Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Marek Pankowski Sektor MSP w czasie kryzysu - kondycja i potrzeby Toruń, 6 maja 2009.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Marek Pankowski Sektor MSP w czasie kryzysu - kondycja i potrzeby Toruń, 6 maja 2009."— Zapis prezentacji:

1 Marek Pankowski Sektor MSP w czasie kryzysu - kondycja i potrzeby Toruń, 6 maja 2009

2  Pojęcie i rola sektora MSP  Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP  Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców  Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu  Wzorce zachowań MSP w kryzysie Plan prezentacji

3 Pojęcie i rola sektora MSP

4 Pojęcie i rola sektora MSP - definicja Sektor MSP tworzą mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, które zatrudniają mniej niż 250 osób i których roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub całkowity bilans roczny nie przekracza 43 mln euro *. Kategoria przedsiębiorstwa Liczba zatrudnionych osób Roczny obrót Całkowity bilans roczny średnie< 250≤ 50 mln euro (1996 – 40 mln euro) ≤ 43 mln euro (1996 – 27 mln euro) małe< 50≤ 10 mln euro (1996 – 7 mln euro) ≤ 10 mln euro (1996 – 5 mln euro) mikro< 10≤ 2 mln euro (wcześniej niedefiniowane) ≤ 2 mln euro (wcześniej niedefniowana) lub Powyższe progi definicyjne przedsiębiorców oraz związki, w jakich oni pozostają z innymi przedsiębiorstwami (niezależne, partnerskie i związane) decydują o kwalifikacji do poszczególnych kategorii, a co za tym idzie do wsparcia ze strony państwa. * Zob. Wyciąg z art. 2 Załącznika do zalecenia Komisji Europejskiej z dnia 6 maja 2003 r. dotyczący definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw.

5 Pojęcie i rola sektora MSP - rola sektora Udział podmiotów sektora w ogólnej liczbie przedsiębiorstw Udział przedsiębiorstw sektora w tworzeniu PKB Udział w ogólnej liczbie pracujących w przedsiębiorstwach Wskaźnik firm sektora MSP na 1 tys. mieszkańców Wskaźnik przeżywalności firm Stan sektora MSP w UE w Polsce ~99% ok. 66% ok. 60% 40% 75% 99,88% 70,10% 47,70% 37% ok. 60%

6 Pojęcie i rola sektora MSP - rola sektora  Biorąc pod uwagę fundamentalną rolę sektora MSP w gospodarce, państwo polskie stwarza de nomine korzystne warunki dla funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw tego sektora poprzez*:  inicjowanie zmian stanu prawnego sprzyjających rozwojowi mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców, w tym dotyczących dostępu do środków finansowych pochodzących z kredytów i pożyczek oraz poręczeń kredytowych  wspieranie instytucji umożliwiających finansowanie działalności gospodarczej na dogodnych warunkach w ramach realizowanych programów rządowych  wyrównywanie warunków wykonywania działalności gospodarczej ze względu na obciążenia publicznoprawne  ułatwianie dostępu do informacji, szkoleń i doradztwa  wspieranie instytucji i organizacji działających na rzecz przedsiębiorców  promowanie współpracy mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców z innymi przedsiębiorcami polskimi i zagranicznymi. * Zob. art. 103 Ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

7 Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP

8 Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - pojęcie i przyczyny kryzysu  Kryzys finansowy jest to zjawisko ekonomiczne, zapoczątkowane w USA, polegające na załamaniu rynku finansowego i bankowego, na skutek zapaści rynku pożyczek hipotecznych wysokiego ryzyka  Przyczyny kryzysu finansowego  styl życia społeczeństwa amerykańskiego oparty na kredytach i konsumpcji oraz niskiej stopie oszczędności  niedostateczny nadzór i zmiany w regulacjach sektora bankowego (zniesienie przepisu o zakazie łączenia bankowości inwestycyjnej i detalicznej oraz liberalizacja przepisów o ochronie przed nadmiernym ryzykiem banków i towarzystw ubezpieczeniowych)  pożyczki hipoteczne udzielane przez banki osobom o marginalnych możliwościach finansowych (ang. subprime mortgage)  polityka banku centralnego USA (FED), stymulująca rozwój gospodarki amerykańskiej (po pęknięciu giełdowej bańki internetowej w 2002 r.), utrzymująca niski poziom stóp procentowych, który doprowadził do zalania rynku tanim pieniądzem i „napompowania bańki” na rynku nieruchomości

