Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Szkolenie 6-godz. ŚCITT1 Inwentyka Prakseologia Inwentyka Inwentyka naturalna Inwentyka analityczna.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Szkolenie 6-godz. ŚCITT1 Inwentyka Prakseologia Inwentyka Inwentyka naturalna Inwentyka analityczna."— Zapis prezentacji:

1 Szkolenie 6-godz. ŚCITT1 Inwentyka Prakseologia Inwentyka Inwentyka naturalna Inwentyka analityczna

2 Szkolenie 6-godz. ŚCITT2 Inwentyka naturalna stymulowana Inwentyka analityczna Metody inwentyki Obszary inwentyki Inwentyka spontaniczna

3 Szkolenie 6-godz. ŚCITT3 Rozwój metod zapisu informacji

4 Szkolenie 6-godz. ŚCITT4 Sylabus i pismo fonetyczne dom, chleb, mleko, - alfabet łaciński dom, chleb, mleko, - alfabet łaciński дом, хлеб, молоко - cyrylica дом, хлеб, молоко - cyrylica σπιτι, ψομη, γχαλα, - alfabet grecki Pismo sylabowe – sylabus Pismo fonetyczne

5 Szkolenie 6-godz. ŚCITT5 1.Test wielokanałowego przetwarzania informacji 2.Wyobraźnia i zdrowy rozsądek 3.Trójpolówka kreatywności Siła i słabość ludzkiego umysłu

6 Szkolenie 6-godz. ŚCITT6 1. Lewo – prawo półkulowe myślenie Stepy Akermańskie A.Mickiewicz Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi; Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu

7 Szkolenie 6-godz. ŚCITT7 2. Myślenie lewo półkulowe Wjechałem wozem na rozległą przestrzeń, Jechałem wśród wysokich traw i zarośli, Wokół szum wiatru i duża ilość kwiatów, Ciągle omijałem nierówności i kępy roślin

8 Szkolenie 6-godz. ŚCITT8 Poezja nowoczesna i tradycyjna Księżyc świeci pusta ulica księżyc świeci człowiek ucieka księżyc świeci człowiek upadł człowiek zgasł księżyc świeci Pusta ulica Twarz umarłego Kałuża wody. T.Różewicz Księżyc świeci II W poświacie księżyca Po pustej ulicy Biegnie spóźniony człowiek, Czy przed czymś ucieka, Czy ktoś nań gdzieś czeka, Któż kiedy o tym się dowie? Biegnie, upada, Coś do siebie gada; Powietrze łapie z wysiłkiem. Jeszcze jedno westchnienie I ostatnie spojrzenie Na zamgloną w półmroku ulicę, W bladym świetle księżyca Obojętna ulica Kałużą wody twarz bladą rozjaśnia, I to światło księżyca I ta pusta ulica, Są jak świeca wraz z życiem wygasłe...

9 Szkolenie 6-godz. ŚCITT9 Metoda Kartezjusza Wiedza pewna Wiedza pewna, to wiedza uzasadniona w taki sposób, że żadna argumentacja nie będzie w stanie osłabić mocy tego rozumowania oraz wiedza możliwa do przekazywania innym

10 Szkolenie 6-godz. ŚCITT10 Założenia metody Kartezjusza 1.Wiedza pewna jest osiągalna, trzeba tylko zdobywać ją metodycznie 2.Wszystkie nauki nie są niczym innym, jak ludzką mądrością, która pozostaje jedna i ta sama, chociaż stosuje się do różnych przedmiotów nie większą od nich zapożycza rozmaitość niż światło słońca od różnorodności rzeczy, które oświeca. 3. Poznając świat, należy dążyć do tak szczegółowego, jak to tylko możliwe w danych warunkach poznania jego natur prostych, to jest dostępnych oglądowi umysłu i możliwych do ujęcia aktem jednorazowej intuicji.

11 Szkolenie 6-godz. ŚCITT11 Dyrektywy Kartezjusza 1. Nigdy nie przyjmować za prawdziwą żadnej rzeczy, zanim by jako taka nie została rozpoznana przeze mnie w sposób oczywisty: co znaczy, aby starannie unikać pośpiechu i uprzedzeń oraz aby nie zawrzeć w swych sądach nic ponadto, co jawi się przed mym umysłem tak jasno i wyraźnie, że nie miałbym żadnego powodu, by o tym powątpiewać 2. Dzielić każde z badanych zagadnień na tyle cząstek, na ile by się dało i na ich rozwiązania. ile byłoby potrzeba dla najlepszego ich rozwiązania.

12 Szkolenie 6-godz. ŚCITT12 Dyrektywy Kartezjusza 3. Prowadzić swe myśli w porządku, poczynając od przedmiotów najprostszych 3. Prowadzić swe myśli w porządku, poczynając od przedmiotów najprostszych i najdostępniejszych poznaniu i wznosić się po trochu, jakby po stopniach, i najdostępniejszych poznaniu i wznosić się po trochu, jakby po stopniach, aż do poznania przedmiotów bardziej złożonych, przyjmując porządek nawet aż do poznania przedmiotów bardziej złożonych, przyjmując porządek nawet wśród tych przedmiotów, które bynajmniej z natury swej nie wyprzedzają się wśród tych przedmiotów, które bynajmniej z natury swej nie wyprzedzają się wzajemnie. 4. Czynić wszędzie wyliczenia tak całkowite i przeglądy tak powszechne, wzajemnie. 4. Czynić wszędzie wyliczenia tak całkowite i przeglądy tak powszechne, aby być pewnym, że nic nie zastało pominięte. aby być pewnym, że nic nie zastało pominięte.

13 Szkolenie 6-godz. ŚCITT13 Przemieszczanie się środka ciężkości obszaru Polski na przestrzeni dziejów

14 Szkolenie 6-godz. ŚCITT14 Zmienność liczby kształtu obszaru Polski L k = R - r R+r

15 Szkolenie 6-godz. ŚCITT15 Zmienność położenia izofrakt granic Polski na przestrzeni dziejów

16 Szkolenie 6-godz. ŚCITT16 Położenie izofrakt w okresie

17 Szkolenie 6-godz. ŚCITT17 1.Metoda randomizacji zbiorów cech 2.Skrzynka morfologiczne Zwickyego Metody morfologiczne

18 Szkolenie 6-godz. ŚCITT18 Badanie morfologiczne A = A 1, A 2, A 3 ………A B = B 1, B 2, B 3 ……… B R = R 1, R 2, R 3 ……… R Zbiory homologów:

19 Szkolenie 6-godz. ŚCITT19 Badanie morfologiczne A – zbiór długości płóz jezdnych: - ok. 250 – 350 mm – np. łyżwy, - ok. 700 – 1200 mm – np. sanki różnych rodzajów, - ok – 2000 mm – np. narty B – zbiór ilości płóz w jednym komplecie sprzętu: - 1 płoza np. snowboard, - 2 płozy np. sanki, narty, łyżwy, - 3 płozy np. skibob - 4 płozy np. saneczki bobslejowe. C – zbiór szerokości jednej płozy: - 1 – 5 mm np. łyżwy, - 60 – 80 mm np. narty, – 240 mm np. Snowboard

20 Szkolenie 6-godz. ŚCITT20 Zbiory formujące A { 250, 300, 700, 800, 1200, 150, 1700, l n } B { 1, 2, 3, n n } C { 1,2,3, 20,25, 30, 60, 80, 100, 140, 160, 180, S n }

21 Szkolenie 6-godz. ŚCITT21 Wybór zbioru S 1 ( 250, 1, 1 ) - płoza o długości 250 mm i szerokości ostrza 1 mm, 1 sztuka (?) S 2 ( 300, 2, 2 ) - płoza o długości 300 mm, szerokości 2 mm, 2 sztuki/kpl S n-1 ( ) S n ( l n, n n, S n )

22 Szkolenie 6-godz. ŚCITT22 Analiza wyników badania morfologicznego ad A - czy nie może istnieć sprzęt o długości płozy zdecydowanie powyżej 2000mm, np mmm ? ad B - czy 4 płozy to istotnie maksimum? ad C - czy szerokość snowboardu 240 mm nie może być radykalnie powiększona?

