Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Stymulowanie kreatywności dzieci w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Stymulowanie kreatywności dzieci w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej."— Zapis prezentacji:

1 Stymulowanie kreatywności dzieci w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

2 Jak zmieniło się dzieciństwo dzisiaj? brak ruchu u dzieci, zła kondycja, telewizja jako opiekun dzieci i przechowalnia, stosy zabawek i szał konsumpcji, deficyty rozwojowe, problemy w szkole.

3 Jakie wymagania stawiane są współczesnemu wychowaniu i nauczaniu? szybko i elastycznie uczyć się nowych rzeczy, wykorzystywać w pełni rezerwy kreatywności i myślenia, działać na własną odpowiedzialność oraz przyjmować współodpowiedzialność, rozwijać umiejętność pracy w grupie, wzmacniać krytyczną świadomość, rozwijać integracyjny obraz człowieka.

4 Postawa twórcza, pozwalająca kreować zmiany i twórczo się do nich adaptować, jest potrzebą i wartością współczesnego człowieka.

5 Kształcenie ludzi twórczych powinno rozpoczynać się już na poziomie edukacji elementarnej – pierwsze lata edukacji decydują często o karierze szkolnej i zawodowej ucznia.

6 Każde dziecko jest kreatywne i można je: - nauczać zasad twórczego myślenia, - technik rozwiązywania problemów -i skutecznych sposobów pokonywania barier utrudniających wymyślanie i opracowywanie nowych, wartościowych pomysłów i zadań.

7 Stymulacja kreatywnych zachowań stanowi niezbędny warunek w procesie nabywania wiedzy i doświadczeń oraz uzyskiwania wyższych osiągnięć (M. Kielar 1988,M. Przetacznik-Gierowska 1993, E. Nęcka 2001).

8 Stymulacja - to pobudzanie i dawanie impulsu i bodźca, w jęz.łac.stimulatio, stimulare znaczy pobudzać, popędzać (W. Kopaliński 1985). Stymulacja rozumiana jest jako: - proces doskonalenia rozwoju, pobudzania zdolności poznawczych, w tym myślenia dywergencyjnego (rozbieżnego), - proces różnorodnych oddziaływań umożliwiających doskonalenie osobowości oraz zachęcanie do samodoskonalenia się.

9 Cel stymulacji: taka realizacja zadań i potrzeb dzieci, aby mogły ujawniać i doskonalić możliwości intelektualne (krytyczne i twórcze myślenie, koncentrację uwagi, ćwiczenie pamięci) wyrażane przez język w sposób adekwatny, poprawny, a nawet piękny.

10 W organizowaniu twórczej aktywności dzieci istotną rolę pełni: - wyobraźnia twórcza, czyli zdolność do twórczego przekształcania, ekspresyjnego wytwarzania własnych, nowych wypowiedzi, oraz - myślenie dywergencyjne (rozbieżne), a zwłaszcza takie jego cechy jak: płynność, czyli zdolność wytwarzania wielu różnych (nawet bardzo oryginalnych pomysłów), giętkość, czyli gotowość do zmiany kierunku myślenia oraz oryginalność, czyli zdolność wytwarzania reakcji nietypowych, niezwykłych, niepowtarzalnych.

11 Sposoby i techniki pobudzania twórczości: -wskazówki słowne, które mają charakter heurystyczny, -pobudzanie do zadawania pytań i formułowania pomysłów: Jakie są inne zastosowania? Które z pomysłów można połączyć, aby powstało inne rozwiązanie? Co by było, gdyby dało się problem, rzecz odwrócić? Bez czego można by się obyć? Co można zwiększyć lub zmniejszyć? -zadawanie zadania pomocniczego, gdy uczeń nie radzi sobie z trudniejszym, które otrzymał wcześniej; -myślenie wg trzech J – jak najszerzej analizować, jak najkrócej to wyrazić, jak najkrócej zapisać, -sześć pytań - Kto? Co? Kiedy? Gdzie? Dlaczego? Jak? -porównanie rzeczywistości ze stanem pożądanym (wykorzystanie sześciu pytań)

12 Sposoby i techniki pobudzania twórczości: -grupowanie najatrakcyjniejszych pomysłów, -eliminowanie niepotrzebnych pomysłów, -przygotowanie grup wyrazów (czasowniki, rzeczowniki)- łączenie wyrazów każdy z każdym –szukanie nowych znaczeń, -poszukiwanie metafor i analogii poprzez łączenie przeciwieństw, -określenie MOC - y każdego pomysłu (mocne strony, ograniczenia, cechy szczególne każdego rozwiązania) – do zastosowania na etapie selekcji, -tworzenie listy dodatnich i ujemnych cech poszczególnych pomysłów (D. Bernacka, Od słowa do działania, Wyd. ŻAK, Warszawa 2001, s.99, 101).