9  rozwój instrumentów pochodnych na bazie kredytów hipotecznych, np. w postaci obligacji strukturyzowanych, czyli czerpanie zysków przez banki i instytucje finansowe ze spłacanych przez ludność kredytów hipotecznych  wobec symptomów przegrzania gospodarki FED zaczął podnosić stopy procentowe, które ostatecznie przyczyniły się do wzrostu liczby niespłacanych kredytów i pęknięcia bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości. Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - pojęcie i przyczyny kryzysu

10  Skutki kryzysu na świecie  produkty krajowe brutto państw OECD ulegają zmniejszeniu, państwa te wchodzą w stan recesji gospodarczej  akcje spółek notowanych na giełdach światowych od sierpnia 2007 roku straciły już ponad 16 bilionów euro na swojej wartości 1  brak zaufania na rynku finansowym, zagrażający utratą płynności finansowej wielu banków oraz ograniczeniami w kredytowaniu przedsiębiorstw Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - skutki kryzysu na świecie 1 Zob. High level group on financial supervision – de Larosière Group Report

11  upadłość, nacjonalizacja, dokapitalizowanie lub przejęcia kilkunastu bardzo dużych instytucji finansowych (np. pospieszne dokapitalizowanie głównych banków w USA: Merill Lynch, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Citygroup czy Lehman Brothers w marcu i kwietniu 2008 r., by zapobiec ich upadłości 1 )  dla uniknięcia efektu domina, bankructwa banków, przedsiębiorstw, bezrobocia i kryzysu gospodarczego, porównywalnego do kryzysu stulecia z 1929 r., rządy krajów wysokorozwiniętych podjęły na ogromną skalę finansową interwencję w działania stabilizacyjne (wykup długów, dokapitalizowanie i inne), zwłaszcza dla zasłużonych instytucji finansowych 2  spowolnienie gospodarcze w wielu krajach, straty inwestorów, wzrost bezrobocia 3 Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - skutki kryzysu na świecie 1 Mimo tych wysiłków 4-ty bank inwestycyjny Lehman Brothers nie uzyskawszy dalszego wsparcia od FED zmuszony został do ogłoszenia upadłości we wrześniu 2008 r. 2 Skalę interwencji państwowych ocenia się na 3 bln $ (za dziennikiem „Rzeczpospolita” z dnia r.) 3 Według prognozy OECD w 2009 r. nastąpi spadek PKB w krajach rozwiniętych, przy dalszym wzroście PKB w Chinach i Indiach

12  Skutki kryzysu w Polsce 1  geneza kryzysu nie ma bezpośredniego źródła w Polsce  kryzys finansowy na świecie stanowi jednak zagrożenie dla naszej gospodarki, głównie na skutek pogorszenia perspektyw globalnego wzrostu gospodarczego, w tym popytu na rynkach największych partnerów  polska gospodarka odczuła skutki kryzysu finansowego pośrednio poprzez pogorszenie koniunktury światowej, spadek zaufania pomiędzy instytucjami finansowymi, większą niepewność transakcji na rynku walutowym  na rynku kredytowym nastąpiło zaostrzenie kryteriów przyznawania kredytów oraz wzrost kosztów pozyskania pieniądza na rynku kapitałowym Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - skutki kryzysu w Polsce 1 Por. Działania Ministerstwa Gospodarki na rzecz stabilności i rozwoju, projekt 9 marca 2009

13  specyficzną cechą polskiej gospodarki jest to, że przejawy kryzysu w pierwszej kolejności widoczne były na rynku kapitałowym (spadek cen akcji spółek giełdowych), następnie bankowym, a obecnie mamy do czynienia z sygnałami spowolnienia gospodarki realnej  biorąc pod uwagę polski system bankowy (w zasadzie brak kredytów typu subprime mortgage) oraz relatywnie niższą od krajów wysokorozwiniętych skalę zadłużenia gospodarstw domowych i firm, nie można mówić o kryzysie w Polsce, lecz o spowolnieniu gospodarczym wywołanym przez światowy kryzys finansowy Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - skutki kryzysu w Polsce

