Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Problemy agrotechniczne w uprawach ekologicznych Dni z rolnictwem ekologicznym CDR Radom/IUNG –PIB Puławy 24.06.2010 r Krzysztof Jończyk IUNG - PIB.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Problemy agrotechniczne w uprawach ekologicznych Dni z rolnictwem ekologicznym CDR Radom/IUNG –PIB Puławy 24.06.2010 r Krzysztof Jończyk IUNG - PIB."— Zapis prezentacji:

1 Problemy agrotechniczne w uprawach ekologicznych Dni z rolnictwem ekologicznym CDR Radom/IUNG –PIB Puławy r Krzysztof Jończyk IUNG - PIB

2 2 SPECYFIKA PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ Większe wymagania w stosunku do precyzji i terminowości wykonywania zabiegów agrotechnicznych – dlaczego ? Wykluczenie stosowania mineralnych nawozów azotowych, będących źródłem szybko dostępnej formy tego składnika dla roślin, Wykluczenie stosowania mineralnych nawozów azotowych, będących źródłem szybko dostępnej formy tego składnika dla roślin, - eliminuje możliwość sterowania łanem (oddziaływania w okresie wiosennym na rozkrzewienie lub rozgałęzianie się roślin i intensywność ich wzrostu). Zakaz stosowania herbicydów wymusza konieczność zwiększenia zdolności konkurencyjnej łanu w stosunku do chwastów. Zakaz stosowania herbicydów wymusza konieczność zwiększenia zdolności konkurencyjnej łanu w stosunku do chwastów. Zakaz stosowania zapraw oraz chemicznego zwalczania chorób zwiększa wymagania w stosunku do zdrowotności i jakości materiału siewnego. Zakaz stosowania zapraw oraz chemicznego zwalczania chorób zwiększa wymagania w stosunku do zdrowotności i jakości materiału siewnego.

3 Nakłady pracy Rolnictwo ekologiczne wymaga wyraźnie większych nakładów pracy. Gospodarstwa ekologiczne ponoszą, w porównaniu do gospodarstw konwencjonalnych, większe nakłady robocizny w uprawie: zbóż o około 10%; ziemniaka o %; warzyw o %; owoców miękkich o %

4 Znaczenie płodozmianu w rolnictwie ekologicznym PŁODOZMIAN - KLUCZOWY ELEMENT AGROTECHNIKI W ROLNICTWIE EKOLOGICZNYM PŁODOZMIAN JAKO KOMPROMIS MIĘDZY ODDZIAŁYWANIEM CZYNNIKÓW PRZYRODNICZYCH I EKONOMICZNYCH - zapewnia biologiczne wiązanie azotu, dzięki możliwie dużemu udziałowi w strukturze zasiewów roślin motylkowatych; - gwarantuje wzrost żyzności i biologicznej aktywności gleby poprzez możliwe ciągłe utrzymywanie jej powierzchni pod okrywami roślinnymi (rośliny wieloletnie, międzyplony); - ogranicza rozprzestrzenianie się chorób, szkodników i chwastów, dzięki dużej różnorodności biologicznej uprawianych roślin (długie przerwy w powrocie tego samego gatunku na dane pole);

5 - umożliwia pełne wykorzystanie składników pokarmowych z gleby poprzez następstwo roślin o różnym zapotrzebowaniu i różnej zdolności ich pobierania; - ogranicza wymywanie składników pokarmowych, głównie azotanów, do wód gruntowych oraz chroni glebę przed erozją; - zapewnia pokrycie zapotrzebowania posiadanych zwierząt na paszę w okresie żywienia letniego oraz zimowego; - pozwala optymalnie wykorzystać sprzęt, jakim dysponuje gospodarstwo oraz warunkuje możliwie równomierne rozłożenie prac w okresie roku; - zmniejsza ryzyko produkcji dzięki większej jej różnorodności.