23 Szkolenie 6-godz. ŚCITT23 Skrzynka morfologiczna

24 Szkolenie 6-godz. ŚCITT24 Analiza morfologiczna metoda randomizacji elementów zbiorów Analiza morfologiczna metoda randomizacji elementów zbiorów Zestawienie graficznej interpretacji natężenia cech jakościowych w odniesieniu do domowych ekspresów do kawy

25 Szkolenie 6-godz. ŚCITT25 Zestawienie wartościujące cech użytkowych ekspresów

26 Szkolenie 6-godz. ŚCITT26 Zbiór cech po randomizacji kolumnowej

27 Szkolenie 6-godz. ŚCITT27 Zbiór cech po randomizacji wierszowej

28 Szkolenie 6-godz. ŚCITT28 Wektor inercji O WiWi Mechanika Chemia Elektronika IWK

29 Szkolenie 6-godz. ŚCITT29 Linie życia systemów technicznych

30 Szkolenie 6-godz. ŚCITT30 Krzywa S- kształtna N T A P P B B C C A A Nieprzekraczalna bariera ekologiczna Bariera ekonomiczna Bariera dopuszczalnych ekologicznych szkód

31 Szkolenie 6-godz. ŚCITT31 Koincydencja Krzywej S-kształtnej z poziomami innowacji N T 4 i

32 Szkolenie 6-godz. ŚCITT32 Koincydencja krzywej S kształtnej z zyskiem N T Zysk na wynalazku Nakłady i straty Wzrost zysków Spadek zysków

33 Szkolenie 6-godz. ŚCITT33 Zadanie wynalazcze i innowacyjne 1.Nie wiadomo, czy w ogóle istnieje rozwiązanie. 2.Nie znane są metody, są metody podobne. 3.Wynalazek, to coś, czego jeszcze nie było. 4.Nie znane są metody realizacji pomysłu. 5.Nie wiadomo, czy to się opłaci.

34 Szkolenie 6-godz. ŚCITT34 Zadanie rutynowe, a zadanie wynalazcze 1.Zadania z matematyki: znane wzory, twierdzenia, metody i procedury postępowania. 2.Zadania z fizyki: znane zjawiska, ich opisy i ujęcie ilościowe, a także podstawowe metody obliczeniowe. 3.Zadania z chemii: znane prawa, wzory, zależności stechiometryczne itd

35 Szkolenie 6-godz. ŚCITT35 Poziomy zadań innowacyjnych i wynalazczych 1.Poziom: Obiekt nie zmienia się co do zasady działania i głównych szczegółów konstrukcyjnych. 2.Obiekt zmienia się nieznacznie: zasada działania pozostaje stała. 3.Obiekt ulega daleko posuniętej modyfikacji. 4.Obiekt zmienia się w pełni. 5.Zmienia się cały system, powstaje nowa dziedzina gospodarki

36 Szkolenie 6-godz. ŚCITT36 Uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych 1. Uwarunkowania zewnętrzne: o Konkurencja, o Koniunktura gospodarcza kraju i regionu, o Moda, o Sytuacja polityczna o Sytuacje nieprzewidywalne: wojny, kataklizmy, itp

37 Szkolenie 6-godz. ŚCITT37 Uwarunkowania potrzeb innowacyjnych i wynalazczych 1. Uwarunkowania wewnętrzne: o Dążenie do obniżki kosztów własnych, o Dążenie do podniesienia wydajności produkcji, o Dążenie do wyeliminowania braków, o Problemy kadrowe, o Polityka zarządu firmy.

38 Szkolenie 6-godz. ŚCITT38 Strategia innowacji produktu 1.Okres rozpowszechnienia: duże zyski + napór konkurencji. 2.Okres wstępny: duże ryzyko + duże potencjalne zyski. 3.Obniżka poziomu zysków.

39 Szkolenie 6-godz. ŚCITT39 Podstawy podejmowania decyzji innowacyjnych 1.Prognozowanie kosztów innowacji. 2.Prognozowanie kosztów jakości. 3.Prognozowanie zysków. 4.Analiza trendów i faz krzywych S-kształtnych, konkurencji (własnych wyrobów i konkurencji obcej)

40 Szkolenie 6-godz. ŚCITT40 Ograniczenia decyzyjne 1.Ograniczenia zewnętrzne Warunki ogólnogospodarcze, Sytuacja społeczno – polityczna, Moda. Prognoza rozwoju naukowo - technicznego

41 Szkolenie 6-godz. ŚCITT41 Ograniczenia decyzyjne 1.Ograniczenia wewnętrzne Potencjał własny, Faza rozwoju branży, Pozycja własnej formy na tle sytuacji rynkowej. Polityka jakości obowiązująca w firmie.

42 Szkolenie 6-godz. ŚCITT42 Idealny wynik końcowy IWK

43 Szkolenie 6-godz. ŚCITT43 Pojęcie sprzeczności technicznej WYKAZ WSKAŹNIKÓW SYSTEMU TECHNICZNEGO, KTÓRE TRZEBA POPRAWIĆ I KTÓRE POGARSZAJĄ SIĘ, W PRZYPADKU KONTYNUACJI ICH DROGI ROZWOJU ` 01. Ciężar obiektu ruchomego21. Moc 02. Ciężar obiektu nieruchomego22. Straty energii 03. Długość obiektu ruchomego23. Straty substancji 04. Długość obiektu nieruchomego24. Straty informacji 05. Powierzchnia obiektu ruchomego25. Straty czasu 06. Powierzchn. obiektu nieruchomego26. Ilość substancji

44 Szkolenie 6-godz. ŚCITT44 Metody usuwania sprzeczności Podstawowe zasady usuwania sprzeczności technicznych Fragment całości, obejmującej 50 podstawowych chwytów 01. ZASADA ROZDROBNIENIA: a) rozdzielić obiekt na niezależne części; b) uczynić obiekt składanym; c) powiększyć stopień rozdrobnienia obiektu. 11. ZASADA "ZAWCZASU PODŁOŻONEJ PODUSZKI": a) kompensować niewysoką pewność obiektu zawczasu przygotowanymi środkami awaryjnymi 03. ZASADA MIEJSCOWEJ JAKOŚCI: a) przejść od jednorodnej struktury obiektu lub zewnętrznego środowiska (zewnętrznego oddziaływania) do niejednorodnej; b) różne części obiektu powinny pełnić różne funkcje; c) obiekt powinien znajdować się w optymalnych dla jego pracy warunkach. 15. ZASADA DYNAMIKI: a) charakterystyki obiektu (lub zewnętrznego środowiska) powinny zamieniać się tak, aby być optymalnymi na każdym etapie pracy; b) rozdzielić obiekt na części, zdolne przemieszczać się względem siebie.

45 Szkolenie 6-godz. ŚCITT45 Matryca skojarzeń sprzeczności i metod ich usuwania Matryca metod i sprzeczności, czyli: co zgodnie z warunkami zadania należy zmienić i co ulegnie pogorszeniu po wprowadzeniu zmian Fragment całości, obejmującej 508 pozycji 10/26 10/27 10/28 10/29 10/ /26 23/27 23/28 23/29 23/ /26 36/27 36/28 36/29 36/ /31 10/32 10/33 10/34 10/ /31 23/32 23/33 23/34 23/ /31 36/32 36/33 36/34 36/ /36 10/37 10/38 10/ /36 23/37 23/38 23/ /36 36/37 36/38 36/

46 Szkolenie 6-godz. ŚCITT46 Przykład: W metalowym korpusie przyrządu znajduje się otwór w który wtłoczono kulkę. Po pewnym czasie – dla wykonania prac naprawczych – zaszła potrzeba wyjęcia kulki. Jak to jednak zrobić, jeśli otwór jest ślepy, a kulka wprasowana na amen. Zachodzi tu sprzeczność: kulkę trzeba wyjąć – kulka nie może być wyjmowana, a konstrukcja rozbierana. W przytoczonej wyżej tabeli elementów typowych sprzeczności technicznych znajdujemy skonfliktowane elementy: 10 - siła, 34 – łatwość naprawy, 33 - łatwość eksploatacji Daje to zazwyczaj kilka możliwych skojarzeń skonfliktowanych elementów analizy, w naszym przykładzie dwa: 10/33 i 10/34

47 Szkolenie 6-godz. ŚCITT47 Najbardziej owocne wydają się zasady: 11, 25, 15 i 28, czyli: Zasada zawczasu podłożonej poduszki, Zasada samoobsługi, Zasada dynamiki i Zasada zamiany mechanicznego schematu Należy teraz rozważyć wszelkie możliwe techniczne realizacje dyspozycji zawartych w treści zasad. Sugestywnie brzmi zasada zawczasu podłożonej poduszki czyli pod kulkę należy coś włożyć, co ułatwi jej wyciągnięcie. Zasada 25 sugeruje, że powinno się to zrobić samo, a zasada 15 sugeruje zmienność charakterystyki obiektu – tego podłożonego pod kulkę. Bez większego wysiłku łatwo jest dojść do wnioski, że ta poduszka może być dowolny płyn, który po podgrzaniu przejdzie w stan pary i wypchnie kulkę z otworu. Przykład cd.