14  spowolnienie gospodarcze w Polsce może wpłynąć na: ►wzrost deficytu budżetu państwa i JST, na skutek zmniejszonych wpływów podatkowych oraz ewentualnych wydatków na działania stablizacyjne ►spadek dynamiki tempa wzrostu gospodarczego ►spadek tempa eksportu  aż 90,61% przedsiębiorców sektora MSP uważa, że przetrwa kryzys, nawet jeśli potrwa on dłużej niż jeden rok; 41,73% nie dostrzega wpływu kryzysu na sytuację finansową swojej firmy; a 7% zaobserwowało wzrost przychodów w związku z kryzysem; firmy będą szukać oszczędności, ale większość z nich nie zamierza zwalniać pracowników ani obniżać wynagrodzeń 1 Kryzys finansowy i jego wpływ na sektor MSP - skutki kryzysu w Polsce 1 Zob. badanie Firmy.net przeprowadzone w dniach 5-6 marca 2009 na próbie 2310 przedsiębiorcach sektora MSP

15 Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców

16 Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców - bariery rozwoju przedsiębiorczości 1 Najczęściej wskazywaną barierą jest wysokość podatków i opłat (30% badanych – najmniej w 10-letniej historii badania) Udział wskazań na konkurencję innych małych przedsiębiorstw wzrósł dwukrotnie w porównaniu z I poł r. Bariery związane z rynkiem pracy (koszt siły roboczej, kwalifikacje) przestały być dla przedsiębiorców ważne) 1 Raport Departamentu Analiz i Prognoz Ministerstwa Gospodarki, Warszawa, marzec 2009

17  W ocenie istniejących przepisów i procedur z zakresu prawa podatkowego przeważają opinie negatywne (45%, tendencja malejąca)  Ocena przepisów z zakresu prawa pracy również jest negatywna, a udział negatywnych opinii nie maleje (w II poł r. był najwyższy w ostatnich dwóch latach)  Co drugi przedsiębiorca ocenia przepisy z zakresu sądownictwa gospodarczego średnio, ocen negatywnych było blisko 40%, zaś pozytywnych nieco ponad 10% (w ostatnich kilku latach przedsiębiorcy odnotowali poprawę w tym zakresie)  W przypadku przepisów i procedur związanych z kontrolą działalności gospodarczej spada liczba pozytywnych opinii, zaś liczba negatywnych utrzymuje się na tym samym poziomie (rośnie liczba odpowiedzi umiarkowanych) Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców - ocena istniejących przepisów i procedur

18  Skutki kryzysu odczuła mniej niż połowa firm (39%)  Ponad połowa stwierdziła, że kryzys będzie miał wpływ na firmy w tym roku  Wśród firm średnich skutki kryzysu odczuła ponad połowa firm, ale nie było firm, które zdeklarowały zakończenie działalności z powodu kryzysu  Najbardziej podatne na kryzys okazały się firmy świadczące usługi przewozowe Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców - wpływ kryzysu finansowego na sytuację przedsiębiorstw (badanie wykonane na początku roku 2009)

19 "Kryzys finansowy" nie przełożył się na sytuację w mojej firmie i nie spodziewam się aby w obecnym roku miał na nią wpływ Do tej pory moja firma nie odczuła skutków "kryzysu finansowego", lecz spodziewam się, że wpłynie on na sytuację mojej firmy w tym roku Moja firma odczuła skutki "kryzysu finansowego" (mniejszy popyt, ograniczenie płynności, itp.), lecz odbieram to jako przejściowe osłabienie koniunktury W związku z "kryzysem finansowym" rozważam zakończenie działalności gospodarczej w obecnym roku

20  Wskaźnik rozwoju sektora spadł do poziomu najniższego od drugiego półrocza 2005 r.  Najgorsze oczekiwania odnośnie sytuacji w pierwszej połowie obecnego roku sformułowały firmy małe Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców - ocena perspektyw rozwojowych sektora MSP Czy sądzi Pan/i, że I półrocze 2009 r. będzie okresem w którym małe firmy rozwiną się? Struktura odpowiedzi w podziale na rozmiar firmy

21  Udziały firm, które zwiększyły przychody w porównaniu z poprzednim półroczem były mniej więcej takie jak w roku ubiegłym (za wyjątkiem firm średnich, w których udział ten był znacznie niższy)  Jednocześnie udziały firm deklarujących spadek przychodów były we wszystkich grupach firm wyższe niż rok temu  Odpowiedzi na pytanie o przewidywania dotyczące przychodów w I półroczu bieżącego roku były bardzo pesymistyczne (co druga firma spodziewa się spadku bądź znacznego spadku)  2/3 ankietowanych firm odnotowało w II półroczu 2008 r. zysk i było to o 10% mniej niż w rekordowym II półroczu 2007 roku. Wybrane trendy rozwojowe sektora MSP w świetle badań przedsiębiorców - kondycja finansowa przedsiębiorstw

