Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dźwignice ŚRODKI TRANSPORTU BLISKIEGO TYLKO DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH !!! TYLKO DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO !!! Rozpowszechnianie w każdej postaci zabronione DŹWIGNICE.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dźwignice ŚRODKI TRANSPORTU BLISKIEGO TYLKO DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH !!! TYLKO DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO !!! Rozpowszechnianie w każdej postaci zabronione DŹWIGNICE."— Zapis prezentacji:

1 Dźwignice ŚRODKI TRANSPORTU BLISKIEGO TYLKO DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH !!! TYLKO DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO !!! Rozpowszechnianie w każdej postaci zabronione DŹWIGNICE I DŹWIGI 1 TEMAT 3 LINY

2 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI – LINY 2 LINY – PODZIAŁ OGÓLNY R m = do 120 [MPa] Rysunki: Materiały firmy DRUMET LINY WŁÓKIENNE STALOWESZTUCZNE NATURALNE R m = do 140 [MPa] R m = do 2400 [MPa] Wytrzymałość: Zastosowanie w dźwignicach: Wciągniki, wielokrążki ręczne, wiązanie ładunków Wciągniki, wielokrążki ręczne, pasy - zawiesia Cięgna nośne, cięgna bezpieczeństwa, cięgna napędowe Przykłady przekrojów:

3 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI – LINY WŁÓKIENNE 3 LINY WŁÓKIENNE - MATERIAŁY NATURALNE: - KONOPIE - MANILA (DZIKI BANANOWIEC) - SIZAL (LIŚCIE AGAWY) - BAWEŁNA - LEN - JUTA Zalety: - Odporne na ścieranie (sizalowe) - Przyjazne dla środowiska - Odporne na substancje zasadowe - Odporne na rozpuszczalniki Problemy: - Wrażliwość na wilgoć - Wrażliwość na ciepło - Podatne na uszkodzenia mechaniczne - Higroskopijność - absorbują wodę (Dlatego natłuszcza się je i smołuje)

4 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI – LINY WŁÓKIENNE 4 LINY WŁÓKIENNE - MATERIAŁY Zdjęcia: Materiały firmy Fajer SZTUCZNE: - NYLON (polimer z grupy poliamidów) - STYLON (polimer z grupy poliamidów) - POLIPROPYLEN (polimer z grupy poliolefin) - POLIESTER Własności: - Wysoka wytrzymałość - Odporność na ścieranie - Wysoka rozciągliwość - Absorbują wilgoć - Niska odporność na kwasy - Nie unoszą się na wodzie - Temperatura topnienia - 215ºC - Wysoka wytrzymałość na zrywanie - Odporność na ścieranie - Nie tworzy pętli, nie skręca się - Nie absorbuje wody - Lekka – unosi się na wodzie - Odporna na substancje chemiczne i organiczne - Temperatura topnienia - 165ºC - Wysoka wytrzymałość na zrywanie - Odporność na ścieranie - Prężne i miękkie w stanie mokrym - Nie unoszą się na wodzie - Niska rozciągliwość - Temperatura topnienia - 260ºC

5 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI – LINY WŁÓKIENNE 5 LINY WŁÓKIENNE - PORÓWNANIA PORÓWNANIE LIN WŁÓKIENNYCH (NATURALNYCH I SZTUCZNYCH) ZE STALOWYMI Źródła: Materiały firmy DRUMET LINA JutowaLnianaSizalowaPolipropylenPoliester6x7-FC6x7-IWRC Średnica [mm] 10 Nośność [kg] *5640* Ciężar wł. [kg/100m] Średnica [mm] 18 Nośność [kg] *18300* Ciężar wł. [kg/100m] * - dla R m drutów 1570 MPa

6 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI – LINY STALOWE 6 BUDOWA LINY DRUT SPLOTKA LINA Rdzeń liny Splotka (linisko) Pojedynczy drut Lina Źródła: Materiały firmy CASAR Oprócz tego w skład liny mogą wchodzić: elementy wypełniające, powłoki drutów i splotek, powłoki zabezpieczające całych lin i smary.