48 Szkolenie 6-godz. ŚCITT48 Operator systemowy Struktura pionowa systemu

49 Szkolenie 6-godz. ŚCITT49 Operator systemowy cd. Schemat powiązań elementów systemu

50 Szkolenie 6-godz. ŚCITT50 Analiza wepolowa Podstawowe elementy schematów wepolowych

51 Szkolenie 6-godz. ŚCITT51 Analiza wepolowa cd. Oznaczenia na schematach wepolowych

52 Szkolenie 6-godz. ŚCITT52 Przykłady zapisu wepolowego Jak dokładnie i z dużą wydajnością malować drobne detale. Wydaje się, że malowanie zanurzeniowe jest najszybszą z metod, ale wtedy na powierzchni detali pozostaje zbyt dużo farby i jej grubość jest nierównomierna. Co zrobić? Sytuację tę i rozwiązanie można zapisać w symbolice wepolowej według schematu przedstawionego na rysunku:

53 Szkolenie 6-godz. ŚCITT53 Przykłady zapisu wepolowego cd. Jak szybko i wydajnie zatapiać szklane ampułki z lekarstwami. Wiadomo, że palnik o dużej mocy lub dużej powierzchni działania, pozwoli na szybkie zatapianie ampułek, ale część zapewne zniszczy lub uszkodzi. Co robić?

54 Szkolenie 6-godz. ŚCITT54 ARIZ-64 I. Uściślenie sformułowania zadania 1. Krok. Określić, jaki jest ostateczny cel, jaki sobie stawiamy. 2. Krok. Sprawdzić, czy można osiągnąć cel metodą obejściową, czyli rozwiązując inne zadanie, ale prowadzące do tego samego celu. 3. Krok. Zbadać które rozwiązanie: zadania zasadniczego, czy obejściowego, może dać większy efekt. 4. Krok. Sprecyzować wymagane wskaźniki ilościowe: prędkość, podatność technologiczną, dokładność, gabaryty itd. 5. Krok. Sprecyzować wymagania, wynikające z konkretnych warunków, w jakich nastąpi wdrożenie nowego opracowania.

55 Szkolenie 6-godz. ŚCITT55 ARIZ-64 cd II. Stadium analityczne 1. Krok. Sformułować Idealny Wynik Końcowy ( IWK ). Odpowiedzieć na pytanie: co chcemy otrzymać w przypadku idealnym? 2. Krok. Określić, co przeszkadza w drodze do osiągnięcia IWK, w czym tkwi przeszkoda? 3. Krok. Ustalić, dlaczego przeszkadza? ( Odpowiedzieć na pytanie: w czym tkwi bezpośrednia przyczyna istnienia przeszkody? ) 4. Krok. Ustalić: w jakich warunkach udałoby się zrealizować IWK, czyli: w jakich warunkach zniknie przeszkoda?

56 Szkolenie 6-godz. ŚCITT56 ARIZ-64 cd III Stadium operacyjne 1. Krok. Sprawdzić możliwość usunięcia sprzeczności technicznej metodą zmiany danego obiektu (maszyny, mechanizmu,procesu), wykorzystując tabelę typowych chwytów wynalazczych. 2. Krok. Sprawdzić możliwość dokonała zmian w otoczeniu obiektu i w innych obiektach, współpracujących z danym. 3. Krok. Zaadaptować rozwiązania z innych dziedzin techniki ( odpowiedzieć na pytanie: jak rozwiązano podobne problemy w innych dziedzinach techniki ). 4. Krok. Spróbować zastosować odwrotne rozwiązania (odpowiedzieć na pytanie: jak rozwiązywano w technice zadania odwrotne do danego i czy nie dałoby się ich zastosować, biorąc je ze znakiem minus). 1. Krok. Wykorzystać prototypy przyrody. ( odpowiedzieć sobie na pytanie: jak przyroda rozwiązuje podobne problemy ).

57 Szkolenie 6-godz. ŚCITT57 Innowacja = odwaga

58 Szkolenie 6-godz. ŚCITT58 Innowacja = odwaga

59 Szkolenie 6-godz. ŚCITT59 Problem pomidorowy I Sytuacja wyjściowa: - Zakład produkuje pizzę w ilości 48 t/dobę, - Pomidory po sparzeniu skórki trzeba oczyścić, - Pracuje przy tym ok kobiet! - próby użycia przyssawek, zdmuchiwania i spłukiwania nie dały rezultatów, - pomidory MUSZĄ być w 100% pozbawione skórek!

60 Szkolenie 6-godz. ŚCITT60 Jak to wygląda? Fatalnie!

61 Szkolenie 6-godz. ŚCITT61 Analiza wepolowa problemu

62 Szkolenie 6-godz. ŚCITT62 I jak to się skończyło?

63 Szkolenie 6-godz. ŚCITT63 Pojemniki na gaz świetlny

64 Szkolenie 6-godz. ŚCITT64 Sytuacja wyjściowa

65 Szkolenie 6-godz. ŚCITT65 Mieszalnik kleju

66 Szkolenie 6-godz. ŚCITT66 Nowa linia technologiczna

67 Szkolenie 6-godz. ŚCITT67 Liny dla morskich min

68 Szkolenie 6-godz. ŚCITT68 Konwertacja zadania

69 Szkolenie 6-godz. ŚCITT69 Zapis wepolowy problemu

70 Szkolenie 6-godz. ŚCITT70 Model zadania

71 Szkolenie 6-godz. ŚCITT71 Metoda małych ludzików

72 Szkolenie 6-godz. ŚCITT72 Akcja małych ludzików

73 Szkolenie 6-godz. ŚCITT73 Idea rozwiązania technicznego

74 Szkolenie 6-godz. ŚCITT74 Sytuacja wyjściowa Ziarna ekspandowane

75 Szkolenie 6-godz. ŚCITT75 Pięć pytań 1. Sformułować IWK 2. Co należy uzyskać w ramach IWK? 3. Co przeszkadza w osiągnięciu IWK? 4. Na czym polegają techniczno -fizyczne przyczyny problemu 5. Jak: 1) nie dopuścić, 2) kompensować, 3) usunąć przyczyne trudności w osiągnięciu IWK

76 Szkolenie 6-godz. ŚCITT76 Rozwiązanie Odciążanie sprężoną parą

77 Szkolenie 6-godz. ŚCITT77 Nie wrzucać pieniędzy w problem Stan wyjściowy

78 Szkolenie 6-godz. ŚCITT78 Po modernizacji

79 Szkolenie 6-godz. ŚCITT79 Podwodne skrzydła wodolotu zużywają się na skutek zjawiska kawitacji. Można je pokryć substancją ( tą trzecią ) która też będzie się zużywała. Zgodnie z regułą trzecią można wprowadzić inny rodzaj metalu na materiał skrzydeł – to jednak nic nie da, lub wprowadzić inny rodzaj wody na przykład lód! Wystarczy więc namrażać na powierzchni skrzydeł cienką warstwę lodu, żeby uzyskać obiekt niezniszczalny; wody jest przecież pod dostatkiem, a schładzanie skrzydeł to znany problem.

80 Szkolenie 6-godz. ŚCITT80 Reguła 4 Przechodzenia do wepola łańcuchowego Systemy wepolowe mają tendencję do rozwijania substancji S 2 w samodzielne wepole: Substancja S 4 może utworzyć nowe wepole. W ten sposób powstają wepole łańcuchowe.

81 Szkolenie 6-godz. ŚCITT81 Altszuller pisał: Poznaliśmy wiele linii rozwoju systemów technicznych. Okazały się dość skomplikowane – z nieoczekiwanymi przejściami, spiralnymi zakrętami. Konsekwencją tego jest koncepcja związania wszystkich linii rozwoju systemów i zbudowanie czegoś w rodzaju ogólnego schematu rozwoju, przedstawionego na poniższym rysunku w nieco uproszczonej formie.