13 Proces kreatywności utożsamiany jest z myśleniem twórczym (kreatywnym i krytycznym), czyli z operacjami intelektualnymi typu: pamięć, percepcja, myślenie abstrakcyjne i twórcze, wyobraźnia, kompetencja językowa. W procesie myślenia twórczego powinny dominować takie operacje intelektualne, jak: abstrahowanie, dokonywanie skojarzeń, rozumowanie dedukcyjne i indukcyjne, myślenie metaforyczne, dokonywanie transformacji (Z. Pietrasiński, J. Kozielecki, E. Nęcka, A. Góralski), które mogą stanowić podstawę do nazwania różnych kategorii twórczych zadań.

14 Dokonywanie skojarzeń - tworzenie łańcucha asocjacyjnego – chleb-posiłek-dziecko-nauczyciel- nauka- szkoła-ławki-drewno –las-drzewa itd., - tworzenie sieci skojarzeń – wybór i łączenie liniami lub strzałkami przypadkowych i na pozór niezwiązanych ze sobą słów, które w jakiś sposób nam się kojarzą, - uzupełnianie rozpoczętych zdań, - tworzenie wiersza, którego kolejne strofy rozpoczynają się od tego samego wyrazu (anafora), - wyodrębnianie wyrazu i układanie zdań, wierszy z wykorzystaniem jego kolejnych liter (akrostych), - uzgadnianie cech wspólnych losowo wybranych wyrazów i łączenie w nieznane wcześniej związki wyrazowe, - tworzenie wyrazu z pierwszych liter lub sylab kilku wyrazów, będących określoną nazwą, - układanie historyjki zawierającej wylosowane wyrazy w określonej kolejności – tworzenie zbiorowego opowiadania (bricolage- łatanina)- (por. Nęcka 2005, s.60, 62).

15 Dokonywanie transformacji: tworzenie łańcucha obrazów, podczas którego uczestnicy dobudowują kolejne elementy do już istniejących – tworzenie opowiadania, zmiana typowych funkcji (zastosowań) przedmiotów na funkcje przypisywane innym przedmiotom, zmniejszanie lub zwiększanie tylko w wyobraźni, np. wymiarów, czasu, elementów związanych z jakimś przedmiotem i przewidywanie konsekwencji, np. przeniesienie akcji opowiadania w inne miejsce lub czas, przewidywanie skutków takiej zmiany, spostrzeganie wad w zaletach i zalet w wadach, przekształcanie jednych w drugie, np. określanie kiedy i w jaki sposób wada bohatera opowiadania może się przekształcić w zaletę, zmiana tytułów, zmiana początku lub zakończenia tekstu, komponowanie fantastycznych opowieści z przekształceniami, modyfikowanie treści znanych bajek i baśni,

16 Metaforyzowanie odgadywanie znaczenia metafory zawartej w tekście (połączone z zastosowaniem przekładu intersemiotycznego), tworzenie metafor -ujmowanie określonych wrażeń zmysłowych w kategoriach właściwych innym doznaniom (synestezja), np. jabłko smakuje barwą miodu… (jakimś zapachem, jakimś dźwiękiem, jakimś kolorem) (por. Nęcka 2005, s.92), ożywianie przedmiotów nieożywionych- nadawanie im cech ludzkich (personifikacja), utożsamianie się z obiektem (identyfikacja), tworzenie pytań stymulujących identyfikację, np. z bohaterem opowiadania, baśni (np. jesteś mądrym i potężnym królem: Czy dobrze się czujesz w swojej skórze? Jakie są twoje dobre strony, jakie wady ?) rysowanie martwych metafor np. cisza jak makiem zasiał ożywianie związków frazeologicznych (przysłów, powiedzonek, porzekadeł) kojarzących się z określonym problemem, przełamywanie pierwotnego znaczenia powiedzonka, kończenie zdania będącego metaforą na wiele różnych sposobów i uzasadnianie go, zamiana metafory słownej na metaforę obrazową i na odwrót, dopełnianie wiersza porównań (życie jest jak…), zmiana wyrażeń potocznych na poetyckie

17 Rozumowanie dedukcyjne - stosowanie techniki: Co by było, gdyby… ? wyszukiwanie odległych konsekwencji pewnego z góry założonego stanu rzeczy po ustaleniu warunku początkowego według schematu rozumowania dedukcyjnego jeśli – to i tworzenie pomysłów, - wyciąganie wniosków do podanych przesłanek zastosowanie techniki diagramu ryby służącej analizie możliwych uwarunkowań rozpatrywanego problemu czy też ustalenia związków przyczynowo-skutkowych w obrębie rozwiązywanego problemu, - udzielanie odpowiedzi na tzw. pytania antycypacyjne (Test Odległych Konsekwencji) np.Napisz opowiadanie na temat: Co byś zmienił(a), gdybyś miał(a) nieograniczone możliwości. Wyobraź sobie, że zostałeś milionerem….

18 Zdaniem R. Glotona i C. Clero (1976) istnienie twórczej aktywności dziecka zależy od trzech podstawowych czynników: wewnętrznej motywacji, klimatu porozumienia dziecka z otoczeniem, poczucia bezpieczeństwa i wolności. Zajęcia stymulujące kreatywność zachęcające do podejmowania własnej aktywności powinny obejmować zainteresowania uczniów i dyskusje na ich temat, opowiadania i inną twórczość własną oraz rozmowy o sposobach tworzenia, o wytworze, który został poddany obróbce, o sposobach osiągania wyniku (por. Pszczołowski 1978, s. 57).