7 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 7 DRUTY STALOWE Źródła: PN-EN :2008 Rysunki: A. Tytko., „Transport linowy, cz.3”, UWN-D, Kraków, Druty wykonuje się zazwyczaj ze stali węglowej zwykłej jakości o zawartości węgla % Druty używane do produkcji lin wykonuje się w klasach (R m ): N/mm N/mm N/mm N/mm 2 Wg PN-EN :2008 istnieją trzy klasy lin stalowych: 1770 N/mm 2 Wymagana wytrzymałość na rozciąganie od 1570 N/mm 2 do 1960 N/mm N/mm 2 Wymagana wytrzymałość na rozciąganie od 1770 N/mm2 do 2160 N/mm N/mm 2 Wymagana wytrzymałość na rozciąganie od 1960 N/mm2 do 2160 N/mm 2 Przekroje drutów stalowych: Okrągłe – powszechne zastosowanie V, R, Q – jako druty rdzeniowe do splotek owalnych i trójkątnych Z, H, T – do lin o konstrukcji zamkniętej i pół-zamkniętej Liny wykonane z użyciem drutów kształtowych

8 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 8 DRUTY STALOWE – TECHNOLOGIA PRODUKCJI Materiał wyjściowy Walcówka hutnicza - średnica kilka – kilkanaście mm - wytrzymałość R m – kilkaset MPa Trawienie Ciągnienie Patentowanie Chłodzenie Cynkowanie - ogniowe - elektrolityczne Na maszynie ciągarskiej. Następuje zgniot i rekrystalizacja pod wysokim ciśnieniem (uzyskuje się długie, wzdłużnie ułożone kryształy). Duża wytrzymałość na rozciąganie, ale mała na zginanie i skręcanie. Wielokrotnie powtarzany proces ciągnienia daje druty o oczekiwanej średnicy i wysokiej wytrzymałości na rozciąganie. Zwijanie w kręgi Obróbka cieplna polegająca na hartowaniu izotermicznym stali. Powoduje to wytworzenie struktury drobnoziarnistej, która umożliwia ponowienie procesu ciągnienia oraz polepsza właściwości plastyczne drutu. Cały cykl powtarzany jest wielokrotnie ze względu na ograniczenie wielkością pojedynczego zgniotu Ochrona przed korozją

9 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 9 BUDOWA LINY – TYPOWE SPLOTKI Seale Warrington Filler Druty warstwy zewnętrznej są jednakowej średnicy i zwykle większe niż druty warstw wewnętrznych. W warstwie zewnętrznej przestrzenie pomiędzy drutami grubymi są wypełnione drutami cienkimi. Przestrzenie pomiędzy zasadniczymi drutami w splotce są wypełnione cienkimi drutami. Źródła: Materiały firmy CASAR Warrington - Seale Druty warstwy zewnętrznej są jednakowej średnicy i zwykle większe niż druty warstw wewnętrznych. Warstwa wewnętrzna ma budowę jak splotka typu Warrington.

10 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 10 BUDOWA LINY - SPLOTKI Źródła: A. Tytko., „Transport linowy, cz.3”, UWN-D, Kraków, 2008 Rodzaje styków Styk punktowy: Wszystkie druty w tej samej splotce mają tą samą długość. Występuje zawsze, gdy poszczególne warstwy splotki są zwite w przeciwną stronę. Druty zachowują się jak belki podparte w wielu punktach. Styk liniowy: W poszczególnych warstwach splotki druty mają różną długość. Rozkład naprężeń stykowych jest równomierny, nie występują naprężenia typu Hertza. Styk punktowo - liniowy: Warstwy wykonane naprzemiennie raz ze stykiem punktowym a raz z liniowym. Rzadko stosowane. Styk powierzchniowy: Przy zastosowaniu drutów kształtowych – np.: naprzemiennie ułożone druty okrągłe i typu T. Kontakt na całej powierzchni bocznej. Styk powierzchniowo - liniowy: Występuje w splotkach kompaktowanych jako efekt plastycznego zdeformowania splotek o styku liniowym

11 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 11 BUDOWA LINY - SPLOTKI Splotki konwencjonalne Splotki kompaktowe Źródła: Materiały firmy CASAR A. Tytko., „Transport linowy, cz.3”, UWN-D, Kraków, 2008 Rodzaje styków w splotkach

