Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dr hab. Marcin Miłkowski, IFiS PAN. O czym będzie mowa  Mit złego Kartezjusza i funkcjonalizm  Ucieleśnienie w filozofii XX w. i lingwistyce  Tezy.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dr hab. Marcin Miłkowski, IFiS PAN. O czym będzie mowa  Mit złego Kartezjusza i funkcjonalizm  Ucieleśnienie w filozofii XX w. i lingwistyce  Tezy."— Zapis prezentacji:

1 Dr hab. Marcin Miłkowski, IFiS PAN

2 O czym będzie mowa  Mit złego Kartezjusza i funkcjonalizm  Ucieleśnienie w filozofii XX w. i lingwistyce  Tezy ucieleśnienia  Czy ucieleśnienie jest banalne?

3 Kartezjusz dla opornych  Prostacka wersja kartezjanizmu:  Procesy umysłowe są niefizyczne, a ciało jest fizyczne. Dlatego ucieleśnienie to zaprzeczenie kartezjanizmu.  Ale to bzdura.  Emocje, percepcja, ruch są wedle Kartezjusza cielesne; tylko myślenie i język wymagają nierozciągłej duszy.

4 Funkcjonalizm a kartezjanizm?  Wieloraka realizacja – jeśli zachodzi, to ciało nie jest kluczowe.  Kluczowa jest tylko struktura funkcjonalna ciała.  A przy założeniu komputacjonizmu można łatwo wyobrazić sobie, że dusza to program komputerowy, a mózg to komputer, który go wykonuje…  Tylko że tego rodzaju pogląd bodaj nigdy nie pojawił się w realnych badaniach i modelach.

5 Realniejszy kartezjanizm  Jednak zakłada się, że istnieje zasadnicza różnica między percepcją i motoryką a myśleniem jako takim.  Tak jak Fodor: różnica między procesami modularnymi a centralnymi.  Czy myślenie wymaga ciała? W jaki sposób?

6 Filozofia i ciało w XX w.  Nurty fenomenologiczne i kantowskie w filozofii podkreślają cielesność podmiotu poznawczego:  Późny Husserl, Heidegger, Merleau-Ponty  Marksizm historyczny, personalizm chrześcijański (od Lukacsa do Mouniera),  Też pragmatyzm amerykański  Poznanie jako sprzęgnięte z postrzeganiem i działaniem

7 Lakoff: ciało metaforą poznania  Struktury poznawcze opierają się na metaforach, a te odwołują się do cielesności.  Struktura gramatyki jest możliwa, gdyż możliwe jest planowanie działań – ewolucyjnie opiera się na planach ruchu

8 Glenberg i Kaschak (2002): język i działanie  Badani mieli ocenić, czy zdanie jest sensowne.  Zdania brzmiały np. „Otwórz szufladę”.  Ale trzeba było wtedy przesunąć joystick do przodu…

9 Czym jest ucieleśnienie?  Bardzo wiele nurtów teoretycznych w filozofii i kognitywistyce akceptuje tezę, że procesy poznawcze są cielesne.  Wiele z nich wiąże się z enaktywizmem, ale o tym – w następnym odcinku

10 Czym jest ucieleśnienie?  Ciało warunkuje i ogranicza procesy poznawcze.  W tej wersji przyjmowane powszechnie:  rozwojowa psychologia Piageta,  psychologia ekologiczna Gibsona,  psycholingwistyka Łurii i Wygotskiego,  robotyka behawioralna Brooksa,  neoempiryzm Barsalou…

11 Sześć głównych poglądów  Wg Margaret Wilson można wyróżnić sześć głównych poglądów związanych z ucieleśnieniem poznania.  1: Poznanie jest usytuowane (kontekstowe).  Oznacza to, że zachodzi w kontekście percepcji i działania.  Celem poznania nie jest poznanie, lecz sprawne działanie organizmu w otoczeniu.

12 Sześć głównych poglądów  2: Poznanie jest pod presją czasu.  Procesy poznawcze należy rozumieć jako interakcję z otoczeniem, mającą wyraźne czasowe ograniczenia.  To wiąże się naturalnie z dynamicyzmem.  W wersji Chemero: radykalnie ucieleśniony dynamicyzm bez reprezentacji.

13 Sześć głównych poglądów  3: Środowisko ułatwia procesy poznawcze, bo zmniejsza ich złożoność.  Mrówka może po prostu wrócić do mrowiska po swoich zapachowych śladach…

14 Sześć głównych poglądów  4: Otoczenie jest częścią systemu poznawczego.  To teza rozszerzonego umysłu, która jest nieco kłopotliwa, bo jeśli tak, to umysły nie mają w ogóle otoczenia ;)  Istotne jest jednak to, że interakcja między systemem a otoczeniem jest ciągła i częsta.

15 Poznanie rozproszone  Procesy poznawcze wymagające poznawczego podziału pracy można określić mianem „poznania rozproszonego” (distributed cognition).  Praca w laboratorium badawczym  Tradycyjne metody nawigacji morskiej i lotniczej (badania Edwina Hutchinsa)

16 Poznanie rozproszone  W kognitywistyce zauważalny jest zwrot społeczny – bada się zjawiska intersubiektywne i społeczne, od rozumienia umysłów innych stworzeń i uwspólnioną uwagę, po koordynację działań na wielu skalach czasowych.  W ujęciu naukoznawców (science and technology studies) rozproszony system poznawczy w laboratorium obejmuje wiele osób i narzędzia badawcze.