82 Szkolenie 6-godz. ŚCITT82 Monosystem A Polisystem 2A Częściowo zmieniony system 2A W pełni zwinięty bisystem (Nowy monosystem ) B Nowy bisystem 2B Częściowo zmieniony bisystem 2B W pełni zwinięty nowy bisystem (Nowy monosystem) C

83 Szkolenie 6-godz. ŚCITT83

84 Szkolenie 6-godz. ŚCITT84 ARIZ-85-c Przykład analizy problemu ochrony anteny radioteleskopu przed wyładowaniami atmosferycznymi

85 Szkolenie 6-godz. ŚCITT85 ARIZ-85 CZĘŚĆ ICZĘŚĆ IICZĘŚĆ IIICZĘŚĆ IV Krok 1.1 Krok 1.3 Krok 1.4 Krok 1.5 Krok 1.6 Krok 1.7 Krok 1.2 Krok 1.1 Krok 2.2 Krok 2.1 Krok 2.3 Krok 3.1Krok 4.1 Krok 3.3 Krok 4.2Krok 3.2 Krok 3.4 Krok 3.5 Krok 3.6 Krok 4.3 Krok 4.4

86 Szkolenie 6-godz. ŚCITT86 CZĘŚĆ I ARIZ 85-c Ochrona anteny

87 Szkolenie 6-godz. ŚCITT87 Zapisać warunki zadania – minimum, unikając fachowych określeń - w następującej postaci: techniczny system (dla... służący do...) elementy systemu (na tle siatki operatora systemowego, patrz niżej ) sprzeczność technologiczna 1 (wskazać konkretną sprzeczność) przy minimalnych zmianach w systemie należy uzyskać (opisać, jaki rezultat powinien być uzyskany) CZĘŚĆ I Krok 1.1

88 Szkolenie 6-godz. ŚCITT88 Techniczny system odbioru kosmicznych fal radiowych; elementy systemu: radioteleskop, wyładowania atmosferyczne, instalacja odgromowa, piorunochrony, przewody uziemienia itd. ST-1 sprzeczność technologiczna 1: jeśli zastosować dobrą ochronę przed skutkami uderzenia pioruna - pogorszymy czułość odbioru, z powodu dużej ilości odgromników. CZĘŚĆ I Krok 1.1

89 Szkolenie 6-godz. ŚCITT89 ST-2 sprzeczność technologiczna 2: > jeśli odgromników mało, zakłócenia odbioru nie wystąpią, ale pogorszymy ochronę radioteleskopu. Należy przy minimalnych zmianach zapewnić ochronę anteny przed wyładowaniami atmosferycznymi, nie pogarszając czystości odbioru fal radiowych. CZĘŚĆ I Krok 1.1

90 Szkolenie 6-godz. ŚCITT90 1. Zadanie minimum 1. Zadanie minimum jest wynikiem wstępnej analizy sytuacji innowacyjnej, wprowadzającym ograniczenia: wszystko pozostaje bez zmian lub wprowadza się uproszczenia, ale jednocześnie pojawia się oczekiwane działanie (lub właściwość), albo: > znika działanie szkodliwe (lub właściwość). CZĘŚĆ I Krok 1.1

91 Szkolenie 6-godz. ŚCITT91 Przejście od kompletnej sytuacji innowacyjnej do zadania – minimum, nie oznacza pójścia drogą rozwiązania niewielkiego problemu. Przeciwnie Przeciwnie – wprowadzenie dodatkowych wymagań (rezultat powinien być otrzymany bez niczego) oznacza zaostrzenie sprzeczności technologicznej i pozwala zawczasu odciąć drogę nieracjonalnego kompromisu. CZĘŚĆ I Krok 1.1

92 Szkolenie 6-godz. ŚCITT Przy formułowaniu zadania – minimum, wskazać wszystkie elementy operatora systemowego. Należy wskazać nie tylko techniczne elementy systemu, ale także jego powiązania z przyrodą i ich wzajemne oddziaływanie. CZĘŚĆ I Krok 1.1

93 Szkolenie 6-godz. ŚCITT93 CZĘŚĆ I Krok 1.1 W zadaniu o ochronie radioteleskopu takimi naturalnymi elementami systemu są wyładowania atmosferyczne oraz odbierane przez radioteleskop fale radiowe,pochodzenia kosmicznego.

94 Szkolenie 6-godz. ŚCITT94 3.Sprzeczność techniczna (ST) 3. Sprzeczność techniczna (ST) zachodzi wtedy, gdy korzystne działanie powoduje jednocześnie szkodliwe efekty. Także wtedy, gdy wzmocnienie dodatniego efektu lub osłabienie szkodliwego (ujemnego) powoduje pogorszenie jednego z elementów systemu lub nawet całego systemu. CZĘŚĆ I Krok 1.1

95 Szkolenie 6-godz. ŚCITT95 Sprzeczność techniczną Sprzeczność techniczną formułujemy, zapisując zastany stan elementu systemu i wyliczając jego cechy dodatnie i ujemne. Następnie formułujemy obraz przeciwnego stanu elementu i znów wyliczamy jego cechy dodatnie i ujemne. CZĘŚĆ I Krok 1.1

96 Szkolenie 6-godz. ŚCITT96 Niekiedy w warunkach zadania dany jest tylko przedmiot (podlegający obróbce), a technicznego systemu brak i w związku z tym nie występuje jawna sprzeczność techniczna ST. W takich przypadkach ST otrzymujemy, umownie rozpatrując dwa stany przedmiotu, chociaż wiadomo, że jeden z nich jest wykluczony. CZĘŚĆ I Krok 1.1

97 Szkolenie 6-godz. ŚCITT97 Dane jest zadanie: jak nieuzbrojonym okiem obserwować mikrocząstki, wprowadzone do optycznie czystego płynu, jeśli te cząstki są na tyle małe, że fala świetlna ugina się na nich? Sprzeczność techniczna ST-1: > Jeśli cząsteczki są małe, ciecz pozostanie optycznie czystą, ale niem jest możliwa ich obserwacja nieuzbrojonym okiem. Sprzeczność techniczna ST-2: > Jeśli cząsteczki będą duże, da się je swobodnie obserwować, ale ciecz przestanie być optycznie czystą, a to jest niedopuszczalne. CZĘŚĆ I Krok 1.1

98 Szkolenie 6-godz. ŚCITT98 Warunki zadania jak się wydaje zawczasu wykluczają rozpatrzenie ST-2: > nie wolno zmieniać obiektu! I rzeczywiście w dalszej analizie będziemy kontynuować ścieżkę wytyczoną przez ST-1, ale ST-2 daje warunki uzupełniające co do obiektu CZĘŚĆ I Krok 1.1

99 Szkolenie 6-godz. ŚCITT99 4. prostymi, potocznymi określeniami 4. Terminy odnoszące się do narzędzia i otoczenia należy zastąpić prostymi, potocznymi określeniami, dla uniknięcia zjawiska wektora psychologicznej inercji, wywołanego tym, że tradycyjna terminologia: > utrwala stare wyobrażenia o przedmiocie i technologii pracy narzędzia > zawęża wyobrażenie o możliwych postaciach substancji CZĘŚĆ I Krok 1.1

100 Szkolenie 6-godz. ŚCITT100 > zaciemnia obraz specyficznych cech substancji i przedmiotów: termin oszalowanie kojarzy się zazwyczaj z odeskowaniem. Po tych uwagach wracamy do zadania o ochronie radioteleskopu i wykonujemy kolejny krok: CZĘŚĆ I Krok 1.1

101 Szkolenie 6-godz. ŚCITT101 narzędzie i przedmiot Wyodrębnić i zapisać parę skonfliktowanych elementów: narzędzie i przedmiot (obiekt oddziaływania narzędzia) przestrzegając następujących zasad Zasada 1. Jeżeli narzędzie – zgodnie z warunkami zadania może mieć np. dwie różne formy – należy pokazać je obie. Zasada 2. Jeśli w zadaniu istnieje kilka par jednorodnych, wzajemnie oddziałujących na siebie elementów – wystarczy poddać analizie jedną taka parę. CZĘŚĆ I Krok 1.2

102 Szkolenie 6-godz. ŚCITT102 W naszym zadaniu o radioteleskopie Przedmioty Przedmioty: pioruny i fale radiowe. Narzędzia: Narzędzia: odgromniki (dużo odgromników, mało odgromników) CZĘŚĆ I Krok 1.2

103 Szkolenie 6-godz. ŚCITT103 5.Przedmiot - 5. Przedmiot - element, który zgodnie z warunkami zadania należy obrobić, przemieścić, zmienić, chronią przed szkodliwą substancją, odsłonić, zmierzyć, itp Narzędzie - element z którego pomocą bezpośrednio oddziałujemy na przedmiot (frez, ale nie frezarka, ogień, nie palnik itd.) Jeden z elementów skonfliktowanej pary może być zdublowany. CZĘŚĆ I Krok 1.2

104 Szkolenie 6-godz. ŚCITT104 Tablicę sprzeczności Zestawić graficzne schematy sprzeczności technicznych (ST), wykorzystując Tablicę sprzeczności Przykład: ST-1 dużo przewodzących prętów odgromników CZĘŚĆ I Krok 1.3 dużo odgromników – pogorszenie czułości anteny. 1 przypadek: dużo odgromników – pogorszenie czułości anteny. mało odgromników, odbiór dobry, ale ochrona anteny zła. 2 przypadek: mało odgromników, odbiór dobry, ale ochrona anteny zła.