6 Długość rotacji wskazane są długie rotacje 5-7 letnie zgodne z zasadą dany gatunek roślin plonuje tym wyżej, im rzadziej jest uprawiany na danym polu dob ó r gatunk ó w (warunki siedliskowe, opłacalność), w strukturze zasiew ó w udział roślin nie powinien przekraczać - ziemniaka i buraka 25-33%, strączkowych 20-25%, zb ó ż og ó łem 50-60% park maszynowy (r ó żne rośliny - r ó żne technologie – koszty) Międzyplony - - wsiewki poplonowe, - - poplony ozime, - - poplony ścierniskowe

7 7 Plonowanie roślin W rolnictwie ekologicznym uzyskuje się mniejsze plony niż w konwencjonalnym o 10-40%. W rolnictwie ekologicznym uzyskuje się mniejsze plony niż w konwencjonalnym o 10-40%. –Różnica jest tym większa im intensywniejsze jest rolnictwo konwencjonalne. –Mniejsze różnice w plonach uzyskuje się w przypadku gatunków o mniejszych wymaganiach nawozowych i słabiej porażanych przez choroby. Plony uzyskiwane w gospodarstwach ekologicznych charakteryzuje duża zmienność w latach. Plony uzyskiwane w gospodarstwach ekologicznych charakteryzuje duża zmienność w latach. –Brak możliwości kompensowania dostępnymi metodami agrotechnicznymi niekorzystnego przebiegu pogody czy błędów w agrotechnice.

8 EKO KON Obiekt doświadczalny IUNG – PIB SD Osiny k/Puław INT MONO Gleba: płowa – piasek gliniasty mocny, kompleks żytni b. dobry Powierzchnia obiektu doświadczalnego: - System ekologiczny (EKO) – 5 ha - System konwencjonalny (KON) 3 ha - System integrowany (INT) 4 ha - Monokultura (MONO) 1 ha

9 Plonowanie zbóż i ziemniaka oraz zmienność plonów w różnych systemach produkcji ( ) Lata Systemy produkcji EKOKONINTMON Pszenica ozima Plon (t/ha)4,356,196,554,79 Min/max (t/ha)3,09/6,183,18/7,653,99/8,682,14/7,53 V - wsp. zmiennnosci (%) Jęczmień jary/pszenica jara Plon (t/ha)3,854,254,78 Min-max (t/ha)2,51/4,561,35/5,983,28/6,71 V - wsp. zmiennnosci (%) Ziemniak Plon (t/ha)26,439,4 Min-max (t/ha)16,4/40,621,2/56,7 V - wsp. zmiennnosci (%)2625

10 Plon ziarna pszenicy ozimej

11 Czynniki ograniczając plonowanie pszenicy ozimej w różnych systemach produkcji ( ) Wyszczególnienie System produkcji rolniczej EKOKONINTMONO Sucha masa chwastów [g/m 2 ] (GS 70-75) * Indeks porażenia podstawy źdźbła Udział roślin z nekrozami na korzeniach (%) Indeks porażenia liści (l. podflagowy (GS 58-60) **

12 Wydajność upraw i zmianowań w j. zbozowych System produkcji Zmianowanie Średnio Ekologiczny ziemniak Jęczmień / pszenica j koniczyna z tr.– I rok koniczyna z tr. - II rok pszenica oz Średnio Integrowany ziemniak jęczmień / pszenica j bobik pszenica oz Średnio Konwencjonalny rzepak oz pszenica oz jęczmień / pszenica j Średnio Monokultura pszenica oz

13 13 Dobór odmian Ogólne kryteria doboru odmian: - mniejsze wymagania siedliskowe (glebowe i nawozowe); - większa zdolność pobierania składników pokarmowych; - odporność na choroby (głównie grzybowe); - większa krzewistość i konkurencyjność w stosunku do chwastów ; - dobra zimotrwałość zbóż ozimych; - cechy jakościowe. Dobór odmian Ogólne kryteria doboru odmian: - mniejsze wymagania siedliskowe (glebowe i nawozowe); - większa zdolność pobierania składników pokarmowych; - odporność na choroby (głównie grzybowe); - większa krzewistość i konkurencyjność w stosunku do chwastów ; - dobra zimotrwałość zbóż ozimych; - cechy jakościowe.

