Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Opr. Krzysztof Sibielski TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO- TERAPEUTYCZNYCH.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Opr. Krzysztof Sibielski TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO- TERAPEUTYCZNYCH."— Zapis prezentacji:

1 opr. Krzysztof Sibielski TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO- TERAPEUTYCZNYCH

2 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Istota kształcenia specjalnego (niezależnie od rodzaju szkoły) sprowadza się do indywidualnego traktowania w procesie nauczania uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, dla których - konieczne jest specjalistyczne oddziaływanie dydaktyczne, wychowawcze i rewalidacyjne, ukierunkowane na ich wszechstronny rozwój.

3 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Wspomaganie rozwoju - złożony, interdyscyplinarny proces, na który składają się działania stymulujące sfery: fizyczną, poznawczą, emocjonalną i społeczną. W aspekcie pragmatycznym oznacza to wielość i różnorodność podejmowanych działań, których celem jest kształtowanie i rozwijanie umiejętności życiowych, rozumianych jako skuteczne porozumiewanie, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów, radzenie z emocjami, samoświadomość.

4 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Indywidualny program nauczania dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego tworzymy biorąc pod uwagę: modyfikację treści programowych, specjalną organizację metod i form pracy, dodatkowe wsparcie nauczycieli, specjalistów, rówieśników.

5 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Indywidualny program edukacyjny opracowuje, zespół nauczycieli i specjalistów pracujących w szkole: nauczyciel-wychowawca, nauczyciele uczący dziecko, specjaliści: psycholog, logopeda, terapeuci, rehabilitant i inni, Konstruując indywidualny program nauczania należy pamiętać o jego dostosowaniu do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz predyspozycji psychofizycznych ucznia. Powinien on mieć charakter edukacyjno- terapeutyczny, ponieważ obu tych funkcji nie można od siebie oddzielać, w przypadku uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

6 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Informacje o uczniu i jego specjalnych potrzebach pochodzą z: wywiadu i rozmów z rodzicami, obserwacji ucznia przez nauczyciela, orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, ze szczególnym zwróceniem uwagi na istotne informacje dotyczące szkolnego funkcjonowania dziecka, informacji od lekarzy i specjalistów, odnoszących się do niepełnosprawności dziecka. wyników testów kompetencji, sprawdzianów, egzaminów

7 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Ważne by pamiętać że ! Edukacja człowieka odbywa się nie tylko w szkole, oraz że obejmuje ona nie tylko rozwój uczniowskiej sfery poznawczej, ale i też sfery emocjonalno - motywacyjnej Diagnoza Podstawowym elementem właściwego planowania i efektywnej pracy z dzieckiem jest jego wnikliwe poznanie Diagnoza jest początkiem zmian, wymaga identyfikowania mocnych i słabych stron każdego dziecka. Definicja pojęcia diagnoza zawiera w sobie wiele wątków i dlatego można wyróżnić diagnozy cząstkowe.

8 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Diagnoza (cd.): Według C. Kupisiewicza (2005) diagnoza pedagogiczna polega na wykrywaniu luk w wiedzy i umiejętnościach szkolnych, posługiwaniu się przez nauczycieli formami kontroli i oceny postępów uczniów w nauce, łączeniu z badaniami wyników uzyskanych przez dzieci i młodzież po zakończeniu każdego działu programowego. Natomiast zdaniem B. Niemierki (2002), diagnoza edukacyjna to rozpoznawanie przebiegu, wyników i uwarunkowań uczenia się.

9 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Diagnoza funkcjonalna. Polega na określaniu poziomu funkcjonowania dziecka. DIAGNOZA UMIEJĘTNOŚCI FUNKCJONALNYCH: ROZWÓJ FIZYCZNY Sfera ruchowa - sprawność ruchów dużych (równowaga, chód, bieg, podskoki), - sprawność rąk, posługiwanie się rękami. Orientacja w schemacie ciała. Wzrok, słuch, dotyk, węch, smak i inne zmysły. ROZWÓJ INTELEKTUALNY Spostrzeganie, uwaga, pamięć, myślenie. Pojęcie wielkości, liczby, czasu i miejsca w przestrzeni. EMOCJE Wyrażanie emocji dostosowane do przyczyny. Bogactwo gamy wyrażania uczuć. ZACHOWANIA Zachowanie zrównoważone i niezrównoważone (zbyt silne lub zbyt słabe). Spowolnienie - zahamowanie, nieśmiałość. Nadpobudliwość, sposoby rozładowania napięć. Stereotypie- wielokrotne powtarzanie tego samego ruchu, czynności, dźwięku, słowa, dziwne nawyki. POROZUMIEWANIE SIE Formy porozumiewania się bez słów (gest, mimika, okrzyk, płacz). Rozumienie mowy. Porozumiewanie się słowne (słowami, zdaniami). Umiejętność czytania i pisania.