105 Szkolenie 6-godz. ŚCITT W tablicy 1 przytoczono schematy typowych sprzeczności. W analizie dopuszcza się wykorzystanie innych, pozatablicowych schematów, jeśli lepiej wyrażają sprzeczność techniczną. CZĘŚĆ I Krok 1.3

106 Szkolenie 6-godz. ŚCITT106ARIZ-85 Matryca metod i sprzeczności CO – ZGODNIE Z WARUNKAMI ZADANIA - NALEŻY ZMIENIĆ I CO ULEGNIE POGORSZENIU PO ZMIANIE 01/01 01/02 01/03 01/04 01/ /01 14/02 14/03 14/04 14/ /01 27/02 27/03 27/04 27/ /36 13/37 13/38 13/ /36 26/37 26/38 26/ /36 39/37 39/38 39/ Matryca metod i sprzeczności

107 Szkolenie 6-godz. ŚCITT W niektórych zadaniach spotyka się wieloogniwowe schematy sprzeczności CZĘŚĆ I Krok 1.3 Takie schematy łatwo sprowadzić do jednoogniwowych,jeśli założyć, że B - to obrabiany Przedmiot lub przenieść na B podstawową właściwość (lub stan) A.

108 Szkolenie 6-godz. ŚCITT Sprzeczność można rozpatrywać nie tylko w przestrzeni, ale także w czasie. Przykładowo: Przykładowo: analizując problem poprawy stopnia zapylenia kwiatów wiatropylnych zauważamy, że silny wiatr początkowo powoduje zamykanie się kielichów niektórych kwiatów, a zatem nie zapyla ich, chociaż mógłby to robić bardziej efektywnie niż słaby wietrzyk, nie zamykający kielichów. CZĘŚĆ I Krok 1.3

109 Szkolenie 6-godz. ŚCITT Kroki 1.2 i Kroki 1.2 i 1.3 udokładniają ogólne sformułowanie zadania, eliminują wektor inercji. 1.3 Dlatego też po kroku 1.3 należy wrócić do kroku 1.1 i sprawdzić, czy nie zaistniała niezgodność w rozumowaniu na linii 1.1 – 1.2 – 1.3. Jeżeli niezgodność zaistniała, należy ją usunąć. CZĘŚĆ I Krok

110 Szkolenie 6-godz. ŚCITT110 ST-1 i ST-2 Z dwóch schematów sprzeczności (ST-1 i ST-2) wybrać ten, który zapewnia najlepszą realizację głównego procesu technologicznego (lub główną funkcję systemu technicznego, wskazanego w warunkach zadania). Należy wskazać co stanowi najważniejszy proces. Przykład: ST-2 W zadaniu o ochronie anteny radioteleskopu główną funkcją systemu jest odbiór kosmicznych fal radiowych. Dlatego należy wybrać schemat ST-2, w którym system odgromowy nie może zakłócać pracy anteny. CZĘŚĆ I Krok 1.4

111 Szkolenie 6-godz. ŚCITT Wybierając jeden z dwóch schematów sprzeczności, wybieramy zarazem jeden z dwóch możliwych, przeciwnych stanów narzędzia. Dalsza analiza powinna wiązać się właśnie z tym stanem. ARIZ wymaga zaostrzenia, uwyraźnienia sprzeczności, a nie jej osłabiania. CZĘŚĆ I Krok 1.4

112 Szkolenie 6-godz. ŚCITT112 CZĘŚĆ I Krok 1.4 Przyjmując ideę związaną z jednym stanem narzędzia, musimy dążyć do tego, by przy tym stanie pojawił się jakiś korzystny czynnik, właściwy dla drugiego stanu. Odgromników mało, zwiększać ich ilości nie będziemy, ale w rezultacie rozwiązania problemu, pioruny powinny być odprowadzane tak, jakby odgromników było bardzo dużo.

113 Szkolenie 6-godz. ŚCITT113 CZĘŚĆ I Krok Z określeniem głównego procesu technologicznego (GPT) niekiedy wynikają trudności w zadaniach związanych z pomiarami. Pomiary prowadzi się niemal zawsze w związku z obróbką przedmiotu, z prowadzeniem produkcji. GPT w zadaniach pomiarowych GPT całego systemu pomiarowego

114 Szkolenie 6-godz. ŚCITT114 Wzmocnić sprzeczność, ukazując graniczny stan (lub działanie) elementów. Zasada 3. Duża część zadań dotyczy sprzeczności typu: dużo elementów – mało elementów silny element – słaby element CZĘŚĆ I Krok 1.5

115 Szkolenie 6-godz. ŚCITT115 nieobecny odgromnik. Będziemy w dalszej analizie problemu anteny zakładać, że zamiast małej ilości odgromników w ST-2 pokazano nieobecny odgromnik. CZĘŚĆ I Krok 1.5

116 Szkolenie 6-godz. ŚCITT116 Sformułować na piśmie model zadania, wskazując: 1.skonfliktowaną parę, 2.zaostrzone sformułowania istoty konfliktu, x-element 3.jak powinien zadziałać wprowadzony do systemu x-element (co powinien zachować, a co usunąć lub ulepszyć, zabezpieczyć itd.) CZĘŚĆ I Krok 1.6

117 Szkolenie 6-godz. ŚCITT117 CZĘŚĆ I Krok 1.6 Należy znaleźć taki x-element, który zachowując właściwość nie zakłócania odbioru przez nieistniejący przewodnik, zabezpieczałby radioteleskop przed piorunami. DANE NIEISTNIEJĄCY PRZEWODNIK PIORUN

118 Szkolenie 6-godz. ŚCITT118 CZĘŚĆ I Krok Model zadania został sztucznie uproszczony. Umownie wydzielono tylko część elementów technicznego systemu. Ilości pozostałych możemy się tylko domyślać. z czterech elementów pozostały tylko dwa W modelu zadania o ochronie radioteleskopu z czterech elementów koniecznych dla sformułowania zadania pozostały tylko dwa.

119 Szkolenie 6-godz. ŚCITT119 CZĘŚĆ I Krok Po kroku 1.6 należy obowiązkowo powrócić do kroku 1.1 i sprawdzić prawidłowość budowy modelu zadania. Często ujawnia się wtedy możliwość udokładnienia wybranego wcześniej schematu konfliktu, przez wskazanie w nim X-elementu

120 Szkolenie 6-godz. ŚCITT120 CZĘŚĆ I Krok X-element nie koniecznie musi okazać się jakąś nową, materialną częścią systemu. Może oznaczać np. zmianę temperatury, zmianę układu elementów systemu, lub zmianę parametrów zewnętrznego środowiska. X-element Zmiana w systemie X-ogólne

121 Szkolenie 6-godz. ŚCITT121 systemu standardów chwytów wynalazczych) Sprawdzić możliwość zastosowania systemu standardów (tablicy elementarnych chwytów wynalazczych) do rozwiązania modelu zadania. Jeśli zadanie nie daje się rozwiązać, przejść do drugiej części ARIZ-85. Jeśli zadanie zostało rozwiązane – można przejść do siódmej części ARIZ, chociaż w tym przypadku zaleca się kontynuację analizy od drugiej części. CZĘŚĆ I Krok 1.7

122 Szkolenie 6-godz. ŚCITT122 CZĘŚĆ I Krok Analiza w ramach pierwszej części ARIZ i budowa modelu zadania, w dużym stopniu upraszcza zadanie i w wielu przypadkach pozwala zauważyć typowe cechy w nietypowym problemie. To otwiera możliwość bardziej efektywnego wykorzystania systemu standardów niż w przypadku próby zastosowania ich w odniesieniu do wyjściowego sformułowania zadania.

