Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Ka ń czuckie skarby przesz ł o ś ci MIJAJ Ą LATA, ZMIENIAJ Ą SI Ę LUDZIE, KRAJOBRAZY PUSTOSZEJ Ą. A W MA Ł EJ KA Ń CZUDZE, JAKBY CZAS STAN ĄŁ W MIEJSCU,

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Ka ń czuckie skarby przesz ł o ś ci MIJAJ Ą LATA, ZMIENIAJ Ą SI Ę LUDZIE, KRAJOBRAZY PUSTOSZEJ Ą. A W MA Ł EJ KA Ń CZUDZE, JAKBY CZAS STAN ĄŁ W MIEJSCU,"— Zapis prezentacji:

1 Ka ń czuckie skarby przesz ł o ś ci MIJAJ Ą LATA, ZMIENIAJ Ą SI Ę LUDZIE, KRAJOBRAZY PUSTOSZEJ Ą. A W MA Ł EJ KA Ń CZUDZE, JAKBY CZAS STAN ĄŁ W MIEJSCU, ZACHWYCONY JEJ PI Ę KNEM. ROZLEG Ł E POLA, LUDZIE PRACUJ Ą CY W POCIE CZO Ł A. OWOCOWE SADY, W PRZERWIE MI Ę DZY PRAC Ą CHWILA ZABAWY, TO WSZYSTKO ZAUROCZY Ł O CZAS… Eunika Ć wioro

2 Spis Treści Jedna z ulic Kańczugi Jedna z ulic Kańczugi Okruchy Historii Kańczuckiej. Okruchy Historii Kańczuckiej. Obiekty Zabytkowe. Obiekty Zabytkowe. Miejsca Historyczne. Miejsca Historyczne. Zanikające Rzemiosła. Zanikające Rzemiosła. Wielcy Ziemi Kańczuckiej. Wielcy Ziemi Kańczuckiej. Warto wiedzieć. Warto wiedzieć.

3 Okruchy Historii Aby drogę mierzyć przyszłą, trzeba-ć koniecznie pomnieć skąd się wyszło C.K. Norwid Pierwsze dokumenty dotyczące osadnictwa na tym terenie pochodzą z 1340 r. Założycielem miasta był Otton z Pilczy. Po nim Kańczugę odziedziczyła jego córka Elżbieta, która wyszła za mąż za Wincentego Granowskiego (ok ), starostę generalnego Wielkopolski, syna Wincentego z Granowa, a następnie poślubiła króla Władysława Jagiełłę. Pierwsze dokumenty dotyczące osadnictwa na tym terenie pochodzą z 1340 r. Założycielem miasta był Otton z Pilczy. Po nim Kańczugę odziedziczyła jego córka Elżbieta, która wyszła za mąż za Wincentego Granowskiego (ok ), starostę generalnego Wielkopolski, syna Wincentego z Granowa, a następnie poślubiła króla Władysława Jagiełłę. Prawa miejskie Kańczuga otrzymała w roku 1440 z rąk króla Władysława Jagiełły - w XV w. Lata rozwoju Kańczugi przypadały do 1498 r. Kupcy budowali głębokie i długie piwnice, w których składowali towary. Prawa miejskie Kańczuga otrzymała w roku 1440 z rąk króla Władysława Jagiełły - w XV w. Lata rozwoju Kańczugi przypadały do 1498 r. Kupcy budowali głębokie i długie piwnice, w których składowali towary. Miasto przeżyło wiele dramatycznych wydarzeń - najazd wołoski w 1498 r. oraz kilka najazdów tatarskich powodujących upadek grodu. W końcu XVI w. jedyną właścicielką Kańczugi była Zofia ze Sprowy Odrowąż Kostkowa - córka Stanisława Odrowąża (prawnuczka Spytka III), wdowa po Janie Krzysztofie Tarnowskim. Jej drugi mąż, Jan Kostka po poślubieniu właściciel Kańczugi i Jarosławia prowadził poważną działalność budowlaną. Ich córka, księżna Anna Ostrogska z Kostków ( ) herbu Dąbrowa, gdy w wieku 19 lat wyszła za mąż za Aleksandra Ostrogskiego, zamieszkała z mężem na zamku w Jarosławiu. Miasto przeżyło wiele dramatycznych wydarzeń - najazd wołoski w 1498 r. oraz kilka najazdów tatarskich powodujących upadek grodu. W końcu XVI w. jedyną właścicielką Kańczugi była Zofia ze Sprowy Odrowąż Kostkowa - córka Stanisława Odrowąża (prawnuczka Spytka III), wdowa po Janie Krzysztofie Tarnowskim. Jej drugi mąż, Jan Kostka po poślubieniu właściciel Kańczugi i Jarosławia prowadził poważną działalność budowlaną. Ich córka, księżna Anna Ostrogska z Kostków ( ) herbu Dąbrowa, gdy w wieku 19 lat wyszła za mąż za Aleksandra Ostrogskiego, zamieszkała z mężem na zamku w Jarosławiu.