14 Plon ziarna odmian pszenicy ozimej Odmiana Plon ziarna t/ha Średnio Roma4,193,204,76 4,05 Zyta4,653,574,87 4,36 Kobra3,513,094,98 3,86 Sukces4,473,324,35 4,05 Korweta3,343,394,29 3,67 Mewa3,743,145,09 3,99 Mieszanina odm.2,993,104,94 3,68 Średnio 7 odmian3,843,264,75 3,95 Ostka Kaz.2,582,382,90 2,62 Kujawianka2,292,682,88 2,62 Wysokolitewka2,032,232,97 2,41 Orkisz*4,692,043,34 3,36 NIR (α=0,05) 0,580,360,37 */ ziarno oplewione

15 15 Dawne odmiany Owies szorstki Żyto krzyca Pszenica orkisz Pszenica płaskurka Pszenica samopsza

16 Zadania uprawy roli w rolnictwie ekologicznym: · zwiększanie biologicznej aktywności gleby i sprzyjanie akumulacji substancji organicznej w glebie; · ograniczanie bezproduktywnych straty wody i sprzyjanie jej gromadzeniu w glebie; · zmniejszanie nasilenia niektórych chorób i szkodników; · stwarzanie warunków do uzyskania szybkich i wyrównanych wschodów roślin; · ograniczanie konkurencji ze strony chwastów i samosiewów rośliny przedplonowej; · zapewnienie dobrego wymieszania z glebą resztek pożniwnych rośliny przedplonowej i nawozów organicznych; · ograniczanie nasilenia erozji wodnej i wietrznej Uprawa roli

17 Uprawa roli zgodna z zasadami: - PŁYTKIE ODWRACANIE I MIESZANIE ROLI ORAZ GŁĘBOKIE JEJ SPULCHNIANIE - ZABIEG Ó W UPRAWAOWYCH POWINNO SIĘ STOSOWAĆ TAK DUŻO JAK TO JEST KONIECZNE ABY STWORZYĆ UPRAWIANEJ ROŚLINIE KORZYSTNE WARUNKI WZROSTU, A ZARAZEM TAK MAŁO JAK TO JEST MOŻLIWE

18 Wpływ równomierności wysiewu na początkowy wzrost roślin źle dobrze większą konkurencyjność zbóż w stosunku do chwastów, powoduje, że wszystkie rośliny znajdują się w podobnych fazach rozwojowych, wówczas można w optymalnych terminach zastosować mechaniczne zabiegi pielęgnacyjne. taki siew warunkuje:

19 19 Siew Jakość materiału siewnego: - zdrowotność nasion, - dorodność nasion, - wysoka zdolność i energia kiełkowania, - czystość nasion Uwarunkowania wysokiej jakości materiału siewnego: - polowa kwalifikacja plantacji nasiennych; - zbiór w optymalnych warunkach (pełna dojrzałość, niska wilgotność ziarna), -wstępne czyszczenie ziarna przed magazynowaniem (usunięcie nasion i owocostanów chwastów, plew itp.); - dobre warunki magazynowania, niedopuszczenie do wzrostu temperatury i rozwoju chorób grzybowych na ziarnie; - doczyszczenie końcowe;

20 20 Wpływ dorodności ziarniaków pszenicy ozimej na rozkrzewienie oraz powierzchnię liści

21 Optymalne i dopuszczalne opóźnione terminy siewu pszenicy ozimej Reakcja na opóźnienie terminu siewu Zboża ozime – jęczmień, żyto, pszenżyto, pszenica Zboża jare – owies, pszenica, pszenżyto, jęczmień Uzasadnione jest zwiększenie o około 10% normy wysiewu, przy: - opóźnionym o dni terminie wysiewu; - gorszych warunkach glebowych; gorszej uprawie przedsiewnej. - zalecany wysiew w końcowym okresie te terminów przyjętych jako optymalne w