123 Szkolenie 6-godz. ŚCITT123 ARIZ-85 CZĘŚĆ II Część II

124 Szkolenie 6-godz. ŚCITT124 CZĘŚĆ II Krok 2.1 strefę operacyjną (SO) Określić strefę operacyjną (SO) Celem drugiej części ARIZ – jest sprawdzenie wszystkich elementów systemu, jakie są do dyspozycji, a które można wykorzystać przy rozwiązywaniu zadania: przestrzeni, czasu i pól. Przykład: pusty słup, pusty pręt. W zadaniu o antenie SO – do dyspozycji jest przestrzeń, wcześniej zajęta przez odgromnik, tj. myślowo wydzielony pusty słup, pusty pręt.

125 Szkolenie 6-godz. ŚCITT125 CZĘŚĆ II Krok 2.2 czas operacyjny (TO) Określić czas operacyjny (TO) Czas operacyjny (TO) czas akcji lub oczekiwania na akcję systemu, czas w którym można coś zrobić T 1 czas trwania konfliktu T 1, oraz T 2 czas do kolejnego konfliktu T 2. Konflikt (tu szczególnie krótkotrwały, błyskawiczny) niekiedy może być zlikwidowany w czasie T 2.

126 Szkolenie 6-godz. ŚCITT126 CZĘŚĆ II Krok 2.2 W zadaniu o antenie czas operacyjny okazuje się być sumą T 1 (czas wyładowania pioruna) oraz T 2 (czas do następnego wyładowania). Czasu T 2 w rzeczywistości nie ma, tzn. nie da się nim sterować, ani jakoś wykorzystać. TO=T1+T2

127 Szkolenie 6-godz. ŚCITT127 CZĘŚĆ II Krok 2.3 Określić możliwości (resursy) substancji i pól (RSP) istniejących w rozpatrywanym systemie, w środowisku zewnętrznym i w przedmiocie. Zestawić spis RSP. Określić możliwości (resursy) substancji i pól (RSP) istniejących w rozpatrywanym systemie, w środowisku zewnętrznym i w przedmiocie. Zestawić spis RSP.

128 Szkolenie 6-godz. ŚCITT128 CZĘŚĆ II Krok (RSP) 20. Możliwości substancji i pól (RSP) substancje i pola, które już znajdują się w systemie lub mogą być łatwo uzyskane przy uwzględnieniu warunków zadania.

129 Szkolenie 6-godz. ŚCITT129 CZĘŚĆ II Krok 2.3 RSP mogą występować w 3 postaciach: Wewnątrzsystemowe RSP narzędzia, RSP przedmiotu, Zewnątrzsystemowe Specyficznego dla danego RSP środowiska zadania, RSP, ogólne dla dowolnego zewnętrznego środowiska, pola tła, Nadsystemowe: odpady obcego systemu (jeśli taka sytuacja jest dopuszczalna zgodnie z warunkami zadania), groszowe, obce elementy, których wartość może być pominięta.

130 Szkolenie 6-godz. ŚCITT130 CZĘŚĆ II Krok 2.3 najpierw wewnątrzsystemowych zewnątrzsystemowych. Przy rozwiązywaniu konkretnego mini-zadania wskazane jest dążenie do otrzymania rezultatów przy minimalnych kosztach w postaci strat na RSP. ! Celowe jest wykorzystywanie najpierw wewnątrzsystemowych możliwości RSP, a później zewnątrzsystemowych. W przypadku rozrastania się zadania i pojawiania się korzystnych prognoz rozwojowych, celowe jest wykorzystanie maksimum możliwości wszystkich dostępnych RSP.

131 Szkolenie 6-godz. ŚCITT131 CZĘŚĆ II Krok Jak wiadomo, przedmiot - to niezmienny element. Jakie możliwości (resursy) mogą tkwić w przedmiocie? Przedmiotu w rzeczywistości nie można zmieniać, tj. nie jest celowe zmienianie ich na etapie mini-zadania.

132 Szkolenie 6-godz. ŚCITT132 CZĘŚĆ II Krok 2.3 Ale niekiedy przedmiot może: dopuścić czasową zmianę. dopuścić wykorzystanie mikrostruktur, dopuścić połączenie z niczym np. z próżnią, zmienić się sam, dopuścić zużycie jakiejś jego części (tzn. zmianę) gdy w całym systemie jest go dużo np. wiatr, deszcz itp. Dopuścić przejście w nadsystem (cegły się nie zmieniają, ale dom może się zmienić)

133 Szkolenie 6-godz. ŚCITT133 CZĘŚĆ II Krok RSP – zawiera potencjalne możliwości. Wygodnie jest skorzystać z nich w pierwszej kolejności. Jeżeli okażą się nie wystarczające, można dodać inne substancje i pola. Analiza RSP w kroku 2.3 jest wstępną analizą. W zadaniu o ochronie anteny figuruje nieobecny piorunochron. Dlatego do RSP wchodzą tylko substancje i pola zewnętrzne. W danym przypadku RSP – to powietrze, atmosfera!

134 Szkolenie 6-godz. ŚCITT134 CZĘŚĆ III ARIZ 85

135 Szkolenie 6-godz. ŚCITT135 CZĘŚĆ III Krok 3.1 Sformułowanie idealnego wyniku końcowego IWK-1 iks-element (wskazać szkodliwe działanie) w strefie operacyjnej zachowując zdolność narzędzia do (wskazać korzystne działanie narzędzia)

136 Szkolenie 6-godz. ŚCITT136 CZĘŚĆ III Krok 3.1 iks-element absolutnie nie komplikując systemu i nie powodując szkodliwych zjawisk usuwa w czasie TO, nieprzyciąganie: piorunów nieistniejącym przewodzącym prąd prętem, ale zachowuje właściwości tego pręta, nie powoduje strat czułości anteny

137 Szkolenie 6-godz. ŚCITT137 CZĘŚĆ III Krok 3.1 szkodliwe działanie związane z korzystnym działaniem 23. Oprócz sprzeczności: szkodliwe działanie związane z korzystnym działaniem możliwe są też inne konflikty, Np.: wprowadzenie nowego, korzystnego działania powoduje komplikację systemu lub jedno działanie niezgodne z drugim. sformułowanie IWK w punkcie 3.1 to tylko wzór, według którego należy obowiązkowo formułować IWK.

138 Szkolenie 6-godz. ŚCITT138 CZĘŚĆ III Krok 3.2 Wzmocnić sformułowania IWK-1 do systemu nie wolno wprowadzać nowych substancji i pól, należy wykorzystać RSP (możliwości substancji i pól)

139 Szkolenie 6-godz. ŚCITT139 CZĘŚĆ III Krok 3.2 narzędzia nie ma W modelu zadania o ochronie anteny, narzędzia nie ma (nieobecny piorunochron). zewnętrzny czynnik Zgodnie z uwagą nr 24 do sformułowania IWK-1 należy wprowadzić zewnętrzny czynnik, tj. zastąpić x-element słowem powietrze (można dokładniej: słup powietrza w miejscu nieistniejącego piorunochronu)

140 Szkolenie 6-godz. ŚCITT140 CZĘŚĆ III Krok 3.2 Przy rozwiązywaniu mini-zadania, zgodnie z uwagami 20 i 21 należy rozpatrywać wykorzystanie RSP w następującej kolejności RSP zewnętrznego środowiska RSP uboczne RSP RSP przedmiotu RSP narzędzia Obecność różnych RSP warunkuje prowadzenie czterech linii dalszej analizy.

141 Szkolenie 6-godz. ŚCITT141 CZĘŚĆ III Krok 3.2 Przy rozwiązywaniu maksi- zadania celowe jest sprawdzenie wszystkich możliwości, tj. po otrzymaniu rozwiązania na linii narzędzia, należy jeszcze sprawdzić możliwość uzyskania wyniku na linii środowiska i ubocznych RSP oraz przedmiotu. Przy rozwiązywaniu mini – zadania wystarczy prowadzić analizę do otrzymania idei rozwiązania; jeśli idea pojawiła się na linii narzędzia, można już nie sprawdzać innych dróg analizy Podczas nauki ARIZ-u postępująca analiza przekształca się w wielowątkową: to tzw. wieloekranowe myślenie.