4 Okruchy Historii W 1624r. nastąpił kolejny najazd czambułów tatarskich. W powiecie Przeworsk nie było wsi, która ucierpiała od tego napadu i tylko nielicznym mieszkańcom udało się uniknąć jasyru. W 1624r. nastąpił kolejny najazd czambułów tatarskich. W powiecie Przeworsk nie było wsi, która ucierpiała od tego napadu i tylko nielicznym mieszkańcom udało się uniknąć jasyru. 24 maja 1636 r., po śmierci matki Anny Ostrogskiej dobra Kańczugi i jarosławskie, przypadły siostrze Katarzynie, siostrzeńcom Aleksandrowi Michałowi i Konstantemu Lubomirskim. 24 maja 1636 r., po śmierci matki Anny Ostrogskiej dobra Kańczugi i jarosławskie, przypadły siostrze Katarzynie, siostrzeńcom Aleksandrowi Michałowi i Konstantemu Lubomirskim. W 1622 r. klucz kańczudzki przejmuje Stanisław Lubomirski - pan na Nowym Wiśniczu, poprzez ożenek z Zofią, córką Anny Ostrogskiej. W 1622 r. klucz kańczudzki przejmuje Stanisław Lubomirski - pan na Nowym Wiśniczu, poprzez ożenek z Zofią, córką Anny Ostrogskiej. Po Zofii Ostrogskiej klucz kańczudzki przejmują kolejno jej dwaj synowie; Jerzy Sebastian i Aleksander Michał Lubomirski. Następnie syn Aleksandra, Józef Karol Lubomirski ( r.), który poprzez ożenek z Teofilą Zasławską ( ), stał się współwłaścicielem największego na terenie Rzeczypospolitej latyfundium. W jej skład wchodziło 51 miast, 973 wsie i 229 folwarków. Po Zofii Ostrogskiej klucz kańczudzki przejmują kolejno jej dwaj synowie; Jerzy Sebastian i Aleksander Michał Lubomirski. Następnie syn Aleksandra, Józef Karol Lubomirski ( r.), który poprzez ożenek z Teofilą Zasławską ( ), stał się współwłaścicielem największego na terenie Rzeczypospolitej latyfundium. W jej skład wchodziło 51 miast, 973 wsie i 229 folwarków.