22 Ochrona roślin w systemie ekologicznym duże bariery badawcze wyzwanie

23 Ochrona roślin W rolnictwie ekologicznym wszystkie zabiegi agrotechniczne (płodozmian, uprawa roli, nawożenie naturalne, obsada roślin, dobór odmian, zasiewy mieszane itp.) są nastawione na kształtowanie korzystnego stanu sanitarnego gleby i zwiększonej odporności roślin na choroby i szkodniki ZDROWOTNOŚĆ ROŚLIN ZDROWOTNOŚĆ ROŚLIN ORGANIZMY GLEBOWE POBUDZANIE ORGANIZMÓW POŻYTECZNYCH POBUDZANIE ORGANIZMÓW POŻYTECZNYCH ZABIEGI BEZPOŚREDNIE UPRAWA ROLI ZRÓWNOWAŻONE NAWOŻENIE DOBÓR GATUNKÓW RÓŻNORODNOŚĆ GATUNKOWA DOBÓR ODMIAN PŁODOZMIAN

24 Specyfika ochrony roślin w rolnictwie ekologicznym Interwencja: tylko w wyjątkowej sytuacji bezpośredniego zagrożenia Zarówno stosowane metody jak i środki muszą być zgodne z - przepisami dopuszczania środków ochrony roślin do obrotu i stosowania oraz - przepisami dopuszczania środków ochrony roślin do obrotu i stosowania oraz - zasadami (i przepisami !!!) rolnictwa ekologicznego - zasadami (i przepisami !!!) rolnictwa ekologicznego

25 Czynniki powodujące choroby roślin Czynniki nieinfekcyjne - glebowe (woda, powietrze, temp., składniki pokarmowe) - klimatyczne (wilgotność powietrza, opady, wiatr, światło) Czynniki infekcyjne (patogeny) – wirusy,mikoplazmy, bakterie, grzyby - 85% wszystkich chorób roślin) – –Straty w produkcji roślinnej 30-45% – –Pogorszenie jakości produktów roślinnych (parametry technologiczne, mykotoksyny) > P > Mg > H 2 O> B

26 Metody pośrednie regulacji zachwaszczenia płodozmian dobór odmian jakość materiału siewnego termin i gęstość siewu Ochrona przed chwastami

27

28 Metody bezpośrednie regulacji zachwaszczenia mechaniczne termiczne biologiczne Rozmieszczenie nasion chwastów w glebie w zależności od sposobu uprawy

29 Skuteczność brony jest tym większa, im: młodsze są chwasty; drobniejsze są ich nasiona; na mniejszej głębokości znajdują się kiełkujące nasiona; bardziej pulchna jest wierzchnia warstwa gleby

30 Sucha masa chwast ó w w badanych odmianach pszenicy ozimej (2005 rok)

31 Porażenie liści flagowych pszenicy ozimej w różnych systemach produkcji faza rozwoju pszenicy: mleczno-woskowa

32 Odporność odmian: - odporność determinowana morfologią rośliny (wysokość odmiany, zbitość kłosa, długość kwitnienia, wegetacji) - tolerancja na patogena, kumulacja mykotoksyn Agrotechnika, unikać: - wrażliwych odmian; - porażonego materiału siewnego; - uproszczeń w uprawie (rozkład resztek pożniwnych); - dużego udziału zbóż ozimych; - wysokiego nawożenia N i późnej aplikacji N

33 33 Zasiedlenie ziarna pszenicy przez Fusarium spp.

34 Grzyby z rodzaju Fusarium wyizolowane z ziarniaków pszenicy ( wg. Sadowskiego ) ODMIANA % ZIARNIAKÓW ZASIEDLONYCH PRZEZ Fusarium spp. F. avenaceum F.culmorumF. poaeF.sporotri- chioides F.tricinctumRAZEM EKOKONEKOKONEKOKONEKOKONEKOKONEKOKON Kobra--1,52,59,514,5--5,5-16,517,0 Korweta-1,02,21,26,04,0-2,52,22,810,411,5 Mewa-3,51,21,06,82,8-2,25,53,013,512,5 Roma-2,83,02,04,210,2-1,52,07,59,224,0 Sukces-4,02,51,57,05,5-2,01,22,010,715,0 Zyta-1,52,5 9,214,2-2,05,83,817,524,0 Mieszanina-4,23,22,510,78,0-1,06,52,220,217,9 Orkisz2,85,82,21,010,05,03,0-6,06,224,018,0 15,217,5