10 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Diagnoza funkcjonalna NIEZALEŻNE FUNKCJONOWANIE W domu.- sprzątanie, pranie, nakrywanie i sprzątanie ze stołu, zmywanie naczyń, przygotowanie posiłków i inne czynności domowe. Poza domem- poruszanie się poza domem, podróżowanie, orientacja w terenie, korzystanie z placówek zbiorowego żywienia, poczty, sklepu, urzędu. Operowanie pieniędzmi, planowanie wydatków. SAMOŚWIADOMOŚĆ I SAMOKONTROLA Realna ocena swoich możliwości, celowa inicjatywa. Wytrwałość, zdolność do ekspresji, spędzanie wolnego czasu. ODPOWIEDZIALNOŚĆ Dbałość o rzeczy osobiste, dbałość o własność wspólną (rodziny, grupy), wykonanie powierzonego zadania. USPOŁECZNIENIE Nawiązanie kontaktu, współdziałanie z innymi. Troska o innych, altruizm. Udział w aktywności grupowej. Umiejętność zachowania dystansu w stosunku do obcych. Egoizm. ZAINTERESOWANIA I UPODOBANIA PRACA ZAWODOWA Prosta praca zarobkowa. Kwalifikowana praca zawodowa.

11 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Diagnoza powinna służyć głównie wspieraniu rozwoju ucznia oraz doskonaleniu pracy nauczyciela. W kształceniu – diagnoza indywidualna ma większe znaczenie niż zbiorowa. W diagnozowaniu osiągnięć ważniejsze jest rozpoznawanie postępu niż stanu osiągnięć. Umiejętne diagnozowanie kształcenia i jego uwarunkowań sprzyja kształtowaniu się postawy nauczyciela – refleksyjnego praktyka.

12 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Elementy diagnozy: Rodzaj niepełnosprawności Poziom rozwoju percepcji wzrokowej (spostrzeganie, analiza, synteza) Poziom rozwoju percepcji słuchowej (słuch fonematyczny, słuch fonetyczny, analiza i synteza słuchowa, wrażliwość słuchowa, słuch muzyczny) Poziom koordynacji: wzrokowo-ruchowej, wzrokowo słuchowej, wzrokowo -słuchowo-ruchowej Uwaga (trwałość, zdolność koncentracji, stopień rozwoju uwagi dowolnej) Pamięć (poziom rozwoju pamięci świeżej i trwałej, mechanicznej, logicznej; pamięci słów, zdań, tekstów; pamięci wzrokowej, słuchowej, wzrokowo -słuchowo- ruchowej)

13 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Elementy diagnozy (cd): Poziom rozwoju mowy: artykulacja, gramatyka, rozumienie Poziom rozwoju wyobraźni i orientacji przestrzennej Rozwój myślenia: ujmowanie różnic i podobieństw, umiejętność klasyfikowania, przyporządkowywania, wnioskowania, myślenie przyczynowo-skutkowe, abstrakcyjne, matematyczne, definiowanie pojęć Poziom rozwoju motorycznego: koordynacja statyczna i ruchów jednoczesnych, precyzja ruchów, stan napięcia mięśniowego Stan dojrzałości społecznej i emocjonalnej Stan zdrowia dziecka Poziom wiedzy i umiejętności edukacyjnych

14 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Co powinien zawierać program? 1. Informacje o uczniu (wiek, klasa, rodzaj i rodzaj niepełnosprawności) 2. Krótka charakterystyka psychologiczno - pedagogiczna ucznia dotycząca: mocnych stron dziecka, zainteresowań i uzdolnień, jego usposobienia, ulubionych form aktywności, emocji i funkcjonowania społecznego, np. zachowań w relacjach z dorosłymi i rówieśnikami, umiejętności pracy w grupie, reagowania w sytuacjach trudnych, umiejętności werbalizowania uczuć itp.. komunikacji, np. jak się komunikuje: werbalnie (jednowyrazowo, wypowiedzi agramatyczne, rozbudowane), pozawerbalnie (wymaga alternatywnych metod - piktogramy, symbole Blissa), z pomocą specjalistycznych metod komunikacji (alfabet Braille'a, język migowy),

15 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Krótka charakterystyka psychologiczno - pedagogiczna ucznia dotycząca (cd): umiejętności szkolnych, np. jak pisze (mieści się w liniaturze, przepisuje, pisze z pamięci), jak czyta (głoskuje, czyta globalnie, czyta ze zrozumieniem, tempo czytania), jak liczy (czy ma pojęcie liczby, czy wykonuje podstawowe działania, rozwiązuje zadania z treścią) itp. samodzielności, np. jak się porusza na terenie szkoły i poza, np. na wycieczkach (samodzielnie, wymaga pomocy), przebieranie się na lekcje WF-u itp. nietypowych zachowań ucznia, np. napady agresji słownej, fizycznej, onanizm, itp., specyficznych informacji i zaleceń np. noszenia aparatu słuchowego, okularów, butów ortopedycznych, przyjmowania leków, regularnych posiłków