19 Jak mówić, żeby dzieci uczyły się w szkole i w domu? Dzieci potrzebują potwierdzenia swoich uczuć! Dziecko: Z powodu kilku głupich błędów dostałem tak mało punktów. Dorosły: Nie martw się. Następnym razem pójdzie Ci lepiej. Zamiast udzielać takiej odpowiedzi : -Określ uczucia dziecka: Zdaje się, że jesteś bardzo rozczarowany. Rzeczywiście można się zmartwić, jeśli zna się odpowiedź i traci się punkty przez głupie błędy. -Potwierdź uczucia dziecka pomrukiem, albo słowem: och albo mhm albo rozumiem. -Daj dziecku w fantazji to, czego nie może mieć naprawdę; Czy nie byłoby wspaniale, gdybyś miał zaczarowany ołówek, który przestawałby pisać w momencie, kiedy miałbyś popełnić błąd? - Zaakceptuj uczucia dziecka, nawet jeśli nie możesz zaakceptować niewłaściwego zachowania: Tak się złościsz z powodu oceny, że walisz nogą w biurko. Nie mogę na to pozwolić, ale możesz mi powiedzieć, co cię tak martwi, albo narysować.

20 Zamiast kary w domu i w szkole Dziecko: O cholera ! Nie umiem zrobić matematyki. Dorosły: Powtarzałem ci tyle razy, żebyś nie używał takich słów! Teraz muszę cię ukarać. Wskaż pomocną metodę: Słyszę, że jesteś zmartwiony. Byłoby lepiej, gdybyś wyrażał to bez używania wulgarnych słów. Wyraź swoją stanowczą dezaprobatę: Martwi mnie, że używasz takich wyrazów. Określ swoje oczekiwania: Oczekuję, że znajdziesz jakiś inny sposób, żeby dać mi do zrozumienia, jaki jesteś zły. Pokaż dziecku, jak może się poprawić: Chciałbym zobaczyć listę słów, których możesz używać zamiast tamtych. Poszukaj w słowniku, jeśli potrzebujesz pomocy.

21 Zaproponuj wybór : Możesz przeklinać w myślach albo użyć słów, które nikogo nie obrażają. Pozwól dziecku doświadczyć, jakie są konsekwencje jego zachowania: Kiedy słyszę takie słowa, nie mam ochoty ci pomagać- ani w matematyce, ani w czym innym.

22 Rozwiązywanie problemu w domu i w szkole Wysłuchaj, co dziecko czuje i czego potrzebuje Dorosły: Bardzo się martwisz, że oblałeś test z angielskiego. Dziecko: Tak! Napisałem dobrze tylko 12 słówek z 20, a uczyłem się wczoraj przez godzinę. Streść punkt widzenia dziecka Dorosły: Jesteś zniechęcony, chociaż próbowałeś wbić sobie do głowy wszystkie nowe słówka, niektórych nie zapamiętałeś. Wyraź swoje uczucia i potrzeby Dorosły: Martwię się, bo będziesz miał braki, jak nie zapamiętasz podstawowego słownictwa. Zachęć dziecko do wspólnej burzy mózgów Dorosły: Może wymyślimy wspólnie jakieś nowe i bardziej skuteczne sposoby uczenia się. Pomocna pochwała w domu i w szkole Zamiast oceniać: Ten wiersz jest piękny! Jesteś wspaniałym poetą? - Opisz to, co widzisz lub słyszysz-Znalazłeś ciekawe rymy, oddałeś rytm jazdy pociągu, - Opisz, co czujesz – Czuję się jak w pociągu pędzącym w nieznane

23 Pomocna pochwała w domu i w szkole Zamiast oceniać: Dorosły:Ten wiersz jest piękny! Jesteś wspaniałym poetą? - Opisz to, co widzisz lub słyszysz-Znalazłeś ciekawe rymy, oddałeś rytm jazdy pociągu, - Opisz, co czujesz – Czuję się jak w pociągu pędzącym w nieznane Zamiast krytykować Dorosły: Popatrz na te błędy ortograficzne. Stać Cię na więcej. -Wskaż, co należy zrobić – Trzeba jeszcze tylko poprawić w tym wierszu błędy ortograficzne i można go zamieścić w szkolnej gazetce.

24 Uwolnienie dziecka od narzuconej roli -poszukaj sposobności zaprezentowania dziecku innego obrazu jego osoby, -stwórz sytuację, w której dziecko może zobaczyć siebie w innym świetle, -pozwól dziecku usłyszeć, jak mówisz o nim coś pozytywnego, -określ wzór zachowania, jakiego oczekujesz, -przypomnij dziecku jakieś poprzednie osiągnięcia, -powiedz, jakie są twoje oczekiwania i/lub odczucia.


Pobierz ppt "Stymulowanie kreatywności dzieci w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej."

Podobne prezentacje


Reklamy Google