35 W rolnictwie ekologicznym metody zaprawiania nasion opierają się na zabiegach dezynfekowania lub stymulacji rozwoju pożądanej mikroflory np.: płukaniu w ciepłej wodzie, płukaniu w ciepłej wodzie, stosowaniu nadmanganianu potasu, stosowaniu nadmanganianu potasu, stosowaniu różnego rodzaju roztworów i wyciągów roślinnych, stosowaniu różnego rodzaju roztworów i wyciągów roślinnych, otoczkowaniu mlekiem w proszku, otoczkowaniu mlekiem w proszku, stosowaniu zapraw na bazie mikroorganizmów. stosowaniu zapraw na bazie mikroorganizmów.

36 Pszenica p. ozima – NIR (0,05) 9,29 p. jara – NIR (0,05) 8,35 Zdrowotność roślin (Joanna Horoszkiewicz-Janka – IOR Poznań)

37 Pszenica p. ozima – NIR (0,05) 3,26 p. jara – NIR (0,05) 3,68 Zasiedlenie materiału siewnego (Joanna Horoszkiewicz-Janka – IOR Poznań)

38 38 Walka z zarazą ziemniaka Metody agrotechniczne: Metody agrotechniczne: - dobór odmian, - podkiełkowywanie sadzeniaków, - wczesne terminy sadzenia. Metody chemiczne: Metody chemiczne: - preparaty miedziowe.

39 39 Podkiełkowywanie sadzeniaków Efekty właściwego przygotowania sadzeniaków Efekty właściwego przygotowania sadzeniaków przyspieszenie wschodów o 1-2 tygodnie, w zależności od stanu fizjologicznego sadzeniaków i pogody od momentu sadzenia do wschodów, co sprzyja tzw. ucieczce przed zarazą, przyspieszenie wschodów o 1-2 tygodnie, w zależności od stanu fizjologicznego sadzeniaków i pogody od momentu sadzenia do wschodów, co sprzyja tzw. ucieczce przed zarazą, przesunięcie okresu wegetacji na okres lepszego nasłonecznienia (zwiększenie wydajności fotosyntezy i większe przyrosty plonu), przesunięcie okresu wegetacji na okres lepszego nasłonecznienia (zwiększenie wydajności fotosyntezy i większe przyrosty plonu), lepszy rozwój systemu korzeniowego, a więc lepsze wykorzystanie wody i składników pokarmowych, lepszy rozwój systemu korzeniowego, a więc lepsze wykorzystanie wody i składników pokarmowych, zwiększenie odporności na porażenie chorobami wirusowymi, zwiększenie odporności na porażenie chorobami wirusowymi, przyspieszenie zbioru na okres wyższych temperatur, co wpływa na zmniejszenie uszkodzeń mechanicznych i lepszą przechowywalność bulw. przyspieszenie zbioru na okres wyższych temperatur, co wpływa na zmniejszenie uszkodzeń mechanicznych i lepszą przechowywalność bulw.

40 40 Bila s. integrowany Bzura s. ekologiczny Bila s. ekologiczny Stan na

41 41 Walka ze stonką ziemniaczaną Metody mechaniczne: Metody mechaniczne: - zbiór ręczny, - maszyny zbierające, - pułapki feromonowe. Metody biologiczne: Metody biologiczne: - wyciągi roślinne, - środki owadobójcze na bazie mikroorganizmów

42 42

43 43

44 Priorytety badawcze dla ochrony roślin w rolnictwie ekologicznym Opracowanie programów zwalczania zarazy ziemniaka, korzeniowych patogenów zbóż i warzyw Opracowanie metod zapobiegania lub zwalczania chorób drzew pestkowych i roślin jagodowych Wykorzystanie ekstraktów dla prewencji i zwalczania chorób roślin

45 Praktyczne możliwości i ograniczenia ochrony upraw przy zastosowaniu środk ó w obecnie dopuszczonych do obrotu i stosowania w rolnictwie ekologicznym w Polsce Istnieje znaczna, choć nadal niewystarczająca liczba zarejestrowanych środk ó w ochrony roślin mogących znaleźć swoje zastosowanie w rolnictwie ekologicznym Rzeczywista dostępność uzależniona od oferty producent ó w W niekt ó rych grupach - całkowity brak zarejestrowanych środk ó w (azadirachtyna, rotenon, olejki roślinne...) Dostępne żywe organizmy przeznaczone są gł ó wnie dla upraw szklarniowych