16 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 3. Cele programu ( główne i szczegółowe) – konkretne umiejętności, w które zamierzamy wyposażyć ucznia; Przy wyborze celów indywidualnego programu, istotne jest zwracanie uwagi na uczenie umiejętności, z których uczeń będzie mógł korzystać codziennie, zaczynając od umiejętności podstawowych: np. komunikowania się i zachowań funkcjonalnych (podejmowanie decyzji, rozwiązywanie problemów, radzenie sobie z emocjami). Cele terapeutyczne - należy zacząć od tego co jest najistotniejsze dla dziecka, aby ono w ogóle mogło się uczyć; troska o rozwój emocjonalny, klimat akceptacji, zrozumienia potrzeb, budowanie relacji z rówieśnikami, pozytywne wzmacnianie, dostrzeganie nawet niewielkich postępów, wspieranie aktywności i samodzielności, wygaszanie zachowań niepożądanych ucznia, a w kolejnych etapach wspieranie rozwoju umysłowego i społecznego poprzez zajęcia rewalidacyjne, korekcyjne, logopedyczne itd.

17 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Cele programu (cd.) Cele edukacyjne - konkretna wiedza i umiejętności, w które zamierzamy wyposażyć ucznia. Cele te, przewidują przede wszystkim wspieranie rozwoju każdego dziecka w różnych sferach. Będą się one różniły w zależności od możliwości i potrzeb ucznia (zróżnicowanie może wynikać z ograniczeń związanych z niepełnosprawnością). W indywidualnym programie cele poznawcze nie zawsze będą pierwszoplanowe. Ustalenie hierarchii celów ma zasadnicze znaczenie dla pomyślności programu. Należy zacząć od tego, co jest najistotniejsze dla dziecka, aby mogło w ogóle się uczyć, (jeżeli dziecko ma np. fobię szkolną, to zasadniczym elementem programu będzie obniżenie poziomu lęku konieczne działania podjęte w tym zakresie, np. u dzieci z cechami autyzmu - budowanie tożsamości, itp).

18 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 4. Treści nauczania – (zagadnienia (wiedza), dzięki którym uczeń osiągnie założone przez nauczyciela cele edukacyjne) - istotne i możliwe do przyswojenia przez ucznia. Kryterium doboru treści nauczania- powinna być korzyść dla rozwoju ucznia. Program nauczania należy modyfikować w takim zakresie, jak to jest konieczne, biorąc pod uwagę trudności związane z funkcjonowaniem dziecka oraz uwzględniając te treści, które są i mogą być przez ucznia przyswajane (ilość, jakość treści, zróżnicowanie prac domowych).

19 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Treści nauczania (cd.) Adaptacja podstawy programowej do możliwości ucznia może polegać na: dostosowaniu w minimalnym zakresie, nie wiążącym się z dostosowaniem wymagań (szczególnie na pierwszym etapie edukacyjnym). Ogranicza się ono do uwag uwzględniających dysfunkcję ucznia, dostosowaniu w znacznym zakresie, kiedy stopień dysfunkcji ucznia uniemożliwia realizowanie treści programowych i wymaga większych modyfikacji, zarówno w zakresie treści jak i w sposobie ich realizacji, dostosowaniu całkowitym, tzn. opracowaniu autorskiego programu dostosowanego do możliwości ucznia, zawierającego treści nauczania, metody i formy pracy na poszczególnych przedmiotach lub obszarach edukacyjnych.

20 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 5. Procedury osiągania celów - metody, formy (bardzo konkretne), środki dydaktyczne, którymi posłuży się nauczyciel, aby uczeń osiągał nawet minimalny sukces; To, czego dziecko może nauczyć się na zajęciach edukacyjnych będzie również zależało od jakości pracy nauczyciela i będzie wymagało zmian w jego stylu pracy, w dotychczasowym sposobie prowadzenia lekcji, w organizacji klasy (np. w ustawieniu ławek), w ocenianiu i stosowaniu różnorodnych pomocy dydaktycznych. Wymagana jest zatem rozumiejąca, refleksyjna i twórcza postawa nauczyciela, która sprzyja powodzeniom ucznia

21 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 6. Przewidywane osiągnięcia – a właściwie kierunki, w jakich prawdopodobnie uczeń będzie się rozwijał; 7. Wieloaspektowa ocena osiągnięć ucznia obejmująca wiedzę, umiejętności, systematyczność, aktywność i która poza informacją wspiera rozwój i pozytywnie motywuje do nauki, itp. Ważną mogą stanowić arkusze lub zeszyty obserwacji, w których na bieżąco odnotowujemy zachowania i postępy w różnych sferach. Ocena postępów ucznia dokonywana jest w płaszczyźnie indywidualnej tzn. co uczeń osiągnął w stosunku do siebie, a nie w odniesieniu do innych. Obserwacji dokonują również rodzice, których opinie uwzględniane są przy ocenianiu.