12 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 12 BUDOWA LINY – SPLOTKI KOMPAKTOWE Rysunki: A. Tytko., „Transport linowy, cz.3”, UWN-D, Kraków, 2008 Zalety lin kompaktowanych: - większa siła zrywająca przy zmniejszonej średnicy zewnętrznej - zwiększona elastyczność - większa trwałość wynikająca z grubszych drutów i uszczelnienia zewnętrznej powierzchni liny - większa odporność na korozję i tarcia powierzchniowe - lepsza praca na bębnach - mniejsza podatność na wydłużanie Liny kompaktowane wykonywane są ze splotek drutu okrągłego, które w procesie produkcyjnym zostają zagniatane. Proces produkcji polega na przepuszczeniu splotki standardowej przez urządzenie kompaktujące (ciągadło lub głowicę kompaktującą). Podczas procesu kompaktowania splotki liny ulegają odkształceniu plastycznemu, zmieniają swój kształt co skutkuje zmniejszeniem się średnicy liny oraz wygładzeniem jej zewnętrznej powierzchni. Jakość pracy poszczególnych drutów w splotce oraz samych splotek ulega dużej poprawie.

13 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 13 RDZENIE Źródła: A. Tytko., „Transport linowy, cz.3”, UWN-D, Kraków, 2008 Golis b., Pilarczyk. J., Muskalski Z., Błażejowski Z., „Liny stalowe”, Częstochowa 2006 Sztuczne (SFC) Włókienne (FC) Naturalne (NFC) (Bawełna, juta, konopie) Stalowe (WC) W postaci liny stalowej (IWRC) W postaci splotki stalowej (WSC) Mieszane (EPIWRC) Z tworzyw sztucznych (SPC) Własności rdzeni włókiennych: Większa giętkość i elastyczność liny. Pewne oparcie dla splotek liny. Są wewnętrznym zbiornikiem smaru. Wyschnięte chłoną wodę i przyczyniają się do korozji wewnętrznej liny. Wyeksploatowane narażone są na degradację biologiczną (gnicie, butwienie). Powodują mniejszą odporność liny na naciski poprzeczne oraz zmniejszają siłę zrywającą linę. Zachowują swe własności w temperaturach tylko do 200ºC Własności rdzeni ogólnie: Nadają linie kształt przekroju poprzecznego. Wyznaczają oś liny. Podpierają splotki, rdzenie z pełnych tworzyw sztucznych zabezpieczają splotki przez stykaniem się ze sobą. Zużycie rdzenia zawsze skutkuje przyśpieszonym zużyciem liny. Podczas pracy przejmuje obciążenia poprzeczne i zapobiega odkształceniom liny. Tłumi też drgania poprzeczne. Wpływa na sztywność poprzeczną i odkrętność liny. (Rdzenie pełne) (Metale + polimery)

14 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 14 BUDOWA LINY – TECHNOLOGIA PRODUKCJI Maszyny do wykonywania lin – splotarki koszowe lub karuzelowe Schemat splotarki koszowej Rysunki własne. Bęben z linką rdzenia Bębny ze splotkami lub drutami Splotki lub druty Obrotnica Napęd Lina nawinięta na bęben Głowica skręcająca Gotowa lina lub splotka Liczba bębnów (szpul) ze splotkami zależy od budowy liny (żądanej liczby splotek w linie)

15 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE BUDOWA LINY – KONSTRUKCJE LIN STALOWYCH Liny jednozwite – splotka jako lina Wykonywane z drutów o jednakowej średnicy. Duża sztywność poprzeczna. Wykonywane z rdzeniami włókiennymi lub stalowymi. Liny podatne na pękanie pojedynczych drutów wewnątrz liny. Stosowane w układach wielokrążków z niewielkimi promieniami przewijania przez krążki przy niewielkim natężeniu pracy. Źródła: Materiały firmy DRUMET 1x7 1x19 1x37 Mogą być wykonywane z drutów okrągłych lub kształtowych. Wykonywane w wielu operacjach poprzez nakładanie kolejnych warstw drutów. Można tak osiągnąć duże średnice (nawet ponad 100mm). Nakładając naprzemiennie warstwy w różnych kierunkach uzyskuje się linę nieodkrętną. Ze względu na konieczność wykonywania lin jednozwitych w osobnych operacjach są drogie, ale też bardzo trwałe. Stosowane jako liny odciągowe. Liny dwuzwite okrągłosplotkowe o punktowym styku drutów 6x7 FC 6x19 FC 6x37 FC 6x37 IWRC 15