5 Okruchy Historii Kolejny właściciel klucza kańczudzkiego to syn Józefa, Aleksander Dominik Lubomirski po nim ordynację przejęła jego siostra Marianna Lubomirska, którą w 1710 r. poślubił Paweł Karol Sanguszko. W 1712 r. urodził się im jedyny syn Janusz Aleksander Sanguszko (zm r.) który po śmierci matki, przejął klucz kańczudzki i ordynacje Ostrogsko-Zasławską. Kolejny właściciel klucza kańczudzkiego to syn Józefa, Aleksander Dominik Lubomirski po nim ordynację przejęła jego siostra Marianna Lubomirska, którą w 1710 r. poślubił Paweł Karol Sanguszko. W 1712 r. urodził się im jedyny syn Janusz Aleksander Sanguszko (zm r.) który po śmierci matki, przejął klucz kańczudzki i ordynacje Ostrogsko-Zasławską. W roku 1793 klucz kańczudzki kupił Karol Szydłowiecki, który poprzez sprzedaż kolejnych wsi tegoż klucza, zlikwidował go. Ksiądz Jan Kudła, proboszcz miejscowej parafii w 1889 r. odręcznie napisał: "Historię Miasteczka Kańczuga. W roku 1793 klucz kańczudzki kupił Karol Szydłowiecki, który poprzez sprzedaż kolejnych wsi tegoż klucza, zlikwidował go. Ksiądz Jan Kudła, proboszcz miejscowej parafii w 1889 r. odręcznie napisał: "Historię Miasteczka Kańczuga. Inż. hr. dziedzic kańczudzki Roman Scipio del Campo był odkrywcą na terenie Kańczugi jedynych w Europie Wschodniej pokładów alabastru i budowniczym kopalni. Wydobywany tutaj alabaster wykorzystywany był m.in. do renowacji stiuków w Katedrze Wawelskiej. 27 lipca 1944 roku Kańczuga została zdobyta przez wojska radzieckie I Frontu Ukraińskiego. Inż. hr. dziedzic kańczudzki Roman Scipio del Campo był odkrywcą na terenie Kańczugi jedynych w Europie Wschodniej pokładów alabastru i budowniczym kopalni. Wydobywany tutaj alabaster wykorzystywany był m.in. do renowacji stiuków w Katedrze Wawelskiej. 27 lipca 1944 roku Kańczuga została zdobyta przez wojska radzieckie I Frontu Ukraińskiego.

6 Obiekty Zabytkowe - Pomnik Grunwaldu: odbudowany w 1984 r. po zniszczeniu przez hitlerowców. - Dworzec kolejki wąskotorowej. - Kościół pw. św. Michała Archanioła: (wzniesiony około 1605 r.). W 1612 r. dobudowano kaplicę św. Anny (fundatorka - księżna Anna Ostrogska z Kostków ( ) - księżna herbu Dąbrowa.), około 1660 r. kaplicę Matki Boskiej. W latach przebudowano elewację, dodano kruchtę i wieżę (wg projektu W. Rawskiego). We wnętrzu część barokowego wyposażenia. - Kaplica św. Barbary. - Kościół pw. MB Łaskawej (pocz. XVII w.): dawna cerkiew grekokatolicka. Remontowana i przebudowana częściowo XIX/XX w. W 1945 r. zamieniona na magazyn. W r. nastąpiła gruntowna renowacja.

7 Pomnik Grunwaldu Kaplica św. Barbary

8 Miejsca Historyczne Kościół pw. Św. Michała Kościół pw. Św. MichałaArchanioła

9 Zanikające Rzemiosła Najliczniej wykonywanym zawodem było kuśnierstwo. Ludzie wykonujący tę profesję uważani byli za najmożniejszych. Najliczniej wykonywanym zawodem było kuśnierstwo. Ludzie wykonujący tę profesję uważani byli za najmożniejszych. W Kańczudze rozwijał się również cech szewski, a w 1620 roku w Kańczudze było 17 kowali. W Kańczudze rozwijał się również cech szewski, a w 1620 roku w Kańczudze było 17 kowali. Inne zanikające zawody to: bednarze, tkacze, kołodzieje, stolarze. Inne zanikające zawody to: bednarze, tkacze, kołodzieje, stolarze. W XVIII wieku w Kańczudze miały również siedzibę rzadko spotykane rzemiosła złotników i płatnerzy. W XVIII wieku w Kańczudze miały również siedzibę rzadko spotykane rzemiosła złotników i płatnerzy. Inna licząca się profesja to włókiennictwo i koronkarstwo. Inna licząca się profesja to włókiennictwo i koronkarstwo. Istotnym zawodem było druciarstwo. Skupiało w swoich szeregach druciarzy wyrabiających siatkę do okien, sita, koszujących sufity, drutujących garnki, baniaki czy kotły. Istotnym zawodem było druciarstwo. Skupiało w swoich szeregach druciarzy wyrabiających siatkę do okien, sita, koszujących sufity, drutujących garnki, baniaki czy kotły.