22 Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

23  Na poziomie Unii Europejskiej, Komisja Europejska 28 listopada ubiegłego roku przedstawiła pakiet ratunkowy dla gospodarki Wspólnoty, przewidujący zaangażowanie 200 mld euro (1,5% PKB UE) na dwie podstawowe grupy działań, które mają służyć ożywieniu i utrzymaniu wzrostu gospodarczego UE  komponent fiskalny, którego celem jest zwiększenie siły nabywczej i wykreowanie dodatkowego popytu w gospodarce  10 działań z zakresu reform strukturalnych, służących poprawie konkurencyjności i zatrudnieniu w gospodarce  W reakcji na pakiet ratunkowy Komisji Europejskiej, Rząd Polski przyjął „Plan stabilności i rozwoju – wzmocnienie gospodarki Polski wobec światowego kryzysu gospodarczego” 1, którego głównymi celami są:  zapewnienie stabilności finansów publicznych  działania na rzecz stabilności systemu finansowego  działania na rzecz wzrostu gospodarczego 1 Łączny koszt Planu ma wynieść 91,3 mld złotych

24  W odniesieniu do MSP plan antykryzysowy przewiduje między innymi:  poprawę dostępu przedsiębiorców do zewnętrznych źródeł finansowania za pośrednictwem funduszy pożyczkowych i poręczeniowych ►organem odpowiedzialnym za budowę funduszy pożyczkowych jest PARP, a poręczeniowych BGK (we współpracy ze środowiskami funduszy pożyczkowych i poręczeniowych) ►źródłem finansowania będą środki przeznaczone na ten cel z RPO (~1,5 mld złotych)  ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do wsparcia na realizację branżowych projektów promocyjnych z zakresu eksportu lub sprzedaży na Jednolitym Rynku Europejskim poprzez: ►nowelizację rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie udzielenia pomocy de minimis (zwiększenie kwoty pomocy na jeden projekt, wprowadzenie możliwości refundacji kosztów poniesionych przed dniem złożenia wniosku) ►źródłem finansowania będzie budżet państwa Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

25  ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do wsparcia na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych poprzez: ►nowelizację Rozporządzenia, o którym mowa wyżej (nowy wzór umowy o dofinansowanie, możliwość refundacji kosztów poniesionych przed dniem złożenia wniosku) ►źródłem finansowania będzie budżet państwa  ułatwienie przedsiębiorcom dostępu do wsparcia na realizację przedsięwzięć wydawniczych promujących eksport lub sprzedaż na JRE (rozszerzony zostanie katalog kosztów kwalifikowanych oraz skrócony termin wypłaty dotacji)  wsparcie finansowe dla eksporterów na rynek wschodni (finansowanie kredytów przed- i powysyłkowych oraz ubezpieczenia i gwarancje związane z kredytowaniem działalności eksportowej) Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

26  zapewnienie przedsiębiorcom dostępu do wysokiej jakości usług o charakterze informacyjnym w zakresie eksportu oraz prowadzenia inwestycji w ramach Poddziałania POIG ►usługi te będą świadczone poprzez Centra Obsługi Inwestorów i Eksporterów (COIE) w Urzędach Marszałkowskich ►wielkość środków: 17,8 mld euro; źródła finansowania: POIG – EFRR 85%, środki budżetowe: 15%  wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych poprzez nowelizację Ustawy Prawo energetyczne oraz przyspieszenie rozwoju technologicznego w sektorze OZE ►działania będą realizowane w ramach POIiŚ ►zakłada się, że do roku 2020 w każdej polskiej gminie powstanie jedna biogazownia, wykorzystująca biomasę pochodzenia rolniczego (realizacja programu wpłynie na utworzenie dużej ilości MSP) Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

