytycznego znaczenia W przypadku biegaczy długodystansowych, moment oraz kompozycja posiłku po biegu nie ma krytycznego znaczenia Rodriguez i wsp., 2009

28 Wegetarianizm a wyniki Dostępne dane nie pozwalają na dokładne określenie wpływu wegetarianizmu na wyniki w sporcie Dostępne dane nie pozwalają na dokładne określenie wpływu wegetarianizmu na wyniki w sporcie Przeprowadzone do tej pory badania nie wykazują różnic pomiędzy wegetarianami a osobami na diecie tradycyjnej Przeprowadzone do tej pory badania nie wykazują różnic pomiędzy wegetarianami a osobami na diecie tradycyjnej Craig i wsp., 2009; Nieman, 1999

29 Potencjalne korzyści Dieta gęsta odżywczo, oparta na pełnych produktach roślinnych może wspomagać funkcję układu odpornościowego (infekcje górnych dróg oddechowych są częste u biegaczy długodystansowych) Dieta gęsta odżywczo, oparta na pełnych produktach roślinnych może wspomagać funkcję układu odpornościowego (infekcje górnych dróg oddechowych są częste u biegaczy długodystansowych) Z tej perspektywy ważne są kwasy omega 3: Z tej perspektywy ważne są kwasy omega 3: Łyżka zmielonego siemienia lnianego lub 30g orzechów włoskich pokrywa zapotrzebowanie Łyżka zmielonego siemienia lnianego lub 30g orzechów włoskich pokrywa zapotrzebowanie Do rozważenia: suplement DHA Do rozważenia: suplement DHA Fuhrman i wsp., 2010

30 Gęstość odżywcza 100Surowe zielone, liściaste warzywa (sałata, jarmuż, szpinak, pietruszka) 97Inne zielone warzywa (kapusta, brokuł, seler, cukinia) 50Nie-zielone, nie- skrobiowe warzywa (buraki, cebula, pomidory, kalafior, papryka) 48Rośliny strączkowe (fasola, soczewica, ciecierzyca) 45Owoce 35Warzywa skrobiowe (ziemniaki, dynia, marchew, kabaczek, pasternak) 22Pełne ziarna (brązowy ryż, jęczmnień, proso, owies) 20Surowe orzechy i pestki (migdały, pestki dyni i słonecznika, itp.) 15 Ryby 13Odtłuszczony nabiał 11Dziczyzna i drób 11Jajka 8Czerwone mięso 4Pełnotłusty nabiał 3Ser 2Białe ziarna 1Rafinowane oleje 0Słodycze, cukier


Pobierz ppt "Dieta wegetariańskiego biegacza Kuba Sobiecki, dietetyk, Instytut HAPPYMORE, Magazyn Vege."

Podobne prezentacje


Reklamy Google