46 Przyjęte w założeniach rolnictwa ekologicznego odpowiednie ukształtowanie krajobrazu gospodarstwa, dob ó r odpornych gatunk ó w i odmian roślin oraz prawidłowa agrotechnika powinny zapewnić uprawianym roślinom zdrowy rozw ó j Zbieg niekorzystnych czynnik ó w pogodowych, sąsiedztwo zaniedbanych upraw konwencjonalnych, lub ewentualne błędy w profilaktyce stwarzają jednak stałe zagrożenie dla plon ó w powodując konieczność ciągłego doskonalenia dostępnego arsenału metod i środk ó w ochrony roślin Dorobek nauki w zakresie rozwoju metod i środk ó w ochrony roślin zgodnych z wymaganiami rolnictwa ekologicznego jest ogromny, choć w swojej przeważającej części badania takie nie były adresowane bezpośrednio do rolnictwa ekologicznego

47 Zbiór i przechowywanie zbiór zbóż przeprowadza się jednoetapowo w fazie dojrzałości pełnej lub martwej zbiór zbóż przeprowadza się jednoetapowo w fazie dojrzałości pełnej lub martwej przedłużenie zbiorów w warunkach dżdżystej pogody powoduje występowanie na wszystkich gatunkach czernienia zbóż (grzyby saprofityczne z rodzaju: Cladosporium, Alternaria, Epicoccum ) przedłużenie zbiorów w warunkach dżdżystej pogody powoduje występowanie na wszystkich gatunkach czernienia zbóż (grzyby saprofityczne z rodzaju: Cladosporium, Alternaria, Epicoccum ) czystość ziarna i wszystkich zespołów maszyn zbierających czystość ziarna i wszystkich zespołów maszyn zbierających

48 STAN ŻYZNOŚCI GLEBY Czynniki morfologiczne - poziomy zróżnicowania profilu - miąższość gleby i poziomu próchnicznego - skład mechaniczny - struktura i tekstura - porowatość Czynniki fizyczne - rozkład por w glebie - właściwości wodne, pF - gospodarka wodna gleby - właściwości powietrzne, termiczne - podatność na erozję Czynniki biochemiczne i biologiczne - substancja organiczna i próchnica - skład edafonu - aktywność biologiczna - produkcja CO 2 - kultura gleby Czynniki fizyko - chemiczne - zasobność w makro i mikro składniki odżywcze - substancje toksyczne - pH i zawartość CaCO 3 - właściwości sorpcyjne, buforowość gleby - odporność na degradację

49 Zasobność gleby w potas Zasobność gleby w fosfor

50 Zmiany zawartości węgla organicznego w glebie (stan wyjściowy – 1995 r.)

51 BILANS AZOTU

52 Zawartość N min (N-NO 3 i N-NH4) kg/ha (1999 – 2009) Profil (cm) System produkcji EkologicznyKonwencjonalnyIntegrowanyMonokultura jesieńwiosnajesieńwiosna jesi eń wiosnajesieńwiosna Różnica j-w

53 53 Azot mineralny w glebie (stanowisko po koniczynie z trawą SD IUNG w Osinach) 176 kg Nmin/ha 76 kg Nmin/ha

54 Odczyn gleby - proces symbiotycznego wiązania azotu przez bakterie współżyjące z roślinami motylkowatymi; - mikroorganizmy wolno żyjące wiążące azot; - dostępność makro- i mikroskładników; - dostępność kadmu, cynku, ołowiu; - struktura gleby, trwałość agregatów glebowych

55

56 56 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Problemy agrotechniczne w uprawach ekologicznych Dni z rolnictwem ekologicznym CDR Radom/IUNG –PIB Puławy 24.06.2010 r Krzysztof Jończyk IUNG - PIB."

Podobne prezentacje


Reklamy Google