10 Wielcy Ziemi Kańczuckiej - Leon Grzebyk Leon Grzebyk – ur. 5 kwiecień 1909r.w Kańczudze. W 1931r. zakończył naukę w gimnazjum. W tym samym roku został przydzielony do Dywizji Szkoły Podchorążych Piechoty przy 17 pułku piechoty w Rzeszowie. Trzy lata później otrzymał stopień podporucznika. W 1936r.został przeniesiony do Lewic. W przeddzień wybuchu II wojny światowej zlecono mu powrót do Kańczugi. 9 stycznia 1941r. Leon Grzebyk został zaprzysiężony jako komendant placówki. W zabudowaniach domu dowódcy wybudowano schron przeznaczony na magazyn broni i materiałów wybuchowych. Trzy lata później został wytypowany do odznaczenia Krzyżem Walecznym, za udział w akcji,,BURZA. Kilka dni po wkroczeniu wojsk sowieckich na ziemię kańczudzką został aresztowany. Zatrzymania dokonało NKWD 19 sierpnia 1944r. Po przesłuchaniach w Urzędzie Bezpieczeństwa 23 listopada 1944r. został wywieziony do łagrów. Znalazł się w łagrach Borowicze Jodła. Na ziemię rodzinną powrócił w listopadzie 1947r. chory i wychudzony. Zmarł w 1971r. W uznaniu zasług dla miasta jedną z jego ulic nazwano jego imieniem. Leon Grzebyk – ur. 5 kwiecień 1909r.w Kańczudze. W 1931r. zakończył naukę w gimnazjum. W tym samym roku został przydzielony do Dywizji Szkoły Podchorążych Piechoty przy 17 pułku piechoty w Rzeszowie. Trzy lata później otrzymał stopień podporucznika. W 1936r.został przeniesiony do Lewic. W przeddzień wybuchu II wojny światowej zlecono mu powrót do Kańczugi. 9 stycznia 1941r. Leon Grzebyk został zaprzysiężony jako komendant placówki. W zabudowaniach domu dowódcy wybudowano schron przeznaczony na magazyn broni i materiałów wybuchowych. Trzy lata później został wytypowany do odznaczenia Krzyżem Walecznym, za udział w akcji,,BURZA. Kilka dni po wkroczeniu wojsk sowieckich na ziemię kańczudzką został aresztowany. Zatrzymania dokonało NKWD 19 sierpnia 1944r. Po przesłuchaniach w Urzędzie Bezpieczeństwa 23 listopada 1944r. został wywieziony do łagrów. Znalazł się w łagrach Borowicze Jodła. Na ziemię rodzinną powrócił w listopadzie 1947r. chory i wychudzony. Zmarł w 1971r. W uznaniu zasług dla miasta jedną z jego ulic nazwano jego imieniem.