142 Szkolenie 6-godz. ŚCITT142 CZĘŚĆ III Krok 3.2 Słup powietrza w czasie operacyjnym (CO): powinien mieć właściwość przewodzenia prądu, (być przewodnikiem) żeby odprowadzić ładunek wyładowania nie powinien być przewodnikiem, żeby nie zakłócać odbioru fal radiowych. To sformułowanie prowadzi do odpowiedzi: słup powietrza powinien być przewodnikiem w chwili uderzenia pioruna, nie powinien być przewodnikiem w pozostałym czasie

143 Szkolenie 6-godz. ŚCITT143 CZĘŚĆ III Krok 3.2 wektora inercji Rozwiązywanie takich zadań prowadzi do przełamywania starych wyobrażeń (wektora inercji). Powstają nowe idee, niekiedy z trudem dające się wyrazić słowami. notatki Pracując z ARIZ-em, notatki należy prowadzić prostymi, nie techniczno – profesjonalnymi słowami, nawet dziecinnymi, świadomie unikając terminologii fachowej, która powiększa psychologiczną inercję.

144 Szkolenie 6-godz. ŚCITT144 CZĘŚĆ III Krok 3.3 Sformułować sprzeczność fizyczną na makro poziomie: strefa operacyjna.. w czasie czasu operacyjnego.. żeby zrealizować (wskazać jedno ze skonfliktowanych działań) - żeby zrealizować,wskazać inne konfliktowe działanie lub żądanie) nie powinna (wskazać przeciwny makro – stan fizyczny

145 Szkolenie 6-godz. ŚCITT145 CZĘŚĆ III Krok Fizyczną sprzecznością (FS) 25. Fizyczną sprzecznością (FS) nazywamy przeciwstawne oczekiwania w stosunku do stanu fizycznego strefy operacyjnej Jeżeli sformułowanie ścisłego określenia FS przysparza trudności, można sformułować krótkie określenie: element (lub część elementu w strefie operacyjnej) powinien być (wskazać) i nie powinien być (wskazać)

146 Szkolenie 6-godz. ŚCITT146 CZĘŚĆ III Krok 3.3 Wyładowanie atmosferyczne to stosunkowo rzadkie zjawisko i do tego zachodzące bardzo szybko. Prawo uzgodnienia rytmu: okresowość pojawiania się właściwości odgromowych powinna być zgodna z okresowością pojawiania się piorunów. To oczywiście nie cała odpowiedź. Jak – przykładowo – zrobić, żeby słup powietrza przy pojawieniu się wyładowania atmosferycznego przekształcał się w przewodnik? Jak zrobić, żeby jego właściwości przewodzące znikały natychmiast po zakończeniu wyładowania?

147 Szkolenie 6-godz. ŚCITT147 CZĘŚĆ III Krok 3.3 Przy rozwiązywaniu zadań metodą ARIZ, odpowiedź pojawia się stopniowo, jak gdyby wyłaniając się. Niebezpiecznie jest przerywać rozwiązywanie przy pierwszym śladzie odpowiedzi i zatwierdzać jeszcze nie w pełni gotowe rozwiązanie. Analiza wg ARIZ powinna być doprowadzona do końca.

148 Szkolenie 6-godz. ŚCITT148 CZĘŚĆ III Krok 3.4 Zapisać sformułowanie sprzeczności fizycznej (SF) na mikro poziomie W operacyjnej strefie.. p owinny być cząsteczki substancji (wskazać na ich stan fizyczny lub działanie)... żeby zapewnić (wskazać oczekiwanie wg 3.3; makro – stanu)..... żeby zapewnić (wskazać żądany, wg 3.3 inny makro stan). i nie powinno być takich cząsteczek ( lub powinny być, ale o przeciwnym stanie fizycznym lub działaniu)....

149 Szkolenie 6-godz. ŚCITT149 CZĘŚĆ III Krok 3.4 W słupie powietrza (w chwili wyładowania atmosferycznego) powinny być swobodne ładunki, żeby zapewnić przewodzenie prądu (dla odprowadzenia piorunu) i nie powinno ich być w pozostałym czasie, żeby nie zaistniało przewodzenie elektryczne, które pogarsza pracę anteny

150 Szkolenie 6-godz. ŚCITT150 CZĘŚĆ III Krok Przy wykonywaniu kroku 3.4 nie trzeba jeszcze precyzować pojęcia cząsteczek. To mogą być domeny, molekuły, jony, itp. 28. Cząsteczki mogą okazać się: cząsteczkami substancjicząsteczkami substancji skojarzonymi z jakimś polem rzadziej cząsteczkami pola 29. Jeżeli zadanie posiada rozwiązanie tylko na makro poziomie, wtedy krok 3.4 może nie dać rezultatów, ale daje informację: zadanie należy rozwiązać na makro poziomie.

151 Szkolenie 6-godz. ŚCITT151 CZĘŚĆ III Krok 3.4 Trzy pierwsze części ARIZ w istocie przebudowują pierwotne zadanie. IWK (Idealnego Wyniku Końcowego) Finał tej przebudowy przybliża krok 3.5. Precyzując sformułowanie IWK (Idealnego Wyniku Końcowego) otrzymujemy jednocześnie nowe zadanie – fizyczne. W dalszej części trzeba po prostu rozwiązać to właśnie fizyczne zadanie.

152 Szkolenie 6-godz. ŚCITT152 CZĘŚĆ III Krok 3.5 Zapisać sformułowanie IWK-2 strefa operacyjna (wskazać) w czasie operacyjnym (wskazać kiedy).... powinna sama zapewnić (wskazać przeciwne fizyczne makro lub mikro stany)....

153 Szkolenie 6-godz. ŚCITT153 CZĘŚĆ III Krok 3.4 Obojętne molekuły w słupie powietrza powinny same przekształcać się w swobodne, naładowane cząsteczki w momencie wyładowania atmosferycznego, a po wyładowaniu z powrotem powinny przekształcać się w neutralne cząsteczki. Sens nowego zadania: na czas wyładowania atmosferycznego w słupie powietrza w odróżnieniu od okrążającego powietrza powinny same z siebie pojawiać się swobodne, naelektryzowane cząstki, wtedy słup zjonizowanego powietrza wykona pracę piorunochronu i przyciągnie wyładowanie do siebie. Po wyładowaniu pioruna swobodne ładunki w słupie powietrza powinny same z siebie stać się obojętnymi molekułami. Do rozwiązania takiego zadania wystarczy znać fizykę na poziomie 3 klasy gimnazjum!

154 Szkolenie 6-godz. ŚCITT154 CZĘŚĆ III Krok 3.5 Zapisać sformułowanie IWK-2 strefa operacyjna (wskazać) w czasie operacyjnym (wskazać kiedy).... powinna sama zapewnić (wskazać przeciwne fizyczne makro lub mikro stany)....

155 Szkolenie 6-godz. ŚCITT155 CZĘŚĆ III Krok 3.6 Sprawdzić możliwość zastosowania systemu standardów do rozwiązania fizycznego zadania, sformułowanego w postaci IWK-2. Jeżeli system standardów nie zawiera podobnego przykładu – przejść do czwartej części ARIZ. Jeżeli takie zadanie znajduje się w zbiorze standardów, można przejść do siódmej części ARIZ, chociaż i w tym przypadku zaleca się kontynuować analizę zgodnie z treścią części czwartej.

156 Szkolenie 6-godz. ŚCITT156 ARIZ-85 CZĘŚĆ IV Część IV

157 Szkolenie 6-godz. ŚCITT157 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Wcześniej, w ramach kroku 2.3 były określone te możliwości (resursy) substancji i pól (RSP) istniejących w rozpatrywanym systemie, które możemy wykorzystać za darmo. Czwarta część ARIZ zawiera metodyczne działania, zmierzające do zwiększenia możliwości substancji i pól (RSP); rozpatrujemy pochodne RSP, te które można uzyskać niemal za darmo, drogą minimalnych zmian w posiadanych na wstępie RSP.

158 Szkolenie 6-godz. ŚCITT158 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Krok 3.3 i 3.5 Część IV ARIZ to początek formułowania rozwiązania zadania, opartego na wykorzystaniu fizyki to kontynuacja tej linii

159 Szkolenie 6-godz. ŚCITT159 Zasada 4. Każdy rodzaj cząsteczek znajdując się w jednym stanie fizycznym, powinien wypełniać jedną funkcję. Jeśli cząsteczki A nie radzą sobie z działaniami 1 i 2, trzeba wprowadzić cząsteczki B; CZĘŚĆ IV Krok 4.1 CząsteczkiA B Wykonają działanie 1 Wykonają działanie 2 Zasada 5. Wprowadzane cząsteczki B można podzielić na 2 grupy: B-1 i B-2. To pozwala za darmo - skutkiem wzajemnych oddziaływań między cząsteczkami B – uzyskać nowe działanie – 3.