17 Laboratory Life (Latour i Woolgar 1979)  Antropologiczne studium pracy w laboratorium:  Badacze traktowani jak plemię tubylców, które obsługuje aparaturę, aby w efekcie długotrwałych prac produkować publikacje…  Latour ma skłonności do idealizmu („tworzenie faktów naukowych”), co jest typowe dla naiwnych filozoficznie badaczy. O tym jednak za tydzień!

18 Sześć głównych poglądów  5: Poznanie służy działaniu.  Celem poznania nie jest tworzenie maksymalnie dokładnych reprezentacji, lecz działanie adekwatne w danych okolicznościach.  Wskazuje się na istotność emocji, o których jeszcze będzie mowa.

19 Wokółświaty Uexkülla  Jakob von Uexküll ( ) – biolog niemiecki  Organizmy to podmioty poznawcze, które żyją w swoich wokółświatach (Umwelten) – pełnych przedmiotów ważnych dla nich.

20 Sześć głównych poglądów  6: Poznanie off-line jest cielesne.  Procesy myślenia, też abstrakcyjnego, opierają się na procesach sensomotorycznych.  Dotyczy to wyobraźni, rozumowania, świadomości, planowania, pojęć…

21 Eksperyment Roba Goldstone’a (2010) x 7

22 Banalność cielesności?  Fodor: tak, tak, ale to wszystko banał. Pewnie, że systemy wejściowe i wyjściowe są cielesne.  Czym różni się ucieleśnienie od tezy fizykalizmu (lub materializmu)?  Dokładniej: na czym polega swoiście cielesna natura procesów poznawczych?

23 Trzy odpowiedzi (za Shapiro)  Poznanie należy pojmować wyłącznie w cielesnych kategoriach.  Mało wiarygodne, niektóre badania bez mówienia o ciele się obywają.  Poznanie można badać inaczej, badając tylko procesy cielesne.  Typowe dla radykalnego ucieleśnienia Chemero. Ale trudności z problemami reprezentacyjnymi.  Poznanie jest konstytuowane przez procesy cielesne.  Najciekawsza teza. Choć nadal kontrowersyjna…

24 Konstytuowanie a przyczynowość  Znowu mamy problem: czy to tylko związki przyczynowe, czy też konstytuujące system poznawczy?  Związek przyczynowy: zwykle pojmowany jako diachroniczny (przyczyny poprzedzają skutki); relacja przechodnia, przeciwzwrotna i przeciwsymetryczna.  Konstytuowanie: związek może być synchroniczny; relacja przechodnia.  Ale czy zwrotna?  I czy symetryczna?

25 Konstytuowanie  Weźmy robienie naleśników.  Czy wyrobienie masy jest konstytutywne dla naleśnika?  A użycie miski?  A smażenie naleśnika?  Coś jest konstytutywne dla ciasta, jeśli naleśnik nie może bez tego w ogóle istnieć.

26 Argument z mózgów w słoju  Jednym ze znanych argumentów przeciwko sceptycyzmowi jest argument Hilarego Putnama odwołujący się do „mózgów w naczyniu”.  Kontrargument wychodzi od założenia, że argument Putnama nie działa.  Nie działa, bo zakłada przyczynową teorię odniesienia.

27 Argument z mózgów w słoju  1. Jeśli procesy pozamózgowe są konstytutywne dla poznania, to sam mózg nie wystarcza dla procesów poznawczych.  2. Mózg w słoiku wystarcza dla procesów poznawczych. ZATEM:  Procesy pozamózgowe nie są konstytutywne dla poznania (modus tollens).

28 Odpowiedź ucieleśnieniowców  Przesłanka 2 jest nieprawdziwa: żeby zachodziły procesy poznawcze, nie wystarcza sam mózg.  Żeby podtrzymać iluzję, trzeba by mieć bardzo dużo maszynerii zewnętrznej, faktycznie równoważnej funkcjonalnie ciału.

29 Podsumowanie  Ucieleśniona wizja poznania jest powszechnie przyjmowana w bardzo wielu nurtach filozoficznych i kognitywistycznych.  W wersji najsłabszej uznaje się, że procesy poznawcze wymagają cielesnego podłoża.  W mocniejszej – że sam mózg nie wystarcza do istnienia procesów poznawczych.  W najmocniejszej – że bez ciała nie ma poznawanego świata. To jednak już są ekscesy enaktywizmu, a to już zupełnie inna historia na przyszły tydzień ;)

30 Dalsze lektury  Wilson, Margaret Six views of embodied cognition. „Psychonomic bulletin & review” 9 (4): 625–636. doi: /BF


Pobierz ppt "Dr hab. Marcin Miłkowski, IFiS PAN. O czym będzie mowa  Mit złego Kartezjusza i funkcjonalizm  Ucieleśnienie w filozofii XX w. i lingwistyce  Tezy."

Podobne prezentacje


Reklamy Google