11 Wielcy Ziemi Kańczuckiej - Franciszek Zagórski Franciszek Zagórski – ur. w 1894r. w powiecie Rudki. Gimnazjum ukończył we Lwowie, po którym podjął naukę w Krajowej Średniej Szkole Rolniczej w Czernichowie. Po ukończeniu szkoły został powołany do wojska austriackiego i wziął udział w walkach na froncie i wojny światowej. W lipcu 1918r. został powołany do służby czynnej w Wojsku Polskim jako podporucznik. 19 marca 1921r. został awansowany do stopnia porucznika, a we wrześniu tegoż roku urlopowany z wojska. Przerwa ta nie trwała jednak długo. Po wybuchu wojny został powołany do służby wojskowej. Uczestniczył w walce pod Lwowem, gdzie został pojmany. Dostał się do więzienia w Samborze skąd, wraz z grupą oficerów zbiegł. Był jeszcze dwa razy więziony, ale udawało mu się zbiec. Do kwietnia 1940r. ukrywał się w Bochni, gdzie włączył się w tworzenie działalności polski podziemnej. 17 maja 1941r. został zaprzysiężony do ZWZ w placówce,,KAZIMIERZ w Kańczudze. Powierzono mu funkcję zastępcy referenta cywilnego. Od września 1943r. objął funkcję kwatermistrza obwodu AK Przeworsk. Był również szefem wywiadu gospodarczego i politycznego na terenie AK Przeworsk. W nocy z 7 na 8 maja 1944r. brał udział w rozbrojeniu obsługi i zdobyciu radiostacji Wehrmachtu w Urzejowicach. Franciszek Zagórski – ur. w 1894r. w powiecie Rudki. Gimnazjum ukończył we Lwowie, po którym podjął naukę w Krajowej Średniej Szkole Rolniczej w Czernichowie. Po ukończeniu szkoły został powołany do wojska austriackiego i wziął udział w walkach na froncie i wojny światowej. W lipcu 1918r. został powołany do służby czynnej w Wojsku Polskim jako podporucznik. 19 marca 1921r. został awansowany do stopnia porucznika, a we wrześniu tegoż roku urlopowany z wojska. Przerwa ta nie trwała jednak długo. Po wybuchu wojny został powołany do służby wojskowej. Uczestniczył w walce pod Lwowem, gdzie został pojmany. Dostał się do więzienia w Samborze skąd, wraz z grupą oficerów zbiegł. Był jeszcze dwa razy więziony, ale udawało mu się zbiec. Do kwietnia 1940r. ukrywał się w Bochni, gdzie włączył się w tworzenie działalności polski podziemnej. 17 maja 1941r. został zaprzysiężony do ZWZ w placówce,,KAZIMIERZ w Kańczudze. Powierzono mu funkcję zastępcy referenta cywilnego. Od września 1943r. objął funkcję kwatermistrza obwodu AK Przeworsk. Był również szefem wywiadu gospodarczego i politycznego na terenie AK Przeworsk. W nocy z 7 na 8 maja 1944r. brał udział w rozbrojeniu obsługi i zdobyciu radiostacji Wehrmachtu w Urzejowicach.

12 Wielcy Ziemi Kańczuckiej - Dr Antoni Sawicki Dr Antoni Sawicki – ur. w 1867r. w Humniskach na ziemi sanockiej. Po skończeniu gimnazjum dalszą naukę podjął w Krakowie na wydziale medycznym. Po odbyciu praktyki zamieszkał w Dynowie, a następnie w Kańczudze. W Kańczudze bezinteresownie udzielał porad lekarskich i prowadził zajęcia, z zakresu higieny w najstarszych klasach. Dzięki niemu przed wojną powstał budynek szkoły. W 1902r. założył towarzystwo zaliczkowe, którego przez kilka lat był przewodniczącym. Pracował bez wynagrodzenia, a nawet użyczył lokalu i opłacał rachunki za energię. Kolejna inicjatywa to towarzystwo dla wyrobów dziewiarskich. Zajęcia z zakresu higieny prowadził nie tylko w szkole, ale również wśród ludności wiejskiej. Po nabożeństwach w kościele w niedziele wygłaszał pogadanki skierowane do ludności na temat,,porządków. W 1914r. napisał,,Katechizm higieniczny, czyli naukę o zdrowiu dla ludności wiejskiej. Książka ta została wydana z polecenia ówczesnej Krajowej Rady Krajowej we Lwowie. Kolejna praca Sawickiego ukazała się w 1926r. Praca ta pt.,, Gruźlica czyli tzw. suchoty została nagrodzona na konkursie Towarzystwa Higienicznego Lwowskiego. Dr Antoni Sawicki – ur. w 1867r. w Humniskach na ziemi sanockiej. Po skończeniu gimnazjum dalszą naukę podjął w Krakowie na wydziale medycznym. Po odbyciu praktyki zamieszkał w Dynowie, a następnie w Kańczudze. W Kańczudze bezinteresownie udzielał porad lekarskich i prowadził zajęcia, z zakresu higieny w najstarszych klasach. Dzięki niemu przed wojną powstał budynek szkoły. W 1902r. założył towarzystwo zaliczkowe, którego przez kilka lat był przewodniczącym. Pracował bez wynagrodzenia, a nawet użyczył lokalu i opłacał rachunki za energię. Kolejna inicjatywa to towarzystwo dla wyrobów dziewiarskich. Zajęcia z zakresu higieny prowadził nie tylko w szkole, ale również wśród ludności wiejskiej. Po nabożeństwach w kościele w niedziele wygłaszał pogadanki skierowane do ludności na temat,,porządków. W 1914r. napisał,,Katechizm higieniczny, czyli naukę o zdrowiu dla ludności wiejskiej. Książka ta została wydana z polecenia ówczesnej Krajowej Rady Krajowej we Lwowie. Kolejna praca Sawickiego ukazała się w 1926r. Praca ta pt.,, Gruźlica czyli tzw. suchoty została nagrodzona na konkursie Towarzystwa Higienicznego Lwowskiego.