27  ułatwienie w zakładaniu i prowadzeniu firm oraz zmniejszenie uciążliwości kontroli prowadzonych w przedsiębiorstwach ►pomysł „jednego okienka” wszedł w życie 31 marca 2009 r. ►koncepcja „zero okienka”, czyli zakładanie firmy przez Internet ma wejść w życie 1 lipca 2011 r.  instrument szybkiego reagowania (ISR), który umożliwi przedsiębiorstwom dotkniętym kryzysem uzyskanie wsparcia doradczego i szkoleniowego w opracowaniu planu restrukturyzacji firmy ►ten sposób wsparcia realizowany będzie w ramach POKL przez PARP ►przewidywany budżet: 35 mln złotych Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

28  działalność szkoleniowa, doradcza, informacyjna PARP skierowana do przedsiębiorców i instytucji otoczenia biznesu polegająca na: ►działalności szkoleniowej skierowanej do konsultantów PK, przedsiębiorców oraz osób zamierzających rozpocząć własną działalność gospodarczą ►działalności doradczej PARP, tzw. coaching dla przedsiębiorców ►działalności informacyjno-promocyjnej (KSU) ►prowadzeniu badań i analiz oraz wydawaniu publikacji informujących MSP o wpływie kryzysu na gospodarkę, branże oraz wskazywanie instrumentów wsparcia procesów restrukturyzacji ►bezpośrednie finansowanie przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej w ramach „polityki drugiej szansy” Obszary wsparcia państwa dla sektora MSP w czasie kryzysu

29 Wzorce zachowań MSP w kryzysie

30  Generalna tendencja  koncentracja na działalności bieżącej  ograniczone myślenie długofalowe  Typowe zjawiska lub zachowania przedsiębiorstw na poszczególnych obszarach funkcjonalnych  produkcja i rynek ►ograniczenie rynków zbytu ►nasilenie konkurencji, w tym cenowej ►zmniejszenie transakcyjnej siły dostawców ►zwiększenie transakcyjnej siły dużych odbiorców  Majątek i technologia ►zahamowanie lub ograniczenie przedsięwzięć inwestycyjnych (spadek nakładów inwestycyjnych) ►zmniejszenie wdrożeń nowych rozwiązań technologicznych

31  zasoby ludzkie ►stabilizacja lub spadek poziomu zatrudnienia ►stabilizacja lub spadek poziomu wynagrodzeń ►ograniczenie wydatków na rozwój i kształcenie pracowników  finanse ►spadek cen i wartości sprzedaży produkcji lub usług ►możliwe problemy z płynnością finansową ►wzrost przeterminowanych należności (zatory płatnicze) ►trudności w pozyskaniu zewnętrznych źródeł finansowania („czarna lista” branż lub rodzajów usług w bankach) Wzorce zachowań MSP w kryzysie

32  Mimo wyraźnych oznak spowolnienia gospodarczego należy skoncentrować aktywność na rynku, zarówno w wymiarze krótko, jak i długookresowym  A ponadto należy:  racjonalizować koszty stałe i zmienne  dostosować poziom i strukturę zatrudnienia do krótko i długookresowej strategii działania  dostosować przedsięwzięcia inwestycyjne zarówno w wymiarze rzeczowym, finansowym, jak i czasowym do strategii rozwoju przedsiębiorstwa, które zawsze powinno być zdeterminowane szansami i możliwościami rynkowymi  dążyć do bezpiecznej płynności i dodatnich wyników finansowych Wzorce zachowań MSP w kryzysie - rekomendacja dla przedsiębiorców sektora MSP

33  Szanse dla przedsiębiorstw sektora MSP wynikające ze spowolnienia gospodarczego (kryzysu)  kryzys może stać się „trampoliną” do skoku na wyższy poziom rozwoju na skutek: ►aliansów strategicznych lub przejęć firm, które znalazły się w trudnej sytuacji rynkowej lub finansowej ►wzmocnienia niższy rynkowej kosztem lub dzięki innym uczestnikom gry ekonomicznej na rynku  kryzys może być także szansą dla wizjonerskich działań i wykreowania nowych liderów rynkowych ►z wykorzystaniem funduszy europejskich do zmian opartych na innowacjach i najnowszych technologiach Wzorce zachowań MSP w kryzysie - szanse dla przedsiębiorstw sektora MSP wynikające ze spowolnienia gospodarczego (kryzysu)

34 Dziękuję za uwagę dr Marek Pankowski Prezes Zarządu ul. Składowa 5, Poznań T: , F:


Pobierz ppt "Marek Pankowski Sektor MSP w czasie kryzysu - kondycja i potrzeby Toruń, 6 maja 2009."

Podobne prezentacje


Reklamy Google