22 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 8.Rodzaje pomocy i wsparcia: ze strony rówieśników (współpraca w grupach, w parach, kontakty indywidualne), ze strony nauczyciela (stawianie wymagań adekwatnie do możliwości ucznia i podobne go ocenianie-uczeń w centrum uwagi nauczyciela, a nie program nauczania), ze strony rodziców, tzn. uzgadnianie wszystkich działań, stały dwustronny kontakt, ze strony innych osób odpowiedzialnych, zatrudnianych w przypadku innych potrzeb wynikających z niepełnosprawności dziecka (wyprowadzanie do toalety, cewnikowanie, itp.),

23 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Rodzaje pomocy i wsparcia (cd.): wsparcie techniczne (komputer, kalkulator, dodatkowe oświetlenie, itp.). ze strony specjalistów, wsparcie techniczne (komputer, kalkulator, dodatkowe oświetlenie, itp.). ze strony specjalistów, Najważniejszym elementem jest intensyfikacja działań rewalidacyjnych. Należy przede wszystkim zadbać o to by zapewnić dziecku szanse na możliwie najgłębsze usprawnienie wszystkich zaburzonych funkcji. Jest to zadanie długofalowe, wymagające udziału specjalistów logopedii, gimnastyki korekcyjnej, terapii pedagogicznej itp.)

24 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 9. Uwagi o realizacji programu Określić w jakich warunkach będzie realizowany: np. w klasie, czy współuczestniczą w jego realizacji rodzice, czy są wymagane szczególne warunki do realizacji, specjalne pomoce dydaktyczne itp. 10. Ewaluacja programu - sposób, w jaki dowiemy się, czy program jest prawidłowo skonstruowany i czy przynosi zamierzone efekty. Tak więc ewaluacja powinna zawierać: rejestrację zmian i postępów (dokumentacja tego, co dziecko osiągnęło), ocenę skuteczności podjętych priorytetowych działań (wygaszanie pewnych zachowań, budowanie pozytywnych wzorców) z uwzględnieniem opinii rodziców, wnioski i propozycje zmian w proponowanych działaniach na okres następny. Ewaluacji dokonują wszystkie strony zaangażowane w tworzenie i realizację programu.

25 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego 11. Rola rodziców przy konstruowaniu i realizacji indywidualnego programu edukacji: współtwórcy indywidualnych programów, realizatorzy elementów programu edukacji w warunkach domowych, pełnoprawni uczestnicy procesu kształcenia rewalidacji. partnerzy w kształceniu i wychowaniu dzieci, 12. Program podpisuje: nauczyciel, rodzic, (uczeń).

26 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego najlepszym rozwiązaniem dla nauczycieli - praktyków wydaje się komplementarne połączenie ilościowych oraz jakościowych metod badawczych, dostarczających najpełniejszej wiedzy o wychowankach.

27 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Metody ilościowe Wśród metod znajdują się przykładowo takie, jak: obserwacja kontrolowana, pomiar dydaktyczny, ilościowa analiza dokumentacji szkolnej, metody kwestionariuszowe, Narzędzia: arkusze obserwacyjne, testy, kwestionariusze. Stosowanie metod ilościowych umożliwia im: określenie ogólnych tendencji w przebiegu pewnych zjawisk edukacyjnych, jak na przykład skuteczności procesu kształcenia, kształtowania się postaw uczniów wobec określonych procesów edukacyjnych itd., dokonanie ich charakterystyki wyjaśnienie zachodzących pomiędzy nimi relacji

28 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego Metody jakościowe, takie jak: obserwacja swobodna, wywiad otwarty, dyskusja grupowa, zmierzają do poznania każdego ucznia całościowo; uwzględniają w poznaniu kontekst społeczno - ekonomiczno -kulturowy; ukazują poszczególnych wychowanków z perspektywy własnej badawczy, co nieuchronnie prowadzi ku subiektywizmowi takiego poznania.

29 Konstruowanie indywidualnego programu edukacyjnego


Pobierz ppt "Opr. Krzysztof Sibielski TWORZENIE I EWALUACJA INDYWIDUALNYCH PROGRAMÓW EDUKACYJNYCH I EDUKACYJNO- TERAPEUTYCZNYCH."

Podobne prezentacje


Reklamy Google