160 Szkolenie 6-godz. ŚCITT160 Zasada 6. Rozdzielanie cząstek na grupy jest korzystne także i w tych sytuacjach, gdy w systemie powinny być wyłącznie cząsteczki A; wtedy jedną grupę cząsteczek A pozostawiamy w pierwotnym stanie, a w drugiej zmieniamy najważniejszy dla danego zadania parametr. Zasada 7. Rozdzielone lub wprowadzone cząsteczki po wykonaniu zadania powinny przejść w stan jednorodny lub identyczny ze stanem wyjściowym posiadanych cząsteczek. CZĘŚĆ IV Krok 4.1

161 Szkolenie 6-godz. ŚCITT161 CZĘŚĆ IV Krok Zasady 4 – 7 odnoszą się do wszystkich kroków czwartej części ARIZ

162 Szkolenie 6-godz. ŚCITT162 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Metoda maleńkich ludzików - MML Korzystając z MML zbudować schemat konfliktu Przejść do systemu technicznego Zmienić schemat A tak aby maleńkie ludziki działały nie wywołując konfliktu

163 Szkolenie 6-godz. ŚCITT163 CZĘŚĆ IV Krok Idea modelowania maleńkimi ludzikami polega na tym, że pozostające w sprzeczności elementy zadania przedstawia się w formie umownego rysunku (lub sekwencji rysunków) przedstawiających dużą ilość maleńkich ludzików (grupę, kilka grup, tłum). W formie maleńkich ludzików przedstawiać można jedynie zmienne elementy modelu zadania (narzędzie, x-element) Pozostające w sprzeczności elementy zadania – to konflikt, wynikający z modelu zadania lub przeciwstawne stany fizyczne, wskazane w kroku 3.5. Zapewne wygodniejsza byłaby ta druga sytuacja, ale dopóki nie istnieją ścisłe zasady przejścia od zadania fizycznego (3.5) do MML, łatwiej rysować konflikt w modelu zadania.

164 Szkolenie 6-godz. ŚCITT164 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Krok 4.1 (b) niekiedy łatwiej zrealizować, umieszczając na jednym rysunku dwa wyobrażenia: negatywne działanie i pozytywne. Jeśli akcja rozgrywa się w czasie, celowe jest naszkicowanie sekwencji rysunków.

165 Szkolenie 6-godz. ŚCITT165 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 W tym miejscu bardzo często popełnia się błąd, ograniczając się do zbyt schematycznych, niestarannych rysunków. Dobre rysunki: powinny być wyraziste i zrozumiałe bez słów dają dodatkową informację o sprzecznościach fizycznych, wskazując w ogólnym zarysie drogi jego usunięcia.

166 Szkolenie 6-godz. ŚCITT166 CZĘŚĆ IV Krok Krok 4.1 (pomocniczy) Potrzebny po to, żeby przed wejściem w akcję RSP poglądowo przedstawić, co właściwie powinny zdziałać cząsteczki substancji w strefie operacyjnej lub w jej pobliżu. Metoda MML pozwala wyraźnie zobaczyć idealne działanie (co trzeba zrobić) bez wnikania w fizykę zjawisk (jak to zrobić). Dzięki temu zniesiona jest inercja psychologiczna i następuje lepsza koncentracja wyobraźni.

167 Szkolenie 6-godz. ŚCITT167 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Jak widać – metoda MML to metoda psychologiczna; Jednakże modelowanie MML realizuje się z uwzględnieniem praw rozwoju systemów technicznych; Dlatego też nierzadko MML prowadzi jednak do rozwiązania technicznego. Mimo to nie należy przerywać w tym miejscu procedury rozwiązywania zadania i aktywizacja RSP powinna być nadal kontynuowana.

168 Szkolenie 6-godz. ŚCITT168 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Ludziki wewnątrz myślowo wydzielonego słupa powietrza niczym nie różnią się od ludzików przestrzeni zewnętrznej. Jedne i drugie jednakowo neutralne (na rysunku pokazano to umownie: ludziki trzymają jeden drugiego, mają zajęte ręce nie łapią piorunu)

169 Szkolenie 6-godz. ŚCITT169 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 zasadą 6 Zgodnie z zasadą 6 trzeba rozdzielić ludziki na dwie grupy: - ludziki na zewnątrz słupa niech pozostaną bez zmian (pary neutralne) - a ludziki wewnątrz słupa niech wyciągają jedna rękę, jak gdyby symbolizując chęć złapania błyskawicy.

170 Szkolenie 6-godz. ŚCITT170 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Możliwe są jeszcze inne rysunki. Ale w ogólnym przypadku jasna jest konieczność rozdzielenia ludzików na dwie grupy i zmiana stanu ludzików wewnątrz słupa) Cząsteczki powietrza wewnątrz słupa, pozostając neutralnymi powinny być bardziej skłonne do jonizacji. Najprostszy chwyt – zmniejszenie ciśnienia powietrza wewnątrz słupa!

171 Szkolenie 6-godz. ŚCITT171 CZĘŚĆ IV Krok 4.1 Cel analizy resursów substancji i pól (RSP) przy rozwiązywaniu mini zadania nie polega na tym, żeby wykorzystywać wszystkie resursy (możliwości). Celem jest - przy minimalnym zużyciu resursów - uzyskać jedną, maksymalnie silną odpowiedź.

172 Szkolenie 6-godz. ŚCITT172 CZĘŚĆ IV Krok 4.2 krok w tył od IWK Jeżeli z warunków zadania wiadomo jaki powinien być gotowy system i zadanie sprowadza się do określenia sposobu jego realizacji, można wykorzystać metodę krok w tył od IWK. Wyobrażamy sobie gotowy system i wprowadzamy do niego minimalną, regresyjną (demontującą go) zmianę. Np., jeśli w IWK 2 detale pracują na styk, to przy minimalnym odstąpieniu od IWK, między detalami trzeba założyć luz. Powstaje nowe zadanie (mikrozadanie): jak usunąć defekt? Rozwiązanie takiego mikrozadania zwykle nie stanowi problemu, a często podpowiada sposób rozwiązania ogólnego problemu.

173 Szkolenie 6-godz. ŚCITT173 CZĘŚĆ IV Krok 4.3 Zbadać, czy da się rozwiązać zadanie przy wykorzystaniu mieszanki istniejących substancji.

174 Szkolenie 6-godz. ŚCITT174 CZĘŚĆ IV Krok Gdyby dla rozwiązania zadania mogły być wykorzystane istniejące substancje (w takiej postaci w jakiej są dane w warunkach zadania) najprawdopodobniej zadanie byłoby już dawno rozwiązane lub nie zaistniałoby jako problem. Zwykle potrzebne są nowe substancje, ale ich wprowadzanie wiąże się z komplikacją systemu, pojawieniem się szkodliwych zjawisk, itp. Istota pracy z RSP w czwartej części ARIZ polega na tym, żeby obejść sprzeczność wprowadzając substancje i nie wprowadzając ich Krok 4.3 polega więc (w prostszym przypadku) na przejściu od dwóch monosubstancji do niejednorodnej bisubstancji.

175 Szkolenie 6-godz. ŚCITT175 CZĘŚĆ IV Krok 4.4 Zbadać, czy da się rozwiązać zadanie przez zastąpienie istniejących substancji próżnią lub mieszaniną próżni z substancją.

176 Szkolenie 6-godz. ŚCITT176 CZĘŚĆ IV Krok 4.4 I w tym momencie odpowiedź na zadanie o antenie i jej ochronie przed piorunami jawi się już w całej okazałości.

177 Szkolenie 6-godz. ŚCITT177 CZĘŚĆ IV Krok 4.4 piorunochron znamienny tym, że w celu nadania mu cech radioprzejrzystości jest wykonany w postaci hermetycznej rury z materiału izolującego, w której ciśnienie powietrza określono dla najlepszych warunków jonizacji, wywołanej rozwijającym się wyładowaniem atmosferycznym. Patent Nr

178 Szkolenie 6-godz. ŚCITT178


Pobierz ppt "Szkolenie 6-godz. ŚCITT1 Inwentyka Prakseologia Inwentyka Inwentyka naturalna Inwentyka analityczna."

Podobne prezentacje


Reklamy Google