16 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE BUDOWA LINY – KONSTRUKCJE LIN STALOWYCH Liny dwuzwite okrągłosplotkowe o liniowym styku drutów (przykłady) Źródła: Materiały firmy DRUMET 6x19S-FC 6x19W-FC 6x25F-FC Typowe konstrukcje liny określane przez budowę splotki: Seale (S), Warrington (W), Warrington-Seale (WS), Filler (F). Liny Seale są odporne na ścieranie i na korozję. Ze względu na grube druty zewnętrzne nie przekraczają 32 mm średnicy. Liny Warrington charakteryzują się dużą odpornością na zginanie i giętkością. Liny dość tanie. Najczęściej wykorzystywane są liny Warrington-Seale ze względu na zachowanie walorów zarówno lin typu Seale jak i Warrington. Liny bardzo odporne na naciski jednostkowe i nadają się do pracy przy niskich stosunkach D/d. Liny Filler stosowane często w napędach ciernych dźwigów. Liny o dużej elastyczności i tanie. Liny dwuzwite okrągłosplotkowe nieodkrętne (przykłady) 16 6x31WS-FC Zasada budowy 18x7 WSC 18x7 FC 12/15 Nieodkrętność zazwyczaj uzyskiwana poprzez skręcenie w warstwach przeciwstawnie do siebie. Stosowane również w dźwignicach.

17 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE BUDOWA LINY – KONSTRUKCJE LIN STALOWYCH Liny stalowe o splotkach deformowanych plastycznie (przykłady) Źródła: Materiały firmy DRUMET Deformacja plastyczna (kompaktowanie) uzyskana w operacjach walcowania, zgniatania lub przeciągania splotek o liniowym styku drutów. Ze względu na to, że składa się z wielu cienkich splotek liny te są giętkie i odporne na przeginanie. Stosunkowo gładka zewnętrzna powierzchnia zapewnia dużą odporność na ścieranie. Także trwałość jest wysoka (dużo wyższa niż zwykłych lin dwuzwitych). Wykonywane często jako odporne lub częściowo odporne na kręcenie. Wadą jest nietypowy, lawinowy wzrost liczby pęknięć w schyłkowych etapach życia liny. Stosowane również w dźwignicach. Liny dwuzwite kowarkowane 6/25 12/K12 19/K16 K19/K16 19/K18 Liny kowarkowane również poddane są deformacji plastycznej. W przeciwieństwie jednak do kompaktowanych operacja zagniatania lub młotkowania wykonywana jest na całej (gotowej) linie. Charakteryzują się znakomitą odpornością na ścieranie i wysoką siłą zrywającą linę. Stosowane np. w leśnictwie. 6/26 17

18 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 18 BUDOWA LINY – NAZEWNICTWO (PN-EN :2000) Część słowna (np. nazwa handlowa liny) Źródła: PN-EN :2000 Średnica nominalna liny LINA 32 – 6 x 36 – WS – IWRC 1770 B zS Liczba splotek Liczba drutów w splotce (dodatkowo oznaczenie V dla splotek trójkątnych, Q dla owalnych, P dla płaskich, K dla kompaktowanych). Budowa splotki:Symbol: Lina jednozwita- brak Lina z punktowym stykiem- M Lina ze stykiem kombinowanym- N Lina typu Seal- S Lina typu Warrington- W Lina typu Filler- F Lina typu Warrington - Seal- WS Klasa wytrzymałości drutów: 1570, 1760, 1960, Powłoki galwaniczne:Symbol: Druty bez powłoki- U Druty ocynkowane (klasa B)- B Druty ocynkowane (klasa A)- A

19 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 19 BUDOWA LINY – NAZEWNICTWO (PN-EN :2000) Część słowna (np. nazwa handlowa liny) Źródła: PN-EN :2000 LEWOSKRĘTNA PRAWOSKRĘTNA PRZECIWZWITA WSPÓŁWZWITA LINA 32 – 6 x 36 – WS – IWRC 1770 B zS Rodzaj rdzenia:Symbol: Rodzaj rdzenia: Symbol: Rdzeń włókienny- FC Rdzeń ze splotki linowej- WSC Naturalny rdzeń włókienny - NFC Rdzeń z niezależnej liny stalowej- IWRC Syntetyczny rdzeń włókienny- SFCRdzeń z liny ze splotek kompakt.- IWRC(K) Rdzeń ze stałego polimeru- SPCRdzeń z liny w osłonie polimeru- EPIWRC Rdzeń stalowy- WC Lina jednozwita:Symbol: Kierunek zwicia prawy- Z Kierunek zwicia lewy- S Lina jednozwita:Symbol: Lina przeciwzwita, prawa- sZ Lina przeciwzwita, lewa- zS Lina współzwita, prawa- zZ Lina współzwita, lewa- sS