13 Warto wiedzieć Tradycja podaje, że etymologia nazwy miasta wywodzi się od słowa kolczuga. Uzbrojenie to miało być wykonywane w średniowieczu przez tutejszych rzemieślników. Tradycja podaje, że etymologia nazwy miasta wywodzi się od słowa kolczuga. Uzbrojenie to miało być wykonywane w średniowieczu przez tutejszych rzemieślników. Miasto miało bardzo dobrą lokalizację dla organizowania jarmarków, które w Kańczudze trwały nawet od trzech do pięciu dni. Na Przedmieściu odbywały się targi nierogacizny, na Błoniach targ bydła, a na Targowicy handel końmi. Miasto miało bardzo dobrą lokalizację dla organizowania jarmarków, które w Kańczudze trwały nawet od trzech do pięciu dni. Na Przedmieściu odbywały się targi nierogacizny, na Błoniach targ bydła, a na Targowicy handel końmi. Od niepamiętnych czasów do roku 1940 w Kańczudze istniał zwyczaj wieszania każdego roku przed świętami wielkanocnymi Judasza. Od niepamiętnych czasów do roku 1940 w Kańczudze istniał zwyczaj wieszania każdego roku przed świętami wielkanocnymi Judasza. Na przełomie XIX i XX wieku Kańczugę nawiedzały duże pożary, dlatego już od tamtych czasów prężnie działa Ochotnicza Straż Pożarna. Na przełomie XIX i XX wieku Kańczugę nawiedzały duże pożary, dlatego już od tamtych czasów prężnie działa Ochotnicza Straż Pożarna. Nadleśnictwo w Kańczudze zostało utworzone w 1945 roku po upaństwowieniu lasów własności prywatnej na mocy dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 roku, a budynek obecnego Nadleśnictwa został oddany w użytkowanie w 1960 roku. Nadleśnictwo w Kańczudze zostało utworzone w 1945 roku po upaństwowieniu lasów własności prywatnej na mocy dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 roku, a budynek obecnego Nadleśnictwa został oddany w użytkowanie w 1960 roku.

14 Zakończenie Rynek w Kańczudze Rynek w Kańczudze DZIĘKUJĘ ZA OBEJRZENIE PREZENTACJI KONRAD KULIG – kl. VIa Szkoła Podstawowa im. Jana III Sobieskiego w Kańczudze opiekun: mgr Małgorzata Mastej-Sas


Pobierz ppt "Ka ń czuckie skarby przesz ł o ś ci MIJAJ Ą LATA, ZMIENIAJ Ą SI Ę LUDZIE, KRAJOBRAZY PUSTOSZEJ Ą. A W MA Ł EJ KA Ń CZUDZE, JAKBY CZAS STAN ĄŁ W MIEJSCU,"

Podobne prezentacje


Reklamy Google