20 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 20 UMOCOWANIE KOŃCA LINY – SERCÓWKA + ZACISKI KABŁĄKOWE Prawidłowe Max 5d Nieprawidłowe Źródła: Materiały firmy CASAR

21 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 21 ZASADA CIĘCIA LIN 1. Położenie końcowej części drutu służącego do owijania wzdłuż liny, a drugim końcem drutu owija się linę. 2. Drut należy nawinąć na długości około 3 średnic ciętej liny po każdej stronie. 3. Zakręcić oba końce drutu do owijania. 4. Można dokonać przecięcia liny. Źródła: Materiały firmy CASAR

22 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 22 POMIAR ŚREDNICY LINY 1. Prawidłowy pomiar Źródła: Materiały firmy CASAR 2. Nieprawidłowy pomiar

23 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 23 OCENA ZUŻYCIA I WYMIANY Lina powinna być badana na całej długości. Szczególną uwagę zwraca się na następujące miejsca: - końcowa część liny w pobliżu zabezpieczenia końca, - część liny przechodząca przez krążki linowe lub zblocza, - część liny spoczywająca na krążku wyrównawczym, - część liny obciążona cieplnie, - część liny, która jest ścierana uwarunkowaniami zewnętrznymi (otwór, kant). KRYTERIA OCENY Falistość Linę należy wymienić, gdy d 1 > 4/3 d d 1 - średnica odkształconej liny na długości < 25d (d-średnica nominalna liny) Źródła: PN-90/M-80255

24 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 24 KRYTERIA OCENY Deformacja w kształcie koszyka Występuje wtedy, gdy warstwa zewnętrzna splotek wydłuży się bardziej niż wewnętrzna. Może się to wydarzyć przy nagłym obciążeniu luźnej liny. Lina z taką deformacją kwalifikuje się do natychmiastowej wymiany. Wyciśnięcie drutu Niektóre druty wybrzuszają się po przeciwległej stronie do rowka krążka linowego tworząc pętle – tu najczęściej jest to efekt obciążeń dynamicznych. Uszkodzenie typowe dla lin mechanizmów podnoszenia. Lina z taką deformacją kwalifikuje się do natychmiastowej wymiany. Źródła: PN-90/M-80255

25 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 25 Źródła: PN-90/M KRYTERIA OCENY Miejscowe zmiany średnicy liny Z reguły sytuacje takie dotyczą deformacji lub pęknięcia rdzenia liny. Przy dużych deformacjach linę należy wymienić. Powstanie pętli Zapętlenie liny z rozkręceniem splotu i wydostaniem się rdzenia włókiennego. Lina z taką deformacją kwalifikuje się do natychmiastowej wymiany.

26 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 26 Źródła: PN-90/M KRYTERIA OCENY Charakter i liczba pękniętych drutów Przy przekroczonych liczbach pękniętych drutów w zewnętrznych splotkach linę należy wymienić. Inne kryteria: - Pęknięcia drutów przy zakończeniu. - Miejscowe zgrupowanie pękniętych drutów. - Rozerwanie splotek. - Zużycie zewnętrzne. - Korozja. - Zmniejszona sprężystość.

27 Dźwignice DŹWIGNICE I DŹWIGI - LINY STALOWE 27 Źródła: PN-ISO :1998 DOBÓR LIN STALOWYCH wg. PN – ISO :1998 Współczynniki bezpieczeństwa i doboru GNP Współczynnik bezpieczeństwa Z p Bębny h 1 Krążki h 2 Krążki wyrównawcze h 3 M13,1511,212,511,2 M23,3512,514,012,5 M33,5514,016,012,5 M44,0016,018,014,0 M54,5018,020,014,0 M65,6020,022,416,0 M77,1022,425,016,0 M89,0025,028,018,0


Pobierz ppt "Dźwignice ŚRODKI TRANSPORTU BLISKIEGO TYLKO DO CELÓW DYDAKTYCZNYCH !!! TYLKO DO UŻYTKU WEWNĘTRZNEGO !!! Rozpowszechnianie w każdej postaci zabronione DŹWIGNICE."

Podobne prezentacje


Reklamy Google